Vụ kiện da cam: “Mỹ đã có dấu hiệu thay đổi”







(Toquoc)- “Mỹ đã có dấu hiệu nhìn nhận tác hại của chất độc da cam điôxin thông qua hình thức giúp đỡ, viện trợ cho nạn nhân", PGS.TS Trần Xuân Thu, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Nạn nhân chất độc da cam VN cho biết.





Một ngày trước chuyến đi New York (Mỹ) để chuẩn bị cho phiên tranh tụng miệng về vụ kiện của các nạn nhân chất độc da cam VN vào ngày 18/6, PV Tổ Quốc đã có cuộc trao đổi với ông Trần Xuân Thu về công tác chuẩn bị cho chuyến đi này.
P/V: Đến thời điểm này, công tác chuẩn bị có lẽ đã hoàn tất, thưa ông?
Ông Trần Xuân Thu: Nói chung là công tác chuẩn bị cho phiên phúc thẩm đến ngày hôm nay xem như đã chu tất.
Điều quan trọng nhất là chuẩn bị cho tranh tụng. Về việc này các luật sư Mỹ đại diện cho nguyên đơn cũng đã chuẩn bị khá kỹ, họ cũng đã tổ chức tập dượt thử ở nhà trước khi lên đường.
Bốn nạn nhân chất độc da cam/dioxin - những nhân chứng sống của vụ kiện cũng đã chuẩn bị về sức khoẻ, hồ sơ cá nhân..., để chứng minh mình đã chịu ảnh hưởng do hậu quả của chất độc da cam như thế nào.
P/V: Xin ông cho biết rõ hơn về đội ngũ luật sư bảo vệ nguyên đơn trong phiên tranh tụng lần này?
Ông Trần Xuân Thu: Đội ngũ luật sư gồm 11 người. Họ là người Mỹ, đã theo vụ kiện này từ ban đầu và đã cùng vượt qua những khó khăn với Hội nạn nhân chất độc da cam VN.
Mỗi người giỏi một lĩnh vực, tập trung họ lại sẽ là một lực lượng mạnh. Tôi tin vào khả năng của họ.
Những luật sư này rất tâm huyết. Họ khẳng định sẽ đi tới cùng vụ kiện, không chỉ vì quyền lợi của nạn nhân chất độc da cam/dioxin VN mà còn vì các nạn nhân chiến tranh khác trên toàn thế giới.






Bốn nạn nhân được lựa chọn theo tiêu chuẩn: đại diện miền Nam, Bắc, Trung, đại diện những người đã từng tham gia kháng chiến, đại diện nhân dân và con của một người thuộc lực lượng vũ trang chính quyền Sài gòn cũ

Phần lớn số luật sư này đã từng tham gia phản đối chiến tranh VN, chẳng hạn như luật sư J. Moore -luật sư chủ chốt của ta trong vụ kiện này trước đây đã từng tham gia phản đối chiến tranh VN.
P/V: Thế còn bản thân ông, với vai trò là Phó Chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam và lần đầu tiên sang Mỹ tham dự phiên  tranh tụng, ông đã chuẩn bị những gì?
Ông Trần Xuân Thu: Tôi chuyên về lĩnh vực khoa học. Về hoá học tôi có kiến thức vững chắc.
Tôi biết rõ chất độc da cam/dioxin độc hại khủng khiếp như thế nào.
Ngoài ra, tôi cũng đã nghiên cứu rất nhiều tài liệu về vấn đề này để chuẩn bị sẵn sàng đối chất tại phiên tranh tụng, trả lời các nhà khoa học Mỹ, với nhân dân Mỹ trong chuyến đi lần này.
P/V: Ông đánh giá như thế nào về vai trò của công luận trong vấn đề này?
Ông Trần Xuân Thu: Công luận đóng vai trò vô cùng quan trọng trong vụ kiện này.
Để chuẩn bị cho phiên tranh tụng lần này, chúng tôi cũng đã chuẩn bị rất nhiều tờ rơi (lời kêu gọi của các nạn nhân chất độc da cam/dioxin VN) để đem đi cùng.
Tôi nhớ rât rõ rằng, tại phiên toà sơ thẩm trước đây, Thẩm phán Mỹ đã có kết luận: “Chất độc mà lính Mỹ đã dải xuống VN đặc trưng là thuốc diệt cỏ”.





30/1/2004: nộp đơn kiện 37 công ty và tập đoàn sản xuất hoá chất cung cấp cho quân đội Mỹ sử dụng ở VN tại Toà án liên bang Mỹ- Brooklyn, New York (Mỹ).
Cuối năm 2004, 37 công ty nói trên trả lời trước toà về những cáo buộc của VN. Các luật sư đại diện cho nguyên đơn cũng đã đối chất trước toà.
10/3/2005: Toà sơ thẩm bác đơn kiện của Hội.
30/9/2005: đại diện cho nguyên đơn kháng án lên tòa án phúc thẩm số 2 của Mỹ.
Từ đó tới nay là thời gian tranh tụng văn bản
16/8/2007: sẽ diễn ra phiên tranh tụng miệng.
[/align]Ngay sau đó, thông tin này đã gây ra làn sóng phẫn nộ trong dư luận VN và quốc tế.
Bây giờ chúng ta cần phải tiếp tục lên án điều này, đặc biệt là sau hai năm, minh chứng càng rõ ràng hơn.
P/V: Bên cạnh sự chuẩn bị kỹ lưỡng, ông có mong chờ gì ở phía bị đơn trong lần tranh tụng này?
Ông Trần Xuân Thu: Tại lần tranh tụng trước, Chánh án Jack Weinstein có phán quyết rằng: “Một mặt các nhà khoa học đã đánh giá rất rõ về tác hại của chất độc da cam/dioxin đối với sức khoẻ con người, một mặt ba đời Tổng thống Mỹ đều không chấp nhận việc này. Tôi đành ở thế tiến thoái lưỡng nan”.
Tuy nhiên, tại phiên tranh tụng sắp tới tôi hy vọng sẽ khác vì có hội đồng thẩm phán.
Bên cạnh đó, hiện động thái của Chính phủ, Quốc hội Mỹ đã có thay đổi, đã có dấu hiệu nhìn nhận tác hại của chất độc da cam/diôxin một cách công khai thông qua các hình thức giúp đỡ, viện trợ nạn nhân da cam VN.
P/V: Xin cám ơn ông và chúc ông thành công!./.
 
Quỳnh Anh (Thực hiện)
 
http://www.toquoc.gov.vn/vietnam/viewNew.asp?newsId=22098&topicId=0&zoneId=21