Bức tường
 
Bảo Trâm
 
 
 
 
 
   Cách đây hai tuần, Trâm xem tivi, tình cờ rơi phải vào môt chương trình ca nhạc sống. Ca sĩ phụ trách không ai khác hơn là Patricia Kaas. Vì mãi mê cắt bánh sinh nhật, Trâm chỉ xem được vài đoạn, khúc được, khúc chăng. Đại khái cũng gọi là xem vì thật tình mà nói Trâm không có đam mê xem nhạc nhất là vào một buổi tối chủ nhật...
 
Giấc ngủ vào cuối tháng mười, rất lười. Đêm đến Trâm nằm trằn trọc và trong lúc thương lượng với giấc ngủ, tiếng hát của Patricia K. cứ trở lại trong tâm tư, như muốn trách một điều gì. Cũng lạ, vì từ lúc sang Bắc Mỹ cho tới nay, Trâm dường như mất đi thói quen nghe nhạc Pháp, ngoại trừ vào những lúc trời mưa. Nhắc đến mưa, Trâm sực nhớ hè vừa rồi, Montreal mưa nhiều lắm, mưa to và mưa lũ, ... mưa trên mái nhà của Trâm !
 
Trâm lấy lại thói quen nghe nhạc pháp hè vừa rồi, những ngày mưa rơi. Nhạc Patricia Kaas thường là nhạc buồn, rất trữ tình, hơi blue và jazzì. Những bài đầu tay của cô ta, vì mang nhiều tính cách lịch sử nên thu hút Trâm mồt cách lạ thường. Tuy đã xưa hơn 20 năm, dư âm của bao sự đổi thay nay vẫn còn vọng lại, nhắc lại sự ô nhục của bức tường Bá Linh (Berlin) và sự sụp đổ của chế độ cộng sản đông đức. Là người con gái mang hai giòng máu, Patricia Kaas trình bày các tác phẩm với một giọng hát trầm, và rung động. Cô chia sẻ với chúng ta tâm sự của một người đã từng sống bên kia bức tường, trách móc sự bất công của lịch sử đã tạo ra bức tường ô nhục. Không gì lưu luyến bằng khi cô hát lên nỗi nhớ, kỷ niệm cuả những nơi đã đánh dấu thời thơ ấu của cô ta, công trường Lê Nin và Anatole France...
 
"D'Allemagne où j'ai des souvenirs d'en face
Où j'ai des souvenirs d'enfance
Leninplatz et Anatole France .."
 
Bài hát kết thúc với niềm vui vì thanh bình đã trở lại, hạnh phúc này chớm nở và tỏa trong tim cô để to lớn thành một cây cổ thụ, đó là cái cây của niềm tin...
Nghe lại chương trình ca nhạc của Patricia Kaas tối hôm đó làm Trâm nhớ lại khoảng thời gian Trâm còn sống bên Pháp. Từ giữa thập niên 80 tới cuối thập niên 90 Trâm thấy cái gì cũng đẹp, cũng êm thắm, hạnh phúc tràn trề. Nhìn lại ngày hôm nay, thắm thoát 20 năm đã qua, không biết bao nhiêu là sự đổi thay, thậm chí Trâm không còn thấy nữa cái hồn nhiên và vô tư của con người. Trâm thấy mọi người sống trong sự hoang mang, lúc nào cũng phải dè dặt và thận trọng trước bao nhiêu phong trào, đổi mới.
Nói đến tiếng hát Patricia Kaas, Trâm thấy nó không còn rộn ràng như xưa. Bức tường Bá Linh cũng vậy, chẳng ai còn nhắc tới. Có nghe nói chăng là một loại bức tường khác, không vĩ đại như Vạn Lý Trường Thành hay kềm kẹp và giáo huấn như bức tường của Pink Floyd. Bức tường này vô hình, nhưng Trâm thấy đâu nó cũng hiện diện, trong mọi lãnh vực từ nghệ thuật đến văn hoá, xã hội chính trị và cũng không xa lắm : lãnh vực tình yêu. Thời buổi này, Trâm thấy không cần thiết phải hô hào phá bỏ một bức tường với viện cớ hai chữ TỰ DO, vì nhìn lại cho kỹ, tất cả đều tương đối. Đứng bên đây mà trông qua bên kia bức tường đòi hỏi cả một nghệ thuật. Nó nói lên sự trưởng thành của chúng ta trước một sự lựa chọn không cấm đoán. Bức tường này tiêu biểu cho cả một hệ thống giá trị mình đang sống, với những điều kiện phát triển rất là phong phú. Nó là cái gì mình đang nắm trong tầm tay, nó là cái gì, người đứng bên kia bức tường ngó qua, thèm thuồng vì không có. Bước qua hay đứng lại bên đây bức tường là sử khẳng định một thái độ dứt khoát, nó là hậu quả của một sự thẩm định cặn kẽ : phải nông cạn và thiển cận lắm mới đổi lấy một hệ thống giá trị thấp hơn cái mình đang có trong tầm tay ...
Trâm ngủ thiếp đi lúc nào không hay biết. Khi thức giậy, Trâm chợt tìm thấy chút thú vị biên đôi ba hàng chữ này bên tách cà phê nóng. Tách cà phê vừa hết, thì ý của Trâm cũng vừa cạn. Nhìn kỹ lại, giấc ngủ nó cũng đến bình thường thôi, chẳng cần phải thương lượng. Giấc ngủ vào những lúc giao mùa, nó cũng giống Trâm hay các bạn khi đứng trước sự xung đột của hai hệ thống giá trị, phải biết đối phó và chuẩn bị như đón tiếp một sự đổi mùa. Và rồi cứ thế, mỗi tối, trước khi đi ngủ, Trâm uống một tách trà nóng, xem một cuốn phim hay, rồi thiếp đi lúc nào không hay ...

Cách đây hai tuần, Trâm xem tivi, tình cờ rơi phải vào môt chương trình ca nhạc sống. Ca sĩ phụ trách không ai khác hơn là Patricia Kaas. Vì mãi mê cắt bánh sinh nhật, Trâm chỉ xem được vài đoạn, khúc được, khúc chăng. Đại khái cũng gọi là xem vì thật tình mà nói Trâm không có đam mê xem nhạc nhất là vào một buổi tối chủ nhật...
Giấc ngủ vào cuối tháng mười, rất lười. Đêm đến Trâm nằm trằn trọc và trong lúc thương lượng với giấc ngủ, tiếng hát của Patricia K. cứ trở lại trong tâm tư, như muốn trách một điều gì. Cũng lạ, vì từ lúc sang Bắc Mỹ cho tới nay, Trâm dường như mất đi thói quen nghe nhạc Pháp, ngoại trừ vào những lúc trời mưa. Nhắc đến mưa, Trâm sực nhớ hè vừa rồi, Montreal mưa nhiều lắm, mưa to và mưa lũ, ... mưa trên mái nhà của Trâm !
Trâm lấy lại thói quen nghe nhạc pháp hè vừa rồi, những ngày mưa rơi. Nhạc Patricia Kaas thường là nhạc buồn, rất trữ tình, hơi blue và jazzì. Những bài đầu tay của cô ta, vì mang nhiều tính cách lịch sử nên thu hút Trâm mồt cách lạ thường. Tuy đã xưa hơn 20 năm, dư âm của bao sự đổi thay nay vẫn còn vọng lại, nhắc lại sự ô nhục của bức tường Bá Linh (Berlin) và sự sụp đổ của chế độ cộng sản đông đức. Là người con gái mang hai giòng máu, Patricia Kaas trình bày các tác phẩm với một giọng hát trầm, và rung động. Cô chia sẻ với chúng ta tâm sự của một người đã từng sống bên kia bức tường, trách móc sự bất công của lịch sử đã tạo ra bức tường ô nhục. Không gì lưu luyến bằng khi cô hát lên nỗi nhớ, kỷ niệm cuả những nơi đã đánh dấu thời thơ ấu của cô ta, công trường Lê Nin và Anatole France...
"D'Allemagne où j'ai des souvenirs d'en face
Où j'ai des souvenirs d'enfance
Leninplatz et Anatole France .."
Bài hát kết thúc với niềm vui vì thanh bình đã trở lại, hạnh phúc này chớm nở và tỏa trong tim cô để to lớn thành một cây cổ thụ, đó là cái cây của niềm tin...
Nghe lại chương trình ca nhạc của Patricia Kaas tối hôm đó làm Trâm nhớ lại khoảng thời gian Trâm còn sống bên Pháp. Từ giữa thập niên 80 tới cuối thập niên 90 Trâm thấy cái gì cũng đẹp, cũng êm thắm, hạnh phúc tràn trề. Nhìn lại ngày hôm nay, thắm thoát 20 năm đã qua, không biết bao nhiêu là sự đổi thay, thậm chí Trâm không còn thấy nữa cái hồn nhiên và vô tư của con người. Trâm thấy mọi người sống trong sự hoang mang, lúc nào cũng phải dè dặt và thận trọng trước bao nhiêu phong trào, đổi mới.
Nói đến tiếng hát Patricia Kaas, Trâm thấy nó không còn rộn ràng như xưa. Bức tường Bá Linh cũng vậy, chẳng ai còn nhắc tới. Có nghe nói chăng là một loại bức tường khác, không vĩ đại như Vạn Lý Trường Thành hay kềm kẹp và giáo huấn như bức tường của Pink Floyd. Bức tường này vô hình, nhưng Trâm thấy đâu nó cũng hiện diện, trong mọi lãnh vực từ nghệ thuật đến văn hoá, xã hội chính trị và cũng không xa lắm : lãnh vực tình yêu. Thời buổi này, Trâm thấy không cần thiết phải hô hào phá bỏ một bức tường với viện cớ hai chữ TỰ DO, vì nhìn lại cho kỹ, tất cả đều tương đối. Đứng bên đây mà trông qua bên kia bức tường đòi hỏi cả một nghệ thuật. Nó nói lên sự trưởng thành của chúng ta trước một sự lựa chọn không cấm đoán. Bức tường này tiêu biểu cho cả một hệ thống giá trị mình đang sống, với những điều kiện phát triển rất là phong phú. Nó là cái gì mình đang nắm trong tầm tay, nó là cái gì, người đứng bên kia bức tường ngó qua, thèm thuồng vì không có. Bước qua hay đứng lại bên đây bức tường là sử khẳng định một thái độ dứt khoát, nó là hậu quả của một sự thẩm định cặn kẽ : phải nông cạn và thiển cận lắm mới đổi lấy một hệ thống giá trị thấp hơn cái mình đang có trong tầm tay ...
Trâm ngủ thiếp đi lúc nào không hay biết. Khi thức giậy, Trâm chợt tìm thấy chút thú vị biên đôi ba hàng chữ này bên tách cà phê nóng. Tách cà phê vừa hết, thì ý của Trâm cũng vừa cạn. Nhìn kỹ lại, giấc ngủ nó cũng đến bình thường thôi, chẳng cần phải thương lượng. Giấc ngủ vào những lúc giao mùa, nó cũng giống Trâm hay các bạn khi đứng trước sự xung đột của hai hệ thống giá trị, phải biết đối phó và chuẩn bị như đón tiếp một sự đổi mùa. Và rồi cứ thế, mỗi tối, trước khi đi ngủ, Trâm uống một tách trà nóng, xem một cuốn phim hay, rồi thiếp đi lúc nào không hay ...
 
http://www.baotram.net/MT_TuyBut/