LỜI MỞ ĐẦU
 
Ý tưởng viết cuốn Bài học của Mẹ bắt nguồn từ cuộc trao đổi rất thân mật giữa tôi và mẹ. Tôi muốn cảm ơn mẹ đã nuôi dạy tôi. Mẹ tạo cho tôi niềm tin: mọi nhân cách bắt đầu bằng sự cân nhắc tính đạo đức của từng hành động. Bằng kinh nghiệm của mình, mẹ dạy tôi cách phân biệt điều hay lẽ phải. Mặc dù sự xét đoán này rất khó nhưng đó là con đường duy nhất xây dựng nhân cách con người. Chúng ta phải đối xử hợp lẽ với mọi người và phải có trách nhiệm trong công việc.
Trong thời gian một năm rưỡi viết cuốn sách, tôi đã nhiều lần nhận được bài học quý giá của mẹ. Bà là người đã nuôi dưỡng và tạo nghị lực cho tôi trong cuộc sống.
Tôi thật sự bất ngờ và sung sướng vì nội dung sách đã lôi cuốn rất nhiều độc giả. Nhiều người đã viết thư cho tôi nói Bài học từ Người Mẹ là cuốn sách tuyệt vời. Chúng ta vẫn thấy báo chí đưa tin về bạo lực, sự bất hạnh. Điều đó chỉ đúng một phần vì trên đời còn nhiều điều rất có ý nghĩa. Độc giả khắp mọi miền, ở mọi lứa tuổi và hoàn cảnh đã tạo sức mạnh cho tôi viết những câu chuyện về tình yêu, lòng dũng cảm, sự kiên trì và nhiều đức hạnh khác.
Sự hạnh phúc càng dâng cao hơn khi bạn đọc gửi cho tôi thơ, chuyện về tình yêu và sự giáo dục của mẹ. Họ ở khắp mọi nơi từ vùng quê Tennessee đến những trung tâm lớn như New York, Los Angeles và cả Châu Mỹ rộng lớn.
Tất cả chúng ta sẽ nhận được bài học quý giá từ cuốn sách. Tôi hy vọng cuốn sách sẽ làm bạn ấm lòng vì nó giúp bạn gợi nhớ những kỷ niệm quý giá của bạn và mẹ bạn.
Các chuyên gia và nhà phê bình xã hội của mọi thời đại đã cảnh báo về sự đi xuống của văn minh nhân loại. Con người ngày càng thiếu đạo đức và phẩm hạnh. Chúng tôi nghe nhiều về điều này trên tờ báo Nước Mỹ ngày nay. Tôi không biết mọi việc sẽ xấu đi như thế nào nhưng tôi chắc cuốn sách sẽ mang lại thông điệp lạc quan. Chủ đề về tình yêu và sự giáo dục của mẹ là vô tận và bất diệt.
Với tôi, mục tiêu cao nhất của cuốn sách là làm giàu hơn cho đời sống chúng ta. Tôi hy vọng bạn sẽ thích nó.

NGÀY CÔNG TỐT LÀNH
 
Tôi tiếp tục làm việc như cuộc sống tiếp tục trôi.
H.L.Mencken
 
Quan sát mẹ ba năm qua giúp tôi hiểu vì sao mình không thể ngừng làm việc. Nhiều năm qua, tôi không thể ngồi không ở nhà vì tôi có cảm giác thiếu điều gì đó khi không đi làm. Dù phải một mình làm việc nuôi hai mẹ con, tôi luôn cảm thấy có lỗi về việc mình thích ra ngoài làm việc.
Tôi càng cảm thấy ray rứt vì vào những năm 1960, 1970, rất ít các bà mẹ có con nhỏ ra ngoài làm việc. Tôi nhớ rất rõ Diana, một cô bé sống trong trường nội trú. Cô thường phải ở lại trường vì mẹ cô không đến đón.
Sau nhiều năm, tôi vẫn không biết mình có điều gì không ổn. Mẹ giúp tôi hiểu vì sao làm việc lại khá quan trọng đối với tôi, ngoại trừ nguyên nhân cơm ăn áo mặc. Bà dạy tôi bằng chính những kinh nghiệm của mình.
Một ngày nọ, tôi nhờ mẹ bỏ bưu phẩm vào phong bì gởi cho các khách hàng. Mẹ tôi luôn cố gắng sống độc lập, nhưng thực ra bà rất sợ gặp các công việc không quen làm.
Mẹ sợ không làm được công việc tôi giao. Trái lại, tôi hoàn toàn tin tưởng mẹ có đủ sự khéo léo và sức mạnh. Đó sẽ là kinh nghiệm hay đối với bà.
Bây giờ mẹ tôi đi giao phong bì và bưu phẩm hai lần mỗi tuần. Bà làm việc càng ngày càng nhanh, thu nhập tăng dần mỗi tháng.
Khi nhìn mẹ làm việc, tôi thấy bà là người hoàn toàn khác. Vẻ thờ thẫn mỗi lần xem tivi đã biến mất (bà hay xem các buổi nói chuyện trên truyền hình). Mặc dù đã mù và cao tuổi, mẹ tôi di chuyển rất nhanh trong phòng. Chỉ một lúc, chồng phong bì đã chất cao. Mỗi lần như vậy tôi thấy mẹ rất mãn nguyện. Nhiều lúc bà hỏi công việc sắp đến sử dụng phong bì lớn hay nhỏ. Khi tôi nói “lớn”, bà rất hài lòng vì phong bì lớn giúp bà làm nhanh hơn.
Không phải chỉ để có việc làm, bà rất thích thú khi nghĩ bà đang kiếm ra tiền. Đến bây giờ, sau nhiều tháng làm việc, mẹ vẫn nói với mọi người về số tiền kiếm được mỗi tháng. Cả khu chung cư đa sắc tộc đều biết bà có việc làm. Tháng rồi, bà xin tôi nghỉ ít lâu vì có đứa em lên chơi. Xin nghỉ làm không phải phong cách của bà. Mẹ tôi là người có trách nhiệm trong công việc. Mẹ tôi luôn muốn những việc bà làm có ích cho xã hội.
Khi mới bắt đầu việc này, mẹ rất lo sợ. Còn bây giờ, bà thất vọng mỗi lần bưu phẩm sử dụng phong bì bé. Khi mới bắt đầu, bà lo sẽ phải sử dụng giấy để gói các món đồ trước khi cho vào phong bì. Mẹ luôn lo sợ sẽ không thể giải quyết bước tiếp theo. Bây giờ, mẹ tôi không còn sợ phải đối mặt với công việc mới. Ví dụ như: phong bì có ghim thì phải cài lại. Loại này dễ sử dụng hơn loại dán. Bà rất thích gói các bưu phẩm có hình dạng lạ. Bà nói một cách tự mãn: “Có ai gói khéo như mẹ không nhỉ?”
Trong công việc, tôi học được nhiều điều từ mẹ. Tôi cảm thấy mình là người bình thường mỗi khi phát điên vì thất nghiệp hay không có việc làm. Tôi biết những việc ngu ngốc tôi từng làm có liên quan đến cảm giác mất mát, buồn chán dù tôi không cố ý.
Mẹ giúp tôi hiểu mình không có gien làm việc hay gien làm mẹ. Nhưng tôi có quyền cảm thấy mình là người hữu dụng. Tôi đã cần cái cảm giác đó, và chắc chắn khi đến tuổi trung niên hay khi già như mẹ, tôi vẫn cần nó.
Mỗi khi nghi ngờ điều này, tôi nhớ câu nói của mẹ: “Hôm nay con có việc cho mẹ làm không? Mẹ cần công việc như cần bữa ăn hàng ngày.”
Mẹ là người giúp tôi hiểu rõ giá trị của công việc. Không có gì lạ khi bây giờ bà vẫn là người dạy tôi.
 
Joan Abo Ryan

BÁNH CÂY ĐẠI HOÀNG
 
Một phụ nữ ích kỷ không thể nấu bữa ăn ngon.
Bữa ăn cần một đầu bếp có trái tim rộng lượng, tâm hồn vị tha, và cái đầu không toan tính.
Paul Gauguin
 
Nông trại của chúng tôi trải rộng 40 hecta. Đây thật sự là nơi lý tưởng cho một gia đình lớn có sáu người con. Chúng tôi rất yêu những con thú cưng trong nhà và xem chúng như thành viên trong gia đình.
Phía Đông ngôi nhà là khu vườn rộng nửa hecta, bên góc phải vườn có trồng những bụi đại hoàng. Vườn nhà tôi trồng nhiều loại cây, kể cả rau cải phục vụ cho nấu nướng. Đám cây cần sự chăm sóc cẩn thận và chúng tôi cũng thích việc làm vườn.
Chúng tôi không bao giờ làm cỏ cho những bụi đại hoàng. Đến mùa xuân, đám cây này phát triển mạnh mẽ về mọi hướng, chúng lấn lướt cả đám cỏ dại. Lá đại hoàng rất to và màu mỡ, cành cây bắt mắt với đủ màu sắc: hồng, xanh, tím. Cây đại hoàng làm cho khu vườn thêm lộng lẫy.
Ngoài vẻ đẹp và sự cứng cáp, loại cây này còn rất lôi cuốn người xem. Từ hoàng hôn cho đến bình minh, các lá già rũ xuống trên lá non như để bảo vệ chúng và cho chúng hút những giọt sương nhỏ xuống. Khi trời sáng, các lá trưởng thành quay về phía bầu trời hứng ánh sáng ban mai. Những lá non bị lộ ra. Chúng mở rộng đón những tia nắng để nuôi trái đại hoàng.
Vẻ đẹp cây vượt xa hương vị của nó. Nói những cành non có hương vị ngon hơn cành già là không hoàn toàn đúng. Chỉ đám trẻ chúng tôi biết rõ điều này. Anh em nhà tôi vẫn hay thách đố nhau ăn trứng thối, nhưng nó không thú vị bằng ăn một cành đại hoàng non rất cay và chua.
Chúng tôi biết rõ hương vị đại hoàng cho dù còn sống hay đã nấu chín.
Vào mùa hè và mùa xuân, mẹ tôi đi thu hoạch những cành non. Mẹ hay búi tóc sau đầu bằng dải ruy băng, vừa ngân nga hát vừa chọn các cành đại hoàng non. Mẹ thường cẩn thận đặt chúng vào tạp dề để khỏi làm bẩn chiếc váy hoa.
Tôi nhớ rõ cảnh mẹ tôi hái đại hoàng, đặc biệt lúc mẹ thu hoạch chúng khi đám cây mọc tràn đến nhà bếp. Mẹ làm bánh kẹp và bánh bông lan từ cây đại hoàng để làm món tráng miệng cho gia đình. Những cành dư sẽ được cất vào túi, cho vào tủ lạnh dành cho mùa đông và mùa xuân.
Nhà tôi rất thích món tráng miệng mẹ làm bằng cây đại hoàng. Món bánh kẹp đại hoàng là ngon nhất. Nhưng chúng tôi không chỉ thích loại này, mà còn nhiều loại khác như: bánh kẹp dâu, dâu xanh, dâu tây, dâu đen, đào, táo, và hồ đào. Bánh kẹp đại hoàng có hương vị đặc biệt hơn cả. Nó là biểu tượng của tình yêu mẹ dành cho gia đình.
Mẹ thường tự mình làm bánh, nhưng đôi khi, mẹ lại kéo cả chúng tôi vào làm. Chúng tôi thường làm bánh bông lan dâu - đại hoàng, bông lan trứng - đại hoàng, nhưng thích nhất là lúc nhào bột. Mẹ dạy chúng tôi cách rửa cành đại hoàng và cắt chúng thành từng khúc nhỏ. Đại hoàng và bột sẽ được bỏ vào tô, cho thêm vào đó một cốc đường, một muỗng quế đất (hay 2 muỗng gừng đường thái nhỏ), một muỗng bơ, một quả trứng, một muỗng ngũ cốc. Hỗn hợp này đặt sang một bên, chúng tôi chuyển sang làm vỏ bánh.
Mẹ tỉ mỉ dạy chúng tôi cách ước chừng chính xác một cốc rưỡi bột, 6 thìa bơ, ¼ cốc nước và nửa muỗng muối. Bà dạy chúng tôi cách trét bột ra đĩa và cắt đi viền dư xung quanh. Sau đó, chúng tôi lấy nước quét lên mặt bột.
Hỗn hợp rau quả sẽ được cho vào đĩa nhào thành một cục đặt lên tấm vỏ bánh chưa nướng. Cuối cùng, mẹ trang trí vỏ bánh và cho mỗi đứa dùng dao khoét một lỗ bên trên để hơi nước bốc ra.
Mẹ cho bánh vào lò và định thời gian. Trong khi bánh được nướng, chúng tôi kiếm việc khác làm. Lượng bột còn lại chúng tôi nhào nặn thành mọi hình thù. Đường, nho khô, đậu, sôcôla được cho vào đó (thỉnh thoảng vài lát cà-rốt, vài lát đại hoàng được dùng để trang trí cho bánh). Chúng tôi đặt bánh vào đĩa nướng.
Cuối cùng, thời gian nướng bánh đã hết. Chúng tôi tụ tập xem những chiếc bánh được nướng như thế nào. Bọn tôi nín thở hồi hộp khi mẹ lấy bánh trong lò ra và đặt lên bàn. Bánh đại hoàng có màu vàng và hương vị ngọt ngào. Chỉ cần nhìn khuôn mặt tươi cười của mẹ, chúng tôi biết mình đã thành công. Cảm giác chúng tôi khi đó giống như cảm giác người họa sĩ đã hoàn thành bức tranh của mình.
Có lẽ bánh đại hoàng là biểu tượng của ngày lễ, ngày sinh nhật hay các sự kiện quan trọng. Chúng tôi đã sớm rời xa gia đình sống cuộc sống của riêng mình. Nhưng chúng tôi luôn hướng về gia đình để chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, và những chiếc bánh đại hoàng. Khi một trong các anh em trong nhà dẫn bạn đời và con cái về, mẹ hay đón tiếp bằng những chiếc bánh đại hoàng. Khi chuẩn bị đi, chúng tôi được nhận những cái ôm, những giọt nước mắt hay những ổ bánh mì, bánh đại hoàng để dành trên đường về.
Bánh đại hoàng trở thành biểu tượng cho sự đoàn kết của gia đình Burres mỗi khi có lễ tiệc. Ngày nay, nó là biểu tượng của hương vị, thời gian và sự sum tụ. Cây đại hoàng rất khó mua, ít khi chúng có mặt trong các món trên thực đơn của nhà hàng. Tôi đã tự mình trồng thử bụi đại hoàng. Mỗi lần ra hái, tôi đeo chiếc tạp dề mẹ vẫn thường dùng. Tôi phải xin nhiều lần mẹ mới cho tôi chiếc tạp dề đó. Tôi cũng vừa ngân nga hát vừa chặt đại hoàng để làm bánh hay tặng cho bạn bè. Nhiều khi tôi hái đại hoàng chỉ để nhớ lại cảnh mẹ con tôi đi hái và làm bánh như thế nào.
Dù tôi có thể làm bánh đại hoàng nhưng mùi vị nó không giống như mẹ làm. Vì vậy mỗi khi làm bánh, tôi gọi điện báo cho bà biết tôi rất thích những chiếc bánh hồi đó mẹ và chị em chúng tôi cùng nhau làm bánh. Tôi tự hào được làm con gái bà.
 
Betti B.Youngs

BÀ SMITH, MẸ TÔI
 
Tình yêu thật sự như một bóng ma
Nhiều người bàn tán nhưng ít người thấy.
La Rochefoucauld
 
Mẹ tôi năm nay đã 84 tuổi. Mỗi lần tôi nhìn thấy bà, tôi lại nhớ đến những tấm ảnh đã ố màu khi bà 16 tuổi trong bộ đồng phục trường đại học Mississippi, hay khi nhìn tấm ảnh bà trong ngày cưới năm 1914. Tôi thấy đó đúng là mẹ mặc dù thời gian đã làm bà thay đổi nhiều.
Nhà thơ Anne Sexton từng viết: “Người phụ nữ là mẹ cô ấy”. Câu này nói đúng vì khi nhìn vào ảnh của mẹ cho dù lúc đó mẹ già hay trẻ, tôi đều thấy có bóng dáng của mình. Nhiều khi tôi chợt thấy bà khi tôi đi ngang qua gương. Nhưng dù sao tôi chỉ thấy sự giống nhau ở vẻ bề ngoài.
Mẹ tôi luôn kiên trì trong tính cách và cá tính. Tôi thán phục vẻ bình thản và sự vững tin của bà. Nhưng niềm tin đó không dành cho tôi.
Mẹ và con gái thường thương yêu nhau nhưng giữa họ luôn tồn tại mối ác cảm nào đó. Nếu là những người thẳng thắn, họ sẽ thừa nhận điều này. Mẹ không bao giờ ghen ghét hay ganh tị với tôi nhưng bà thường làm tôi buồn. Những tiêu chuẩn sống bà đặt ra quá lý tưởng và đạo đức. Tôi không thể sống với những tiêu chuẩn đó. Tôi làm mẹ đau lòng vì hoàn toàn không sống theo đường lối bà đặt ra. Tính cách tôi rất nổi loạn và khác người.
Khi đó, tôi nghĩ từ “quý cô” cũng mang nghĩa chẳng khác gì so với từ “mẹ”. Lúc tôi đã lớn, mẹ muốn tôi phải có những điệu bộ và cách cư xử giống một quý cô. Suy nghĩ này thường làm tôi khó chịu.
Những quan điểm cổ hủ của bố càng làm mẹ đặt ra những tiêu chuẩn cao hơn cho con gái bà. Bố tôi tin chỉ có hai loại phụ nữ: quý cô và bà mẹ. Lý do ông cưới mẹ tôi vì hồi xưa ông nghèo, thất học, ông là người nông dân trên những cánh đồng phía Tây Texas. Mẹ lôi cuốn ông ở sự mềm mại, ăn nói nhỏ nhẹ.
Bố mẹ tôi thuộc loại yêu nhau theo lối cổ điển, mỗi người đều có điểm thu hút trái ngược nhau. Bố thì thấp, mẹ dong dỏng cao. Bố thô kệch, mẹ thì đẹp. Mẹ không bao giờ nổi nóng, bố ngược lại. Mẹ ngây thơ, bố thì khôn khéo.
Khi người phụ nữ miền Nam tuyệt đẹp, với bộ ngực đầy đặn và đôi mắt xanh sáng ngời lấy chàng trai thấp, dáng người nhỏ bé, thì ai ai cũng không khỏi thắc mắc. Mẹ chỉ nói: “Tôi yêu anh ấy.”
Mẹ tôi kể bố là người vui vẻ. Ông khác với những chàng trai mà anh bà giới thiệu ở Ennis, Texas. Họ muốn rước bà về để giữ nhà cho họ. Những người hàng xóm Sloan Smith và Elizabeth Mc Call bắt đầu hò hẹn và kết hôn. Sau đó, ông ấy tiếp tục kinh doanh vải cô-tông và phải tốn 50 năm để biến mẹ thành một người Texas có nhiệt huyết và tràn đầy sức sống. Tuy nhiên, mẹ tôi vẫn tỏ ra đáng yêu, bướng bỉnh, chậm rãi và hay lo lắng về những lời dị nghị của hàng xóm.
Khi bố mẹ tôi đụng xe, mẹ bị gãy cổ, tôi vội chạy đến bệnh viện nơi bà đang điều trị chấn thương chỉnh hình. Tôi không chịu nổi khi nhìn mẹ đau đớn. Tôi đến cạnh giường và thì thầm: “Đồ lót mẹ mặc đã bẩn chưa?” Bà sờ mặt tôi rồi cười: “Con yêu, mẹ mặc cái mới hôm Giáng sinh. Nó còn sạch.”
Bố mẹ tôi rất hay bất đồng. Mẹ muốn một ngôi nhà tràn đầy âm nhạc, sách, nhiều phòng tắm và muốn cho con học đại học. Bố lại mua ngựa về nuôi cho người lỡ đường đi nhờ và cho họ mượn tiền.
Tính mê cờ bạc của bố làm mẹ tức tối vì bà nghĩ nó tội lỗi, vô đạo đức và hoang phí. Một ngày, tôi thấy bà cầm mấy lá thư và khóc. Tôi hỏi xem có chuyện gì, bà nói: “Mẹ không thể chịu đựng chuyện Phiếu cá cược đua ngựa nằm chung thùng thư với Giấy chứng nhận rửa tội.”
Bố mất năm 74 tuổi. Tôi khi đó đã trưởng thành. Tôi luôn cho bố mẹ mình là một cặp không tương xứng và cũng không hạnh phúc. Ngoại trừ việc họ luôn muốn tôi là một quý cô.
Ngay sau lễ tang, tôi thấy tình yêu của họ thật sự lãng mạn. Một tình yêu tuyệt vời mà các con họ không thừa nhận hay cố tình không để ý. Sự thật mất đi người đàn ông mà mẹ đã yêu 50 năm qua làm bà vô cùng đau đớn.
Đến lúc này tôi mới thật sự đánh giá cao bà. Tôi đã luôn là đứa con gái của Bố. Hôm ở nhà sau lễ tang, tôi đã thức tỉnh và nhận ra giá trị của mẹ. Bà là một phụ nữ tuyệt vời. Bố có thể đi bất cứ nơi nào nhưng tình yêu của ông luôn ở lại với mẹ con tôi. Từ đó, tôi và mẹ đã có mối quan hệ tuyệt vời nhất. Tôi ước mọi cô con gái đều có được kinh nghiệm quý báu và khoảng thời gian hạnh phúc này.
 
Liz Smith

VẾT THƯƠNG VÔ HÌNH
 
Mẹ tôi đã tự sát lúc bà mới 49 tuổi, khi đó tôi 17 tuổi. Vào một buổi sáng mùa xuân, tôi rời phòng ăn xuống hành lang nhà vệ sinh để gắn kính sát tròng. Tôi nhận ra có nét rất buồn trong những cử chỉ của mẹ. Bà muốn nói điều gì đó nhưng không thể. Tôi nghe có tiếng nổ vang trên nhà nên vội chạy về phòng ăn và phòng ngủ của mẹ. Cơ thể vô hồn của bà nằm sóng soài trên sàn cùng với khẩu súng.
Mẹ từng nói tôi rất đặc biệt, và là con gái cưng của bà. Tôi là con út trong sáu đứa con mẹ sinh ra trên thế giới này. Nhiều năm sau buổi sáng kinh khủng đó, tôi đi tìm câu trả lời cho câu hỏi đã tra tấn tôi bấy lâu. Sao mẹ bỏ tôi? Mẹ không yêu tôi sao? Tôi chìm trong sự tức giận, cảm giác tội lỗi. Nỗi đau đó vượt quá sức chịu đựng của mình.
Ngày nay, chúng tôi hiểu rõ về chứng trầm cảm mà mẹ từng mắc phải. Tôi từng có những câu hỏi không thích hợp. Tôi biết mẹ yêu tôi. Bà không muốn xa tôi nhưng bà đã chịu đựng nỗi đau khủng khiếp mà người ngoài không thấy. Nỗi đau đó nằm sâu bên trong. Nó làm bà mất đi hy vọng trong cuộc sống.
Có lúc tôi không muốn đến thăm mộ mẹ vì nó làm tôi buồn. Hiện nay, tôi đang nuôi hai con gái, chúng là cháu bà. Tôi nâng niu những kỷ niệm bà dành cho tôi. Mẹ là một phụ nữ can đảm và có sức chịu đựng. Đó là thứ kỷ vật quý giá khiến tôi nhớ về mẹ.
 
Loreen Stipp Wade

KHO BÁU BÉ NHỎ
 
Câu chuyện kể về một người mẹ trẻ. Đứa con gái thắc mắc khi cô bôi chất dưỡng ẩm lên mặt. Để thỏa mãn trí tò mò của con, cô giải thích cặn kẽ: kem rất tốt cho các vết nhăn. Xem xét kỹ khuôn mặt mẹ, đứa bé nói: “Nó có tác dụng đó Mẹ. Mẹ có rất nhiều vết nhăn.”
 
* * *
 
Có cậu bé 5 tuổi ngày nào cũng gây rắc rối. Mẹ cậu đã phạt nhiều lần vì không nghe lời. Cuối cùng, bà mẹ không thể chịu đựng nổi cách cư xử của đứa con.
“Jackie, con ngồi vô ghế ở góc tường ngay! Khi nào mẹ cho phép mới được đứng.” Cô nói vẻ nghiêm khắc.
Đứa bé đi đến ghế rồi ngồi xuống. Vài phút sau, cậu gọi mẹ.
“Mẹ ơi, con ngồi bên ngoài nhưng con đang đứng bên trong. Vậy có được không?”
 
* * *
 
Gần đây, một người bạn kể tôi nghe về đứa con 8 tuổi của cô đã chăm sóc người mẹ ốm của bạn nó. Khi cô bé về nhà, bạn tôi hỏi nó đã làm gì để giúp người mẹ đó. Đứa bé trả lời bằng giọng rất nghiêm túc: “Con ngồi vô lòng rồi cùng khóc với bà ấy.”
 
* * *
 
Một đứa bé 4 tuổi nọ rất thích chuyện “Con mèo trong chiếc nón”. Nó hay bắt mẹ đọc cho nó nghe mỗi khi ngủ. Sau một ngày làm việc mệt nhọc để nuôi ba đứa con, người mẹ đã mua cuộn băng kể chuyện để khỏi phải đọc. Cách này chỉ hiệu quả vài lần vì thằng bé hiếu kỳ trước giọng nói phát ra từ máy. Nó thích nhấn mấy cái nút trên máy. Một buổi tối, đứa bé gọi mẹ vô đưa cuốn sách bắt bà đọc.
“Mẹ rất ngạc nhiên đó Billy. Con không biết cách bật máy sao?”
Billy trả lời: “Có! Nhưng con không thể ngồi vào lòng nó.”

KHI KHÔNG THỂ NÓI, TRẺ CON HY VỌNG MÓN QUÀ SẼ NÓI HỘ CHÚNG
 
Nói chung, những bậc cha mẹ được tôn trọng vì họ đáng được như vậy.
Samuel Johnson
 
Cậu con trai tuyên bố nó sẽ mua cho tôi một chiếc BMW đen dù chúng tôi đã có hai chiếc. Đứa khác nói sẽ mua cho mẹ một ngôi nhà to nơi có những người hàng xóm tốt bụng. Nó cũng không để ý mẹ nó đã có một cái.
Điều này hay xảy ra với những bà mẹ chỉ có con trai. Tôi cho rằng sự khao khát mua đồ cho mẹ chỉ để thể hiện sự biết ơn: Mẹ ơi, con biết ơn mẹ.
Tôi biết cảm giác đó. Vài ngày trước, tôi đã có suy nghĩ đó khi có việc đi về Natchez, Mississippi. Mẹ tôi đã sinh ra và lớn lên ở đây. Chạy xe trên con đường nhỏ nơi người da đen sinh sống, tôi nhớ lại những thứ tôi định mua cho mẹ và những thành công tôi muốn đạt được chỉ để làm mẹ tự hào.
Bà đã chết trước khi điều đó xảy ra. Bảy năm sau, tôi vẫn cảm thấy ghen tị mỗi khi có vận động viên trẻ nào đó bất ngờ trở thành triệu phú. Anh ta tuyên bố thứ đầu tiên anh mua sẽ là ngôi nhà dành cho mẹ.
Món quà giá trị nhất tôi từng mua là tấm vé máy bay. Thật ra, anh em tôi góp tiền mua nó để cho mẹ về Natchez.
Tấm vé là món quà sinh nhật cuối cùng của mẹ trước khi căn bệnh ung thư cướp bà đi. Sự đau đớn này trái ngược với những gì bà từng cho chúng tôi: tâm hồn phong phú trong khó khăn, sự che chở khi có điều bất an, một ngôi nhà nhỏ trong thành phố rộng lớn.
Mẹ bị đau tim và hay căng thẳng vì bố là người nghiện rượu. Bà đã nuôi chúng tôi thành người có ích cho xã hội.
Một tấm vé máy bay thì có đáng gì chứ?
Vài ngày trước ở Natchez, tôi dừng lại trước nhà Isabel Gordon, bà là bạn của mẹ. Chúng tôi đã nói về chuyến thăm nhà cuối cùng nó.
Bà Gordon bảo Mẹ từng nói với bà: “Cuộc đời tôi thật khổ. Nhưng nếu không có con, tôi không biết phải làm gì. Nó cho tôi về quê vào ngày sinh nhật. Tôi luôn muốn được về một lần nữa.”
Bà Gordon hỏi có phải Mẹ muốn ám chỉ về chiếc vé. Mẹ nói: “Không, chúng tự ý mua nó.”
Điều này làm tôi ngạc nhiên. Tôi biết bà thích món quà, thích đi chơi, nhưng không biết nó có ý nghĩa như vậy.
Sau đó không lâu mẹ tôi chết.
Tôi thắc mắc không biết bà có hiểu hay không, rằng chúng tôi rất yêu bà. Nếu tôi nói: “Con yêu mẹ”, thì đã làm sao. Người ta vẫn thường nói vậy. Chúng tôi từng mua tặng bà nước hoa, vali, dây chuyền, và nhiều món quà khác. Nhưng tôi vẫn không biết mẹ có hiểu hay không.
Bạn thể hiện những điều không thể nói bằng cách nào? Nước hoa nói: “Con biết ơn mẹ vì đã kiên trì dạy con học toán.” Vali nói: “Con biết ơn mẹ những lần con té khỏi giường, mẹ đã nói chuyện rồi bế con lên lại.” Dây chuyền nói: “Cảm ơn mẹ đã không để bố đánh con.”
Có lẽ bây giờ tôi đã biết câu trả lời. Tôi thấy mình vẫn hơi ghen tị với những vận động viên nổi tiếng.
Tôi lái xe quanh thị trấn quê mẹ chiều hôm đó. Tôi cảm thấy mình đã nhận ra một điều: Mẹ biết tôi yêu mẹ.
 
Leonard Pitts Jr

THIÊN THẦN DƯỚI TRẦN GIAN

Nếu thế giới chỉ toàn hạnh phúc, chúng ta sẽ không học cách kiên trì và mãi mãi tầm thường.
Helen Keller

Mẹ tôi có bốn người con. Tôi luôn nghĩ bà là một thiên thần trên thế gian này. Mẹ biết lắng nghe những gì chúng tôi nói. Khi còn là một bé gái, tôi hay làm những việc khiến bà có thể tức giận, thay vào đó mẹ hay chỉ cho tôi biết điểm sai của mình.
Sau khi kết hôn và bắt đầu cuộc sống tự lập, tôi nhận ra những bài học của Mẹ rất quý giá. Một ngày nọ, đứa con 2 tuổi đang giúp tôi nướng bánh. Nó mặc chiếc tạp dề vàng và đang đứng trên chiếc ghế gần nơi nhào bột. Khi tôi quay đi lấy chảo, nó bắt đầu khuấy và làm đổ bột ra bàn.
Khi nó khóc nhìn tô bột đổ nhào dưới sàn, tôi cố nhớ lại những gì mẹ đã làm. Vì vậy tôi ôm nó nói: Không sao đâu, chúng ta bắt đầu lại từ đầu. Chiếc bánh hôm đó có lẽ là chiếc ngon nhất. Tôi nói với Kathy rằng con bé là một đầu bếp giỏi. Từ hôm đó nó trở thành người bạn nấu ăn của tôi.
Mẹ thường dạy tôi phải kiên nhẫn. Tôi vẫn cảm thấy bà giúp tôi có quyết định đúng mỗi ngày. Các con tôi giờ đã lớn và có gia đình riêng. Mỗi khi chúng tôi có dịp ngồi cùng nhau, tôi thấy trong chúng có nét rất giống tôi và mẹ.
Mỗi ngày, tôi đều cảm thấy những bài học Mẹ dạy đã làm tôi hạnh phúc.

Nora Tripp

NGƯỜI PHỤ NỮ TÔI THÁN PHỤC

Lòng dũng cảm là chiếc thang mà mọi phẩm cách đều đi trên nó.
Claren Booth Luce

Vào năm 1982, có một phụ nữ trẻ đi chậm chạp dọc theo con đường ở quận Bronx. Cô cầm chặt tay đứa con gái. Cô đang đi tìm một khách sạn và cố xua tan những suy nghĩ về người chồng. Từ khi ly dị, cô ấy đã ra đi cùng đứa con gái của mình.
Cô gái chỉ mới 22 tuổi, có mái tóc nâu ngang tầm. Má cô có một vết bầm. Với chiều cao 1m7, cô hay bị chọc ghẹo và rất nổi bật trong đám đông. Cô ước không ai nhìn thấy mình. Cô tên là Nereida Rosado, vừa mới chạy trốn chồng. Cô gái khi xưa ấy là mẹ tôi.
Khi Mẹ bước đi, trong đầu luôn nghĩ làm sao có thể sống với số tiền ít ỏi này. Mẹ bỗng thốt lên: “Tuyệt, một cái khách sạn nhỏ đây rồi. Hy vọng giá sẽ rẻ.” Mẹ bước qua chiếc đèn neon chói sáng đến cái bàn ngoài. Mẹ tôi hỏi: “Một đêm giá bao nhiêu?” Người đàn ông trả lời: “15 đô.” Mẹ tôi đếm lại số tiền, lẩm bẩm: “Tốt, ta sẽ ở đây 2 đêm.”
Mẹ biết mình không thể ở lâu hơn vì hết tiền. Tệ thật, bản năng nhắc nhở bà thế nào bố cũng tìm thấy nếu chúng tôi ở lâu. Một tuần sau chúng tôi đổi chỗ ở. Bà lại phải cân nhắc giữa tiền bạc và sự an toàn. Chúng tôi quay trở lại căn phòng nhỏ bé nóng nực, Mẹ đổ mình xuống giường. Mệt mỏi vì phải đi bộ cùng cảm giác lo lắng, mẹ nằm xuống ngủ ngay, tôi nép mình vào mẹ. Chúng tôi quên cả cởi giày.
Hơn một năm sau, bố tôi vẫn theo chân bà. Mẹ tôi nói hơi văn vẻ: “Nếu hắn cố gắng đuổi chúng tôi đi, tôi sẽ giết anh ta. Tôi mệt mỏi với trò chơi mèo vờn chuột này rồi. Tôi bắt đầu căm ghét hắn.” Chúng tôi cảm thấy rất dễ chịu mỗi khi quên ông ấy.
Một buổi tối khi chúng tôi ngồi xem tivi, ông ta bất thình lình đập cửa la lớn. Chúng tôi vội thoát ra bằng đường cứu hỏa và trèo thang xuống tầng hai, gõ cửa sổ nhà hàng xóm. Bà Gonzalez vội mở cửa cho chúng tôi vào. Mẹ tôi lo sợ đến nỗi không nói nên lời. Bà nhờ cô bạn gọi cảnh sát, báo cho họ biết ông ta đang phá cửa vào nhà. Khi cảnh sát đến, bố tôi đã bỏ đi. Tuần sau đó, mẹ tôi thuê luật sư và tòa ra lệnh cấm bố tôi không được đến gần hai mẹ con. Tôi hy vọng lệnh này sẽ giúp chúng tôi an toàn. Sau vụ này, ông ấy ngày càng trở nên hung dữ. Chúng tôi không biết khi nào ông sẽ tấn công. Sau đó, tôi biết hàng xóm và dì đã bỏ tiền thuê luật sư cho hai mẹ con.
Sau sinh nhật lần thứ tám của tôi vào năm 1986, Mẹ đặt tay lên vai tôi nói: “Đây là năm thứ tư chúng ta sống yên ổn. Nếu không làm gì, chúng ta mãi mãi phải sống như vầy. Mẹ cần con có thể tự lo cho mình để mẹ có thời gian đi học.” Chúng tôi cùng nhau sống. Mẹ luôn chuẩn bị cho tôi trước những thay đổi trong cuộc sống.
Năm 1987, vào một sáng thứ Bảy, chúng tôi nhận được tin mừng. Mẹ nhận được thư, mẹ tôi đạt 50 điểm và đã vượt qua kỳ thi. Bà chạy lên phòng rồi cứ nhảy lên nhảy xuống.
Cô Monica bạn mẹ là một kế toán tại Henri Bendel. Mẹ tôi được giới thiệu làm người giữ sách sau khi nhận bằng tốt nghiệp.
Qua nhiều năm, Mẹ đã quen việc đi giày cao gót, mặc đồng phục đi làm. Tôi nói: “Mẹ ơi, mẹ trông rất cao và giỏi nữa.” Mẹ đang trang điểm quay nhìn thẳng mắt tôi nói: “Điều làm mẹ cao hơn chính là được làm mẹ của con đấy, Ivellisse.”

Ivellisse Rodriguez

MỘT NGÀY TỒI TỆ CỦA MẸ
 
Hãy cho trẻ thơ tình yêu.
Rồi bạn sẽ được nhận lại.
John Ruskin
 
Vào Ngày của Mẹ, ngôi nhà thờ nhỏ gần nhà chật kín người. Người gác cửa trao cho mỗi nữ tín đồ một nhánh hoa cẩm chướng đỏ. (Anh ta có hỏi trước: “Cô có phải là mẹ.”).
Tôi bận cầm cái áo khoác cho đứa con 4 tuổi và túi tã cho đứa 1 tuổi nên phải đổi tay để đón lấy cành hoa. Sau đó, tôi đi vào hàng ghế có chồng và bố mẹ đang chờ.
Không có gì ngạc nhiên trong chương trình lễ hôm nay. Năm nào cũng vậy, nhà thờ tặng hoa cẩm chướng để tôn vinh người mẹ. Mấy đứa trẻ con cũng lắc lư hát các bài hát về mẹ.
Nhưng Chủ Nhật năm nay rất có ý nghĩa vì giáo viên ở trường có một ý tưởng hay. Cô ta yêu cầu mỗi đứa hãy vẽ một bức tranh về mẹ, rồi cô sắp xếp thành các ảnh trình chiếu. Sau mỗi bài hát, một ảnh sẽ được chiếu lên màn hình. Tác giả bức tranh được phép nói suy nghĩ của mình trên micro.
“Đây là mẹ tôi đang lái xe. Mẹ mang chúng tôi đến mọi nơi.” Bức tranh vẽ một bà mẹ với đôi môi đỏ đang cười, nhìn ra ngoài cửa xe. Màn hình được ban tổ chức đặt phía sau bục nhà thờ.
“Đây là mẹ tôi đang nấu ăn.” Bức tranh vẽ người mẹ có mái tóc vàng, bà đang đeo cái tạp dề nhàu nát. Đây là bức gây cảm xúc nhất.
Những bức vẽ rất khác nhau nhưng tất cả đều ngọt ngào và mềm mại. Tôi rất hồi hộp chờ đến lượt con mình. Tôi biết bức vẽ của nó rất đặc biệt – một bà mẹ đang đứng giữa đồng hoa.
Tôi đang mải suy nghĩ thì nghe Owen bập bẹ: “Đây là mẹ tôi giặt đồ khi mẹ thức dậy buổi sáng.” Khán giả cười ồ khi bức tranh hiện lên. Giống như một người dẫn chương trình chuyên nghiệp, Owen chờ mọi người lắng xuống rồi nói tiếp: “Cháu không vẽ đúng tóc của mẹ. Nó còn dựng đứng hơn thế kia.”
Tôi muốn chết lặng. Sự tội lỗi chiếm lấy chỗ ngồi cạnh tôi, sự nghi ngờ chiếm lấy chỗ nó. Đó thật sự là cách Owen nhìn tôi? Có lẽ tôi phải nhảy khỏi giường trước khi mọi người thức giấc để lo mặc đồ, chải tóc.
Trước khi làm mẹ, tôi rất chắc chắn về khả năng làm mẹ của mình. Khi Dave và tôi mới cưới, anh em rể của anh thường mang các con của họ đến nhà tôi vào lễ Phục sinh. Chúng rất buồn và hay bò qua lại dưới chân bàn, hay dưới cây đàn dương cầm. Sau đó, tôi bảo chồng khi chúng ta có con, chúng sẽ không phải bò dưới chân bàn dương cầm. Tôi sẽ tìm việc cho chúng làm để chúng khỏi buồn. Tôi hình dung những chiếc túi đầy màu sắc treo trong gara, cái nào cũng đầy bút chì màu và những đồ chơi hợp lứa tuổi chúng. Những đứa trẻ sẽ rất hạnh phúc khi làm con tôi.
Bây giờ, sau 13 năm được làm mẹ, con tôi cũng từng bò dưới đàn dương cầm. Tôi nhận ra tôi thật ngây thơ. Những chiếc túi chỉ chứa toàn bánh trái tạp nhạp tôi mua được trên đường. Tôi có ba con: Owen 13 tuổi, Emily 10 tuổi, và Amy 6 tuổi.
Làm mẹ là một kinh nghiệm tuyệt vời. Chỉ mới ngày trước, Amy chạy vào bếp với hai người bạn và nói: “Mẹ ơi, mẹ cười đi. Con nói bọn nó mẹ cười rất ngây thơ. Mẹ phải cho chúng thấy để bọn nó tin. Cười đi mẹ.”
Bạn tôi kể câu chuyện về nhân viên điều hành nọ và vợ anh ta. Họ hay đi ăn tiệc và đưa ra 10 điều răn về cách làm cha mẹ. Rồi họ sinh con đầu lòng, đứa thứ hai cũng sớm ra đời. Khi đó đi dự tiệc, họ chỉ còn nói tám quy luật để làm cha mẹ. Khi ba đứa con đã lớn, họ chuyển từ 10 điều răn thành 3 đề nghị.
Đó cũng là vị trí của tôi vào Ngày của Mẹ hôm nay. Ba đề nghị có thể có hiệu nghiệm, không phải chỉ để làm cha mẹ mà cho cuộc sống nói chung. Tóm lại, trẻ con thật ra như thế nào?
1. Biết lắng nghe. Dì Lois luôn lắng nghe bọn tôi, dì trả lời tất cả những gì chúng tôi hỏi. Còn với người khác, bọn trẻ chỉ có thể nói chuyện với đầu gối hay cái cạp quần họ. Mỗi lần tôi tiếp xúc với dì Lois, tôi không chỉ nhận được câu trả lời mà còn hiểu hơn về dì. Dì luôn cúi mình thấp xuống để nói chuyện với chúng tôi. Bọn trẻ có thể nhìn vào mắt và ngửi thấy mùi nước hoa trên người dì. Dì Lois luôn lặp lại câu hỏi để chắc chắn đã hiểu đúng ý tôi. Dì làm chúng tôi cảm thấy mình là người quan trọng. Dì Lois cho bọn trẻ thấy giá trị của mình.
2. Đối xử với mọi người như người quan trọng. Tôi học điều này từ người quản lý văn phòng của chồng tôi. Vợ chồng Carol có 4 người con, bản thân cô là một người mẹ đặc biệt. Gia đình Carol có sự kính trọng và yêu thương lẫn nhau. Có lần tôi hỏi làm sao cô có được điều này. Cô nói khi vợ chồng cô ly dị, Carol nhận ra mình phải một mình nuôi con. Tự nhiên cô cảm thấy cần chúng và chúng cũng rất cần cô. Họ phải nương tựa vào nhau. Cô nói: “Các con chính là bạn tôi, những người rất quan trọng của tôi.”
Điều tốt nhất chúng ta có thể làm cho mọi người (con cái, bạn bè, đồng nghiệp, vợ chồng) là đối xử với họ như những người quan trọng. Tôi từng vội vàng nghe điện thoại trước khi con tôi bắt máy vì sợ chúng nói điều gì đó không tốt. Bây giờ, cho dù Nhà Trắng gọi tôi cũng chẳng thèm quan tâm. Con tôi hiện giờ là những người tài giỏi, thông minh. Chúng là những người quan trọng. Tôi tự hào về chúng.
3. Hãy nhớ: chúng ta là con của Chúa. Tôi có người hàng xóm tên Fran, cô là mẹ của sáu người con. Chúng rất tự tin và là những người thành đạt nhưng không bao giờ kiêu căng. Khi tôi hỏi về các con cô, Fran nhẹ nhàng trả lời: “Chúng không hẳn là các con tôi đâu, Debbi. Chúng là con của Chúa. Ngài cho tôi mượn. Được biết chúng là vinh hạnh của tôi. Tôi xem chúng là những vị khách quan trọng, và có ảnh hưởng lớn đối với tôi.”
Nhìn bọn trẻ thích thật. Nhìn mọi người cũng thật tuyệt vời! Bạn thấy đấy, Ngày của Mẹ không chỉ cho các bà mẹ mà cho tất cả chúng ta.
Tôi đã đóng khung bức ảnh Ngày của Mẹ mà Owen vẽ. Tôi treo nó trong phòng giặt. Tôi thích bức tranh đó vì nó được vẽ bởi một cậu bé rất ngây thơ. Bức tranh chứng tỏ tình yêu con trai dành cho mẹ, cho dù người mẹ có mái tóc dựng đứng.

MẸ NHỮNG NGƯỜI NỔI TIẾNG
 
Gypsy Rose Lee nói mẹ cô là người rất tàn nhẫn. Bản tính bà hoang dại và bà không bao giờ cho rằng việc đối xử tử tế là cần thiết. Bà thường nói với các em mình, Gupsy và Jane: “Chúa sẽ bảo vệ chúng ta.” Để chứng minh, mẹ cô nói thêm: “Hãy mang khúc gỗ nặng này!”
 
* * *
 
Một tác giả người Anh tên G.K.Chesterton bị bệnh lãng trí rất nặng. Khi sắp kết hôn, ông háo hức báo tin cho mẹ, người ông rất kính trọng. Vị tác giả này viết một lá thư dài cho mẹ, bà Chesterton rất cảm động vì lòng hiếu thảo của con. Bà biết ông đã rất nỗ lực khi viết lá thư. Bà biết bởi bà sống cùng nhà và cùng phòng với ông khi ông viết nó.
 
* * *
 
Helen Hayes nói mẹ cô phân biệt rất rõ giữa thành đạt và thành công. Bà nói: “Thành đạt là những gì con cần phải học và làm việc chăm chỉ, phải cố hết sức mình. Thành công được mọi người tôn vinh, điều đó tốt nhưng không quan trọng. Hãy cố gắng thành đạt và quên đi thành công.”
 
* * *
 
Vài năm trước, một bà mẹ bế đứa con vượt ngọn đồi miền Nam xứ Wales. Bà đã không thể đến nơi. Một cơn bão tuyết ập đến, người ta tìm thấy cơ thể đóng băng của bà dưới tuyết. Đội cứu hộ ngạc nhiên khi không thấy bà mặc áo ngoài, nhưng rồi họ hiểu ngay. Bà mẹ đã dùng áo để quấn cho con mình.
Khi mở cái áo ra, đứa bé vẫn còn sống và khỏe mạnh. Nó là David Lloyd Geoge, người sau này trở thành Thủ tướng Vương quốc Anh trong thế chiến thứ I. Ông còn là một chính khách vĩ đại của Anh. Ông có thể đóng góp cho nhân loại vì người mẹ đã hy sinh mạng sống để cứu ông.
 
* * *
 
John Wanamaker, một trong những thương nhân lớn của Mỹ, từng được hỏi: “Thời khắc vinh quang nhất của ông là lúc nào?” Wanamaker trả lời: “Khi tôi còn bé, mẹ cầm tay tôi cầu nguyện. Mẹ hướng tôi về phía Chúa.”
 
* * *
 
Y tá Luella Hennessey chứng kiến sự ra đời của đứa cháu thứ 27 dòng họ Kennedy. Cô nói các bà mẹ nhà Kennedy có một thói quen mà sau nhiều năm đã trở thành truyền thống. Họ thường nói chuyện rất lâu với mấy đứa bé mới sinh. Luella giải thích lý do:
“Khi các đứa bé được đem đến cho các bà mẹ. Họ bắt đầu liên lạc với nhau một cách thân thiết. Họ nói với chúng những bí mật trong chín tháng mang thai. Anh em và bố mẹ rất mong chúng ra đời.”
“Điều làm tôi ngạc nhiên là phản ứng của mấy đứa bé. Chúng nhìn mặt mẹ như thể hiểu điều đang nói. Thực ra, chúng thực sự đã nghe. Tôi tin âm điệu mềm mại đã thấm dần vào nhận thức non nớt của chúng.”
“Tôi không biết các bà mẹ Kennedy có chủ ý truyền lại phong tục này không, nhưng tất cả họ đều làm vậy.”
 
* * *
 
Emily Post đã từng thử nghề viết lách trước khi bà trở nên nổi tiếng. Bà đã từng gửi bài cho tạp chí Life, một tạp chí cười. Vì là người mới vô nghề, bà Post thiết lập một quy trình. Trước khi gởi bài, bà đọc lớn cho mẹ nghe. Nếu mẹ cười, bà bỏ câu chuyện ngay. Nếu bà mẹ bình thản không có gì, thậm chí không tán thành câu chuyện, bà Post sẽ bỏ phong bì gởi nó đi. Qua nhiều năm, quy trình này đã thành công.
 
Anonymous

HÃY LÀ NGƯỜI PHỤ NỮ

Con đường dẫn đến trái tim là đôi tai.
Voltaire

Mùa xuân mọi nơi thường được báo hiệu bằng chim chào mào đỏ hay bằng giống nghệ tây vàng. Ở bờ biển Brighton, vùng đất của dân Do Thái trên bờ đại dương thuộc tỉnh Brooklyn, New York, mùa xuân được báo hiệu bởi sự bùng nổ của những chiếc xe lăn trên lề đường. Các phụ nữ lớn tuổi bàn tán xôn xao dưới cái nắng ấm áp. Họ dự đoán về bệnh tật của nhau khi mùa đông đến và than phiền con cái họ không chăm ghé thăm…
Bà tôi cũng thường ngồi bên lề đường như thế. Mẹ tôi có lẽ không bao giờ trông già như bà, vì vậy tôi hơi ngạc nhiên mỗi khi thấy mẹ trong số các phụ nữ lớn tuổi. Tôi thường ghé thăm bà và mẹ vào mùa xuân.
Tôi thích mẹ làm bạn với những phụ nữ này, nhờ vậy tôi cũng hiểu hơn về họ. Nghe họ nói chuyện, tôi biết một người bị bệnh thấp khớp, một người mới có thêm cháu.
Thỉnh thoảng mẹ tôi nói: “Con biết không Rose, người hàng xóm sống tầng trên có đọc bài của con tháng rồi và cho rằng nó rất hay.” Đó là cách nói của mẹ khi muốn ám chỉ bà thích báo của tôi. Nó dường như là thứ mật mã khi chúng tôi nói chuyện. Với những thứ có thể đếm hay những câu muốn nói, chúng tôi cảm thấy như thế nào về nhau. Mẹ con tôi sẽ nói kiểu gián tiếp. Tôi sẽ nói: “Đứa bé thật sự nhớ mẹ khi chúng con không gặp mẹ tháng rồi.” Còn mẹ nói: “Dì Regina nghĩ con khá mệt mỏi.”
Vì sao quá khó khăn khi muốn nói thẳng ra chúng tôi nhớ và lo lắng cho nhau? Có lẽ đó là cái giá một bà mẹ di cư phải trả khi bà làm công việc của mình quá tốt, quá chăm chỉ để nuôi dạy các con và tạo cho chúng những cơ hội. Bà mở rộng cửa cho chúng nhưng chính mình không thể bước qua. Rốt cuộc, luôn tồn tại một khoảng cách giữa các thế hệ và nền văn hóa.
Tôi nghĩ, có lẽ vấn đề ở đây không chỉ là vấn đề xã hội học đơn thuần. Tôi nghi ngờ khó khăn của chúng tôi đã vượt ra phạm vi cá nhân.
Khi tôi thấy mẹ ôm và hôn các cháu, tôi tự hỏi đã khi nào bà làm thế với tôi. Chắc là có nhưng tôi không nhớ, dù mẹ có bận rộn thế nào khi làm việc ở tiệm của bố. Thay vào đó, tôi nhớ lúc bị bệnh sốt hồng nhiệt năm 7 tuổi, bà đã hứa sẽ quan tâm chăm sóc tôi. Ngày hôm sau, tôi được xe cứu thương chở đến khu vực cách ly của bệnh viện.
Tôi rất sợ hãi và cô đơn khi ở đó. Các y tá đi qua đi lại cười rất gượng gạo, có hai hay ba bệnh nhân nằm bên tôi tối nào cũng khóc. Khi mẹ đến thăm, chúng tôi la lên hạnh phúc mặc dù bị cách ly bởi tấm kính. Tôi không thể tả cho bà những gì tôi cảm nhận vì sợ mấy đứa bé gần đó nghe thấy. Tôi càng trở nên tức giận vì mẹ bỏ rơi tôi ở nơi khủng khiếp này. Trong một thời gian, tôi không thèm đến cửa kính để nói chuyện với bà. Tôi nằm trên giường và bảo y tá để những món quà của mẹ ở giường bên… khi nào mẹ đi tôi mới lấy chúng.
Khoảng 4 năm sau, chính mẹ tôi là người cảm thấy cô đơn, sợ hãi và không thể nói thành lời. Các cuộc cãi lộn giữa bố và mẹ ngày càng dữ dội. Cuối cùng bà phải dẫn chị em tôi đi đến nơi khác. Bà nói: “Tốt hơn là như vầy, con có thích trường mới không?”
Một đứa con gái 11 tuổi không thể hiểu nhiều về quan hệ tình cảm và những cảm xúc trái ngược bà phải chịu đựng. Vâng, bà rất đau đớn bởi cuộc hôn nhân tan vỡ, có lẽ cũng hơi xấu hổ vì đó là vụ ly dị đầu tiên trong dòng họ.
Bà chắc hẳn cũng sợ khi nghĩ đến mình là trụ cột chính nuôi hai con. Thời đó nhu cầu cần thư ký có thể viết tốc ký 3 ngoại ngữ rất ít, mà cũng chẳng có thứ nào là tiếng Anh. Cuối cùng, bà phải đánh đổi những chiếc váy vải cô-tông để lấy một công việc ở Xưởng Hải quân Brooklyn. Bà cố gắng học cách đọc sơ đồ trên tàu, vận hành các cần trục lớn. Đối với một phụ nữ chưa từng lấy được bằng lái xe thì những kỹ năng này là quá khó.
Tôi cảm thấy như được giải thoát khi bố mẹ ly dị. Vì tôi không còn phải trốn trong phòng bịt tai lại để khỏi nghe những gì họ cãi vã. Tôi nghĩ tôi thật ích kỷ và không dám cho mẹ biết những gì tôi cảm nhận. Tôi cũng gặp khó khăn trong việc kết bạn ở một môi trường lạ. Tôi không muốn làm cho bà lo lắng, mà chắc bà cũng biết. Sau khi đã ổn định công việc, mẹ thường ở nhà với tôi vào Chủ Nhật, hay dẫn tôi đi thăm viện bảo tàng thành phố New York.
Không lâu sau khi ly dị, bố lấy một phụ nữ khác. Người này làm ở đài phát thanh tiếng Do Thái. Tôi không dám cho những bạn mới biết vì có mẹ kế là điều không hay. Tôi hơi ngại khi bà ấy sử dụng họ của bố trên đài. Tôi không ấn tượng trước vẻ hào nhoáng của bà ấy vì mẹ đã trở thành thần tượng trong mắt tôi.
Tại đáy của ngăn kéo chiếc bàn đã cũ nát, tôi phát hiện một tập thơ được bọc bằng bìa da giấu bên dưới đống đồ lót của mẹ. Tôi nhận ra ngay tên bà ở mục kính tặng nhưng tôi chỉ đọc được có thế vì toàn tiếng Đức.
Khi hỏi về cuốn sách, tôi thấy mẹ đỏ mặt. Bà kể ngày xưa ở ngôi làng nhỏ Czechoslovakia, tập thơ viết về bà và một chàng trai đã cho xuất bản. Ông là người rất yêu mẹ tôi. Tôi hỏi nhỏ: “Mẹ có yêu ông ấy không?” Lần đầu tiên mẹ tôi trả lời rất rõ ràng: “Có, rất nhiều.”
Ông ấy là con trai một thành viên Hội đồng và mẹ tôi là con gái người bán tạp hóa. Đã có lúc họ phản đối gia đình, và cuộc tình đã kết thúc khi gia đình sắp xếp một đám cưới phù hợp cho ông ấy. Gia đình đã đưa bà sang Mỹ để quên đi chuyện này. Bà đem theo mình cả đống sách vở nhưng chỉ cuốn này có giá trị.
Tôi ngạc nhiên nhìn mẹ, bà là một phụ nữ đơn giản, khiêm tốn, siêng năng làm việc, biết lo xa. Bà vẫn nói với chất giọng nhẹ nhàng và hơi thiếu kinh nghiệm trang điểm. Đối với mẹ, thẩm mỹ viện là chuyện xa vời. Vậy đó, nhưng từng có chàng trai làm thơ về đôi mắt huyền bí, mái tóc hạt dẻ của bà.
Tôi không quan tâm nhiều về việc mẹ được mô tả như thế nào trong sách, tôi cũng không quan tâm thơ viết có hay không. Tôi cảm thấy rất tệ khi mình quá cao, phải đeo vòng kiềm răng và mái tóc thẳng. Tôi nói: “Chẳng ai thèm làm thơ về con.” Mẹ ôm tôi vào lòng, vuốt mái tóc và bảo tôi đã sai. Bà chắc chắn với tôi: “Rồi sẽ có ngày con ạ.”
Chúng tôi rất ít có những lúc trao đổi thực sự, còn nhiều điều chúng tôi chưa nói hay vẫn còn dè chừng sợ làm nhau thất vọng.
Tôi nhớ, mẹ rất bối rối khi nói về cơ thể con người hay giới tính. Bà đã từng phải mua sách để có thể giải thích mọi thứ mà một cô gái mới lớn cần biết.
Khi tôi giành được một mớ huy chương tại ngôi trường cấp ba, tôi giữ im lặng. Tôi vừa nói vừa cố quên đi chiến thắng: “Không có gì khó khăn.” Tôi muốn mẹ phản đối, và bà cần biết dù thế nào chúng cũng rất quan trọng. Một ngày nọ, tôi về nhà phát hiện bà đang lấy những tấm huy chương làm trò đùa cho một đứa bé hàng xóm. Tôi tức giận giằng chúng lại làm mẹ sửng sốt. Đứa bé cũng phát khóc.
Ngay cả khi bố ly dị vợ hai và bắt đầu quan hệ lại với mẹ, chúng tôi vẫn giữ kỹ những suy nghĩ của mình. Rồi bố mẹ tuyên bố kết hôn lại. Chúng tôi bàn chuyện sẽ sống ở đâu và mua những gì. Mẹ cùng tôi đi mua những thứ cần cho lễ cưới và đồ lót cho đêm tân hôn. Lễ cưới được tổ chức trong một căn hộ của người bạn nhưng chị em tôi không được tham dự. Bà bảo: “Trông kỳ lắm!” Chúng tôi phải đi xem phim thay vì đi đám cưới.
Kết hôn lần hai cũng không khá gì hơn lần trước, nhưng bố mẹ phải học cách thông cảm cho lỗi lầm của nhau. Họ nhận thấy nếu không hoàn toàn hạnh phúc thì ở riêng còn tốt hơn. Nhưng dù sao hiện nay họ hòa hợp với nhau hơn trước kia.
Tôi biết cuốn sách vẫn nằm trong ngăn tủ của mẹ. Nếu phát hiện ra, chắc chắn ông cũng không nói gì. Một cuốn sách mỏng, kỷ vật quá khứ, chẳng thể nào ngăn cản họ. Nó cũng không ảnh hưởng đến vai trò làm vợ của mẹ. Khi bố chết, có lẽ mẹ cảm thấy hơi tội lỗi về cuốn sách. Nhiều tháng sau đó khi tôi hỏi về cuốn sách, mẹ nói: “Mẹ đốt nó rồi.” Tôi không kịp nói thêm vì bà đang bận làm bếp.
Mẹ đã từng hứa sẽ có người làm thơ về tôi. Đúng vậy, tôi đã nhận được thơ của anh ấy. Dĩ nhiên, chúng tôi cũng có cãi nhau, nhưng anh ấy là người nhẹ nhàng và hiểu biết. Anh luôn nói những gì anh cảm nhận và rất quan tâm đến suy nghĩ của tôi.
Tôi giữ một bản sao bài thơ của chồng trong ngăn một chiếc đàn. Tôi cũng lưu trữ tất cả những tài liệu quan trọng ở đây: “Bằng đại học, hộ chiếu, giấy kết hôn, giấy khai sinh của con, và một lá thư của mẹ.”
Chúng tôi cũng có ít bất đồng nhưng tôi không nhớ. Chúng tôi không bao giờ la ó hay giải thích vì sao tức giận mà chỉ nói tạm biệt nhẹ nhàng. Sau đó tôi viết bức thư cho anh ấy: “Xin đừng tức giận! Anh biết em là một phụ nữ nhiều tâm sự mà! Em không nói ra nhưng em rất yêu anh.”
Viết ra những điều này rất có ý nghĩa với tôi. Nếu mẹ tôi đọc được nó, bà sẽ nói một người anh em họ nào đó nghĩ gì về tôi chứ không nói chính mình. Bây giờ thì đã ổn. Dù chúng tôi đã có nhiều năm chung sống nhưng thực ra, chúng tôi vẫn đang học cách giải những mật mã của nhau. Bằng cách này hay cách khác, chúng tôi truyền cho nhau thông điệp “I love you.”

HÃY LÀ NGƯỜI CON NGOAN

Ngày 18, tháng Tám, 1920, Tennessee trở thành bang thứ 36 phê chuẩn Luật sửa đổi thứ 19, dù hai phần ba số bang của Hoa Kỳ đã cho phụ nữ quyền bầu cử. Một nhà làm luật trẻ ở thị trấn nhỏ Niota bang Tennessee kể câu chuyện về lá phiếu quan trọng giúp Luật sửa đổi được thông qua. Câu chuyện về người mẹ đã làm nên lịch sử.

Henry Thomas Burn, chỉ mới 23 tuổi, là thành viên trẻ nhất của Quốc hội Tennessee. Ông thuộc phe những người chống quyền bầu cử. Trước khi đem luật ra bỏ phiếu, Quốc hội đã bỏ phiếu kín để tìm ra một giải pháp. Giống như những luật tạm thời khác, ông tham khảo ý kiến của người đứng đầu phe chống là Alice Wadsworth. Ông này cho rằng để phụ nữ bầu cử sẽ làm mềm yếu chính sách quốc gia.
Số phiếu thuận và phiếu chống ngang nhau khiến vấn đề không được giải quyết. Những người thuộc phe chống quyết định đem Luật sửa đổi ra bỏ phiếu trước Quốc hội. Họ suy tính nếu số phiếu ngang nhau một lần nữa, luật sẽ không được thông qua.
Không giống những thành viên khác thuộc phe bỏ phiếu chống, ông Burn nhận được một lá thư của mẹ là bà Febb Ensminger Burn. Trong thư bà Burn viết cho con trai: “Hãy nhanh chóng bỏ phiếu ủng hộ. Đừng quên làm một người con ngoan.”
Khi cuộc bỏ phiếu bắt đầu, ông Burn đã làm mọi người trong phòng ngạc nhiên vì thay đổi chỗ ngồi và bỏ phiếu ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ. Sau đó, ông giải thích hành động của mình bằng bài diễn văn trước Quốc hội. Nội dung chính của đoạn văn là: “Tôi cho rằng lời khuyên của mẹ là tốt nhất cho con trai bà. Mẹ tôi muốn bỏ phiếu chấp thuận.”
Ngày 24, tháng Tám, 1920, Thống đốc bang Tennessee Albert H.Roberts ký vào Luật sửa đổi, cho phép phụ nữ toàn quốc quyền bầu cử.

Jack Ryan

ÁNH ĐÈN QUANH ĐÂY
 
Bạn nên bỏ thời gian thắp nến, đừng phí công nguyền rủa bóng đêm.
Christopher Society
 
Tôi nhớ rõ những ngày ở văn phòng bác sĩ và biến cố đã dẫn chúng tôi đến ngày hôm nay. Mẹ tôi 70 tuổi, bà vẫn khỏe nhưng thị lực đã giảm đáng kể. Nhiều tháng sau, bác sĩ chẩn đoán con ngươi của bà bị thoái hóa. Thế giới của mẹ đang mờ dần.
Chúng tôi mong mỏi tin tốt lành mỗi khi khám bác sĩ, hy vọng những gì ông thấy qua lăng kính sẽ trái với điều phỏng đoán trước đây. Tôi ngồi yên trong phòng khám cầu xin một phép lạ trong khi bác sĩ khám mắt cho mẹ. Một thời gian sau, chúng tôi còn nhận thêm nhiều tin xấu. Võng mạc bị bong ra, thị lực càng kém dần và tôi không thể làm gì giúp mẹ.
Tôi dẫn mẹ ra khỏi văn phòng. Mỗi lần như vậy, bà đều vui vẻ chào tạm biệt bác sĩ và các nhân viên. Bà vẫn giữ được vẻ điềm tĩnh nói lời cám ơn với những người đã lo lắng chăm sóc bà. Dĩ nhiên, ai cũng tốt với mẹ và họ biết bà là người có sức chịu đựng kỳ lạ.
Chúng tôi thường ra về với dáng vẻ khúm núm, buồn và sợ nói ra những suy nghĩ của mình. Tôi cố tỏ ra lạc quan vì chưa bao giờ bác sĩ nói bà sẽ bị mù. Ông hy vọng bà sớm lấy lại thị lực. Vì vậy tôi chở bà về nhà, dẫn dắt từng bước và cố không để mẹ biết những giọt nước mắt căng thẳng đang làm mờ mắt mình.
Bây giờ, mẹ tôi 85 tuổi và đã mù 5 năm nay. Tôi biết bà đã cố gắng vượt qua nỗi đau và sự thất vọng khi màn đêm trong mắt ngày càng rõ hơn. Điều đặc biệt là khi không còn đi khám bác sĩ, mẹ tôi biết chắc chắn mình sẽ mù nhưng vẫn nhắc lại lời bác sĩ nói nhiều tháng trước.
“Con nhớ không, ông ấy nói mẹ đã được thấy mặt 12 đứa con. Mẹ được nhìn chúng lớn lên, kết hôn và sinh con. Ông ấy nói: Bà hãy nghĩ đến sự may mắn đó, có rất nhiều người bị mù từ lúc mới sinh hay mất thị lực từ khi còn rất trẻ.” Ông nói họ còn khổ hơn bà nhiều khi thấy mẹ khóc và không còn hy vọng gì nữa.
Từ ngày bác sĩ nói vậy, bà hay nhắc điều đó với những người hay hỏi thăm về đôi mắt. Đó là cách thể hiện sự cảm thông khi họ cố an ủi mẹ. Tôi ngạc nhiên vì bà bắt đầu tin vào những lời đó. Thái độ ấy chuyển dần từ thất vọng sang chấp nhận một cách thầm lặng. Nó thật sự gây xúc động.
Ngày nay, bất kỳ ai gặp bà tỏ sự thông cảm, bà liền nói: “Than vãn có ích gì đâu? Còn nhiều người khổ hơn mà.” Tôi để ý phản ứng của bà ngày càng quả quyết. Ban đầu còn hơi lưỡng lự vì cảm thấy tiếc cho mình, sau như có một nỗ lực khủng khiếp khiến bà trả lời được câu hỏi: “Vì sao lại là mình?”
Mỗi khi nghĩ đến bóng tối bà phải chịu đựng, tôi tự hỏi làm sao có thể tìm được niềm vui và mục đích sống trong thế giới đó. Mẹ có bạn bè, bút sách, băng đĩa, các chương trình tivi để “xem”. Mẹ có thể nhớ lại hình ảnh của Angela Lansbury trong “Murder She Wrote” hay tưởng tượng ra hình ảnh khi giọng nói của họ. Bà dành tình yêu cho 10 đứa con và nhiều đứa cháu hằng ngày vẫn nô đùa trong nhà, nhớ những ngày sinh nhật, lễ kỷ niệm và thời gian các cú điện thoại từ New York về California.
Mẹ là người có lòng dũng cảm và tâm hồn mạnh mẽ. Tôi biết ơn vì những gì đã được học ở mẹ. Hơn hết, tôi cảm ơn mẹ đã dạy tôi biết quý trọng những gì Chúa ban tặng. Tôi không biết bà có tin mình may mắn hơn nhiều người khác hay không nhưng những hành động đó đã chứng tỏ niềm tin đó. Có lẽ đây mới thực sự là điều có nghĩa. Bà thật sự chấp nhận nỗi mất mát một cách yên ổn.
Mỗi tối khi tôi gọi điện báo chương trình tivi, bà không thể xem nhưng thực sự “nghe” được, mẹ nói: “Mẹ yêu con, Diane.” Tôi nói: “Con cũng yêu mẹ”. Chỉ thế thôi cũng đủ nói lên tất cả.
 
Diane DeLeo

SỰ GIÚP ĐỠ NHỎ CỦA MẸ
 
Mơ trở thành một người khác, chính là đang lãng phí chính mình.
Vô danh
 
Một buổi sáng mùa xuân đẹp trời, tôi và Mẹ rời trại chăn nuôi ở Oklahoma đến Nashville, bang Tennessee. Tôi sẽ thử giọng để ghi đĩa ở đây. Khi đó tôi mới 20 tuổi và đã luyện âm khá tốt, sẵn sàng nắm lấy cơ hội của cả đời.
Khi đi qua sườn đồi, nơi đây rất đẹp bởi màu hồng và trắng của những tán cây và màu hoa rợp đỏ, tôi cảm thấy hơi khó chịu. Càng đến gần trung tâm nhạc đồng quê, tôi càng muốn cho chuyến đi dài hơn. Đó cũng là cơ hội cho Mẹ ngắm cảnh và ăn chút ít cho lại sức. Cuối cùng cũng đến nơi, Mẹ tấp chiếc Ford xanh vào quán Diary Queen bên lề đường.
Tôi ngồi lẩn mẩn với ly kem, không cần giải thích Mẹ cũng biết tôi sợ. Bà nói: “Rabe Nell! Chúng ta có thể về nhà nếu con muốn, mẹ hiểu mà. Nền âm nhạc không phải cho mọi người.”
Tôi nhìn mẹ qua cây kem đang chảy dần, bà không ép tôi. Hồi bằng tuổi tôi, Mẹ sẽ đánh đổi tất cả để có cơ hội như bây giờ. Tôi tự hỏi có phải đó là điều đang khiến mình hoang mang.
Chúng tôi luôn có mối liên hệ đặc biệt nào đó, có lẽ do khả năng ca hát của mình. Âm nhạc đã quay trở lại với cuộc đời Mẹ. Ngay sau khi tốt nghiệp cấp ba, Mẹ phải nhận công việc dạy học ở một trường làng nhỏ. Rồi bà kết hôn, làm thư ký cho ban giám thị trường học đồng thời phải nuôi bốn đứa con ở nhà.
Mẹ và tôi cùng là những người con giữa, và là người thứ ba trong 4 người con. Là một đứa con giữa, tôi luôn muốn được chú ý. Tôi rất phá phách và làm mọi thứ anh Pake có thể làm. Khẩu hiệu hồi đó là: “Bất cứ thứ gì anh làm được, em sẽ làm tốt hơn.” Tôi còn cố làm cả những việc như: chọi đá, cưỡi ngựa, kéo co. Hóa ra tôi là người giỏi thu hút sự chú ý nhất. Sau đó, tôi bắt đầu học hát.
Tôi nhớ hồi học lớp hai, giáo viên dạy nhạc là bà Kanton, tập tôi hát bài “My favorite things” từ album The Sound of Music. Khi về nhà hát cho Mẹ nghe, mắt bà nhìn thẳng vào tôi ngạc nhiên. Tôi hơi ngượng khi người lớn nói tôi có khiếu.
Mẹ gọi đó là món quà đặc biệt Chúa dành tặng tôi. Tôi rất giống bà khi bằng tuổi bà khi đó. Bà ngoại thường dẫn tôi đi câu cá ở một cái hồ nhỏ gần nhà. Chúng tôi câu được rất ít nhưng tôi thích quăng cần câu và ngồi nghe ngoại kể chuyện bên hồ. Bà kể về David, Moses, Daniel và những món quà Chúa tặng cho họ. Đó là sự dũng cảm, tài lãnh đạo và khả năng tiên đoán. Thật ra, David là một nhạc sĩ.
Có lẽ học được nhiều kinh thánh là do tôi đi câu cá với bà ngoại mỗi Chủ nhật. Bà dạy hát các bài thánh ca để tôi hát cho bà nghe. Bà nói: “Reba, Chúa cho chúng ta tài năng và cơ hội. Con phải biết sử dụng chúng.”
Những quả dâu đang tuột dần khỏi cây kem. Tôi nhìn cái đèn đang quay bên ngoài tiệm. Mẹ đang nâng niu cốc cà phê nhìn xe cộ qua lại. Bà rất chậm rãi không muốn ép tôi.
Chúng tôi mất khoảng một giờ tản bộ trên đường. Ông nội và bố là những nhà vô địch kéo co. Chúng tôi thường theo bố đến rạp xiếc vào mùa hè. Nhà có chiếc xe ngựa rất nặng, bốn đứa nhỏ phải đứng sau xe để bố có thể nhấc đầu xe lên và cài nó vào chiếc Ford. Sau đó chúng tôi ra hàng ghế sau ngồi chạy đến rạp xiếc ở Wyoming và Colorado. Trên đường đi, bọn nhóc nhà tôi thường tổ chức các trò như đếm cột kilomet, tìm xem biển số xe nào cũ nhất.
Rồi tình cờ một đứa hát lên khiến cả bọn ùa theo. Mẹ giúp chúng tôi giữ nhịp và hòa âm. Nếu lời hát bị lẫn lộn, bà nói ngay: “Dừng lại, Reba Nell bắt nhịp. Bắt đầu.” Đó là cách bà trở thành giáo viên dạy nhạc.
Khi lớn lên, Pake, em gái Susie và tôi hình thành ban nhạc đồng quê của trường Kiowa. Chúng tôi tự đặt tên nhóm là McEntires, và thường tập hát trong phòng khách khi Mẹ nấu ăn dưới bếp. Tôi nhớ có lần chúng tôi hát hơi bị nhập nhằng, tôi hát lộn phần của Susie còn Susie hát phần của Pake. Chúng tôi không nhận ra nhưng Pake hát rất lệch điệu và lôi chúng tôi theo. Mẹ nhận ra ngay, lập tức Mẹ chen vào khi trong tay còn cầm con dao.
“Được rồi, bắt đầu lại.”
“Susie, con đang hát phần của Reba” bà vừa nói vừa chỉ con dao. “Bây giờ hát lại đi nào.”
Chúng tôi hát lại. “Nghe tốt hơn rồi.”
“Tuyệt lắm, lại lần nữa.” Sau đó, Mẹ quay trở lại bếp. Đó chính là Mẹ tôi.
Tôi bắt gặp Mẹ nhìn đồng hồ. Tôi không thể chần chừ lâu hơn. Ly kem đã tan thành nước cả.
Khi giọng hát đã đủ chững chạc để là một ca sĩ thực thụ, tôi bắt đầu biểu diễn ở rạp xiếc. Tôi thích hát trước đám đông và nghe những ngôi sao nhạc đồng quê hát như Loretta Lynn, Dolly Parton biểu diễn. Tôi lên sân khấu và cố hát giống họ. Một ngày, Mẹ dẫn tôi ra ngoài dặn dò và đó là lần nói chuyện rất quan trọng.
Bà nói: “Reba Nell, con có giọng hát rất hay. Nếu mọi người muốn nghe Dolly hay Loretta, họ sẽ mua đĩa của các ca sĩ đó. Nhưng con phải tìm phong cách riêng của mình. Hãy hát những điều con cảm nhận bằng cả trái tim, con sẽ khám phá ra tài năng Chúa tặng cho con. Đó là cái họ muốn nghe.”
Mẹ nói đúng, sau buổi nói chuyện, mọi người bắt đầu nhìn tôi khác hơn. Đó là lý do tôi ngồi ở đây, quán Diary Queen ngoài thị trấn Nashville.
Tôi ngẩng lên nhìn mẹ, bà đang tìm chìa khóa xe. Mẹ nói: “Reba, mẹ nói nghiêm túc chuyện quay về. Nếu con nhận được hợp đồng ghi âm, mẹ tự hào về con. Nếu không, mẹ vẫn tự hào.” Rồi bà với tay ôm tôi, khi đó tôi nhớ ánh mắt bà khi hát bài “My favorite things.”
Tôi biết ánh mắt đó có ý nghĩa gì. Tất cả những gì bà muốn là tôi phải là chính mình, và đã thấy những gì tôi thể hiện. Mẹ không cần phải nói tôi cũng hiểu bà muốn tôi thực hiện giấc mơ của bà. Đột nhiên, tôi muốn chạy ngay đến Nashville.
Bây giờ, tôi đã có nhiều hợp đồng ghi âm. Tôi đã tận dụng tài năng bà ngoại và mẹ giúp tôi tìm ra. Chúa tặng chúng ta tài năng để mỗi người trở nên đặc biệt.
 
Reba McEntire

MÓN QUÀ CỦA MẸ
 
Trái tim người mẹ là trường học cho con.
Henry Ward Beecher
 
Tôi nhớ những sáng mùa đông khi thức dậy đi ra sân sau, nơi ấy đã trở thành một thắng cảnh nhờ các quang cảnh mới mẻ, và những cành sao mọc sát làn băng. Thế giới chưa bao giờ yên tĩnh như khi ấy, ngay cả những con chồn cũng phải ngạc nhiên.
Một cây nghệ tây tím tự dưng mọc lên trên lớp tuyết bên ngoài cửa sổ bếp. Nó chính là thông điệp báo hiệu mùa xuân đang đến.
Tôi còn nhớ đất đai lúc đó trông như thế nào khi đợt tuyết cuối cùng chảy tan. Mùi hương của hoa nhài lan tỏa trong thung lũng. Những nắm tuyết lấp lánh trong đêm xuân. Khi nhìn mẹ dùng bàn chải rắc phấn cho hoa hồng, tôi có dịp học hỏi về sự siêng năng của bầy ong. Chúng đang hối hả thu gom phấn hoa.
Tôi nhớ mình thường sờ các bức tượng trước khi học cách ngắm chúng. Lần đầu tiên đến viện bảo tàng, tôi chạy đến sờ tay khắp nơi trên bức tượng bán thân của một cậu bé. Mẹ và một bảo vệ nhìn tôi cười vì họ hiểu trẻ con rất thích ngôn ngữ hình tượng.
Sau đó, tôi học cách đọc sách. Cuốn sách đầu tiên tôi đọc do mẹ viết và vẽ hình minh họa. Nó nói về một con yêu tinh sống trong chiếc đàn dương cầm, mỗi ngày đều chui ra để phù phép. Dĩ nhiên, ảo thuật gia đó chính là mẹ tôi, người thầy đầu tiên và cũng là người giỏi nhất. Bà dạy tôi cách giữ im lặng để nhìn, nghe, cảm nhận được suy nghĩ của từng sinh linh.
Mẹ đã giới thiệu tôi đến một thư viện nhỏ để đọc sách. Học cách đọc không phải là chuyện vặt. Làm sao một người đã chết từ rất lâu có thể nhập vào hình ảnh trong đầu một độc giả, trong nước mắt và nụ cười của anh ta. Mẹ còn dạy tôi về âm nhạc để tôi có thể xem Oliver’s Richard III, mặc dù tôi không hiểu tí gì về nội dung nhưng nó ảnh hưởng sâu nặng đến độ bây giờ tôi toàn làm thơ ngũ âm.
Mấy con mèo đi lạc vẫn hay đến nhà tôi nương náu. Có lần mẹ đem một con mèo con đến giường tôi. Tôi dúi mặt vào bộ lông ấm áp của nó, ngửi thấy mùi hương ngọt ngào của cuộc sống mới. Hai mươi năm sau, tôi lại ngửi thấy mùi hương đó khi con chó xù đáng thương nằm chết trên đôi tay mình. Có lẽ đó là hương thơm của sự bất diệt còn đọng lại trên thế giới này khi chúng ta được sinh ra.
Đầu tiên mẹ cho tôi cuộc sống, giờ lại chuẩn bị cho tôi bước vào cuộc sống ấy, hướng dẫn tôi cách sống với thiên nhiên và con người.
Không phải hiển nhiên mà trên thế giới có nhiều nền văn hóa dùng chung một từ để chỉ mục sư và thầy giáo, hay việc nhiều nước chỉ dành giáo dục cao cấp cho tầng lớp quý tộc. Giáo dục là biểu tượng của đạo đức, dạy chúng ta về các hoạt động tôn giáo. Trọng tâm của bài học mẹ dành cho chúng tôi là tin vào quy luật của tự nhiên, vào toàn bộ các sinh linh nhỏ hơn con người và tin vào sự thần diệu của những điều kỳ bí. Khám phá ra quy luật toán học và lý học chính là hiểu được mầu nhiệm của Thiên Chúa. Hạ giọng mỗi khi đọc thơ nghĩa là bạn đã bị quyến rũ bởi sức mạnh thiêng liêng của tạo hóa. Hãy nhớ những người thầy tuyệt nhất của bạn: họ chẳng cho bạn món quà đó sao? Để ăn mừng sự thánh thiện và tuyệt vời của thế giới, họ đã đem bạn đến cuộc đời này.
Mẹ tôi mất vào mùa hè năm ngoái. Khi gặp lại, chúng tôi sẽ là hai linh hồn giống hệt nhau, không ai có thể phân biệt ai là mẹ, ai là con. Như tổ tiên chúng ta hiểu rằng chức năng cơ bản của người thầy là làm rung động linh hồn người khác và hướng nó về phía ánh sáng.
 
Dona M.Kagan

TÌNH BẠN CAO QUÝ
 
Món quà lớn nhất Chúa tặng chúng ta là người bạn tốt, vì đó là thứ tình cảm không có sự toan tính.
Frances Farmer
 
Mấy người bạn thân của mẹ tôi, có người đã chết, có người vẫn sống ở thành phố New York. Vài trong số đó là phụ nữ. Họ đã già và thần kinh thường có vấn đề do lão hóa. Khi mẹ gọi điện cho họ, có người còn giật mình, tim đập thình thịch. Vì mẹ không học cách phân biệt số cho người mù nên tôi phải thiết lập trước các cuộc điện thoại bà muốn gọi đi.
Những mối quan hệ này rất quan trọng đối với bà. Tôi cần biết trước một tuần để lập giờ cho cuộc gọi tự quay số, lần này vào lúc ba giờ sáng Chủ nhật tuần sau. Mẹ cần phải nhớ chính xác thời điểm lần cuối cùng gọi cho Betty hay Evelyn, hoặc có thể bất kỳ ai. Nếu may mắn thì bạn bà sẽ trả lời, nhưng điều tôi hay nghe mẹ nói là: “Chị không nhớ sao? Tôi đã chuyển đến Florida”, hay mẹ sẽ phải lập lại số điện thoại hàng chục lần vì cuộc gọi đã quay sai số. Mẹ có thể nhớ được các số điện thoại, ngày sinh, các ngày lễ, và một số thông tin quan trọng nhưng mấy người bạn của mẹ thường không nhớ nổi.
Lần nào họ cũng nói những điều na ná như nhau: thời tiết, sức khỏe, dự định của con cái họ. Việc họ nói những điều này cách đây một tháng hay một năm không có gì quan trọng vì chủ đề thường không thay đổi. Đó là những việc đời thường và chẳng đi chi tiết về cái gì.
Tôi nhận ra thế nào là một tình bạn thật sự mỗi lần nghe mẹ nói chuyện, vì mấy người bạn của bà thậm chí còn không biết bà sống ở đâu. Bất kể cuộc sống của chính mình có khó khăn thế nào đi nữa, đầu tiên mẹ sẽ hỏi thăm về cuộc sống của họ. Nghe một bà già mù 85 tuổi tai đã lãng nói chuyện với người bạn trí nhớ rất kém, đó thật sự là bài học cho tôi về cách quan tâm đến người khác. Tôi thấy xấu hổ vì mình rất ít khi gọi điện cho bạn vì công việc chồng chất, nếu không thì cũng có hàng triệu lý do khác. Một người bạn cần có sự quan tâm thật sự. Bạn phải gọi điện cho họ dù không thích, bởi vì tình bạn cần phải biết cho đi.
Tôi quên mất tình bạn cũng khá gần với lòng trung thành. Có lần, chúng tôi đến các siêu thị nhỏ ở địa phương. Mẹ nhận ra hai người bạn quen với bà thời niên thiếu. Bà không cần nhìn họ nhưng có thể nhận ra ngay và chào hỏi rất thân mật. Chúng tôi chỉ trao đổi vài câu, mẹ giới thiệu tôi với họ rồi đường ai nấy đi.
Khi họ đã đi xa mẹ nói: “Toàn chuyện nhảm nhí giả tạo.” Tôi hỏi lại vì không hiểu ý muốn nói gì. Mặt lộ rõ sự khinh bỉ, mẹ giải thích đã từng có thời gian dài ngồi chung dù với những người này tại một hồ nước. Khi đó còn có thêm người bạn tên Sylvia. Một ngày nọ, bà ngồi gần và nghe họ nói về cách tiếp khách trong lễ cưới của con gái Sylvia trước đó một tuần. Họ ca ngợi đồ ăn, hoa hòe, vị trí tổ chức thanh nhã, và còn khen cô dâu đẹp. Sylvia rất tự hào khi nghe bạn nói vậy. “Mẹ không thể tin lại có kiểu bạn hai mặt như vậy. Họ công kích Sylvia, nói bà là người rẻ mạt, con rể trông quê mùa, nhạc dở không thể nhảy. Ai lại cần những người bạn như vậy?”
Tôi không nghĩ mình đã làm như vậy nhưng mẹ nhắc tôi nhớ có lần tôi chê bai mấy người phụ nữ khác, vì nó có ích cho tôi. Đó chỉ là việc làm ăn. Thế giới bên ngoài rất cạnh tranh, phụ nữ chúng tôi không thể cứ tỏ ra tốt đẹp hơn nam giới. Dù sao đó cũng là một kinh nghiệm. Thật may mắn là tôi sẽ không làm vậy nếu có một người bạn, một đồng nghiệp hay bất kỳ ai mình cảm thấy cần phải thành thật.
Đó là bài học tôi được biết từ rất lâu. Có điều gì đó đã ăn sâu vào tâm trí và làm tôi rất khó chịu vì đã từng không thành thật với bạn mình. Sự việc không quá đáng, chỉ như làm lộ một bí mật mà mình đã hứa phải giữ kín. Đó là một tình huống cạnh tranh tại chỗ làm. Tôi âm thầm làm mất uy tín một người bạn để giành được nhiệm vụ mới, sự đề bạt hay cái gì có lợi.
Mẹ không bao giờ thích kiểu cạnh tranh đó. Quan điểm của bà là không bao giờ cạnh tranh với bạn. Mẹ thuộc dạng người xây dựng những giá trị nền tảng gia đình, có lẽ chỉ có ở thời phụ nữ toàn lo chuyện chăm sóc con cái, xem xét bạn bè của con tốt hay xấu qua chiếc áo chúng mặc. Bà thuộc thế hệ mà các người bạn luôn cùng chí hướng, những phụ nữ tốt sẽ là người vợ, người mẹ tuyệt vời. Tôi nhớ nhóm bạn của mẹ tôi, họ như câu lạc bộ các phụ nữ quý phái. Không phải ai cũng có thể tham gia, nhưng một khi là thành viên, bạn mãi mãi là thành viên trong cuộc đời họ.
Mẹ tôi có lẽ là chủ tịch không chính thức của câu lạc bộ đó vì vị trí rất khiêm tốn của bà, một người mẹ vĩ đại. Tôi được 10 tuổi khi gia đình chuyển từ khu hạ lưu Bờ Tây Manhattan sang đường số 77 thuộc khu thượng lưu Bờ Tây. Lúc này, nơi đây không phải là một khu hào nhoáng cho đến khi nó có tên Yorkville, nơi tập trung dân cư gốc Đức, Phần Lan, và Ailen. Vào những ngày xa xưa đó, đây thật sự là New York, một thành phố an toàn, không có bóng người biểu tình. Ngay cả dân trung lưu cũng có thể thuê nhà cửa có lò sưởi, thang máy.
Vào đầu thập niên 50, đường phố rất an toàn. Mùa hè chúng tôi có thể ngủ trên nóc nhà, chỗ mấy cái lò sưởi cho mát. Lúc tờ mờ tối, mẹ và mấy người bạn thường tụ tập trên các bậc thang của tòa nhà. (Chúng tôi không thuộc tầng lớp trung lưu có thể chi trả cho những ngôi nhà này). Tôi không biết có gì để nói vì họ hay đi với nhau trong công viên cuối phố. Ngày nào họ cũng ngồi đầy hai ghế trước cổng vào công viên. Xe chở em bé, xe đạp, túi đựng bánh, trái cây, thức uống bao quanh tạo thành một hàng rào giống như hào nước bao quanh lâu đài.
Không có gì phải úp mở, nhưng khi đi về phía chiếc ghế mẹ ngồi, tôi biết mẹ, Evelyn, Betty, Marie và mấy người khác đã chiếm đi những vị trí tốt nhất trong công viên. Đi qua vài khu phố nhỏ từ PS 158 ở Đại lộ York và đường 77 đến công viên John Jay, tôi biết chắc mẹ đang ngồi trên ghế với mấy đứa bé mới sinh trong xe đẩy (năm nào cũng có một đứa mới) và tất cả những bà mẹ khác đều biết đó là nơi của mẹ tôi. Bà và mấy người bạn là nhóm được ưu tiên nơi đây, và chắc chắn không ai muốn xen vào.
Mẹ tự hào là người đứng đầu nhóm, giống như các con thường đến chào bà tại chiếc ghế (giống như ngai vàng của vua) mỗi khi đi học về. Ngoài việc gặp mẹ trước khi vô nhà để thay quần áo, một phần quy trình này còn được giám sát bởi bạn của mẹ. Dù việc giám sát này khá nhẹ nhàng, tôi nghĩ mấy bà muốn kiểm tra xem chiếc áo tôi mặc còn sạch hay đã ngả màu hay tôi có khỏe mạnh không.
Sạch sẽ là phẩm chất cao nhất đối với những phụ nữ này, kể cả mẹ. Bất kỳ nhà ai có cửa sổ bẩn mà họ ngó thấy hay có quần áo dơ treo ngoài cửa sổ sau nhà, họ cho rằng đó là một người vợ và là một người mẹ tồi tệ, thậm chí là người hư. Vì rất sợ nhìn thấy dơ bẩn, họ nói những thứ đại loại như: “Không thể thông cảm cho điều đó, xà bông và nước rất rẻ”. Khi thấy ai đó quá sạch sẽ, họ nói: “Cô ấy quá sạch, bạn có thể hôn sàn nhà cô ta.”
Những phụ nữ này chỉ đánh giá cao duy nhất sự sạch sẽ. Những người khác dường như cũng có khuynh hướng thích điều này. Thật ra nó cũng cần thiết để chăm sóc và bảo vệ nhà cửa. Ngoài ra đàn ông kiếm tiền giỏi cũng được tôn vinh. Phụ nữ hy sinh cho con cái giống như mẹ tôi, đều được kính trọng. Trẻ con tỏ lòng kính trọng, thương yêu đối với cha mẹ sẽ được thương yêu.
Những nguyên tắc này đã thay đổi rất nhiều trong 50 năm từ khi nhóm của mẹ thường tập trung trong công viên John Jay. Bây giờ rất khó để tập trung lại với nhau vì chúng tôi đã không sống cùng một nơi 20 năm nay. Nhiều điều đã mất đi từ khi chúng tôi không còn cơ hội chia sẻ cuộc sống với nhau, từ những việc nhỏ như giá cả hambơgơ đến những việc lớn trong đời người. Vả lại phụ nữ không còn ở nhà như 50 năm trước. Họ ra ngoài làm việc và vật lộn với nhu cầu gia đình, trách nhiệm khi là một người làm công.
Có rất nhiều tác động trong cuộc sống hiện đại khiến những người bạn ít có thời gian gần nhau, thậm chí cả thành viên trong gia đình. Xe hơi, siêu thị, TV, vùng ven thành phố trải dài, các khu dân cư xấu đã cách li chúng tôi. Hình ảnh phụ nữ tập trung trên các bậc thang hay trong sân sau nhà mỗi ngày, và bỏ ra nhiều giờ cùng nhau đã không còn nữa.
Tôi không ước chúng tôi quay trở lại 50 năm trước, cũng không cho rằng sự suy tàn của cuộc sống gia đình đang làm đau đầu nước Mỹ. Không có thứ được xem là “gia đình” mà chỉ có những “gia đình nhỏ” bao gồm vài cá thể hạnh phúc hoặc cũng có thể rất bất hạnh. Nhưng tôi thật sự nhớ những ngày mẹ và mấy người bạn cùng nhau ngồi trong công viên và thi thoảng thấy buồn vì cuộc sống không còn như xưa.
Tôi thấy tiếc vì con gái mình không còn cơ hội chứng kiến mẹ nó cùng ngồi với các bà mẹ khác trong công viên. Thay vào đó, nó thường được cho đi công viên cùng một vú em trong khi tôi đi làm. Dĩ nhiên, các vú em và vú nuôi sẽ hình thành một nhóm nhưng không giống như nhóm của mấy bà mẹ trên đường số 77 hồi đó. Họ sở hữu một lãnh thổ cho riêng họ và các con. Gặp mẹ và mấy người bạn của bà mỗi ngày làm tôi cảm thấy thế giới đang yên bình.
Với mẹ, thế giới và cuộc sống có thay đổi thế nào cũng không quan trọng. Những quy luật bất biến của tình bạn sẽ ngự trị. Đó là sự chăm sóc, chuyên tâm và lòng trung thành.
 
Joan Abo Ryan

KÝ ỨC VỀ MINNIE
 
Có ba điều quan trọng nhất trong cuộc sống: đầu tiên phải là người tốt, thứ hai là phải đối xử tốt với mọi người, và thứ ba hãy làm người tốt bụng.
Henry James
 
Châm ngôn của mẹ rất đơn giản
Hãy yêu người khác.
Hãy giúp đỡ người khác.
Hãy sử dụng cái đầu để cứu lấy đôi chân.
Đừng chửi thề, con yêu.
Hãy đóng miệng khi nhai kẹo cao su.
Hãy đúng giờ.
Vâng lời giáo viên.
Đừng lấy những gì không phải của con.
Đừng khoe khoang với người khác.
Nhớ nói “làm ơn” và “cám ơn”.
Mẹ tôi sinh năm 1873 ở Evanston, bang Illinois, tên là Minnie Peterson. Bà là một thiếu nữ nhỏ nhắn, thùy mị nhưng cũng rất cứng rắn. Bà mất năm 93 tuổi. Bà là một đầu bếp giỏi, siêng năng làm việc nhà, luôn chính tay ủi tất cả các rèm cửa của ngôi nhà ba tầng.
Mẹ thường nướng bánh vào Chủ nhật, món tráng miệng trong ngày là các lát chuối hay táo được cắt mỏng. (Bà thường nhắc bọn tôi: “Nhớ cắt cho mỏng”). Chúng tôi chỉ được ăn tráng miệng sau khi đã ăn xong bữa, phải ngồi trên bàn im lặng khoanh tay lại chờ mẹ đem tráng miệng lên, không được rời bàn nếu không được phép. Chúng tôi thường giúp bà lau rửa chén đĩa, rồi cùng nhau hát hò vui vẻ. Mấy đứa con gái sẽ rửa, còn mấy đứa con trai lau khô và cất đi.
Niềm vui chính của mẹ là gia đình, nhà thờ, và là thành viên của Hội ăn kiêng các phụ nữ Cơ Đốc Giáo, có trụ sở ở Evanston. Mẹ không uống rượu, không hút thuốc, cũng không chửi thề. Bà thường ca thán những lời như: “Ôi trời”, hay khi thực sự bức xúc thì “Chết rồi!”. Chúng tôi bị khiển trách nếu nói “Mẹ kiếp”, không được phép dùng các thức uống có gas như bia, rượu…
Luôn sẵn sàng đối mặt với khó khăn, mẹ là một phụ nữ đáng nể. Bà rất mạnh mẽ, kiên trì, khôn khéo và yêu thương mọi người. Tôi chưa bao giờ nghe bà nói xấu hay ghét bỏ ai.
Tôi biết ơn vì mẹ đã truyền cho tôi mái tóc đẹp, làn da mịn màng và tính chân thành.
 
Everlyn B.Secrist

ĐƯỜNG ĐẾN VÙNG ĐẤT THÁNH AILEN
 
Tôi không sợ mưa bão vì tôi biết lèo lái con tàu.
Lousia May Alcott
 
Mẹ tôi đã 70 tuổi và sống một mình trong ngôi nhà khá rộng vùng tây bắc Washington DC. Bố đã chết cách đây 5 năm. Sống một mình không có gì khó khăn, bà có tính tự lập và luôn hạnh phúc. Mẹ thường xuyên liên lạc và ghé thăm tôi cùng người em trai tên Neil, cả hai đều là cử nhân đang sống ở New York.
Có lần tôi gặp mẹ tại trạm xe buýt Port Authority đang nhờ người ta cầm hộ túi đồ lớn. Bà lên đây để dự một bữa tiệc. Chiếc túi chứa một chai rượu Scotlen Ballantine, mẹ mang đến góp vào bữa tiệc. Ở Washington loại rượu này không bị đánh thuế nên nó rẻ hơn nhiều khi mua ở New York. Bà không uống rượu, nhưng vì tính hiếu khách nên bà đem cho họ uống.
Mẹ rất thích tụ tập bè bạn. Bà sinh ra trong một gia đình có 12 người con. Lần nào có bạn bè đến chơi bà cũng rất hạnh phúc.
Mẹ có tình cảm với vùng đất Ailen. Bà ngoại của mẹ di cư đến Mỹ ngay trước khi người em trai bị bỏ tù. Đó là một án phạt danh dự cho tội phản quốc, bán súng cho nhóm nổi loạn người Ailen trong thời kỳ Anh Quốc chiếm đóng. Thực ra nước Ailen xem anh ấy là một anh hùng và là tấm gương cho lòng yêu nước.
Tôi có lần gọi điện cho mẹ: “Con đã gặp vị linh mục người Ailen, cha Larry Higgin đang ở New York. Ông vừa đi thăm gia đình ở Ailen về. Ông trên đường đến xứ đạo ở Florida, dự định ghé qua Washington để thăm mấy người bạn”. Tôi nói với ông ta: “Hãy ở nhà mẹ tôi, Neil và tôi sẽ chở ông đến.” Với mẹ tôi, lời đề nghị đó quá bất ngờ.
Có lẽ tám hay mười người cùng ngồi trong phòng khách tối hôm đó, chúng tôi cùng ăn uống, kể chuyện vui. Cha Larry kể về đất nước và mẹ hỏi han ông rất nhiều.
Mẹ tuyên bố sau khi dừng một lúc: “Tôi luôn muốn về Ailen”. Cha Larry bảo: “Sao chị không về?” Mẹ tắc lưỡi nói gì đó về chiếc cầu mới xây… Cha Larry nói tiếp: “Sao chị không đi máy bay?”
Khi mẹ tôi 10 tuổi, anh em nhà Wright là những người đầu tiên được bay trên bầu trời. Mẹ cùng các anh chị em bà lớn lên khi các phát minh về vận tải biến đổi mạnh mẽ. Họ coi việc bay trên trời giống như bay vào không gian hiện nay. Lindbergh bay. Amelia bay. Barnstormers và những người muốn tìm hiểu cái chết cũng bay. Những người bình thường thì không bay. Sân bay là nơi người ta thường đến vào Chủ nhật sau buổi lễ Sabat để xem máy bay cất và hạ cánh. Nhưng việc bay đối với mẹ thì thế nào? Nó chưa bao giờ mảy may xuất hiện trong ý nghĩ gia đình bà, và cũng là của một bộ phận lớn người dân khi đó.
Khi cha Larry nói sao bà không bay, mẹ cười nói: “Cha ơi, tôi không thể bay.” Ông nói: “Nhưng bà rất muốn đi.” Mẹ lại nói: “Nhưng tôi sợ bay.”
Tôi hùa thêm vô: “Con đã từng đến Ailen gặp mấy người anh họ. Con đang làm việc cho hãng hàng không thế giới Pan America, con cũng không có vợ. Con có thể giảm cho mẹ 90% giá vé, 10% còn lại con trả luôn. Mẹ bay miễn phí.”
Cha Larry nói tiếp: “Máy bay bây giờ không giống thời xưa. Chúng mạnh kinh khủng, chỉ mất 13 giờ bay vù vù trên trời. Còn có cả máy bay phản lực, chỉ mất khoảng 5 giờ, bay rất êm và thoải mái.”
Mẹ cười và nói đó không phải vấn đề thời gian, tiền bạc hay có thoải mái hay không: “Tôi chỉ sợ chết trên một chiếc máy bay.”
Sau một lúc ngừng có vẻ phản đối, cha Larry ngẩng lên nói tiếp: “Kathleen, bà vừa nói đã 70 tuổi, bà còn bao lâu để sống chứ? Bà muốn một cái chết như thế nào, chết trên đường về vùng đất thánh Ailen không tốt sao?”
Cả phòng cười ồ, buổi nói chuyện vui vẻ cho đến tối.
Sáng hôm sau khi xuống lầu, mẹ đang ngồi trong bếp với ly cà phê. Khi cà phê nguội, tôi nhớ lại buổi nói chuyện vui vẻ hôm qua nhưng dường như mẹ bị xao lãng. Mẹ quay lại nhìn tôi nói: “Mẹ còn sống bao lâu nữa chứ?”
Ba tháng sau, mẹ, Neil và tôi bay trên chiếc máy bay của hãng hàng không Pan Am đến Ailen. Chiếc DC-8 chất đầy hành khách cất cánh lúc 9h tối. Bà sợ nhưng rất quyết tâm. Khi chúng tôi gần đi hết đường băng, bà nhắm chặt mắt, nắm chặt tay tôi và Neil. Một lúc sau, mẹ lắp bắp nói nhưng vẫn nhắm mắt: “Nhắc mẹ khi chúng ta đã cất cánh xong.” “Đã được 5 phút rồi mẹ ơi.”
Mẹ mở mắt nhìn quanh: “Rồi sao”. Chúng tôi không va chạm gì hết và rất an toàn. Mẹ nhìn tôi và Neil, răng nghiến chặt. Bà là người bay!
Lần này không phải là chuyến bay bình thường. Khi lên cao, Neil và tôi nâng chỗ để tay làm giường cho mẹ, bà ngủ ngay sau đó. Vài giờ sau, hầu hết hành khách đã ngủ. Người quản lý biết tôi cũng là một nhân viên của Pan Am nói thiết bị định vị bị hỏng, máy bay sẽ phải âm thầm bay về sân bay Kennedy.
Neil và tôi nhìn nhau. Nếu có gì xảy ra bà sẽ không bao giờ bay nữa.
Hãng Pan Am đưa chúng tôi đến khách sạn sân bay Kennedy. Chúng tôi để cuộc gọi báo thức để bắt chuyến bay 10h sáng đến London. Chuyến này sẽ chuyển hướng đến Shannon để trả khách từ chuyến bay hủy bỏ tối qua.
Mẹ đã tỉnh dậy trước khi điện thoại báo thức. “Mẹ đang ở quán cà phê, hai con ở đâu?” Chúng tôi vội chạy đến, bà nói: “Tuyệt không? Họ gặp rắc rối, thay vì mạo hiểm họ quay trở lại. Nhanh lên, chúng ta không muốn trễ chuyến bay phải không.”
Chuyến bay thỏa mãn mọi giấc mơ của bà, gặp lại những anh em họ lâu nay chỉ nghe nói đến và họ nói chuyện rất ăn ý. Mẹ đi thăm các quán rượu nhạc, xem hồ Killerney, thăm nghĩa địa ở xóm đạo hạt Mayo, nơi tổ tiên bà sinh sống.
Mẹ lại lần nữa bay về Ailen, nhưng lần này bay một mình. Bà bay đến Paris và đến Puerto Rico. Mẹ bay đến lui giữa Washington và New York, bay đến Tampa dự lễ kỷ niệm lần 25 thụ phong linh mục của cha Larry.
Anh em bà không thể nào cam đảm hơn bà. Họ chỉ đi tiễn mẹ mỗi lần bay. Thử tưởng tượng xem! Kathleen đang bay! Không thể tin nổi! Bà đã trở thành người nổi tiếng trong gia đình.
Lại một lần thử nghiệm nữa. Lúc đó mẹ khoảng 75 tuổi, tôi đã học lái máy bay, phi công lái máy bay tư một động cơ. Mẹ và tôi đã bay đến Daytona và ở đó với vài người bạn. Từ nơi đó, tôi muốn chở bà đi thăm bờ biển Miami nơi bố mẹ kết hôn và chứng kiến cơn bão khủng khiếp năm 1926. Mẹ muốn nhưng…
Điều này hoàn toàn khác. Một máy bay giống như cái phòng khách, có các cửa sổ nhỏ nhìn ra ngoài, không nhìn thấy phi công. Ngồi trên chiếc máy bay nhỏ giống như ngồi trong một căn phòng kính cách mặt đất 2000 m, chúng tôi có thể nhìn ra ngoài không gian vô tận. Đặc biệt khi phi công là người bạn biết quá rõ từ khi anh ta còn mặc tã… nhưng mẹ tôi vẫn dám bay.
Mẹ bay với tôi không phải vì bà thích mà vì tôi là con bà.
Tôi có bức ảnh chụp mẹ khi bước vào chiếc Cessna 172, bà có vẻ mệt mỏi nhưng can đảm. Tôi cho bà xem trước kế hoạch bay, chỉ cho xem những nơi sẽ bay qua, và thời gian bay dự kiến. Tôi trao cho bà cái đồng hồ nói: “Mẹ đánh dấu thời gian khi chúng ta đến từng nơi.”
Đó là lần đầu tiên mẹ nhắm mắt khi cất cánh kể từ chuyến bay đầu tiên trên chiếc DC-8. Bà cầm tấm đệm có đồng hồ đo vận tốc máy bay. Tôi nhoài người nói: “Mẹ có thấy Daytona Raceway bên dưới không?” Nhưng mẹ không mở mắt.
Tôi lại hỏi: “Mẹ có ghi lại thời gian cất cánh không?” Mẹ chợt mở mắt nói không. Tôi nói cho bà biết thời gian cất cánh và điểm đến đầu tiên của chúng tôi là khi nào. Bà ghi lại thời gian, cộng thêm thời gian bay và nói cho tôi biết. Tôi cứ bay còn mẹ ngồi xem đồng hồ. Mười phút sau mẹ nói: “Chắc chúng ta bay qua sân bay New Smyrna Beach”. Do đây là không phận có sự kiểm soát chặt chẽ, mẹ nhìn xuống tìm sân bay.
Tôi nói: “Nó đó, cách đây chừng vài dặm.” Bà trả lời: “Con sắp bay qua nó. Con có biết mình làm gì không George?”
Mới lúc trước mẹ còn nhắm mắt sợ hãi, bây giờ lại bảo tôi phải làm gì. Từ đó mẹ và tôi thường xuyên bay. Lần nào bà cũng rất thích.
Bà còn sống được bao lâu? Hóa ra là 20 năm nữa, mẹ mất năm 91 tuổi. Đức cha Laurence Higgins, trước kia là cha Larry, đã bay từ Tampa đến Washington DC để làm lễ tang cho bà.
Mẹ để lại cho tôi cái gì? Năm ngoái lúc 65 tuổi, tôi đã kết hôn lần đầu tiên. Bây giờ tôi đã nghỉ hưu, nhưng chưa mua cái xích đu.
Tôi đang nghĩ mình nên tập aerobic, và bắt đầu một công việc mới.
Sau cùng, tôi còn sống được bao lâu?
 
George E.Burns

HAI BÔNG HỒNG
 
Bạn chỉ yêu những gì bạn biết nó có thể mất.
G.K.Chesterton
 
Bà thật năng động! Bố mô tả mẹ như người có bốn miệng, mười một chân. Miệng của mẹ không ngừng ra lệnh cho ba người chúng tôi: Bố, chị, và tôi.
“Mặc áo ấm vào”, “Nhớ đem theo dù”, “Đi giày ống vô”, “Uống thuốc bổ mau”. Mẹ luôn đúng và sẵn sàng thử thách nếu có ai không đồng tình.
Làm người giữ sách nhiều năm nay, mẹ thích đọc mọi đề tài. Bà có kiến thức ở nhiều lãnh vực như nuôi con nhỏ, dinh dưỡng, chiến lược đầu tư, và nhiều thứ khác. Tôi thán phục bà ở cách tự trang bị cho một cuộc chiến bằng những kiến thức thu được trên các bài báo và sách vở. Tôi không thích cách mẹ hay tranh cãi để chứng minh những kiến thức mới mẻ.
Đó là Rose số một
Rose số hai là chị tôi. Hai người trùng tên, có dáng người thấp, cùng có mắt xanh nâu, nụ cười quyến rũ và giọng nói mạnh mẽ. Những nét giống nhau chỉ ngừng lại ở đó. Rose số hai là người trầm lặng, ít bất đồng. Chị không tranh cãi, không bao giờ áp đặt ý kiến của mình lên ai. Rose là một người ham đọc sách. Chị không bất đồng với người dẫn các buổi nói chuyện hay với khách mời mỗi khi xem tivi. Chị không làm tôi tức giận vì không tỏ ra kiêu ngạo về kiến thức của mình. Ngược lại, người mẹ thân yêu của tôi đánh mất khả năng tư duy vì căn bệnh Alzeimơ.
Bây giờ, bà thường ngồi một mình, mắt như nhìn cõi hư vô. Tôi rất thương mẹ. Ước gì mẹ ở đây với tôi, tranh cãi và làm tôi tức giận như mọi khi.
Thật mỉa mai vì những điều tôi từng mong mẹ thay đổi, nay tôi lại rất nhớ chúng. Tôi sẽ hạnh phúc nếu bị mẹ la rầy, ra lệnh cho tôi làm việc. “Con cần chấp nhận cả cái tốt lẫn cái xấu”, đó là điều mẹ từng khuyên răn tôi. Lúc đó, tôi chỉ thấy là một mệnh lệnh bình thường, giờ lại thấy có ý nghĩa vô cùng. Mẹ vẫn có thể áp đặt kiến thức của mình lên tôi dù bà không còn tranh cãi được. Mẹ chỉ tôi thấy khi thực sự yêu ai đó thì bạn sẽ yêu những khuyết điểm của họ: chấp nhận cả cái tốt lẫn cái xấu là như vậy. Rose lại đúng. Dù có mang tên gì đi nữa, Rose số một, người từng rất cứng rắn và bây giờ rất yếu đuối, sẽ mãi là mẹ tôi.
 
Jill Kimmel

THẾ GIỚI TỐI TĂM CỦA MẸ
 
Không có người nô lệ nào là một người phụ nữ xinh đẹp.
Trong những phụ nữ đáng yêu, không người mẹ nào là một nô lệ.
Henry Ward Beecher
 
10 giờ! Đã đến lúc đánh thức mẹ dậy. Tôi ngồi trên giường rất căng thẳng vì còn quá nhiều bài vở. Tôi lần lượt cất chúng đi.
Mở cửa phòng ngủ bước vào khoảng không tối tăm, tôi vẫn tiếc rẻ căn phòng sáng điện của mình. Đi xuống phòng khách thấy đèn tắt tối om, tôi chắc chị Sally đã đi ngủ, không biết chị Chandra đã về nhà chưa.
Trên giường, mẹ đang trùm chăn ngủ vì lúc nào bà cũng có cảm giác lạnh lẽo. Mẹ để tóc tai rũ rượi, khuôn mặt trông rất bình thản. Tôi rung vai báo cho mẹ biết đã 10 giờ. Mẹ vội mở mắt đứng dậy ngay.
Tôi định quay về phòng nhưng mẹ nhờ pha hộ ly cà phê. Tôi xoay mình, mắt có thoáng vẻ khó chịu, nhưng rồi lại thấy mình có tội. Làm sao tôi có thể tức giận chứ? Ngày nào bà cũng phải dậy sớm đi làm lúc bốn, năm giờ sáng, có khi hai giờ. Mẹ thường xuyên làm việc quá giờ giấc. Tôi bảo bà đừng cố làm nhưng bà bảo chúng ta cần tiền. Bây giờ, bà chỉ cần có ly cà phê thôi.
Tôi xuống bếp vẫn không bật đèn vì sợ ảnh hưởng đến mẹ. Tôi rót cốc cà phê, cho thêm sữa và đường theo cách mẹ thích rồi cho vào lò vi sóng. Chiếc lò này chúng tôi tặng mẹ nhân dịp Giáng sinh năm ngoái. Một lúc sau tôi đem cà phê lên. Mẹ đã ăn mặc chỉnh tề ngồi trên ghế nệm.
Tôi đưa cốc cà phê và mẹ có nói cảm ơn. Tôi bảo bố gọi điện nói không thể đến sửa cái cổng vào thứ bảy. Bà chỉ vừa uống vừa gật đầu rồi đi xuống bếp, bỏ cốc vào bồn rửa. Nó gợi bà nhớ còn phải rửa chén đĩa.
Mẹ rửa rất nhanh rồi đi ngay. Tôi theo đến cửa, bà không quên đưa tôi ba đô đi học và hôn tạm biệt. Lần nào trước khi ra cửa chạy xe đi làm, mẹ luôn nói mẹ yêu tôi.
Tôi đứng nhìn theo ở cửa, tự hỏi: Làm sao bà có thể làm được như vậy? Làm sao có thể làm việc suốt đêm, ban ngày lại đi làm nhiều việc vặt khác? Sao mẹ có thể một mình nuôi các chị em tôi? Chưa bao giờ mẹ nói từ bỏ hay “Mẹ không thể đi làm hôm nay”. Mẹ luôn nhớ thức dậy đi làm dù giờ ngủ chẳng có bao nhiêu.
Tôi khóa cửa đi vô thế giới tối tăm của mẹ và quay về phòng học của mình. Đèn vẫn còn rất sáng. Trước khi học, tôi nhìn Chúa thầm cảm ơn người đã cho tôi người Mẹ.
 
Amelia Chamberlain

LỜI KHUYÊN CỦA MẸ: HÃY TỎ RA LẠNH LÙNG
 
Bản chất lòng cam đảm không phải thứ làm bạn không biết rung động.
B.B.Benson
 
Những năm sau này, mẹ tôi ngày càng ăn nói dịu dàng và có vẻ mệt mỏi. Trong tâm trí, tôi vẫn nhớ đó là một phụ nữ linh hoạt, tinh thần mạnh mẽ và đầy sức sáng tạo. Mẹ có thể gỡ tung cái máy hút bụi để sửa, hay biến ngôi nhà thành nơi tuyệt đẹp vào mùa Giáng sinh hằng năm. Bà có thể làm một chiếc váy dạ hội sang trọng bằng vải trải giường để mặc trong Buổi khiêu vũ Xã Hội Xanh tổ chức ở khách sạn Waldorf Astoria. Không có gì nghi ngờ khi mẹ là một phụ nữ tràn đầy hy vọng trong chuyện tình cảm. Bà luôn tỏ ra mạnh mẽ. Tôi chưa bao giờ nghi ngờ tình yêu của mẹ dành cho mình dù có lúc mẹ rất tức giận về những thất bại của tôi. Chúng tôi ít khi làm trái ý bà. Mẹ tôi là người phụ nữ như vậy đó.
Món quà lớn nhất mẹ cho tôi là khi tôi 13 tuổi, đang học lớp tám. Tôi là đứa trẻ được nuôi dưỡng đàng hoàng, nhưng trọng lượng cơ thể vượt quá giới hạn nghiêm trọng và có thể bước vào giai đoạn khủng hoảng. Mấy đứa bạn gầy hơn bỏ rơi tôi để chơi với đám bạn mới, tham gia vào những bữa tiệc tối thứ Sáu có đầy đủ trai gái. Vấn đề tồi tệ hơn khi đám con gái nổi tiếng nhất trường chọc ghẹo về thân hình của tôi. Đã từng được xem là bạn, bây giờ vấn đề cân nặng biến tôi thành kẻ ngoài luồng. Tôi ghét sự chế nhạo, uy hiếp, hành động tàn nhẫn, và sự cô lập.
Mẹ biết tôi gặp khó khăn nên cho tôi nghỉ học một ngày. Bà bỏ cả ngày chơi với tôi, đi thăm mấy bà dì, mua sắm và đương nhiên có nói về vấn đề của tôi. Mẹ nói có vẻ rất nhiệt huyết: “Đừng bao giờ để ai nghĩ họ giỏi hơn con.”
Mẹ khuyên tôi hãy làm những việc không ai ngờ, tỏ ra lạnh lùng và những bất ổn hiện giờ sẽ biến mất. Trên bàn ăn, không ai muốn ngồi gần tôi. Thay vì co rúm tôi lại vừa tuyên bố vừa nhìn đồng hồ rằng thời gian dành cho mọi người nói xấu về mình là năm phút. Vờ như không bị tác động bởi tiếng cười thầm và những nhận xét ác ý, tôi nhìn thẳng vào mắt họ như mẹ dặn. Bọn chúng hết sức ngạc nhiên vì những điều tôi làm.
Dù sao tôi vẫn có thể lấy cam đảm làm những mẹo vặt này trong suốt một tuần. Càng làm nhiều, tôi càng thấy tự tin và bắt đầu thích thú nhìn khuôn mặt bị sốc của đám con gái ác độc. Tôi nhớ mẹ nói: “Đừng lo lắng nếu người ta thì thầm về con. Nó có nghĩa con rất lôi cuốn họ ở mặt nào đó. Con chỉ lo lắng khi người ta không đoái hoài đến con.”
Bằng mẹo vặt này cộng với những kỹ thuật nhỏ khác, tôi tạo được cho mình lòng tự trọng vững chắc. Mẹ cho tôi sức mạnh để nhận ra những người thích làm đau lòng người khác mới là người có nhiều khuyết điểm.
Tôi biết ơn mẹ đã giúp tôi trong thời kỳ kinh khủng đó. Bài học “tỏ ra lạnh lùng” đã dẫn tôi đến tuổi trẻ hạnh phúc và tôi sẽ nhớ suốt đời. Khi vào đại học, tôi đã đọc được một câu của André Gide mà tôi không thể nào quên vì nó tóm lược hoàn hảo những lời dạy của mẹ: thà chính mình bị ghét bỏ còn hơn được thương yêu vì những gì không phải là của mình.
 
Angela O’Loughlin Calabrese

BÂY GIỜ NÓ ĐÃ LÀ CHIẾC LÁ
 
Trí tưởng tượng quan trọng hơn kiến thức.
Albert Einstein
 
Chúng tôi chạy quanh chân mẹ như những con chuột nhỏ. Mẹ nói: “Đủ rồi mấy đứa! Đã đến lúc thu dọn đồ.” Những tiếng ré lên vui vẻ lại reo vang khi chúng tôi di chuyển chiếc ghế nệm. “Ô, mẹ ơi, đồng sáu xu kìa… đồng ba xu nữa nè… được chín xu rồi.”
“Được rồi, bây giờ di chuyển cái ghế lớn.”
Mỗi lần thấy một đồng xu, bọn trẻ lại cười vui vẻ.
Tiền ở đâu ra vậy? Chuyện là trong căn nhà nhỏ của chúng tôi ở Ferryden, một làng làm nghề câu cá bên bờ đông Scotlen, khí đốt được điều khiển bằng một dụng cụ cần phải chèn bằng đồng xu hoặc đồng cắc. Khoảng hai ba tháng gì đó, người đưa gas sẽ đến làm sạch dụng cụ này và trả đồng xu lại cho mẹ. Bà ngay lập tức quăng đồng xu xuống sàn nhà và chúng ở đó cho đến khi mẹ hết tiền.
Sau khi đồ đạc được dọn xong, chúng tôi đếm tiền. Mẹ bảo chị Nan và anh George: “Những việc cần làm trước là xuống tiệm bánh mua sáu cái bánh Pháp để tổ chức tiệc trà. Rồi chúng ta sẽ quyết định làm gì với số tiền còn lại sau.” Chúng tôi ăn mấy cái bánh nhỏ. Mỗi cái có màu khác nhau và đều phủ lớp đường trên mặt. Mẹ được để dành riêng một phần.
Chúng tôi học hỏi nhiều điều từ mẹ, một góa phụ một mình nuôi con bằng số tiền nghỉ hưu sau thời gian phục vụ quân đội. Bà làm mọi việc kể cả may vá đồ cho người ta, và bà luôn vui vẻ khi làm những việc này.
Vào mùa đông ảm đạm ở Ferryden, ngày tàn rất nhanh, mới 4 giờ chiều trời đã tối. Chúng tôi làm bài tập ở nhà và ăn tối, thường là súp hay khoai tây luộc có phết bơ. Mẹ thường dùng cam Java làm món tráng miệng, nó to như quả bưởi. Bà không biết gì về vitamin C nhưng bà biết nó giúp chúng tôi kháng cảm. Thỉnh thoảng bánh bông lan hay bánh nhân táo cũng được dùng làm món tráng miệng.
Sau đó chúng tôi tập trung dưới bếp quanh một chiếc bàn, có nhiều giấy và một hộp sơn, tất cả có tám màu và một bàn chải. Mẹ dạy chúng tôi vẽ, sơn các bông hoa và cách quét cọ trên tấm giấy. Tôi nhớ một tối nọ, đứa em gái trông có vẻ không vui. Mẹ hỏi: “Có chuyện gì vậy, con yêu?”
Nó trả lời: “Một cánh hoa trông như chiếc lá.” Đứa em tôi khóc vì cánh hoa nó vẽ trông chẳng giống cánh hoa. Mẹ bảo: “Để xem! Ô! Đúng rồi, sơn nó màu xanh đi. Bây giờ nó đã là chiếc lá rồi đó!”
 
Margo Marshall-Olmstead

THÙNG RÁC TÁI SỬ DỤNG CỦA MẸ
 
Mỗi tối thứ năm, tôi và mấy người hàng xóm cẩn thận đặt ba cái thùng rác tái chế lên lề đường. Một cái chứa báo và giấy thiệp, được chồng lại và cột chặt. Một cái chứa các lon nước thiếc. Cái còn lại chứa chai thủy tinh và bình nhựa. Chúng tôi thấy vui vì góp chút sức vào việc bảo vệ môi trường.
Môi trường ư? Rác tái sử dụng? Vật liệu phân hủy bằng vi sinh? Mẹ không biết những thuật ngữ này khi bà nuôi chúng tôi. Việc tái sử dụng mẹ thường làm chỉ do lương tri và cảm thấy cần thiết.
Tôi nhớ nhiều việc mẹ thường làm để tiết kiệm tiền. Tuy nhiên, ngoài động lực là vấn đề kinh tế thì còn có lý do khác. Mẹ tin lãng phí sẽ có tội. Kết quả là không có gì bị bỏ đi nếu chưa xem xét kỹ khả năng sử dụng lại. Nếu bạn nghĩ hôm nay chúng ta nên tái chế những thứ bỏ đi, bạn nên có mặt để xem mẹ tôi khi đó…
Bọc giấy được cắt ra làm bìa bao vở đi học.
Nắp lon súp được đập phẳng để làm đồ chơi như lò cò…
Tấm vải cũ và các bao gối sẽ dùng làm tấm bọc ván bàn ủi.
Áo sơmi và đồ ngủ cũ trở thành giẻ lau, nhưng chúng sẽ được gỡ nút cất đi trước.
Dây cao su sẽ được cất vào hộp đồ bỏ đi.
Hũ nước sốt rỗng được dùng chứa bột giặt, tránh phải mang cả hộp bột lớn đến chỗ giặt đồ mỗi ngày, dễ làm đổ dọc đường.
Nếu túi đựng đồ có giá chuộc lại là năm xen như hiện nay thì mẹ tôi sẽ giàu to vì chúng được cất trữ như vàng.
Thói quen tái sử dụng của mẹ có lẽ đã truyền sang tôi. Tôi có cả gara chứa đầy bao giấy nâu. Chúng được sử dụng để gói đồ. Tôi cũng có nhiều dây cao su nhưng không nỡ bỏ đi và cả hộp nút mỗi khi mua đồ được cho thêm. Làm sao tôi có thể phân loại chúng và bỏ đi? Điều đó có tội, hơn nữa ai biết được khi nào tôi lại cần thêm hạt kim cương giả hay cái nút nhựa đỏ nào đó…?
Hộp đồ bỏ đi tràn ngập kim gút, giấy tờ, các dải ruybăng, và giấy bọc đồ. Tôi không thể bỏ bất cứ thứ gì vì mẹ dạy lãng phí là có tội.
Đó là bài học mà cả thế giới ngày nay bắt đầu đánh giá cao và hiểu ra. Nhưng với mẹ 50 năm trước, mẹ đã biết bảo vệ môi trường và cứu lấy Trái đất.
 
Patricia L.Abo

LỜI CẦU NGUYỆN CHÂN THÀNH
 
Là đứa bé nhất trong năm đứa trẻ lớn lên trên đảo Prince Edward thuộc Cannada, tôi cảm thấy cuộc đời thật đẹp. Bố mẹ và anh chị rất yêu tôi, không ai nói nhưng tôi cảm nhận được điều đó. Mẹ lớn lên ở Anh, tất cả các con bà cũng sinh ra tại đó. Trước Thế chiến thứ I, chúng tôi dời sang Cannada, việc này với mẹ hơi khó chấp nhận. Gia đình chuyển về New York khi chiến tranh kết thúc.
Mẹ có hai câu rất thích nói: “Việc này cũng sẽ qua thôi.” Bà nói câu này mỗi khi thất vọng hay có ai bị ốm. Câu còn lại là: “Cẩn thận với những gì con yêu cầu. Có thể con phải nhận nó đấy.”
Khi sắp được 11 tuổi, một trong những người bạn của tôi bị tai nạn ô-tô rất nặng. Tôi cầu xin để cô ta không chết. Tôi tự nhủ rồi cô ấy sẽ lại chơi được với mình. Cuối cùng, Jeanie được về nhà và tôi đã đến thăm cô ấy. Khi bước đến cửa phòng ngủ, tôi giật mình dừng lại. Khuôn mặt ấy không còn nguyên vẹn, cô chỉ còn một mắt. Nửa người dưới của Jeanie bị liệt, hai chân không còn cử động được. Tôi mừng vì mẹ bạn ấy đã theo tôi vô phòng vì bây giờ cô ấy đang nói rất nhẹ nhàng: “Đến đây, cậu bé. Lâu thế đủ rồi, Jeanie cần phải nghỉ.”
Tôi có cảm giác cắn rứt. Sao tôi lại cầu xin cho Jeanie được sống mà hầu như chẳng còn biết gì nữa? Tôi cảm thấy rất có tội, còn mẹ chỉ cố thuyết phục rằng những gì tôi làm là đúng.
Chưa hết tháng, Jeanie đã qua đời tại nhà. Mọi người, đặc biệt là mẹ cô cảm thấy nhẹ nhõm vì sự chịu đựng đau khổ của Jeanie không còn nữa. Giờ đây tôi mới hiểu rõ lời cảnh báo của mẹ “hãy cẩn thận với những gì con cầu xin.”
Qua nhiều năm, có nhiều biến cố khiến tôi phải cầu nguyện nhưng tôi luôn cẩn thận khi muốn xin điều gì.
Năm 30 tuổi, tôi bắt đầu cuộc sống gia đình. Lời nói của mẹ lại một lần nữa vọng trong tim tôi. Vợ chồng chúng tôi sống ở khu vực dân cư xinh đẹp, phía đông bắc quận Bronx. Người dân nơi đây thân thiện và tốt bụng, mọi người đều quan tâm đến công việc làm ăn của nhau.
Tại đây có một người đàn ông sống cùng mẹ mình đã nhiều năm. Mấy thằng bé vẫn hay trêu chọc ông, các bà mẹ dẫn con gái đi chơi khi gặp ông thường đề phòng như sợ có chuyện gì. Có lẽ ông ấy chỉ mới ngoài 30. Cách nhìn chằm chằm thường khiến phụ nữ không thoải mái nhưng ông chưa bao giờ hại ai. Ngược lại, ông luôn cố tỏ ra là người tốt. Hồi Thế chiến thứ II, ông từng gia nhập Hải quân nhưng chỉ vài tháng sau đã về nhà vì lệnh sa thải “ngoài lý do danh dự”. Họ nói ông ấy không thuộc về Hải quân. Mỗi khi được phép, ông hay giúp đỡ những người hàng xóm làm vườn, ngoài ra ông còn giữ gìn sân bóng chày cho bọn trẻ. Đó là người có cuộc sống trầm lặng. Sau khi các cựu chiến binh trở về, họ muốn xây dựng một bưu điện tại địa phương. Charlie làm việc rất chăm chỉ để lên danh sách các thành viên và tìm một chỗ hội họp. Cuối cùng bưu điện đã được thành lập, anh Joe chồng tôi được bầu làm người đứng đầu nơi đây. Không lâu sau, tư cách thành viên của Charlie bị chất vấn. Lệnh sa thải “ngoài lý do danh dự” khiến ông ta gặp nhiều rắc rối. Joe và mấy người khác phải cố gắng thuyết phục những người khác chấp nhận ông. Charlie rất biết ơn và tự hào là thành viên của bưu điện American Legion.
Một tối nọ, Charlie bị xe đụng khi đi trên một con đường không ánh đèn. Lúc tỉnh lại, ông không còn nhớ gì nữa. Bệnh viện địa phương đã chuyển ông về bệnh viện Bellevue ở Manhattan. Cuộc đời ông giờ chỉ là bóng tối và đau đớn.
Ông có thói quen đến nhà hàng xóm thăm hỏi họ. Những nhà chỉ có phụ nữ thường khóa kín cửa sợ ông vào. Một tối, ông gõ cửa nhà tôi. Chồng tôi ra mở cửa mời ông vào.
Charlie chỉ muốn nói chuyện và cần ai đó để nghe. Ông bảo đôi mắt giờ rất kém, hình ảnh bị nhòa cả. Chúng tôi biết Charlie là người đọc sách nhiều, cách sử dụng từ khi nói chuyện chứng tỏ điều đó. Bây giờ, ông không đọc được nữa. Vợ chồng tôi thấy buồn khi ông chào ra về, cuộc đời sao bất công đến vậy.
Tôi nằm trên giường nghĩ về Charlie, tôi muốn cầu nguyện cho ông… nhưng cầu gì đây? Tôi nhớ lại câu chuyện về Charlie. Tôi tự hỏi mẹ sẽ giải quyết chuyện này thế nào? Tôi điểm qua những nỗi bất hạnh của Charlie trong cuộc sống. Sau khi rời Hải quân ít lâu, mẹ ông ta chết. Người em gái đã đến để chăm sóc ông. Sau tai nạn, Charlie không còn muốn sống, ông chẳng thèm cạo râu, tắm rửa, ủi đồ. Người em thấy không thể chăm sóc cho anh mình nữa.
Tôi nhớ lại tất cả những thông tin về Charlie. Ông rất có tài làm vườn. Sau khi bị chấn thương ở mắt, bác sĩ không cho ông cong lưng hay cúi thấp đầu, vì vậy việc làm vườn cũng chấm hết.
Nằm trong bóng đêm, tôi nhận ra có ai đó trong phòng. Một người hay cái gì đó đang lắng nghe câu chuyện về Charlie. Tôi muốn cầu nguyện cho ông, nhưng nên cầu gì đây? Lần này tôi không thể mắc sai lầm khi cầu xin. Tôi xin Chúa hãy tỏ lòng từ bi với người đàn ông nhiều ưu phiền này. Khi chuông báo thức vang, tôi và Joe đi làm vệ sinh buổi sáng như thường ngày. Joe đi trước, còn tôi khóa chặt cửa dẫn con chó đi tản bộ. Tôi không nghĩ đến những chuyện tối qua đến khi chuông điện thoại reo. Charlie đang gọi.
Tôi hết sức hồi hộp khi nghe Charlie nói: “Tôi không biết mấy bạn làm gì tôi tối qua, nhưng sáng nay mắt tôi nhìn rất rõ. Tôi còn đọc được số điện thoại của chị nữa mà.” Giọng nói ông ta rất rõ: “Tôi chỉ muốn báo cho chị biết.”
Charlie đã dập điện thoại nhưng tôi vẫn im lặng chưa thể nói gì. Tôi khóc và cảm thấy rất hạnh phúc, lời cầu nguyện đã được Chúa thực hiện. Mẹ chắc cũng mừng cho tôi.
 
Anne N.Sauvé

MÔN ĐÁNH GÔN CỦA MẸ
 
Khôn ngoan biết chọn người hay mà học.
Sophocles
 
Tôi đoán chẳng có mấy đứa nhỏ thích chơi gôn với mẹ chúng. Thực ra, gôn là một công cụ mẹ dùng dạy tôi. Chúng tôi được dạy dỗ nên người trên chính sân gôn của mẹ.
Quan điểm của mẹ là nếu bạn không thể tin tưởng một người trên sân gôn, bạn sẽ không thể tin tưởng họ bất kỳ nơi đâu. Nếu anh ấy hoặc cô ấy không thể giữ được điểm số, đánh banh quá nhẹ hoặc quá mạnh, họ cũng không đáng được tin cậy.
Khi tôi tám hay chín tuổi gì đó, chị và tôi đi làm người phục vụ chơi gôn cho Bà Già (cách chúng tôi gọi mẹ khi không có mặt bà). Mẹ lúc đó khoảng 35 tuổi. Bà đặt một mũi tên nhiều mục tiêu: (1) Tiết kiệm tiền vì không cần mướn người của câu lạc bộ, (2) Tôi được học những quy luật của cuộc sống. Vì vậy, chúng tôi sẽ phải tản bộ mỗi sáng, xách theo một túi gậy đánh gôn và nghe những bài học của mẹ. (Bố thường ở nhà đọc báo). Mẹ cho chúng tôi rượt theo những quả banh bà đánh trật vô rừng. Chúng tôi phải cẩn thận tránh chạm vào lá những cây sơn độc, nó rất ngứa. Đây là một việc làm khó, nhiều người đi trước đã dạy chúng tôi.
Dĩ nhiên, chúng tôi bị cấm chửi thề, không được gọi tên Chúa vô cớ hay sử dụng những cụm từ thường nghe trên sân gôn.
Khả năng tự kìm chế và giữ im lặng là những bài học quan trọng. Chúng tôi không được nói chuyện khi banh đang chạy. Đối với trẻ con, mỗi lần chiến thắng chúng thường la lên. Vì vậy khi mẹ có quả phát tốt hay khi banh lọt lỗ, chúng tôi theo quán tính sẽ la lên mừng. Nhưng trên sân gôn thì không được, chúng tôi bị cấm. Thái độ phi thể thao với đối thủ được xem là vô lễ và không thể chấp nhận. Thêm một bài học cho những người trẻ chúng tôi trước khi bước vào cuộc sống.
Chúng tôi sẽ nhớ mãi những bài học này, đó là những bài học lớn. Chị em tôi học cách phân biệt cái sai, cái đúng và thái độ phải đạo với những người xung quanh. Các bài học đã được mẹ truyền lại trên sân gôn, và chúng tôi sẽ truyền lại cho các thế hệ sau bài học đó.
Mẹ dạy hay lắm. Cám ơn mẹ đã dạy chúng con. Không có những bài học đó, chúng con không biết sẽ đi về đâu.
 
Allan H.Kalmus

THỜI CƠ CỦA CON ĐANG ĐẾN
 
Hãy tỏ ra mạnh mẽ và can đảm. Đừng sợ hãi cho dù bạn bị đàn áp. Vì Chúa luôn ở cùng bạn.
Joshua 1:9
 
Tháng ba năm 1991, tôi có một ngày như mơ. Sáu tháng trước đó, tôi phải bù đầu vào bóng đá. Chỉ vài tuần trước, tôi đã chứng kiến điều tuyệt vời nhất trong đời: Đội New York Giants giành giải Super Bowl XXV. Tôi đã bỏ phí sáu năm rưỡi chán nản ở Liên đoàn Bóng đá Quốc gia, toàn phải ngồi ghế dự bị, cuối cùng tôi đã ghi bàn thắng. Tôi đã bắt đầu… chiến thắng và làm một tiền vệ. Đó là sự thật, nhưng điều này không phải?...
Tôi trở lại ngôi nhà cũ kỹ trên nông trại nơi tôi lớn lên. Nó gần Holsopple miền tây Pennsylvania. Hoa dại nở khắp nơi, tôi thoáng thấy những khuôn mặt rướm mắt của bố và các anh chị em. Chúng tôi đã cùng chung sống với nhau, bạn bè hàng xóm thường xuyên qua lại. Tôi nhớ những lời nói và những cái ôm vỗ về, kể cả nỗi đau sâu bên trong. Tôi đã hy vọng một lúc nào đó thức tỉnh và phát hiện ra tất cả mọi thứ là một giấc mơ tồi tệ. Rồi mẹ bất ngờ ra đi. Tôi biết bà bị thấp khớp, các bệnh về lưng, và đã trải qua nhiều lần phẫu thuật. Nhưng tôi chưa chuẩn bị tinh thần cho sự mất mát này.
Em tôi tìm thấy cuốn nhật ký của mẹ. Thật ra, đó chỉ là cuốn sách ghi chú của mẹ dùng để ghi những chuyện xảy ra trong ngày và các lần cầu nguyện với Chúa. Em tôi nói: “Anh được ghi rất nhiều trong này. Anh nên đọc nó.” Nó biết tôi phải dựa vào những lời động viên của mẹ nhiều năm nay. Tôi cầm cuốn nhật ký vào phòng, bắt đầu đọc và nhớ lại…
Mẹ hay nói với tôi: “Hãy nhớ con là ai, Chúa đã định sẵn kế hoạch cho con.” Lúc nào bà cũng nói chuyện kinh sách, thậm chí còn dán kinh lên tủ lạnh để chúng tôi phải đọc trước khi ăn sáng.
Như lần tôi được chọn làm tiền vệ cho đội Penn State. Tôi phải chơi một số trận, nhưng huấn luyện viên Joe Paterno đã chọn Todd Blackledge làm tiền vệ. Tôi muốn được chơi ngay từ đầu trận nên đã chuyển sang đội Đại học Tây Virginia.
Sau hai năm chơi cho Tây Virginia, tôi chuyển sang New York Giants vào năm 1984. Lúc đó tôi nghĩ Chúa đã thực hiện đúng kế hoạch dành cho tôi. Tuy nhiên, việc chuyển đến Giants cũng là một sai lầm. Tôi phải mất một thời gian ngồi trên ghế dự bị, học hỏi những tiền vệ đi trước như Phil Simms. Sau 5 năm, tôi chán nản ngồi ghế dự bị trong khi biết mình có thể chơi tốt hơn trên sân.
Thật chán nản khi phải chạy lên chạy xuống đường biên, hết trận này đến trận khác, rồi từng mùa bóng trôi qua tôi phải ngồi quan sát trận đấu, phân tích các bàn thắng của cả hai đội. Sau một thời gian, tôi đọc trận đấu tốt đến độ có thể đoán được đội khách sắp làm gì khi nhìn cách xếp hàng của họ. Tôi vẫn không thể làm gì tại hàng ghế dự bị.
Trong khi đó, mẹ vẫn nói: “Thời cơ của con đang đến, hãy kiên trì và nhớ rằng Chúa có kế hoạch dành cho con.” Cái đầu rất muốn đồng ý với bà nhưng chân tay tôi lại rất bất đồng, đặc biệt khi biết mẹ đang phải chịu cơn đau. Sau đó, Vicky đã sinh cho tôi đứa con đầu lòng. Jason ra đời có nhiều biến chứng về tim. Nó đã trải qua nhiều cuộc phẫu thuật trong 11 tháng đầu tiên. Tôi tự hỏi đó cũng là kế hoạch của Chúa chăng? Mẹ giúp chúng tôi cầu nguyện và Jason vẫn khỏe mạnh cho đến hôm nay. Có lẽ Chúa đã nghe những lời cầu nguyện của chúng tôi.
Cơ hội thật sự đến khi tôi được làm tiền vệ vào mùa thu 1988, mùa thứ 5 chơi cho Giants. Phill Simms bị chấn thương vào tuần thứ 12. Tuần sau đó tôi được chọn chơi với đội New Orleans Saints. Tôi nghĩ đây là cơ hội để chứng minh tài năng.
Phần lớn hiệp một, huấn luyện viên bắt chúng tôi chơi kiểu rượt đuổi. Đội tôi nổi tiếng có khả năng rượt đuổi trong lần đầu xuống bóng, nhưng bây giờ còn có khả năng trong lần hai và lần ba xuống bóng. Trong một lần đi bóng, tôi thấy Stephen Baker ở cuối sân không bị ai kèm, tôi ném bóng cho anh, Stephen chụp lấy vượt qua sự truy cản và ghi bàn. Đó là bàn thắng ở cự li 85 mét, bàn thắng xa nhất kể từ năm 1972 của Giants.
Lúc giải lao, chúng tôi đang bị dẫn trước 9-7, tôi cảm thấy đội đang có sự thay đổi. Các huấn luyện viên thả lỏng tôi, không ép phải rượt theo bóng. Tôi đã bắt được 5 trong số 10 đường chuyền ở cự li 128 m không có sự truy cản nào. Kết thúc hiệp, tôi vào phòng kín, tim còn đập mạnh vì mới có một hiệp đấu tuyệt vời.
Bạn có biết tôi sốc thế nào khi huấn luyện viên Bill Parcells bước đến nói: “Tôi cần có sự thay đổi.” Ông định thay hậu vệ dự bị Jeff Rutledge. “Hiệp đầu anh chơi tốt, nhưng nếu không có gì tiến triển, tôi phải cho anh ra ngoài.” Tôi vẫn còn bị sốc khi sắp vào sân. Chúng tôi cuối cùng đã thắng trận đó nhưng tôi quá thất vọng.
Tôi than phiền trong phòng với các phóng viên báo thể thao: “Parcells đánh mất khả năng cầu thủ trong tôi.” Bọn họ rất thích thú khi có sự tranh cãi nhỏ này. Tôi gọi người quản lý và yêu cầu được chuyển đi nhưng ban quản lý không đồng ý.
Mẹ cố gắng cổ động tôi: “Chỉ là mọi thứ không diễn ra theo ý con thôi, không có nghĩa Chúa đã đổi ý. Đừng từ bỏ.”
Tôi đã không đầu hàng. Tôi lại nhìn vào cuốn nhật ký tìm những từ bà cầu nguyện để Chúa ban ơn cho tôi. Mẹ xin ông ấy cho tôi một cơ hội.
Dường như lời cầu nguyện đã có hiệu nghiệm. Cơ hội để chứng tỏ mình cuối cùng đã đến vào năm 1990, đó là mùa bóng thứ bảy tôi chơi cho đội Giants. Simms lại bị chấn thương nhưng lần này anh không thể chơi cho đến cuối mùa. Tôi được gọi vào thay anh. Sáu năm rưỡi ngồi trên ghế dự bị đã giúp tôi nhớ kỹ từng pha phản công và phòng thủ của đội bạn. Bây giờ tôi phải dẫn dắt đội vượt qua mùa bóng để đến những trận quyết định, hy vọng chúng tôi có thể đạt được cúp.
Chúng tôi đã hoàn thành mùa bóng sau khi đánh bại Phoenix với tỉ số 24-21, New England Patriots 13-10, Chicago Bears 31-3. Đội San Francisco 49ers sẽ là đối thủ tiếp theo.
Tôi tiếp tục lật trang nhật ký tiếp theo. Mẹ rất muốn đến xem trận đấu nhưng bà quá yếu không thể đến West Coast. Vì vậy bà nằm ở nhà trước tivi xem tôi chơi trận đấu lớn nhất đời mình. Bà ghi chú từng chi tiết, số liệu, và lời bình luận trận đấu. Những cảm xúc của mẹ trong trận đấu kéo dài rất gay cấn này được ghi lại rõ ràng. Tiền vệ Joe Montana của đội bạn bị truy cản quyết liệt trong trận này.
Ghi chú của mẹ giúp tôi hồi tưởng lại rất rõ ràng. Chúng tôi thua đội đứng đầu bốn điểm, không có được một pha touchdown (ghi bàn bằng cách cầm bóng chạm vào sân đối phương) mà chỉ ba pha đá vào từ giữa sân. Tôi lùi lại sau để đón banh, tập trung vào người chờ banh cuối sân. Tôi chợt thấy banh vụt qua. Tôi đã quá chậm chân tránh qua khi Jim Burt đạp vào chân như trời giáng. Tôi chưa bao giờ cảm thấy cái đau nào như vậy. Tôi ngã gục xuống sân, cuộc đời thế là hết.
Liếc nhìn qua trang khác, tôi nhìn kỹ những dòng ngắn ngủi tràn đầy tình cảm của mẹ: “Lạy Chúa, xin hãy cứu con tôi. Hãy cho nó chơi hết trận đấu mà nó hằng mong đợi…”
Cách đó 3000 dặm, các huấn luyện viên đang tập trung quanh thân hình quằn quại nằm trên sân. Nỗi đau và sự sợ hãi bao trùm lấy tôi.
Mọi thứ bất ngờ dừng lại, cảm giác nhẹ nhàng xuất phát từ đầu, nó dần đi qua cơ thể và chân tôi. Nỗi đau và sự sợ hãi tan biến dần. Tôi có thể đứng dậy đi lại và tiếp tục chơi.
Mọi người, đặc biệt là huấn luyện viên Parcells rất lo lắng. Ông hỏi đến ba lần: “Anh chắc chơi được chứ?” Tôi trả lời hai lần: “Được”. Lần cuối tôi nói: “Tôi ra sân đây Bill.”
Chúng tôi đã có được ba bàn thắng từ giữa sân. Cuối cùng chỉ còn cách 1 điểm và vài phút còn lại. Khi đó, đội tôi giữ banh và cách vạch gôn 43 m. Tôi chuyền sang cho Mark Bavaro cách đó 19 m, rồi chuyền sang Stephen Baker. Thời gian gần như đã hết, Matt Bahr đã ghi bàn ấn định chiến thắng 15-13.
Nhìn lại cuốn nhật ký, nước mắt tôi bắt đầu trào ra, tôi chưa bao giờ hình dung được sự căng thẳng trong lời cầu nguyện của mẹ. Chẳng trách bà nói rất tự tin: “Hãy nhớ con là ai. Chúa đã lên kế hoạch cho con.” Bất kể bệnh tật, bà luôn gắn bó mật thiết với Chúa, người đã đáp lại lời cầu xin của bà. Tôi đã lành vết thương và lấy lại sức mạnh nhờ lời cầu nguyện đó, dẫn đội đến chiến thắng và giành cúp ở giải Super Bowl lần 25.
Mẹ đã không còn để nhắc nhở tôi là con Chúa và ông luôn có kế hoạch cho tôi. Tôi tin điều đó không một chút nghi ngờ. Có lẽ kế hoạch lần này Chúa dành cho tôi không phải là chiến thắng hay phải chịu đau đớn nhưng để tôi mạnh khỏe và biết kiên nhẫn. Mẹ đã hoàn thành tốt đẹp nhiệm vụ của mình.
 
Jeff Hostetler

KHI BỐ MẸ NÓI LỜI XIN LỖI
 
Tờ Miami Herald tường thuật lại những lời xin lỗi mà các phụ huynh đã nói với giáo viên ở Albuquerque, bang New Mexico. Các bà mẹ (hay ông bố) đã giải thích việc nghỉ học của con họ như sau:
“Xin cô tha cho John vì nó nghỉ học mấy ngày 28, 29, 30, 31 tháng Một.”
“Thưa cô, Gloria phải nghỉ học vì nó không khỏe, cần sự giám sát của bác sĩ.”
“Xin tha cho lỗi của Johnnie, chỉ tại bố nó thôi.”
“Con gái tôi nghỉ học hôm qua vì nó mệt. Nó ở nhà với gia đình Marines.”
“Xin bỏ qua lỗi nghỉ học của Sara, nó ốm nên tôi phải mang đi khám bệnh.”
“Carlos nghỉ học vì nó bị đau khi đá banh.”
“Xin tha cho Ray Friday vì tội nghỉ học, nó bị khàn giọng rất nặng.”

BÀI HỌC CUỐI CÙNG
 
Tối thứ ba, tháng Tư năm 1981, tôi vừa rời văn phòng thì có cảm giác mình cần phải đi thăm mẹ. Bà đang ở trong bệnh viện vì bệnh tim và hư thận. Mẹ đang trong giai đoạn hồi phục và đã ở đó vài tuần nhưng linh cảm mách bảo tôi nên thăm bà tối nay. Sau một ngày tiếp bệnh nhân mệt mỏi, tôi vẫn cố ghé đến bệnh viện.
Khi bước vào phòng, tôi không thấy mẹ ở đó. Tôi rất tức giận vì không ai báo về sự thay đổi này. Sau đó, tôi được biết bà đang được chăm sóc đặc biệt và chờ lọc máu. Tôi nhìn mẹ biết ngay cuộc đời kéo dài 72 năm của bà sắp kết thúc, có lẽ chỉ vài phút nữa thôi. Trước khi ra đi, bà dạy tôi bài học về cái chết.
Cách đây 5 năm, tôi đã không ở đó khi bố qua đời, nhưng tôi thường xuyên thăm ông từ khi sức khỏe ông yếu dần vì khối u trong não. Cái chết của bố đã được báo trước. Tôi có đến bệnh viện trước 5 phút để nói lời tạm biệt với ông. Căn bệnh đã lôi kéo chúng tôi lại gần nhau. Trước đây bố con tôi chưa bao giờ như vậy. Tuy nhiên, chuyện mẹ tôi lại khác.
Trước đây tôi là một thanh niên dễ nổi nóng và rất cố thủ, thường làm mẹ hài lòng mà cũng hay chống lại bà. Tôi dành nhiều thời gian cho mẹ, tìm kiếm những thông điệp của tình yêu và sự chấp nhận vô điều kiện.
Tôi chưa bao giờ tìm ra, nếu có chỉ là những thông điệp khó hiểu. Mẹ thường cố dạy tôi những gì bà nghĩ là đúng, rằng nó dựa trên những kinh nghiệm sống và suy nghĩ mê tín của người dân Do Thái. Mẹ luôn có điều cho tôi học. Những lời bình luận của mẹ làm tôi có cảm giác mình chưa phải người tốt. Tôi chỉ muốn tình yêu và sự chấp nhận chứ không cần lời khuyên.
Tuy nhiên, buổi tối tháng Tư đó, bà đã có bài học quý giá cho tôi.
Tôi thấy mẹ có vẻ khó thở. Tôi hỏi mẹ có thấy khỏe không thì bà nói: “Con biết ông bác sĩ không? Hỏi ông ấy đi.” Lúc đó bà càng thở khó nhọc hơn, khuôn mặt đã chuyển màu xanh như sắp chết. Tôi tiến đến cầm lấy cánh tay bà. Mẹ nhìn tôi và nói với hơi thở cuối cùng rằng mẹ yêu tôi, rồi bà ra đi.
Họ cố làm bà tỉnh lại nhưng tôi biết không có ích gì. Dù sao mẹ đã chờ được đến khi tôi đến trước khi trút hơi thở cuối cùng.
Bài học cuối cùng của mẹ dành cho tôi là bà luôn yêu tôi theo cách của mình trong suốt cuộc đời, và bà đã luôn chấp nhận con người tôi. Mẹ muốn tôi phải trở nên tốt hơn vì đó là điều mà mọi bà mẹ đều muốn con trai mình đạt được. Nếu đó không phải là tình yêu vô điều kiện, thì nó cũng là tình yêu vô vụ lợi.
Đến cuối đời, mẹ vẫn thể hiện sự hy sinh khi chờ tôi đến rồi mới chết. Tôi rất biết ơn những gì mẹ dạy tôi về tình yêu.
 
Joel Kimmel