Chân dung nhà thơ tạ vũ: “Hãy ghét yêu tôi như ghét yêu thời tiết”
Trịnh Thanh Sơn
Tôi được quen biết nhà thơ Tạ Vũ vào những năm đầu thập kỷ 70 của thế kỷ trước, trong một dịp tình cờ. Hôm ấy, buổi chiều, sau giờ tan tầm, tôi đạp xe từ khu gang thép Thái Nguyên lên thăm nhà thơ Vũ Duy Thông, hồi đó còn là phóng viên Thông tấn xã Việt Nam, thường trú tại Việt Bắc. Trụ sở Phân xã đóng trong khu dinh thự của Khu uỷ, vì vậy, ra vào rất nghiêm cẩn, có cảnh vệ bồng súng đứng gác, và tất nhiên, người muốn vào phải có lý do chính đáng và phải xuất trình giấy tờ tuỳ thân. Vũ Duy Thông đã cấp cho tôi một giấy chứng nhận “Cộng tác viên” của Phân xã, hơn nữa, đi lại nhiều, nên tôi quen mặt hầu hết các đồng chí cảnh vệ.
Lúc tôi vào phòng, Vũ Duy Thông đang có khách. Người khách có dáng cao gầy, da đỏ như đồng hun, khuôn mặt dài, gồ ghề, râu ria lởm chởm, mắt nhìn lừ đừ, tay nâng bát rượu, trông rất hãi. Vũ Duy Thông cũng đang uống rượu, nhưng anh uống bằng chén nhỏ. Anh chỉ tay vào người khách, hỏi tôi:
- Cậu có biết gã… Võ Tòng này không?
Tôi khe khẽ lắc đầu.
- Tạ Vũ đấy! Nhà thơ Tạ Vũ đấy! Ngồi xuống đi, cùng uống nào!
Rồi quay sang Tạ Vũ, anh nói tiếp:
- Làm quen nhau đi! Đây là Trịnh Thanh Sơn, một cây bút trẻ của khu gang thép!
Tôi rụt rè nắm lấy tay Tạ Vũ, khi anh đặt bát rượu xuống chiếu, và chìa tay cho tôi cái nắm tay của Tạ Vũ chặt đến nỗi làm tôi nhăn cả mặt, suýt rên lên. Tuy nhiên, trí nhớ đã giúp tôi vượt quap hút ngượng ngập ban đầu. Tôi cười và đọc:
“Lao xong cầu, anh em mình xuống tắm
Sáng kiến thú vị sao! Người đồng chí yêu thương…”
Tạ Vũ bỗng ngửa mặt lên trời, cười ha hả:
- Giỏi, giỏi, cậu nhớ được thơ mình là giỏi! Nhớ được một câu thơ của nhau là tri âm rồi… Nào, cụng ly!
Cuộc gặp bất ngờ ấy cách đây đã hơn 30 năm rồi, nhưng tôi không bao giờ quên, tìnhanh em của anh Tạ Vũ và tôi cũng vì thế, chưa khi gián đoạn. Đêm ấy Tạ Vũ một mình uống hết một vò rượu ngâm ong non của nhà thơ Vũ Duy Thông trước sự ngỡ ngàng và thán phục của tôi! Quả là một nhà thơ của những người thợ.
Một đêm mùa đông, nhân được nghỉ, và cũng nhân dịp Chu Hồng Hải được mời về Hà Nội để nhận nhuận bút tập truyện đồng thoại “Cuộc phiêu lưu của mèo con và chó con”, Hải rủ tôi và Nguyễn Đức Thiện cùng đi. Chúng tôi đi bộ ra ga Lưu Xá, mua ba suất vé tàu, mỗi suất hai đồng rưỡi, số tiền còn lạik mua một lạng chè Thái “móc câu”, một bó thuốc cuộn và ung dung lên tàu. Lẽ ra chuyến tàu ấy về tới Hà Nội khoảng bốn, năm giờ chiều, nhưng loay hoay thế nào, dừng tránh thế nào mà mãi tới… mười một rưỡi đêm, tàu mới đỗ được ở sân ga Hàng Cỏ.
Ra khỏi sân ga, cả ba đứa nhìn nhau. Về đâu bây giờ? Trời đêm Hà Nội mưa phùn, rét như cắt da, cắt thịt. Tôi và Nguyễn Đức Thiện không có một nhà quen nào ở Hà Nội. Chỉ trông chờ vào sự tháo vát của Chu Hồng Hải. Ngồi chán trong phòng đợi sân ga, hút sạch cả bó thuốc lá cuốn, Thiện than thở:
- Đúng là cuộc phiêu lưu của một con mèo con và hai con chó con!
Chu Hồng Hải chợt reo lên:
- Đi! Có chỗ rồi, tươm lắm!
- Đi đâu? - Tôi ngờ vực hỏi.
- Về nhà Tạ Vũ, về nhà chị Điều! Hay lắm!
Nghe tên Tạ Vũ, chúng tô phấn chấn ngay.
Và cả ba đứa hăm hở bước. Tôi vừa đi, vừa xuýt xoa vì lạnh, mắt thèm khát nhìn những chiếc xích lô đang đỗ trú mưa dưới các mái hiên bên đường. Mà nhà Tạ Vũ ở tận dưới Minh Khai, chao ơi!
Khoảng hai rưỡi sáng, chúng tôi đến được nhà Tạ Vũ. Chu Hồng Hải gõ nhẹ vào liếp cửa. Trong nhà, tiếng một người phụ nữ hỏi rất tỉnh táo, như chưa hề ngủ. Hải mừng rỡ reo lên:
- Chị Điều ơi, em đây! Em Chu Hồng Hải đây!
Chị Điều cầm chiếc đèn bão ra mở cửa đón chúng tôi. Chả cần hỏi hai thằng bạn của Chu Hồng Hải là ai, chị giục rối rít:
- Các chú vào nhà đi, vào nhà đi! Sao lại về khuya khoắt, rét mướt thế này?
Rồi chị đến bên chiếc phản có mắc tấm màn nhàu nhĩ, lay Tạ Vũ dậy:
- Anh Hùng, anh Hùng! Thằng Hải nó về đây này! (Tên thật anh Tạ Vũ là Vũ Hùng).
Bên đống lửa đốt giữa nhà, chúng tôi vừa ăn sắn luộc của chị Điều, vừa trò chuyện. Tạ vũ lẻn ra khỏi nhà, lúc lâu sau, anh quay về, đầu ướt rượt, mặt cười tươi, tay dứ dứ chai rượu. Giữa đêm hôm mưa gió, rét mướt thế này mà lão Võ Tòng vẫn tầm ra rượu, thật đáng kính phục. Nhưng điều còn đáng phục hơn là chị Điều, người đàn bà hai rưỡi sáng chưa đi ngủ ấy. Thì ra, chị đã ngồi thâu đêm để cuốn thuốc lá, đêm nào cũng vậy, để sáng sớm mai, đi bỏ mối cho các quán chè chén khắp thành phố. Cái nguồn sống mong manh ấy bao năm đã giúp cho gia đình bốn miệng ăn này trụ vững.
Khi chai rượu đã vơi quá nửa, Tạ Vũ hào hứng khoe:
- Dạo này, bà Điều cũng sinh ra lmà thơ đấy, các cậu ạ! Thơ bà ấy hay đáo để, hay hơn cả thơ mình, nhưng mình phải can. Trong nhà, một người làm thơ đã sắp chết đói rồi, bây giờ bà làm thơ nữa thì cả nhà đi ăn mày là cái chắc. Vì vậy, mình mới viết rằng:
Em đừng làm chân trời
Lòng anh đi không tới
Em hãy làm gió thổi
Cho buồm anh ra khơi!!
Chị Điều nghe Tạ Vũ đọc thơ thì nguýt dài:
- Tôi thèm vào! Tôi không làm gió. Làm gió để ông bay hết quán nọ sang quán kia à?
Tôi quay sang hỏi Tạ Vũ:
- Dạo này, anh còn lmà thợ quét vôi nữa không?
Tạ Vũ lừ mắt:
- Sao gọi là quét vôi? Sơn vôi chứ! Bọn quét vôi là lũ học việc, còn mình là thợ sơn vôi, vừa rồi, mình được mời vào nhà bác Phạm Văn Đồng đấy, có ghê không?
- Vào nhà bác Đồng? Thật không?
- Thật trăm phần trăm chứ!
- Vào để làm gì?
- Để… để… Sơn lại cái hàng rào!
Chúng tôi cùng cười phá lên.
Từ ngày về Hà Nội, tôi được gặp Tạ Vũ nhiều hơn. Dạo nhà thơ Tô Hà còn sống, có một thời gian, tôi làm thuê cho báo Người Hà Nội, một năm, nhân dịp Tết gần đến, báo Tết vừa ra, Tạ Vũ đã có mặt ở sân 91 Hàng Buồm. Thì ra, anh đến nhận nhuận bút. Nhận tiền xong rồi, đút vào túi hẳn hoi rồi, anh nháy tôi ra quán nước. Anh gọi rượu, rồi mở tờ báo ra, chỉ vào bài thơ có tên tá giả là Tạ Vũ:
- Bài thơ này, tớ không viết, nhưng tớ cứ nhận nhuận bút đi uống rượu. Tớ biết tỏng thằng nào bịa ra trò này rồi! Thằng ấy có tên là Tô Hà!
Sau tôi hỏi lại, Tô Hà xác nhận. Anh bảo:
- Tết đến nơi mà chả thấy Tạ Vũ gửi thơ. Mình sốt ruột, đành bịa ra một bài tứ tuyệt, ký tên Tạ Vũ, để hắn có tiền uống rượu!
Chao ôi! Bạn văn sống với nhau nhưthế mà người đời cứ dè bỉu “Văn nhân tương khinh” là cớ làm sao?!
Mang tiếng là “bợm rượu”, nhưng thực ra, Tạ Vũ uống được rất ít. Dường như, chỉ ngửi thấy hơi rượu, thậm chí nhìn thấy chai rượu là Tạ Vũ đã say rồi. Tôi rất thích mấy câu thơ của bạn thơ trẻ Đỗ Minh Tuấn, viết tặng anh:
Anh bước đi đất trời nghiêng ngả
Bức tường hãy tránh ra!
Cột điện hãy tránh ra!
Đừng bóp vặn trái tim anh nữa…
(Ghi chép trí nhớ)
Tạ Vũ có tật, bạ gặp ai anh cũng xin tiền để “đi xích lô về với bà Điều”. Nhưng anh rất ít xin tiền tôi vì anh biết, túi tôi lúc nào cũng rỗng. Có lần, tôi đưa tiền mừng tuổi, anh còn không nhận. Lại có lần, gặp tôi ở sân 51 Trần Hưng Đạo, anh hoan hỉ mời tôi và bạn bè uống rượu. Tôi hỏi, anh lấy tiền đâu ra, anh cười giải thích:
- Tao vừa gặp H.T ở Hội Nhà văn. Tao xin tiền đi xích lô về với bà Điều. Hắn hỏi bao nhiêu? Tao nói bừa: Năm mươi ngàn. Thế là hắn cho tao những bảy chục. Hên không? Vậy thì uống đi còn gì. Về với bà Điều chỉ hết năm nghìn thôi. Nhất nữa là tao đi bộ, như ngày xưa chúng mày đi bộ từ ga Hàng Cỏ về nhà tao là cùng chứ gì!
Người ấy là người không bao giờ xấu được, lại càng không bao giờ ác được!
Tạ Vũ viết rất sớm, nổi danh cũng sớm và vào Hội Nhà văn cũng sớm. T hơ anh vạm vỡ, gồ ghề, có vốn sống và sức sống dào dạt. Tôi đã đọc Trường ca Vừng sen Hàm Rồng của anh từ những năm bảy mốt, bảy hai, nhưng mãi năm 1975 mới được xuất bản. Những câu thơ tôi trích ở đầu bài viết này nằm trong Trường ca hào sảng ấy. Tác giả của nó lúc đó là thợ kích kéo ở cầu Hàm Rồng. Đến năm 1984, anh mới cho xuất bản tập thơ trữ tình Những cánh chim trời, đoạt giải thưởng của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Ngoài ra, anh còn đoạt giải thưởng của Tạp chí Văn nghệ Quân đội cho Trường ca Trên dòng sông cổ, chả hiểu làm sao đến giờ chưa thấy in?
Vài năm trước, anh đem tặng tôi tập thơ mới còn thơm mùi mực, có tựa đề Lá cỏ. Tôi hỏi anh, sao lại Lá cỏ, có phải là thơ Uýt-man không? anh cười bảo rằng, Uýt-man viết được thì tao cũng viết được, chứ sao! Trong thâm tâm, tôi biết anh rất yêu và kính trọng nhà thơ Mỹ lực lưỡng này.
Chỉ còn vài tháng nữa, nhà thơ Tạ Vũ sẽ tròn tuổi 70, tính theo dương lịch (Tạ Vũ sinh ngày 22-3-1935, tại Hà Nội). Như vậy là, khi chàng trai Vũ Hùng tròn tuổi bảy mươi thì nhà thơ Tạ Vũ đã có 50 năm cầm bút. Nửa thế kỷ cầm bút của anh luôn thủy chung với một tâm nguyện giản dị này:
“Trước trang giấy trắng, tôi không chỉ đối thoại với tôi, cái tôi quá khứ, cái tôi hiện tại, cái tôi tương lai - mà còn đối thoại với bạn đọc vô cùng yêu mến. Chính họ đã nâng đỡ tôi để tôi không bỏ cuộc giữa chừng. Đã đành tôi không được đánh lừa tôi, tôi cũng không được đánh lừa họ bằng thủ pháp hoa hoè, hoa sói, nửa dơi, nửa chuột.
Còn cá tính trong giao tiếp, ứng xử:
Tôi đầy đủ lý do
để bạn bè ghét và yêu
như ghét yêu thời tiết!
Vậy là, đã có một thời tiết nữa mang tên “thời tiết Tạ Vũ”, bổ sung cho những nắng, mưa, ấm, lạnh… cuộc đời! Thú vị thay!
(Phụ bản Thơ - Báo Văn nghệ)
Trịnh Thanh Sơn
Tôi được quen biết nhà thơ Tạ Vũ vào những năm đầu thập kỷ 70 của thế kỷ trước, trong một dịp tình cờ. Hôm ấy, buổi chiều, sau giờ tan tầm, tôi đạp xe từ khu gang thép Thái Nguyên lên thăm nhà thơ Vũ Duy Thông, hồi đó còn là phóng viên Thông tấn xã Việt Nam, thường trú tại Việt Bắc. Trụ sở Phân xã đóng trong khu dinh thự của Khu uỷ, vì vậy, ra vào rất nghiêm cẩn, có cảnh vệ bồng súng đứng gác, và tất nhiên, người muốn vào phải có lý do chính đáng và phải xuất trình giấy tờ tuỳ thân. Vũ Duy Thông đã cấp cho tôi một giấy chứng nhận “Cộng tác viên” của Phân xã, hơn nữa, đi lại nhiều, nên tôi quen mặt hầu hết các đồng chí cảnh vệ.
Lúc tôi vào phòng, Vũ Duy Thông đang có khách. Người khách có dáng cao gầy, da đỏ như đồng hun, khuôn mặt dài, gồ ghề, râu ria lởm chởm, mắt nhìn lừ đừ, tay nâng bát rượu, trông rất hãi. Vũ Duy Thông cũng đang uống rượu, nhưng anh uống bằng chén nhỏ. Anh chỉ tay vào người khách, hỏi tôi:
- Cậu có biết gã… Võ Tòng này không?
Tôi khe khẽ lắc đầu.
- Tạ Vũ đấy! Nhà thơ Tạ Vũ đấy! Ngồi xuống đi, cùng uống nào!
Rồi quay sang Tạ Vũ, anh nói tiếp:
- Làm quen nhau đi! Đây là Trịnh Thanh Sơn, một cây bút trẻ của khu gang thép!
Tôi rụt rè nắm lấy tay Tạ Vũ, khi anh đặt bát rượu xuống chiếu, và chìa tay cho tôi cái nắm tay của Tạ Vũ chặt đến nỗi làm tôi nhăn cả mặt, suýt rên lên. Tuy nhiên, trí nhớ đã giúp tôi vượt quap hút ngượng ngập ban đầu. Tôi cười và đọc:
“Lao xong cầu, anh em mình xuống tắm
Sáng kiến thú vị sao! Người đồng chí yêu thương…”
Tạ Vũ bỗng ngửa mặt lên trời, cười ha hả:
- Giỏi, giỏi, cậu nhớ được thơ mình là giỏi! Nhớ được một câu thơ của nhau là tri âm rồi… Nào, cụng ly!
Cuộc gặp bất ngờ ấy cách đây đã hơn 30 năm rồi, nhưng tôi không bao giờ quên, tìnhanh em của anh Tạ Vũ và tôi cũng vì thế, chưa khi gián đoạn. Đêm ấy Tạ Vũ một mình uống hết một vò rượu ngâm ong non của nhà thơ Vũ Duy Thông trước sự ngỡ ngàng và thán phục của tôi! Quả là một nhà thơ của những người thợ.
Một đêm mùa đông, nhân được nghỉ, và cũng nhân dịp Chu Hồng Hải được mời về Hà Nội để nhận nhuận bút tập truyện đồng thoại “Cuộc phiêu lưu của mèo con và chó con”, Hải rủ tôi và Nguyễn Đức Thiện cùng đi. Chúng tôi đi bộ ra ga Lưu Xá, mua ba suất vé tàu, mỗi suất hai đồng rưỡi, số tiền còn lạik mua một lạng chè Thái “móc câu”, một bó thuốc cuộn và ung dung lên tàu. Lẽ ra chuyến tàu ấy về tới Hà Nội khoảng bốn, năm giờ chiều, nhưng loay hoay thế nào, dừng tránh thế nào mà mãi tới… mười một rưỡi đêm, tàu mới đỗ được ở sân ga Hàng Cỏ.
Ra khỏi sân ga, cả ba đứa nhìn nhau. Về đâu bây giờ? Trời đêm Hà Nội mưa phùn, rét như cắt da, cắt thịt. Tôi và Nguyễn Đức Thiện không có một nhà quen nào ở Hà Nội. Chỉ trông chờ vào sự tháo vát của Chu Hồng Hải. Ngồi chán trong phòng đợi sân ga, hút sạch cả bó thuốc lá cuốn, Thiện than thở:
- Đúng là cuộc phiêu lưu của một con mèo con và hai con chó con!
Chu Hồng Hải chợt reo lên:
- Đi! Có chỗ rồi, tươm lắm!
- Đi đâu? - Tôi ngờ vực hỏi.
- Về nhà Tạ Vũ, về nhà chị Điều! Hay lắm!
Nghe tên Tạ Vũ, chúng tô phấn chấn ngay.
Và cả ba đứa hăm hở bước. Tôi vừa đi, vừa xuýt xoa vì lạnh, mắt thèm khát nhìn những chiếc xích lô đang đỗ trú mưa dưới các mái hiên bên đường. Mà nhà Tạ Vũ ở tận dưới Minh Khai, chao ơi!
Khoảng hai rưỡi sáng, chúng tôi đến được nhà Tạ Vũ. Chu Hồng Hải gõ nhẹ vào liếp cửa. Trong nhà, tiếng một người phụ nữ hỏi rất tỉnh táo, như chưa hề ngủ. Hải mừng rỡ reo lên:
- Chị Điều ơi, em đây! Em Chu Hồng Hải đây!
Chị Điều cầm chiếc đèn bão ra mở cửa đón chúng tôi. Chả cần hỏi hai thằng bạn của Chu Hồng Hải là ai, chị giục rối rít:
- Các chú vào nhà đi, vào nhà đi! Sao lại về khuya khoắt, rét mướt thế này?
Rồi chị đến bên chiếc phản có mắc tấm màn nhàu nhĩ, lay Tạ Vũ dậy:
- Anh Hùng, anh Hùng! Thằng Hải nó về đây này! (Tên thật anh Tạ Vũ là Vũ Hùng).
Bên đống lửa đốt giữa nhà, chúng tôi vừa ăn sắn luộc của chị Điều, vừa trò chuyện. Tạ vũ lẻn ra khỏi nhà, lúc lâu sau, anh quay về, đầu ướt rượt, mặt cười tươi, tay dứ dứ chai rượu. Giữa đêm hôm mưa gió, rét mướt thế này mà lão Võ Tòng vẫn tầm ra rượu, thật đáng kính phục. Nhưng điều còn đáng phục hơn là chị Điều, người đàn bà hai rưỡi sáng chưa đi ngủ ấy. Thì ra, chị đã ngồi thâu đêm để cuốn thuốc lá, đêm nào cũng vậy, để sáng sớm mai, đi bỏ mối cho các quán chè chén khắp thành phố. Cái nguồn sống mong manh ấy bao năm đã giúp cho gia đình bốn miệng ăn này trụ vững.
Khi chai rượu đã vơi quá nửa, Tạ Vũ hào hứng khoe:
- Dạo này, bà Điều cũng sinh ra lmà thơ đấy, các cậu ạ! Thơ bà ấy hay đáo để, hay hơn cả thơ mình, nhưng mình phải can. Trong nhà, một người làm thơ đã sắp chết đói rồi, bây giờ bà làm thơ nữa thì cả nhà đi ăn mày là cái chắc. Vì vậy, mình mới viết rằng:
Em đừng làm chân trời
Lòng anh đi không tới
Em hãy làm gió thổi
Cho buồm anh ra khơi!!
Chị Điều nghe Tạ Vũ đọc thơ thì nguýt dài:
- Tôi thèm vào! Tôi không làm gió. Làm gió để ông bay hết quán nọ sang quán kia à?
Tôi quay sang hỏi Tạ Vũ:
- Dạo này, anh còn lmà thợ quét vôi nữa không?
Tạ Vũ lừ mắt:
- Sao gọi là quét vôi? Sơn vôi chứ! Bọn quét vôi là lũ học việc, còn mình là thợ sơn vôi, vừa rồi, mình được mời vào nhà bác Phạm Văn Đồng đấy, có ghê không?
- Vào nhà bác Đồng? Thật không?
- Thật trăm phần trăm chứ!
- Vào để làm gì?
- Để… để… Sơn lại cái hàng rào!
Chúng tôi cùng cười phá lên.
Từ ngày về Hà Nội, tôi được gặp Tạ Vũ nhiều hơn. Dạo nhà thơ Tô Hà còn sống, có một thời gian, tôi làm thuê cho báo Người Hà Nội, một năm, nhân dịp Tết gần đến, báo Tết vừa ra, Tạ Vũ đã có mặt ở sân 91 Hàng Buồm. Thì ra, anh đến nhận nhuận bút. Nhận tiền xong rồi, đút vào túi hẳn hoi rồi, anh nháy tôi ra quán nước. Anh gọi rượu, rồi mở tờ báo ra, chỉ vào bài thơ có tên tá giả là Tạ Vũ:
- Bài thơ này, tớ không viết, nhưng tớ cứ nhận nhuận bút đi uống rượu. Tớ biết tỏng thằng nào bịa ra trò này rồi! Thằng ấy có tên là Tô Hà!
Sau tôi hỏi lại, Tô Hà xác nhận. Anh bảo:
- Tết đến nơi mà chả thấy Tạ Vũ gửi thơ. Mình sốt ruột, đành bịa ra một bài tứ tuyệt, ký tên Tạ Vũ, để hắn có tiền uống rượu!
Chao ôi! Bạn văn sống với nhau nhưthế mà người đời cứ dè bỉu “Văn nhân tương khinh” là cớ làm sao?!
Mang tiếng là “bợm rượu”, nhưng thực ra, Tạ Vũ uống được rất ít. Dường như, chỉ ngửi thấy hơi rượu, thậm chí nhìn thấy chai rượu là Tạ Vũ đã say rồi. Tôi rất thích mấy câu thơ của bạn thơ trẻ Đỗ Minh Tuấn, viết tặng anh:
Anh bước đi đất trời nghiêng ngả
Bức tường hãy tránh ra!
Cột điện hãy tránh ra!
Đừng bóp vặn trái tim anh nữa…
(Ghi chép trí nhớ)
Tạ Vũ có tật, bạ gặp ai anh cũng xin tiền để “đi xích lô về với bà Điều”. Nhưng anh rất ít xin tiền tôi vì anh biết, túi tôi lúc nào cũng rỗng. Có lần, tôi đưa tiền mừng tuổi, anh còn không nhận. Lại có lần, gặp tôi ở sân 51 Trần Hưng Đạo, anh hoan hỉ mời tôi và bạn bè uống rượu. Tôi hỏi, anh lấy tiền đâu ra, anh cười giải thích:
- Tao vừa gặp H.T ở Hội Nhà văn. Tao xin tiền đi xích lô về với bà Điều. Hắn hỏi bao nhiêu? Tao nói bừa: Năm mươi ngàn. Thế là hắn cho tao những bảy chục. Hên không? Vậy thì uống đi còn gì. Về với bà Điều chỉ hết năm nghìn thôi. Nhất nữa là tao đi bộ, như ngày xưa chúng mày đi bộ từ ga Hàng Cỏ về nhà tao là cùng chứ gì!
Người ấy là người không bao giờ xấu được, lại càng không bao giờ ác được!
Tạ Vũ viết rất sớm, nổi danh cũng sớm và vào Hội Nhà văn cũng sớm. T hơ anh vạm vỡ, gồ ghề, có vốn sống và sức sống dào dạt. Tôi đã đọc Trường ca Vừng sen Hàm Rồng của anh từ những năm bảy mốt, bảy hai, nhưng mãi năm 1975 mới được xuất bản. Những câu thơ tôi trích ở đầu bài viết này nằm trong Trường ca hào sảng ấy. Tác giả của nó lúc đó là thợ kích kéo ở cầu Hàm Rồng. Đến năm 1984, anh mới cho xuất bản tập thơ trữ tình Những cánh chim trời, đoạt giải thưởng của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Ngoài ra, anh còn đoạt giải thưởng của Tạp chí Văn nghệ Quân đội cho Trường ca Trên dòng sông cổ, chả hiểu làm sao đến giờ chưa thấy in?
Vài năm trước, anh đem tặng tôi tập thơ mới còn thơm mùi mực, có tựa đề Lá cỏ. Tôi hỏi anh, sao lại Lá cỏ, có phải là thơ Uýt-man không? anh cười bảo rằng, Uýt-man viết được thì tao cũng viết được, chứ sao! Trong thâm tâm, tôi biết anh rất yêu và kính trọng nhà thơ Mỹ lực lưỡng này.
Chỉ còn vài tháng nữa, nhà thơ Tạ Vũ sẽ tròn tuổi 70, tính theo dương lịch (Tạ Vũ sinh ngày 22-3-1935, tại Hà Nội). Như vậy là, khi chàng trai Vũ Hùng tròn tuổi bảy mươi thì nhà thơ Tạ Vũ đã có 50 năm cầm bút. Nửa thế kỷ cầm bút của anh luôn thủy chung với một tâm nguyện giản dị này:
“Trước trang giấy trắng, tôi không chỉ đối thoại với tôi, cái tôi quá khứ, cái tôi hiện tại, cái tôi tương lai - mà còn đối thoại với bạn đọc vô cùng yêu mến. Chính họ đã nâng đỡ tôi để tôi không bỏ cuộc giữa chừng. Đã đành tôi không được đánh lừa tôi, tôi cũng không được đánh lừa họ bằng thủ pháp hoa hoè, hoa sói, nửa dơi, nửa chuột.
Còn cá tính trong giao tiếp, ứng xử:
Tôi đầy đủ lý do
để bạn bè ghét và yêu
như ghét yêu thời tiết!
Vậy là, đã có một thời tiết nữa mang tên “thời tiết Tạ Vũ”, bổ sung cho những nắng, mưa, ấm, lạnh… cuộc đời! Thú vị thay!
(Phụ bản Thơ - Báo Văn nghệ)
Love mickey,