Nghêu và Hợi cứ ngỡ là cái lần họ than khóc với nhau không hề ai biết đến, nhưng tình thực ra không phải như thế. Còn có một người đàn bà thứ ba biết đến. Người đó là thím Biện.

Chẳng phải bản tính thím Biện là người hay thích lén nghe chuyện người khác. Nhưng vì hạnh phúc của thằng con trai nên thím muốn biết xem hai chị em Nghêu và Hợi sẽ nói chuyện với nhau như thế nào. Nghêu và Hợi sẽ nói chuyện với nhau như thế nào. Thành ra thím mới nhân cơ hội hai người nhổ cỏ bạc để nghe ngóng xem sao. Ai dè hai người kia vì mãi khóc, tuyết nhiên không hề biết là thím Biện đã nghe được tất cả đầu đuôi câu chuyện.

Ở đời cái câu bức vách có tai chả bao giờ là sai cả.

Đến bây giờ thì thím Biện mới nhận ra nguyên do của sự lạnh nhạt của người con dâu vì hai đứa chúng nó đã thương nhau. Mà thím không thể hiểu được làm sao mà hai đứa con gái có thể thương yêu nhau như trai với gái cho được.

Thế là thím nhớ đến lúc Nghêu mười tám tuổi hay kể là nó nằm mơ nhìn thấy con Hợi. Rồi cả chuyện con Nghêu đã liều mình lao xuống dòng nước lũ để cứu con Hợi. Rồi thì cả chuyện con Hợi khi đọc thư thằng Ốc mà không hề muốn lấy chồng.

Xâu chuỗi các sự kiện lại, thím nhận ra là muốn cứu vãn hạnh phúc của Ốc phải để cho Nghêu lấy chồng. Dù sao thì thím cũng không muốn thằng Ốc phải đau khổ. Tuy không thiên vị, nhưng thằng Ốc vẫn là con ruột của thím. Còn tuy nuôi con Nghêu từ bé, mến chân mến tay, nhưng thím vẫn thấy mình nghiêng hẳn về thằng Ốc. Thành ra làm gì thì làm, thím sẽ cố tìm cách để cho hai đứa con của mình đều hạnh phục, vẹn cả đôi bề.

Hôm sau thím Biện bảo con gái:

- Nghêu à. Mẹ muốn con lấy chồng.

Nghêu biết rồi thì câu nói này sớm muộn gì mẹ cũng nói. Nhưng cô vẫn có cảm giác như từ trên trời rơi xuống. Nghêu lắc đầu:

- Lấy chồng có sướng gì đâu!

Thím Biện vẫn ngọt nhạt:

-Nhưng mà là lẽ tự nhiên. Chả lẽ con cứ ở vậy hoài. Làm sao mẹ an tâm cho được

Nghêu bổng thấy thương mẹ quá :

-Con không muốn xa mẹ.

Thím Biện mắng yêu con gái:

-Tiên sư nhà chị. Gạo đâu mà sẵn để nuôi báo cô nhà chị mãi.

Rồi câu chuyện của hai mẹ con họ rơi vào im lặng.

Cuối cùng thím Biện nói với Nghêu:

-Sao mà con bướng thế, hả Nghêu!

Nghêu không trả lời câu nói của mẹ được. Cô thổn thức nghĩ trong lòng:
Mẹ ơi. Có lẽ mẹ sẽ không bao giờ hiểu được tâm sự của con đâu. Con là đứa con gái có hình hài bên ngoài là như thế, nhưng trong thâm tâm của mình, con biết con là ai? Con cần gì? Và con biết rõ trái tim con thuộc về một người duy nhất.

Con có nói như thế nào đi chăng nữa thì mẹ cũng sẽ không bao giờ hiểu con đâu. Nêu như mẹ biết con đã yêu vợ thằng Ốc từ tận sâu của tâm hồn con, mẹ sẽ không nỡ ép con phải lấy chồng.

Rồi thì từ từ sẽ có ngày con nói cho mẹ hiểu tất cả. Mẹ ơi. Trước khi mẹ về thế giới bên kia, con sẽ kể cho mẹ nghe tất cả mọi chuyện tình cảm cuộc đời của con.Giờ thị mẹ hãy tha lỗi cho con. Con không thể lấy chồng được. Con không thể quên được người con thương. Không phải là con ương bướng với mẹ đâu.

Thực ra Nghêu không cần nío ra thì mẹ cô cũng đã hiểu chuyện. Người mẹ khia chỉ đơn giản nghĩ rằng khi lấy chồng rồi thì Nghêu sẽ quên chuyện con gái đi yêu con gái hết sức ngớ ngẩn kia.

Tội nghiệp thím Biện quá. Làm sao thím có thể bắt một con nhái có thể bay trên trời như con chim sẻ được. Phải chi thím là người trong cuộc, thím sẽ không nỡ ép Nghêu đi lấy chồng.

Đến khổ cho Nghêu, mà cũng đến buồn cho thím Biện.

Có những lúc người ta sẽ cảm thấy mình phải làm một điều gì đó. Không chỉ cho riêng mình mà còn vì người khác nữa. Khi người ta biết rằng họ phải có một quyết định dứt khoát, người ta sẽ bắt tay vào thực hiện.

Nghêu quyết định bỏ nhà ra đi, không phải vì đã không còn thương yêu Hợi nữa. Ngược lại, cái siêu thuốc độc tình yêu trong Nghêu càng ngày càng đậm đặc. Lửa tình càng lúc càng già, nó thiêu đốt tâm can Nghêu không hề thương tiếc.

Nghêu nhìn ra hai cây bòng trước sân, hoa trái vụ nở trông rất buồn, bâng khuâng man mác, ngay cả hương thơm cũng kém. Mấy khóm dong vào mùa mưa mọc lên um tùm, xanh tốt. Có khóm nở ra một vài phiến hoa màu trắng, trông chúng tẻ nhạt, vô vị, bất chợt. Nghêu nghĩ đến cái tình cảnh long đong của mình. Cuộc đời cô sao mà nó buồn đến như vậy, chả khác nào mấy nhánh hoa dong màu trắng nhạt nhẽo kia.

Không khí trong nhà họ Huỳnh càng lúc càng tù túng hơi. Hợi bây giờ quay ra khoẻ ốm vặt, người lúc nào cũng rũ xuống, nom như một tàu lá chuối héo. Đáng lẽ ra Nghêu có thể dun cho Hợi một nồi nước xông, nấu cho Hợi một bát cháo, hay đánh cảm cho người con gái nhưng cô không thể làm được. Vì thím Biện bao giờ cũng nhanh tay hơn. Đơn giản là vì Hợi là con dâu của thím. Thương con trai thì phải chiều con dâu, cái lẽ đời nó là như thế, nhưng trong hoàn cảnh này, Nghêu thật ra mới là người cần làm những việc ấy.

-Con cố mà ăn lấy bát cháo, mẹ thấy con dạo này xuống sức quá! Có chuyện gì buồn con cứ kể cho mẹ nghe.

Lời nói của bà mẹ chồng càng khiến cho Hợi tuổi thân thêm. Trong hoàn cảnh tối tăm của mình, Hợi rất dễ bị tổn thương. Nỗi đâu đã trở thành một thứ giắm xóc, làm sao mà cô không đau khổ cho được. Hình như Hợi bắt đầu tin rằng số mệnh cô chịu nhiều cay đắng hôm nay vì kiếp trước cô đã vướng vào nhưng vòng tục tuỵ và làm nhiều điều ác, nên kiếp này cô phải trả. Thế là Hợi tự ru mình trong nỗi niềm nhẫn nhục. Nếu kiếp này trả không xong, vòng luân hồi lại tái diễn. Kiếp sau cô lại phải khổ. Lắm lúc Hợi cho rằng cái số mình nó khổ, có vùng vẫy cũng chẳng làm gì được.

-Con biết đấy, nhà ta tuy nghèo, nhưng về cái đàng ăn ở không cạn tàu ráo máng. Con có uẩn khúc gì, cứ kể ra cho mẹ nghe. Đừng giữ lại trong bụng mà khổ một mình.

Thím Biện nói thì nói vậy, nhưng thím đã biết rõ câu chuyện vì sao con dâu thím lại ruột héo gan bao như thế. Thím nhận ra là cả Nghêu và Hợi đều yêu thương nhau rất chân tình. Nhưng cả hai bao giờ cũng giữ cho mình và cho người mình yêu. Chúng nó không hề làm ra những điều sàm sỡ.

Thím đã nghe nói ở bên Đình Trung, có nhà kia cũng rơi vào cái cảnh ấy. Thằng em thương con chị dâu, nhưng người lớn lại hỏi con bé cho thằng anh. Rồi thì cưới xong, thằng em lại quay ra ngủ với chị dâu. Loạn luân như thế không thể nào chấp nhận được. Cuối cùng vì nhục nhã nên đứa con dâu đã gieo mình xuống dòng sông Lạch. Người ta cứu lên được, nhưng mà nhục nhã cho cả hai bên. Cuối cùng rơi vào tình cảnh bi đát như thế, họ cho phép hai đứa được toại. Thằng em dắt con chị dâu nó bỏ làng đi. Thằng anh ở nhà hận tình, thần hồn nát thần tính, sau hoá ra lẩn thẩn, điên không ra điên, dại không ra dại, trông vào cảnh nhà ấy hết sức eo sèo, cơ cực.

Nhìn Hợi, tâm can thím Biện rối bời. Thím nhớ đên cái hôm ngoài ruộng lạc, mặt hai đứa dầm dìa nước mắt, mọng sưng như bị ong châm. Lúc ấy, thím đã toan bảo hai đứa:

-Thôi thì chị em chúng mày muốn đưa nhau đi đâu thì đưa.

Nhưng thím nghĩ ngay đến thằng con trai của mình. Thím chua xót nhận ra thằng Ốc sẽ đão điên và vô cùng uất hận khi nó mất vợ. Cái thằng ấy to xác nhưng không có nhiều cứng rắn. Rồi thí nó sẽ nằm vạ, sẽ vật vã, đổ đốn ra chả khác nào một con nghiện. Để con ra, tâm tính của đứa nào thím biết rõ lắm chứ. Thành ra thím trong giây phút cảm động nhất thời chỉ muốn cho Hợi và Nghêu được toại lòng, nhưng xét kỹ ra, phân định rõ rệt, thím biết mình phải đè nén lại cảm tình yếu đuối. Thường thì nõn xót vốn luôn khiến là người dễ dàng xao động lòng trắc ẩn. Thím biết mình cần cứng rắn vì hạnh phúc của đứa con trai.

Hôm nay ngồi vén tóc cho Hợi, thím Biện biết rọ vì tình thương đối với con trai mà thím đã vô tình hại đời con gái và con dâu. Cơ khổ. Giá như chúng nó nói cho thím biết ngay từ đầu, tình hình rất có thể sẽ khá hơn, sẽ khác đi. Thím có thể sẽ ngăn cản đám cưới này lại. Nếu biết hai đứa con gái đã say nhau như thế, thím nhất định sẽ tìm cách bảo thằng Ốc :

-Ngoan đi Ốc. Con gái làng Cối này đầy cả ra. Đâu cứ chỉ có một mình con Hợi.

Rồi thím sẽ tìm cách an ủi con trai. Thím sẽ kể cho con trai nghe chuyện tình cảm của chồng thím ngày xưa. Chuyện trai gái yêu nhau rồi không lấy được nhau sẽ chẳng phải là cái gì ghê gớm lắm. Hồi ấy chú Biện và ả Chiên đã từng trai trên gái dưới, ăn ở với nhau gần như nát nước nát cái, thế mà khi gặp thím, người con trai ấy đã quên ả Chiên như người ta quên một quả hồng giòn trong vườn nhà mình khi nhìn thấy một quả cam Bố Hạ. Chẳng phải là con người ta cạn tình cạn nghĩa, ăn ở bạc như vôi, nhưng đôi lúc tâm tính con người ta nó cũng dễ thay đổi như thế.

Rồi thím sẽ nói cho thằng Ốc nghe về những gì thím đã nhìn thấy. Thím sẽ kể rằng con Nghêu đã yêu con Hợi thực sự như thế nào. Chúng nó nặng tình với nhau, say nhau như say giầu, thành ra nó có cố chen vaòa cũng bỉ bằng vặt nhãn non rồi đem rấm trong khạp gạo, chín thế nào được mà chính. Thím biết là con trai thím rồi sẽ hiểu thấu ra:

-Thì ra trái tim của cô ấy đã thuộc về người khác!

Giờ thì tình cảnh đã vỡ lở ra như thế ấy, thím nhìn đứa con dâu mặt mũi vêu vao, đôi mắt của Hợi lạc thần, hai đồng tử nhìn như đôi mắt của người đã chán sống – đôi mắt của một người vì bị mất chồng - vừa mới chôn con 0 đôi mắt của một người đàn bàn trong cơn tóc tang, tai biến, mất sạch tất cả.

Ở đời sao mà số phận con người nó khổ như thế. Chua hơn cả xoài non và đắng hơn cả trái khổ qua đèo. Hai đứa con gái kia đều khổ. Một đứa thì ngay lúc vừa mới sinh ra đã bị người mẹ ruột của nó khước từ, vứt ngay bến đò đầu làng Cối. Một đứa thì hoàn cảnh cấn thai tương hình của nó mới nhục nhã làm sao, chẳng có đứa con nào sinh ra trong cảnh mẹ nó bị hãm hiếp mà có một tương lại tốt đẹp.

Thím Biện cứ như thế ngồi miên man suy nghĩ. Con trau tuy phải cày ruộng, có vất vả đấy nhưng nó không ưu tư khổ sở. Con gà bơi giun nhặt thóc chả nghỉ ngợi gì nhiều. Con chó trông nhà, con mèo bắt chuột, cây hồng ra quả, cây chuối trổ hoa, rau răm cay mùi, hẹ thơm sống lá… cuộc sống của vạn vật chung quanh xem ra chẳng có nhiều ngang trái chia ly, chỉ có thân phận con người là đầy cảnh tình trớ trêu oan uổng.

Nghêu đau khổ không kém mẹ. Tâm sự của thím Biện là tâm sự thương con của một người mẹ. Chẳng có bà mẹ nào vui sướng khi phải ăn cắp một cái bánh của một đứa con rồi đem cho một đứa khác. Ngặt là một đứa khóc quá, nên người mẹ phải giằng lấy cái bánh trong tay đứa kia rồi đưa cho đứa con đang khóc:

-Nin ngay đi! Bánh này.

Nhưng người mẹ vừa giằng cái bánh ra khỏi tay một đứa con thì thím đã rơi ngay vào tâm trạng bất công. Làm mẹ, con đứa nào ai chả thương đồng đều như nhau. Thím sẽ rơi vào mặc cảm mình đã đối xử không công bằng. Đứa trẻ được bánh vẫn còn đang thúc thích khóc, đứa trẻ mất bành giãy lên trong nước mắt. Tại sao ở đời cứ phải có một chiếc bánh định mệnh như thế. Tại sao không có hai chiếc bánh cho hai đứa. Tại sao ông xanh lại cắc cớ bày trò oái oăm phiền nhiễu, để rồi hai đứa con của thím phải đau khổ, cả đứa con dâu cũng khổ.

Cuối cùng thì Nghêu nói:

-Mẹ ơi…Con xin mẹ tha thức cho con.

Thím Biện toan chuyện chẳng lành, lo lắng hỏi:

-Có chuyện gì thế, hả Nghêu?

Người con gái không dám nhìn vào đôi mắt của mẹ mình:

-Con sẽ ra đi…Con không muốn ở lại cái làng Cối này nữa.

Người mẹ bủn rủn chân tay, đây là một quyết định của con gái mà thím biết chính thím đã gián tiếp xô đẩy con gái mình đi. Thím nói, giọng gần như lạc đi:

-Con đi đâu! Việc gì con phải đi…

Nghêu bật khóc:

-Chẳng có việc gì cả. Mà con sẽ không sao đâu. Con đi vài năm con sẽ quay trở lại. Mẹ thương con, mẹ đừng giữ con lại ở nhà. Con xin mẹ…

Thím Biện tâm tư nát như cái bành giờ bột vắt không đặc, luộc gì lửa, vữa ra, ải mỗi nơi một miếng. Thím ngơ ngác vì quá đỗi bất ngờ, cả xót xa cay đắng nữa:

-Con đi rồi…mẹ biết cậy vào ai…

Nghêu không trả lời mẹ. Cô không thể nào nói được bất cứ câu nào. Trái tim cô tan vỡ, nghẹn nghào. Cô biết việc mình ra đi sẽ khiến cho mẹ cô vô cùng đau khổ. Nhưng cô biết mình không thể nào ở nhà mãi được. Cô không thể lấy chồng để mẹ mình vui hưởng tuổi già. Số mệnh cuộc đời đã đẩy cô vào nghịch cảnh như thế, người bỏ làng ra đi cũng đau mà người ở lại quê nhà cũng đau. Nghêu chỉ biết cô phải quyết định. Phải cố để nước mắt chảy ngược vào trái tim chứ không nên để lộ ra ngoài.

Thế là hôm sau Nghêu bỏ làng Cối ra đi. Đi từ khi trời con mờ sương buổi sớm.

Nghêu đi, Hợi bỗng trở thành người hoá dại. Thím Biện sáng hôm ấy phát giác ra là đôi dép của Nghêu không thấy nằm ở ngoài bậu cửa, chạy đôn chạy đáo quánh nhà, rồi chạy cả ra đồng, hỏi thăm người này, hỏi thăm người kia, nhưng chẳng ai bảo là đã nhìn thấy Nghêu ở đâu.

-Sao mà con tôi nông nổi, sao mà con tôi cạn nghĩ thế không biết. Khổ ơi là khổ cho cái thân tôi.

Đúng là sống ở đời khổ thật. Chẳng có cái khổ nào giống cái khổ nào. Có những cái khổ dính thành chùm, lôi kéo rất nhiều người vào một mớ bòng bong, càng gỡ càng rối, càng sốt ruột, càng mất hết kiên nhẫn.

-Mẹ tưởng mày nói thế rồi nghĩ lại. Có ai ngờ mày chẳng hề suy nghĩ cho cặn kẽ ngọn nguồn. Ở đâu cũng chẳng bằng ở nhà, sao con tôi dại dột đến thế, hả con ơi. Nghêu ơi là Nghêu!

Người ta nhìn thấy thím Biện mặt mũi lem luốc, nước mắt chảy ròng ròng, cứ như thể trong nhà đang có người sắp chết hay là đã có người chết rồi. Thím Thoan biết tin, liền an ủi:

-Con Nghêu là đứa cứng rắn. Rồi nó không làm sao đâu. Chỉ có con Hợi nhà em, vụng tay vung chân, ra đường mới đáng ngại. Chị đừng hành hạ mình như thế nữa.

Thím Biện nhìn người đàn bà hàng xóm. Thím mún kể cho thím Thoan biết về những gì thím đã nghe thấy và nhìn thấy. Thím muốn nói cho mẹ của con dâu biết rằng chị chồng của nó ra đi cũng chỉ vì hai đứa nó đã trót yêu thương nhau từ lâu. Thật là đau đớn, vì thím biết mình không thể nói ra được. Vào cái tuổi của thím, thím biết rõ là có nhiều chuyện người ta rất muốn nói nhưng không nên nói ra, không thể nói ra, và nhất định cứ phải đào sâu chôn chặt trong lòng.

Theo linh tính của một người đang yêu, Hợi có cảm giác bất an là Nghêu đã bỏ đi. Khi Hợi gượng bước xuống giường thì nghe chồng bảo:

-Chị Nghêu bỏ nhà đi rồi.

Hợi té ngửa. Chồng phải vội đỡ lấy vợ. Hợi bàng hoàng tê tái. Cô nhớ ngay đến cái đêm giữa dòng sông Lạch khi cô thức giấc và nghĩ là Nghêu đã chết trước, bỏ cô đi mà không hề đợi cô theo cùng.

Hợi bật thành tiếng khóc nhưng không có nước mắt. Miệng Hợi há hốc ra, ngỡ ngàng tột độ, cô không ngờ là Nghêu có thể tàn nhẫn như thế. Cô không thể tin được Nghêu có thể giũ bỏ mọi chuyện, bước ra đi gần như là tuyệt tình. Làm sao mà con người ta có thể vô tâm vô tình đến như thế. Bỏ đi mà không hề nói một câu từ tạ. Hợi vụn vỡ vì đau đớn. Cô chưa bao giờ nghĩ là sẽ có ngày cô phải đối diện với tình cảnh chua xót thảm thương như thế này.

-Đi lâu chưa? - Hợi thảng thốt hỏi chồng.

Ốc cũng bực. Có lẽ anh chàng thương chị gái. Tệ thật cái chị Nghêu, giữa lúc nhà đang bấn việc như thế, vợ anh thì bị ốm. Mẹ anh thì bấn, nhà lại có con lợn sề sắp cắn ổ. Bao nhiêu là việc phải làm. Ốc thực ra không thao vát gì lắm. Anh chỉ biết đan lưới đánh chim và buộc lồng bẩy thỏ, bán được đồng nào hay đồng nấy. Còn việc trong nhà thì anh chả mấy khi động tay vào. Nay thất chị bỏ nhà ra đi, chỉ nói với mẹ vài câu, không cho anh biết, Ốc quay ra bực bội gay gắt:

-Đi mà không há mồm nói với ai một câu. Người ác như thế mà không biết thế nào là làm khổ cho người khác.

Hợi xây xẩm mặt mày. Cô cảm thấy nhờn nhợn muốn ói. Một cảm giác thiếu sinh khí,mệt mỏi rả rời, toàn thân mủn ải. Cô vịn tay vào vai chồng, đôi mắt tê dại:

-Thế đã tìm khắp cả chưa?

Chồng Hợi nghiến răng nói:

-Tôi và mẹ, cả mẹ của nhà cũng đổ đi tìm, nhưng chẳng thấy chị ấy ở đâu cả. Người gì mà ác. Chỉ làm khổ người khác!

Thì ra hôm ấy Hợi xây xẩm mặt mày một phần là vì cái tin Nghêu bỏ đi quá bất ngờ, khiên cho cô bàng hoàng chết điếng. Nhưng còn một nguyên nhân khác khiến cô chóng mặt, Hợi đã có chửa.

-Nhà có làm sao không? Sao mặt mũi nhà tái đi như thế này?

Ốc vội dìu vợ vào nhà trong. Hợi đôi chân không còn cảm giác. Cô biết rằng Nghêu ra đi đã lấy đi cả tâm hồn của cô. Hợi cực thân cho hoàn cảnh rã rượi của mình. Ngoài kia ở đời biết bao nhiêu là cạm bẫy chông gai. Thân gái côi cút một mình, làm sao mà Nghêu có thể xoay xở được. Mái ấm gia đình là nơi con người ta quây quần đoàn tụ. Chỉ có nhưng con người bạc mệnh mới phải sống một cuộc đời trôi sông lạc chợ.

Hợi nghĩ:

Chũng chỉ vì tôi mà người ta phải đau khổ bẽ bàng như thế. Tại sao Nghêu ra đi mà không nói với em một tiếng. Tại sao Nghêu có thể ăn ở độc đoán ích kỷ với em như thế. Tại sao Nghêu không nghĩ là nếu Nghêu nói, em sẽ cùng Nghêu bỏ trốn chung. Chỉ có như thế em mới an tâm, em mới có thể lo lắng chăm sóc cho Nghêu được. Trời cao đất dày ơi, sao mà Nghêu lại tàn nhẫn với em như thế. Tại sao Nghêu bao giờ cũng bỏ rơi em một mình tan tác như thế này. Tại sao Nghêu không bao giờ nghĩ đến thân phận của em. Nghêu ơi là Nghêu ơi!

Nghêu ra đi, Hợi xuống dốc rất nhanh, xuống dốc không phanh, nỗi đau gần như tan tác cả cõi lòng, đánh quỵ tâm tư vốn đã có quá nhiều lổ thủng của Hợi. Cô bỏ cả ăn uống, mặc cho bà mẹ chồng và Ốc gần như ngày nào cũng phải năn nỉ, phải vật nài, nhưng Hợi làm gì còn tâm trí để ăn uống. Thở còn khó huống gì nói đến chuyện ăn với uống.

Thấy cond âu xuống dốc nhanh quá, thím Biện cho người đi tìm thấy thuốc. Đên lúc ấy người ta mới biết là vợ Ốc đã có chửa. Người thấy thuốc quả là có con mắt tinh đời, chỉ thăm mạch, nghe qua vài câu chuyện, cuối cùng ông đã hiểu được tám phần câu chuyện của người đàn bàn đang có chửa. Cuối cùng ông ta nói:

-Đôi khi làm con người, chúng ta phải cố gắng sống vì niềm hy vọng của người khác. Tôi biết, xác cô ở đây nhưng hồn cô ở một nơi rất xa xôi. Nhưng cô phải nghỉ đến đứa trẻ. Là người làng Cối, tôi biết mẹ cô ngày xưa cũng từng rất đau khổ vì mang thai cô. Ở đời, nhân duyên là điều chúng ta khó tránh.

Nếu cô yêu một người, hãy cố sống vì người ấy. Và lại đứa trẻ trong bụng cô thật đáng thương lắm. Gẫm ra nó chẳng có tội tình gì…

Hợi tâm trạng khổ đau cực độ, song nghe lời khuyên của người thấy thuốc nên đã có chút vỡ vạc, thành ra có đôi phần sở ngộ. Cuối cùng cô đã cố gắng nuốt xuống những bát cháo đỗ xanh mà mẹ chồng cô đã nấu. Ốc cũng tận tình chăm sóc cho vợ. Anh cẩn thận bón từng thìa cháo cho Hợi. Nhờ thế mà tình hình sức khoẻ của Hợi đã có phần hồi phục.

Thế mới biết một vị thầy lang giỏi, có cái tâm nhìn thấu cuộc đời, đấy quả thật là cái phúc cho con bệnh. Người làng Cối vì thế ai ai người ta cũng kháo nhau là ông lang ấy có tài chữa bệnh như Hoa Đà tái thế, bệnh nặng đến mấy ông ta mà bắt mạch bốc thuốc cho sẽ đều bình phục. Một điều người ta không hề hay biết là ông ta lấy tâm mà trị bệnh, lấy nghĩa làm nghề, lấy nhân làm gốc, nhìn thấu được nỗi đau của con bệnh, từ đó cõi lòng của họ được ông xoa dịu, họ cảm thấy mình được cảm thông, được quan tâm đến.

Có lẽ Hoa Đà ngày xưa cũng từng chữa bệnh bằng cách như thế
Và cũng nhờ ông lang từ tâm hôm nọ mà bào thai trong bụng Hợi cứ lớn dần lên. Mùa xuân năm sau thì một thằng bé chào đời, người nhà họ Huỳnh đặc tên cho nó là Huỳnh Văn Sinh.

Sanh con xong, Hợi không còn là Hợi của những ngày tháng cũ. Cô giống như một con gà mái trải qua một trận cúm rù. Vẫn bới giun bới bọ, nhưng chỉ là một cuộc sống lặng thầm, chán nản, vô vọng.

Người ta bảo thời gian có thể chữa đi những vết thương lòng. Rằng thời gian có thể giúp con người nguôi ngoai đi những câu chuyện cũ. Rằng thời gian sẽ giúp con người chôn sâu những kí ức đau buồn vào đáy cốc của tâm hồn.Giống như chuyện giặt áo, màu phẩm nhuộm dầu cho có thẵm cách mấy cũng phai nhạt dần dần theo thời gian.

Thím Biện cứ nghĩ là sau khi sinh con xong, rất có thể vợ Ốc sẽ thay đổi. Theo kinh nghiệm của mình, thím biết trái tim của người mẹ bao giờ cũng thuộc về đứa con của chị đã sinh ra. Người đàn bà có thể không thương chồng, có thể không thiết sống, nhưng vì đứa con, vì đứa trẻ mà chị ta đã cưu mang nó hơn chín tháng trời trong bụng, chị ta sẽ có can đảm sống . Ít nhất là chị ta sẽ sống cho đến khi đứa trẻ ấy cứng cáp trưởng thành.

Nói thì nói như vậy, nhưng trong trường hợp của vợ Ốc, định luật ấy hình như không đứng vững. Hợi không ghét bỏ con, chỉ là tâm hồn của cô quá đau khổ. Cô gần như không còn bất cứ một chút tỉnh táo bình thường nào nữa. Đứa trẻ sinh ra không phải trong cảnh thương yêu. Nhưng không vì thết mà cô ghét nó. Cô chỉ không đủ tỉnh táo để dành cho nó những tình cảm thân thương gần gũi mà bất cứ đứa trẻ nào cũng đều đáng được hưởng như thế.

Hợi không ăn uống nên sữa gần như không có. Nhìn con dâu một ngày một sa sút, thím Biện không dám ép uổng mà cũng không dám nói năng gì đến. Thím chỉ biết lẳng lặng xay bột rồi quấy hồ đun cho thằng bé. Thím chợt chạnh lòng nhớ đến cái cảnh hôm xưa thím cũng đã từng đun hồ, đổ cháo cho Nghêu.

Ốc cũng đau khổ không kém. Nhìn vợ bạc nhược xanh xao như thế, trong lòng anh chồng không thể không chất chứa những lo âu khắc khoải. Anh ngồi ngoài sân bồng con. Thằng bé oặt ẹo dật dựa trông rất tội nghiệp. Bản chất nó vốn đã hoài thai trong bụng một người đàn bàn đau khổ vì tình, giờ lại không được bú sữa mẹ. Khuôn mặt nó nhăn nhúm, già cỗi, không bụ bẫm như một đứa trẻ may mắn bình thường khác.

Có lúc Ốc rất giận vợ. Tại sao cô ấy không cố gắng tỉnh táo để lo cho con. Nhưng khi thấy khuôn mặt bơ phờ của vợ, Ốc lại chạnh thương. Anh không thể hiểu nguyên nhân vì đâu mà vợ anh sa đà như thế. Anh chỉ nghĩ là vợ không ưng mình ngay từ đầu. Rồi thì anh vụng xử, nên vợ đã sợ và tránh né anh. Rồi thì lại có chửa, bào thai thằng con trai của anh nó đã hành mẹ nó như thế. Cuối cùng Ốc không giận vợ mà anh càng thương vợ mình nhiều hơn.

Có hôm thím Biện nghe thấy con trai mắng yêu thằng cháu nội:

-Cái ông Sinh này, này. Ông là ông hư lắm đấy! Vì ông mà mẹ ông phải ốm thế kia. Sau này lớn lên ông sẽ làm gì để báo hiếu, nuôi mẹ ông đấy!

Thím Biện nghe thấy con trai nói như thế, trong lòng thím dâng lên một nỗi nhớ về Nghêu da diết. Thím muốn nói với Ốc:

-Chẳng phải vì thằng cò nên mẹ nó mới đau khổ. Mẹ nó đau buồn là bởi vì mẹ nó đã thương yêu một người. Người đó là bác Nghêu của thằng cò đấy.
Có những sự thật con người ta không thể nói ra với người khác được.

Chẳng phải ở đời con người ta bao giỡ cũng xấu cả. Cuộc đời vốn chẳng bao giờ có những sự bằng phẳng. Chân thì mềm, đá thì cứng. Làm sao tránh khỏi những câu chuyện vạ gió tai bay. Rồi thì cây muốn đứng im nhưng gió lại không chịu ngừng thổi tốc. Thành ra những chuyện nhân duyên ở đời lắm lúc chỉ khiến con người ta nghê xong rồi càng thêm bực bội. Đấy cũng chính là những sự thật không thể dễ dàng nói ra bằng được. Và con người tuy không xấu nhưng đôi khi vì hoàn cảnh mà họ không thể trở thành người tốt.

Có lúc Ốc ngồi lặng lẽ một mình, hút thuốc lào hết điếu này sang điếu khác. Mà trước đây Ốc đâu có hút thuốc lào. Chả là mấy hôm liền trời bão, đi bẩy chim không được, mà vá lưới mãi cuối cùng cũng chẳng còn chỗ nào rách để vá. Thế là Ốc đi qua nhà thằng bạn nghèo bị què chân tên Ký. Gọi là bạn nhưng Ký hơn tuổi Ốc. Xét kỹ, Ký còn lớn hơn cả Nghêu. Nhưng vì bị tàn tật bẩm sinh nên chỉ quanh quẩn ở nhà. Ốc chơi thân với Ký là vì Ký tội nghiệp, đáng thương.

Hai người bày cờ ra đánh. Từ xưa đến giờ, Ốc vụn nghĩ nhưng rất giỏi cái khoản cờ quạt. Nhưng bây giờ Ốc không thể nào đánh cờ giỏi như trước nữa. Đã có lúc Ký đánh cờ thắng mãi, đâm nổi cáu:

-Ông chơi đểu lắm. Toàn là thả cờ…Như thế ông không coi tôi ra cái quái gì cả.

Ốc lơ đãng nói:

-Tầm này gia đạo có nhiều chuyện buồn hơn vui, tập trung không được.
Nói xong Ốc lại đánh một hơi thuốc lào nữa. Rồi thì lại một làn khói trắng bay lên. Thấy bạn có hôm hút nhiều thuốc quá, Ký lên tiếng:

-Thuốc lào chứ có phải lông chim đâu mà ông hút khoẻ thế. Nhà này có một thằng què không làm ra tiền, chứ không phải đây là nơi chùa miếu, để ông muốn hút bao nhiêu thì hút.

Tuy là câu nói đùa, nhưng người tỉnh táo đáng lẽ phải xấu hổ. Như Ký nói, thuốc là nhà hắn không phải thuốc chùa. Nhưng Ốc không màn. Anh cứ châm đóm hút hết điếu này sang điếu khác. Bánh thuốc lào to như thế mà chỉ một buổi chiều đã vơi hẳn đi một góc. Có hôm chỉ một ván cờ mà Ốc hút hơn chục điếu thuốc lào. Ký lại phải giục:

-Đánh tập trung vào đi chứ. Rậm rờ mãi.

Hôm sau Ốc đem sang nhà Ký hẳn mấy bánh thuốc lào. Miệng nói:

-Từ nay không ăn thuốc chùa nữa. Ông khỏi lo.

Ký vội reo lên:

-Đang lúc u già bảo trong vườn chẳng còn cái gì để bán thì chú mày lại đem thuốc lào sang. Đừng là đang buồn ngủ gặp chiếu manh. Mà làm sao dạo này bỗng dưng lại đối xử khách khí thế!

Ốc lững thững trả lời:

-Buồn. Chán. Không thiết sống nữa.

Ký hỏi:

-Chắc lại là chuyện con vợ chứ gì. Đàn ông mà buồn thì chỉ có chuyện ấy thôi. Tôi hỏi thật nhé. Vợ ông có thằng nào nó…

Cẩu hỏi của Ký khiến Ốc giật nảy người. Thì ra cái lần ân ái đêm đầu tiên, Ốc biết là trên mảnh vải trắng mà bà mẹ cố tình đặt ra không có vết máu nào của cô con dâu. Ngày ấu vì tình còn rất mặn, Ốc không hề nghĩ gì. Đang yêu say đắm, Ốc đâu còn thời gian để tâm vào những chuyện khác nữa. Này thì câu hỏi của Ký khiến Ốc phải nhớ.

-Ông im đi. Việc ấy không liên quan gì đến ông cả.

Thì ra vại nước bùn đục, khi đánh phèn, sẽ trong, tưởng là yên chuyện. Ai ngờ, chỉ cần người ta thò tay xuống khuấy lên, thế là vại nước đục ngàu như cũ, vẩn những ráng rêu cua, chả làm gì khác hơn được.

Sau cuộc nói chuyện hôm ấy. Ốc không còn đi qua bên nhà Ký nữa. Ốc không thiết đến cả cờ quạt. Ốc tránh Ký như người ta tránh một vết thương lòng. Ốc chặt trúc làm cái điếu cày cho mình. Rồi Ốc mua cả rượu về nữa. Thím Biện nhìn thấy con trai ngồi hút thuốc uống rượu một mình, thím chợt nhớ đến lời của bà thấy bói hôm xưa. Nếu quả như thế, cuộc đời của hai đứa con thím ứng vào những lời bói ấy. Chúng sẽ đau khổ, sẽ long đong lận đận suốt đời.

Cô đơn…lặng lẽ…Cô đơn…
Vì tình gió phụ, trăng hờn tủi trăng.

Không chỉ có Ốc là cô đơn. Thím Biện cũng tái tê. Mà Hợi thì là người đau đớn ê chề nhiều nhất. Cả ba người họ sống trong một ngôi nhà. Nhìn xa thì thấy rất yên bình. Nhưng nếu nhìn kỹ vào bên trong, người ta sẽ phải bảo nhau:

-Sống như thế, chết có khi lại sướng hơn.

Bất hạnh thường đi có luồng. Chúng thích kéo bầy kéo lũ. Không thể mà người xưa bảo con cháu rằng:

Hoạ vô đơn chí,
Phúc bất trùng lai.

Sự ra đời của thằng Sinh bây giờ chẳng đem lại niềm vui như bà nội nó hằng mông đợi. Thằng bé oặt ẹo, khóc ré cả đêm. Càng dỗ càng khóc. Có hôm bà nội nó cũng phải khóc theo:

-Giời ơi là giời, cháu mà cứ khóc mãi thế này, cháu cũng chết mà bà cũng chết!

Hợi đón con từ tay mẹ chồng nhưng đứa trẻ cũng không nín. Hình như đứa trẻ biết rõ ai thương nó nhiều hay ít. Chả là khi Ốc bế con, thằng é ự ự vài tiếng rồi im bặt. Có lẻ mỗi lần ẩm con, Ốc hay lắc nhẹ thằng bé. Anh đi dạo quanh nhà, miệng ru với nó:

-A. Ông Sinh này, ông khoẻ bắt nạt mẹ với bà nội lắm đấy nhá. Ông sinh xấu lắm cơ. Chả ai thích chơi với ông Sinh nếu như ông cứ quấy như vầy. Sức ông Sinh khóc để dành mà ăn cháo, rồi chống lớn, như thế có phải là hơn không? Hả…Ông Sinh…

Thằng bé nghe bố nói có lần bật cười khanh khách. Thím Biện nghe thấy con trai giỡn với cháu nội như thế trong lòng cảm thấy vừa thương vừa tủi hộ cho thằng bé. Đáng lẽ ra mẹ đứa trẻ cũng phải nghĩ đến thằng bé nhiều như thế. Đằng này chỉ có mỗi bố nó là hay nói chuyện với con. Tội nghiệp, trẻ con còn bé, đứa nào chả cần đến mẹ nhiều hơn bố.

Có hôm Ốc bảo con:

-Ông Sinh ngoan nào. Hay ăn chống lớn. Mai mốt bác Nghêu về nhà, mua bao nhiêu là quà cho ông Sinh luôn.

Hợi nghe chồng ru con như thế trong lòng nỗi niềm tái tê cay đắng. Dù sao thì mối tính của hai người họ đâu phải cứ muốn nói dứt bỏ một sớm một chiều là được. Còn thím Biện, khi nghe con trai nhắc đến con gái, lòng thímlại man mác bâng khuâng, rầu rầu, rĩ rĩ…Tình cảm gắn bó bao nhiêu năm đâu thể nói như là lá tre,gió thổi mạnh lại lật lên lật xuống.

Thím Biện nhớ lại cái lấn thím đã chăm sóc khi Nghêu ốm nặng. Nào là lên sởi, bị hen, ho gà, cúm, sốt…Nhiều hôm thím và mẹ chồng phải thức cả đêm. Biết là không có máu mủ gì, nhưng khi đã nuôi mến chân mến tay, tình cảm sẽ khác nào nhau con để, cháu ruột.

Thăng Sinh cuối cùng vẫn lớn lên. Không bụ bẫm, như bố nó thời con trẻ, lúc nào cũng mũm mĩm như một quả bí đao. Nhưng nó được hưởng tình yêu thương của ông bố rất nhiều, thím Biện nghĩ: Cái thằng Ốc thế mà biết ru con. Chả giống như ông Biện ngày xưa.

Thời gian trôi đi. Đứa trẻ lớn lên đồng nghĩa với tuổi của thím Biện ngày càng già thêm đi. Lâu lắm rồi không thấy một mẫu tin nào về Nghêu cả. Thím ngày ngày vẫn cứ mòi mỏi mong tin con gái. Nhưng thím càng chờ, tin càng mất. Lãi nữa, cái tật đau đầu càng hành hạ thím nhiều hơn, có lúc đang đi phải ngồi xuống vì chóng mặt. Tay thím có lúc run lẩy bẩy không kiểm soát được, thím đã bắt đầu lo lắng là sẽ có lúc thím sẽ chết. Và như thế, nếu Nghêu không về kịp, thím sẽ không còn cơ hội thấy đứa con gái nuôi.

Cái xui xẻo nó đi có luồng. Đã bảo là như thế. Cảnh gia đạo nhà thím Biện vốn tăm tối sữan. Con dâu thì sau dạo sinh nở xong bị hậu sản mòn, người tiều tuỵ xanh xao. Ăn không ăn, ngủ không ngủ, càng lúc càng trông ra như thể thân tàn ma dại.

Một hôm thím Biện ngồi xé rốc để nấu bữa canh riêu cơm chiều. Vì tay thím run nên bị một con cua càng to cặp cho. Người khoẻ thì có thể gỡ ra một cách dễ dàng. Đằng này tay thím bị run nên không thể gỡ con cua ra thật nhanh cho được. Loay hoay mãi, cuối cùng gỡ được con cua ra thì một vết kẹp rất sâu, chảy ra bao nhiêu là máu. Ốc nhìn thấy thế, xót ruột quá, gần như là mắng mẹ:

-Con đã bảo rồi. Để chốc con làm cho thì mẹ cứ gàn không chịu nghe.

Thím Biện chẳng nói gì cả. Thím chỉ cười:

-Ngồi không nó buồn chân tay lắm.

Mà đúng là thím luôn cảm thấy bất an. Hình như bao giờ thím cũng buồn như thế. Thím nhớ đên con Nghêu lắm. Dù nó là đứa xốc vác, không hề gì bị ăn hiếp, nhưng lòng người mẹ cái lo có bao giờ can kiệt nỗi lo. Dù cho đứa con của thím khôn lanh cách mấy, thím vẫn lo là ngoài kia biển đời lắm cạm bẫy, biết đâu là người tốt mà gởi thân. Còn kẻ xấu thì nhan nhản. Thành ra thím trong tâm hồn bao giờ cũng lo cho con Nghêu gặp phải những điếu trắc trở.
Con người sinh ra là chịu khổ. Thím Biện nghĩ như thế. Âu cũng là một kiếp người, phúc thì ít, hoạ thì nhiều. Rồi cũng chỉ vì yêu mà phải chịu bao nhiêu là truân chuyện cay đắng. Thím nghĩ rằng cái chữ nhân duyên nó chẳng bao giờ đem lại cho con người ta những điều may mắn.

Với thím, lần bị cua kẹp ấy cũng là một cái hoạ. Một cái hoạ chẳng ai muốn mà tự nhiện nó đến. Nhà ho Huỳnh xem ra như thế mà xui xẻo thật. Đúng là cái nghiệp nó nặng. Cố gắng hoá giải nhưng càng cố càng đi vào ngõ cụt.

Ngay chiều hôm sau thì chỗ bị cua kẹp sưng lên rất to. Ngừoi thiếm Biện run bầt bật vì bị sốt.

Không phải là tin dị đoan hay là một cái gì đó đại loại như thế, thím Biện bỗng nhiên biết ngay là ngày giờ chết của mình đến rất gần. Có thể là một nỗi sợ sệt vô hình. Mà có thể là do thím biết những vận hành trong cơ thể của mình đang suy kiệt. Con chim gần chết còn biết gáy gở, hồ huống chi là con người.

Vết cua kẹp thường không độc. Có người bị cua kẹp hoài mà đâu có sao. Có người bị cua kẹp, nặng lắm cũng chỉ là bị nhiễm độc rồi bị cụt mất một ngón tay. Nhưng có người thì ngay cả cái mạng to đùng như thế cũng không thể giữ lại được. Thế mới có chuyện để người làng Cối bảo nhau:

- Chớ có mà xem thường các việc. Nhà thím Biện sát ruộng trúc nhà ông phán Hựu ngày xưa chỉ bị cua kẹp mà thác oan đấy!

Có người gàn, hay cãi chày cãi cối, bảo:

- Chẳng phải là bị cua kẹp đâu. Chắc là vì cái gì khác nữa cơ!

Với Ốc, nó biết mẹ nó chỉ vì bị cua kẹp mà thác oan.

Ban đầu chỉ là một vết kẹp không sau lắm. Nhưng đêm đến nó bỗng hành khiến người thím Biện gai gai cơn sốt. Thím chỉ ngỡ là mình bị cảm, thành ra cứ nghĩ là mình chỉ bị sốt nhẹ rồi thồi. Chuyện bị cảm thì đây không phải là lần đầu tiên thím mới bị.

Bữa cơm chiều hôm ấy vẫn là món riêu cua chấm với rau muống bào ra. Nhà chỉ có hai mẹ con ăn cơm với nhau. Hợi vẫn ốm liệt giường, hơn ba năm nay, Hợi nằm riệt, có người biết chuyện bảo là:

- Nặng thà chết còn sướng hơn. Chứ cứ ốm riệt như thế, khổ làm sao mà chịu được.

Bao nhiêu thuốc men cả nhà đều chạy chữa tận tình cho Hợi nhưng xem ra cái chất ham sống , ham mình được mau khỏi bệnh bên trong của Hợi đã không còn nữa. Cô sống thoi thóp như một cành xương rồng héo rũ, không hẳn là chết, mà cũng không hẳn là còn sống. Thím Thoan thương con gái nên lâu lâu lại lén chồng đem sang hai quả trứng gà hay một bát cơm nếp lạc cho con gái, nhưng xem ra những cử chỉ ân cần ấy vẫn không đánh thức được bệnh tình của cô con gái kém phước.

Chiều hôm nay tự nhiên thím Biện nhớ đến Nghêu một cách rất lung. Thím gọi Ốc vào bảo:

- Mẹ biết sức vóc của mình cũng không còn là bao nhiêu nữa. Chắc rồi thì mẹ không bao giờ nhìn thấy con Nghêu nữa. Tội nghiệp cho nó quá...

Thím Biện rất muốn kể ra câu chuyện tình của Nghêu cho Ốc nghe. Nhưng thím không thể nào kể ra được. Dù gì thì vợ thằng Ốc vẫn còn đang sống sờ sờ ra đấy. Kể câu chuyện này ra thì chưa hẳn đã giải quyết được việc gì. Con Nghêu thì đã bỏ nhà đi được hơn ba năm nay. Nếu thím lấy ngày nó bỏ nhà biền biệt ra đi làm ngày giỗ thì cũng kể là mãn tang rồi đấy. Có những câu chuyện ở đời người ta chỉ biết sống để bụng, thác đem theo.

Ốc nghe mẹ nói, trong lòng cũng cảm thấy bùi ngùi xúc động:

- Số chị ấy lớn. Lại là người ăn ngay ở lành. Đi đâu mà chả có người khuất mặt khuất mày phù độ, mẹ lo làm gì, nghỉ cho đỡ mệt.

Thím Biện gượng ngồi dậy, thím lấy tay vấn lại mái tóc đã không còn dày như ngày xưa nữa:

- Con bảo, ở ngoài kia, làm gì có người tốt. Cảnh bôn ba xứ người, chỉ có những người tán gia bại sản mới phải lưu đày như thế. Đêm hôm gió rét... ngoài đường ngoài chợ.

Ốc an ủi mẹ:

- Mẹ khéo lo. Mai kia biết đâu chị Nghêu lại dắt cả chồng cả con về. Mẹ phải ráng khỏe để còn nhìn thấy cháu ngoại nữa chứ!

Trên khuôn mặt thím Biện là một nụ cười héo hắt. Thật ra trong bụng thím rất mong sẽ được nhìn thấy viễn cảnh tươi đẹp ấy. Mà chẳng phải đợi Ốc nói ra thím mới không nghĩ đến chuyện ấy. Nhiều đêm thím Biện đã có những giấc mơ rất đẹp. Chẳng hạn như thím nằm mơ nhìn thấy Nghêu lên xe hoa lấy chồng, Nghêu cho con bú, Nghêu giặt tã cho con, Nghêu ru con, tập cho con đi, chồng Nghêu răng hô... Những đứa trẻ trong mơ nhìn đến hay.
Thím Biện nhìn con trai:

- Gía được như thế còn nói làm gì nữa.

Qua trưa hôm sau thì thím Biện run bần bật, thím bảo Ốc đun cho mình một nắm lá xông. Ốc vội vã làm theo lời mẹ dặn. Nhưng khi bưng nồi nước xong lên thì mẹ đã mê man. Anh vội vứt con cho vợ rồi rảo chân đi tìm thầy thuốc.

Bắt mạch khám bệnh xong, ông lang nói với anh con trai:

- Thím Biện nhà mình bị nọc cua kẹp. Khó qua khỏi. Nhất là cái kiểu mạch chạy yếu thế kia. Da dẻ không còn nhiều sinh khí. Chỉ còn mỗi một liều thuốc có thể chữa được. Nhưng xem ra rất khó có thể tìm...

Ốc bỗng cảm thấy sốt ruột, gần như anh nổi cáu:

- Xin cụ cứ dạy cho. Đắt mấy nhà cháu cũng không tiếc.

Ông lang từ tốn bảo:

- Thuốc này không thể mua bằng tiền được.

Ốc mặt thộn ra:

- Thế thì phải làm gì bây giờ?

Ông lang cầm lấy tay anh, nhẹ nhàng phân trần:

- Thế tôi mới nói là khó tìm... Thím Biện nhà ta bây giờ đang mong chờ được nhìn thấy mặt chị Nghêu của cháu. Nhưng mà người ta như con chim... Đã bay đi là bay mất, có đi tìm cũng không kịp. Nhân duyên con ngừơi là như thế... Vô duyên thì lúc chết cũng không được nhìn thấy nhau.

Ốc mắt rân rấn nước:

- Thế mẹ cháu còn sống được bao lâu. – Hình như anh đang muốn biết để tính toán xem anh có đủ thời gian để đi tìm chị gái về hay không.

Ông Lang bảo là thím Biện chỉ còn sống được bất quá là qua đêm rằm tháng bảy. Ốc nghe xong vỡ òa lên khóc. Nếu thế, mẹ anh chỉ con hơn một ngày nữa để sống. Đau đớn thật. Cái đâu lớn nhất là nhìn thấy người thân của mình sắp chết mà không cứu được. Ốc lấy tay chùi nước mắt. Ông lang cáo về mà không chịu lấy tiền. Hình như khi phải đầu hàng trước một con bệnh, ông ta luôn cảm thấy mình mắc nợ họ nhiều hơn là mình đáng được nhận bất cứ một khoản thù lao nào.

Lại nói về chuyện của thím Biện, con người ta trước khi chết thường có những hành động tỉnh táo minh mẫn rất lạ, đấy là một điềm gở rõ ràng nhất. Không tin thì cứ đi hỏi mấy người già sống nhiều, ai ai họ cũng bảo chuyện ấy là có thật.

Thím Biện trước hôm rằm bỗng nhiên tỉnh táo khác thường. Thím bảo con trai đun nước cho mình tắm, rồi thím còn dặn Ốc đi mua hương bài về để thím đốt trước bàn thờ tổ tiên nhà họ Huỳnh. Thím bảo Ốc mặc áo mới nhất cho thằng cháu nội tên Sinh. Rồi thím tự mình lê ra ngoài sân hóng nắng.

Ốc biết ông lang kia thần cơ diệu đoán. Lời ông ấy nói không sai. Thành ra nhìn thấy mẹ mệt nhọc lê lết. Anh không dám cản. Nghĩ đến chuyện phải chạy đi mua hương bài khiến anh đã cay đắng. Hơn lúc nào hết, anh chỉ muốn được túc trực ở bên cạnh mẹ. Thế là Ốc chạy một mạch đi mua hương, trong bụng thầm cầu xin khi anh về đến nhà thì mẹ anh vẫn còn chưa bị việc gì.

Khấn nguyện xong với nhà họ Huỳnh, thím Biện bảo con trai đun cho mình một bát chè đỗ đen. Thím bảo: Cái món chè này ngày xưa bố con với cái Nghêu thích ăn nhất. Ốc nhanh chóng làm theo lời mẹ, anh vừa nấu chè vừa khóc. Nước mắt tuôn chảy ròng ròng.

Khi mảnh trăng tròn nhô lên quá ngọn tre, Ốc chợt hoảng sợ. Phải chi có một phép lạ nào đó để anh có thể níu vầng trăng kia lại được. Phải chi anh có thể hy sinh tuổi thọ của mình để cứu cho mẹ vài hôm. Phải chi ông lang kia đã nói nhầm...

Khi đứng trước sự bất lực của chính mình, con người ta bao giờ cũng bấu víu vào tất cả những gì họ có thể bấu víu vào. Cho dù đó là những sự bấu víu vô lý nhất.

Thím Biện cho gọi Ốc vào, thím thở nặng nhọc:

- Ốc này... mẹ xin con một vài điều trước khi mẹ đi về với các cụ tổ nhà họ Huỳnh.

Trong giây phút linh thiêng trang trọng ấy, Ốc quỳ xuống bên đầu gối mẹ, thành kính lắng nghe. Giọng thím Biện run run:

- Thứ nhất, làm gì thì làm, con phải coi chị Nghêu... như mẹ, sau này mẹ mất!

Ốc cúi đầu: Vâng. Người mẹ nói tiếp:

- Thứ hai, nếu chị con... mà nó có về, con phải tìm cho chị con một chỗ... Cố mà khuyên chị con... Đàn bà không chồng... nhọc cái thân lắm...

Ốc cúi đầu thấp hơn xuống nữa: Con xin nghe lời mẹ dạy.

Thím Biện phải nghỉ để thở, sau cũng thím mệt nhọc nói:

- Còn điều này nữa. Con phải yêu thương vợ con... Người đàn bà... Vợ con... rất cần đến sự chăm sóc của con...

Hình như thím Biện còn muốn nói thêm một điều gì đó nữa nhưng lại thôi. Thím nằm xuống rồi nhắm mắt lại.

Ốc bật lên khóc. Anh cầm lấy bàn tay thô gầy của mẹ áp lên má mình. Nước mắt lưng tròng, anh biết mẹ anh đã từ chối chính cuộc sống của mình. Ốc chợt nhận ra anh nhỏ bé biết bao nhiêu. Khi con người ta còn cha mẹ, họ sẽ không bao giờ cảm thấy mình yếu đuối. Nhưng khi cha mẹ không còn, người ta mới cảm nhận ra trên đầu mình không còn sự bao dung che chở.

Thím Biện cũng khóc. Nhưng thím mệt nên chỉ nằm nhắm mắt.

Vào giờ sửu thì thím Biện ra đi.

Ốc chính thức mồ côi cả cha lẫn mẹ vào cái đêm rằm tháng bảy năm đó.
Thằng Sinh năm ấy mới lên ba tuổi đầu. Ký ức của nó về bà nội không có nhiều. Thế giới của nó vẫn còn quá nhỏ bé để nhìn thấy ranh giới của tử biệt sinh ly. Nó cũng không nhớ rõ là hôm ấy nó mặc chiếc áo mới nhất của mình.

Thím Biện ra đi là một nỗi đau lớn nhất trong đời mà Ốc trải qua. Hình như với tất cả những đứa con có hiếu, cái chết của người mẹ là một tổn thất cùng cực nhất mà họ đã trải nghiệm qua.

Mùa bòng năm ấy ra hoa nhưng tuyệt nhiên không hề đậu quả. Hình như cây cối cảnh vật cũng tiếc thương cho người đàn bà sớm hôm chăm bón cho nó. Cây bòng năm nay để tang cho thím Biện. Thế mới biết là cây cỏ không phải là sống không có tình. Nó biết tri ân và cũng biết xót xa tiễn biệt người đã hàng ngày tưới nước vun phân cho nó.

Con Mực già cũng chết theo chủ. Người ta bảo nó đã quá già. Dù sao thì với một con chó mà sống đến những mười bốn năm theo mỗi mùa mưa thì gẫm ra nó đã sống rất thọ với tuổi của loài chó. Ốc chỉ biết sau ngày mẹ đi được ba hôm, anh nhìn thấy nó nằm cứng nhắc bên chân giường của thím Biện, cái đầu gối lên đôi guốc gỗ đã cũ của thím.

Hôm ấy Ốc giao con cho vợ rồi vác mai ra đào một cái huyệt nhỏ cho con Mực, sát ngay bên cạnh nhấm mồ vẫn con tươi màu đất của mẹ. Anh chôn theo con Mực đôi guốc gỗ của mẹ anh. Quay sanh nhìn lên nấm mồ của mẹ, Ốc rưng rưng nói:

- Con Mực nó nhớ mẹ nên đã đòi đi theo mẹ đấy. Hôm nay con đem nó ra đây để nó cùng với mẹ đi về nơi chín suối.

Quay lại nhìn con Mực già lần cuối, Ốc bảo với con vật co đôi mắt vẫn mở ra nhìn:

- Sinh thời mày là con vật trung thành với nhà họ Huỳnh. Nay thì mày cuối cũng đã trả xong món nợ. Tao xin lỗi là ngày xưa đã nhiều lần đánh mày. Nhưng mày có biết là tao bực bội nên mới làm như thế. Loài chó chúng mày bực bội thì sủa. Con người như tao thì khi bực bội chẳng biết làm sao. Mày cũng đừng buồn gì tao nữa. Nếu mày không chê bai nhà họ Huỳnh ăn ở hẹp bụng, nhớ xuống đấy mà ở với người nhà họ Huỳnh.

Xong việc anh quay về nhà, trong lòng trỗi lên một nỗi niềm bâng khuâng, trống vắng trong tận đấy sâu thẳm của cõi lòng. Anh nhớ mẹ da diết. Nước mắt ba hôm nay hình như không bao giờ cạn. Không nghĩ đến mẹ thì thôi, khi nghĩ đến mẹ thì lòng anh lại như có ai xát muối. Ốc không con thiết tha gì đến chung quanh. Kể cả chuyện có người thấy anh đem con Mực ra ruộng mả chôn đã nói:

- Đừng chôn con chó mà phí của. Bán rẻ cho chúng tôi đi.

Bình thường Ốc sẽ quay lại mắng cho người ấy một câu. Nhưng hôm nay Ốc không thiết tha đến bất cứ chuyện gì. Anh không muốn nói chuyện với ai cả. Người ấy lại nhằng nhẵng nói:

- Nếu anh ngại, thui xong, tôi sẽ biết cho anh nguyên hẳn một cái đùi.

Ốc vẫn lẳng lặng bước đi. Đã bảo là hôm nay anh không thiết tha gì đến chung quanh nữa. Mẹ mất, Ốc chết một phần trong trái tim anh.

...

Một năm trôi qua...

Mùa bòng năm sau quả ra rất sai. Chẳng phải nó là giống cây mau quên, không tế nhị, ít nghĩ ngợi nhiều, nhưng có lẽ nó đã suy ngẫm ra rằng tâm ý của người trồng nó bao giờ cũng mong nó ra nhiều quả. Hình như có điều gì giác ngộ, cây bòng liền trổ rất nhiều hoa, mười quả đậu thì đủ mười quả chín, người tinh ý nhận ra cả đời cây bòng chỉ mất có một năm nó không ra trái, đấy là cái năm nó để tang thím Biện.

Thấm thoắt thoi đưa, nỗi đau có lúc chùng chình như thể nó không bao giờ chịu dứt. Nhưng cũng có lúc nó ngủ quên, có như thế con người ta mới không bị điên cái đầu vì phải đắm vùi trong nỗi đau. Thời gian, tuy có nhiều thâm ý nham hiển, cuối cùng cũng chẳng làm gì khác hơn được. Đấy là theo cái nhìn của người có thói quen nghi kỵ. Còn với người hiền lành chất phác, giống như cái nhà anh Ký bị què, bạn của Ốc, họ sẽ bảo:

- Thời gian bao giờ cũng là một liều thuốc chữa lành mọi nỗi đau thương phiền phức của thân phận làm người. Không có thời gian ,chẳng biết con người sẽ xoay xở làm sao với những nỗi đau gặm nhấm của lòng mình.

Chả mấy mà giỗ đầu tiên của thím Biện. Ốc không làm cơm kỵ đãi cả làng. Anh đợi đến giỗ mãn tang mẹ mới làm cơm đãi họ mạc và những người hàng xóm. Chả là nhà anh trong lúc này đang bấn lắm.

Rồi thì vợ Ốc cũng dần hồi phục, có lẽ cô vợ nhận ra là anh chồng quá vất vả. Ngày thím Biện còn sống, tuy không làm được những công việc nặng, nhưng các việc cơm nước bếp núc trong nhà thím đều làm cả. Giờ thì Ốc phải cáng đáng cả những chuyện giặt giũ, con cái, thành ra Hợi cố gượng dây.

Rồi thì loanh quanh những công việc nhỏ nhặt dần dần, sau cùng Hợi đã bình phục, tuy chậm, nhưng là một sự bình phục có kết quả rất đáng khích lệ.

Có những vết thương lòng sâu hoắm cũng sẽ nguôi ngoai dần. Cơn bão nào rồi cũng đi qua. Chẳng phải là Hợi chóng quên, làm sao người ta có thể quên đi mối tình đầu đã khiến họ phải mất hơn ba năm trời mới chữa lành được. Không phải cô là người dễ thay đổi như thế, nhưng đứng trước những khó khăn của chồng, Hợi không thể nào cứ nhớ mãi về người tình của mình được.

Hợi bắt đầu nhận ra nét tận tụy chân thành của chồng. Ốc chân thuần chịu khó, anh nghe theo lời dặn thứ ba của mẹ, nhất định thương yêu vợ hết mực. Không hề có bất cứ điều gì sơ suất. Cơm anh lo, chuyện giặt giũ anh cũng không cho Hợi động tay vào. Có lẽ vì thế mà Hợi cảm động dần dần. Con người ta bao giờ cũng thế, tình cảm luôn đến một cách âm thầm, ngoại trừ những lần họ bị choáng ngợp bởi những tiếng sét ái tình đầu tiên quá mạnh.

Vả lại Nghêu ra đi gần như tuyệt tình. Không một lời thăm hỏi, không một mẩu tin bắn về, điều đó khiến Hợi cảm thấy Nghêu là người ích kỷ. Gía như Nghêu chỉ cần nhắn tin ai đó, như thế sẽ đủ đối với Hợi. Nhưng tịnh như không, sự chờ đợi vò võ của Hợi cuối cùng hẫng tuột, nhẹ dần, cô cảm thấy Nghêu có lẽ đã không còn thương yêu cô nồng thắm như xưa nữa. Có lúc Hợi lại nghĩ khác đi: Có khi mình nghĩ oan cho Nghêu. Có khi người ta đã chết rồi cũng nên. Hoặc giả có thể người ta đã nương vào cửa Phật, quyết lòng diệt dục, quên đi những niềm ân ái năm nào.

Nghĩ thế nên Hợi quyết định không thể sống với mối tình cũ của mình mãi được. Tuy không yêu thương Ốc nồng nàn như Hợi đã từng mất ăn mất ngủ vì Nghêu, nhưng Hợi nghĩ rằng trước mắt cô còn có thằng con và một người chồng. Hóa ra nằm mơ mãi, cũng có lúc người ta sẽ tỉnh thức.

Hóa ra giỗ đầu của thím Biện cũng là lúc vợ Ốc bình phục khỏi mối tình đầu đầy uẩn khúc.

Chẳng phải cứ đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du người ta mới tìm thấy những nổi đau đoạn trường. Cuộc đời thực đôi khi cũng không thiếu những cảnh tình tréo ngheo dang dở. Số phận nàng Kiều hình như không ít người đã nhận ra chân dung của chính mình na ná gần như thế. Và chẳng phải cứ xem tuồng người ta mới nhận ra nổi đau của chàng Trương Chi thổi địch rất hay nhưng gặp phải nỗi niềm cay cực. Cuộc đời thực không hiếm những đổ vở đau thương mà trăm tội cũng bởi một chữ tình mà sinh ra cả.

Giá như Nghêu chết đi. Hay là Nghêu đã trở thành một kẻ mượn áo vải nâu chôn vùi trong bốn bức tường kinh kệ của một ngôi chùa cổ, chuyện tình đau thương ấy sẽ liền vết sẹo. Đằng này đôi khi duyên phận dở trò ma mãnh, khiến cho vết thương hôm nào tưởng đã nguôi ngoai cuối cùng lại quay ra rỉ máu.

Thế mới biết thời gian lẩn thẩn khù khơ, số phận thì ranh ma giảo quyệt, mà duyên phận thì chẳng tử tế gì. Chỉ có con người là nạn nhân, cuối cùng vòng tục tuỵ đa đoan mới trở thành một nỗi ngậm ngùi đắng chát.

Giỗ mẹ qua đời được một năn; hai tháng sau thì Nghêu đùng đùng dẫn xác trở về.

Gia đình họ Huỳnh cứ ngỡ đã yên bề sóng gió, nhưng khi Nghêu về đến nơi thì mọi chuyện tưởng như đã được đẩy lùi vào quá khứ bổng nổi lên như một cái giầm, đâm thẳng vào trái tim của vợ Ốc thêm một lần nữa.

-Cháu chào bác, ạ. - Thằng Sinh chưa bao giờ nhìn thấy Nghêu. Nó chào người đàn bà bằng cái giọng ngòng ngọng dễ thương của nó.

Hợi đang băm bèo ở nhà sau nghe tiếng con chào khác, vội hỏi ới ra:

-Ai thế. Cháu đang bận băm bèo ở dưới này.

Nghêu biết ngay đứa trẻ là con của Ốc. Thẳng bé nhìn giống bố y như đúc. Trái tim của Nghêu chợt nhói đau. Thì ra mối tình đầu của Nghêu cuối cùng cũng chỉ là một hoài niệm ngu ngơ. Ván đã đóng thuyền, người cũ đã ôm cầm sang bến khác. Tất cả còn lại là một dư âm sống sượng, bạc bẽo.
Nghêu toan bước ra đi. Ngay lúc ấy thì Hợi xuất hiện.

Bốn mắt nhìn nhau. Hai quả tim thình thịch đập. Hai cái lưỡi cứng đờ. Hai tâm hồn hoảng loạn. Cả hai đều bối rối hỗn mang. Thời gian và không gian hình như không còn hiện diện nữa. Đấy là một khoảnh khắc vĩnh hằng. Cả Hợi và Nghêu đứng nhìn nhau chết trân, ngây dại như phỗng đá.

Cuối cùng Hợi cất tiếng, hình như đấy không phải là tiếng nói của chính cô nữa:

-Chị đã về…

Lối xưng hô ấy nghe sao mà xa lạ thế. Còn đâu câu nói một dạo rất nồng nàn của người con gái. Đã bao nhiêu năm nay xa nhà, Nghêu vẫn không thể nào quên được những câu nói ân cần của hai người họ. Giờ thì tiếng gọi của Hợi hồm nào: Nghêu ơi hay Nghêu của em…đã không còn nữa. Lời xưng hô vừa rồi đã tạt vào mặt Nghêu một gáo nước sôi.

-Vừa về đến…

Nghêu biết rất rọ tiếng nói của mình sao mà khác lạ. Nó không còn là tiếng nói của Nghêu nữa. Đau khổ thật. Tại sao Nghêu lại dẫn xác về. Tại sao đã gần năm năm trôi qua, khoảng thời gian ấy không dài nhưng cũng không ngắn.

Nghêu những tưởng mình có đủ can đảm để tin cô sẽ hy sinh một mối tình vì một lý tưởng cao đẹp, thương mẹ, thương em. Nhưng cuối cùng Nghêu đã thất bại. Cô mượn cớ về thăm mẹ cũng là để gặp người tình cũ. Cay đắng thật. Giờ thì tất cả đã tan tành. Hoa huệ nở đã tàn khi dư âm mùa hè vẫn còn đang thoi thóp thở. Nghêu chua cay nhận ra mình đang đứng trước một bờ vực chông chênh, dở cười dở khóc.

Hợi giấu đi cảm xúc ngỡ ngàng của mình trong câu nói:

-Mẹ đã mất. Giỗ mẹ tháng bảy vừa rồi.

Nói xong dứt câu bỗng nhiên lệ nhoà trên khoé mắt của Hợi. Cô cảm động thực sự khi nghĩ về nghĩa hy sinh của mẹ chồng và cô chưa trọn vẹn bổn phận hiếu đễ của một người con dâu. Nghêu cũng bàng hoàng không kém. Sau những tháng ngày bôn ba biền biệt, cô bao giờ cũng nghĩ khi về sẽ vẫn nhìn thấy mẹ. Tuy mẹ sẽ già đi, nhưng mẹ sẽ vẫn khoẻ mạnh, minh mẫn.

Giờ thì tất cả đã hết. Nghêu bật khóc theo:

-Con bất hiếu với mẹ…-Câu nói của nghêu đứt khúc ngang chừng. Hình như đấy là nỗi đau của một đứa con về quê thì hình bóng thân thương của người mẹ hiền không còn nữa.

Hợi an ủi Nghêu:

-Thôi chị ạ. Mẹ cũng không muốn chị đau buồn như thế đâu.

Nghêu khuôn mặt bây giờ tắm đẫm nước mắt. Cố không thể đứng vững được nữa. Hai chân cô bủn rủn. Nỗi đau ngỡ ngàng khi tình yêu vuột mất, bây giờ bị phủ lên nỗi đau mất mẹ. Thử hỏi trong tình cảnh sóng gió dập dồn này, Nghêu làm sao không đau cho được.

Hợi ẩm con lên khi thằng bé sợ người lạ bám riết vào chân mẹ. Thằng bé chẳng hiểu gì cả. Ban nãy khuôn mặt của Nghêu nhìn không đáng sợ. Nhưng vì khóc sưng mắt nên thằng bé cảm thấy không an toàn nữa. Hợi cầm tay con đưa lên miệng hôn:

-Cu Sinh ngoan, bác Nghêu đấy!

Thằng bé ngờ ngợ đôi mắt. Nó đã nghe bố mẹ nó nói chuyện rất nhiều về bác Nghêu. Giờ nó mới nhìn thấy khuân mặt của người đàn bà trong trí nhớ của nó chỉ có quà bánh và đồ chơi. Đấy là những gì nó nghe kể được từ lời của bố nó. Nhưng bây giờ có lẻ nó không còn nhìn thấy bác Nghêu như bố nó vẫn thường kể.

Hợi nhìn Nghêu:

-Chị ra nhà sau rửa mặt đi. Để em dọn cơm.

Có vẻ như sự sượng sùng ban nãy đã qua đi một phần, dù bên dưới mặt ao phẳng lặng của họ vẫn là những con sóng ngầm chao động.

Bữa cơm chiều mọi hôm chỉ có vài món đạm bạc đơn sơ dưa muối dọc mùng hay củ cải kho với tép đồng, nhưng vì có Nghêu về, Hợi đã thịt một con gà mái. Dù sao cũng là một bữa cơm đoàn tụ. Cơm khá tươm, nhưng cả Hợi và Nghêu đều nuốt không vo, chỉ có Ốc là ăn hùng hục, chả là trong lòng anh cực kỳ vui sướng nhìn thấy chị gái trở về nhà.

Ăn cơm xong, Ốc ngồi nói chuyện với chị gái. Hợi buổi tối hôm ấy rang một chảo ngô. Trong thâm tâm của Hợi, đấy là tất cả những gì cô có thể làm được. Trong nhà đáng lẽ ra sẽ vui vầy ấm áp, nhưng vì câu chuyện tình cảm riêng tư thầm kín của hai người đàn bà nên không khí không thể tự nhiên cho được. Cho đến lúc này thì Ốc vẫn không thể biết chuyện gì đã từng xảy ra giữa vợ và chị gái, anh luôn tay bốc ngô rang cho vào mồm, nhau rau ráu.

Ốc bảo Nghêu:

-Mẹ có lời trăn trối sau cùng. Một điều mà mẹ muốn nhiều nhất đó là chuyện mẹ muốn chị được yên bề gia thất.

Đáng lẽ ra Nghêu sẽ nói thẳng ý định mình không thể lấy chồng. Càng lớn, Nghêu càng nhận ra một thực tế quá đổi hiển nhiên đối với mình. Cô biết mình không hề có cảm xúc với bất cứ người đàn ông nào. Trên những dặm đường bôn ba, nhiều lần Nghêu đã từng xao động với một vài người phụ nữ khác. Nhưng cắc cớ cho Nghêu đã mắc nợ Hợi quá nhiều. Thành ra cứ ban ngày gặp người khác thì vơi đi nỗi nhớ, nhưng ban đêm thì Nghêu lại vò võ sợi tơ, như con nhện cả đời không thoát được cái kiếp phong trần khắc khoải.

Nghêu trả lời Ốc:

-Già như chị, ai thèm lấy nữa.

Ốc túm ngay lấy đuôi câu nói:

-Có. Có anh Ký đấy. Chị vẫn còn nhớ cái anh Ký bị què chứ. Em đã hỏi anh ấy rồi. Anh ấy bảo thời còn bé đã thích cái tính của chị. Tuy người không được lành lặn, nhưng cái tâm thì mới quý. Nhà anh ấy đã giúp nhà ta nhiều lắm. Nhất là cái độ vợ em sinh thằng còn này bị hậu sản, tốn phi không biết bao nhiêu là tiền bạc…

Hợi nói thêm vào:

-Nhà em nói phải đấy, chị Nghêu ạ.

Chính Hợi cũng không hiểu sao mình lại nói câu ấy. Tình thực thì cô cũng không biết hiện trạng cảm xúc của mình như thế nào nữa. Cô biết là trong tâm khảm mình, hình bóng của Nghêu chỉ ngủ đông chứ chưa chết hẳn. Bằng chứng là cả buổi chiều làm cơm hôm nay, Hợi đã suy nghĩ rất mông lung. Cô không biết là nếu như Nghêu ở hẳn lại, tình cảm của cô dành cho Nghêu sẽ như thế nào nữa. Liệu cô có còn yêu thương Ốc và con trai như vài tháng vừa qua cô đã yêu thương họ.

Người ta bảo tình cũ không rủ cũng đến. Mặc dù cả hai đều không thể ái ân theo kiểu trai gái một ngày nên nghĩa. Nhưng những va chạm ân ái nồng nàn thời xa xưa để lại trong Hợi những tình cảm rất sâu nặng. Kể cả sau này, chuyện chăn gối với Ốc vẫn không thể trọn vẹn được. Bao giờ gần gũi chồng, Hợi đều nghĩ đến Nghêu.

Phần Ốc lại nhận ra lời mẹ trăn trối hôm nào, phải yêu thương vợ hết mực. Nên khi thấy vợ không nồng nàn hưởng ứng, người chồng chỉ còn biết cách đè những cảm xúc rạo rực của mình lại.

Nghe Hợi nói thế, ruột gan Nghêu càng tê tái bẽ bàng nhiều hơn nữa. Như thế hình ảnh yêu thương về Hợi đã ân cần vui vén đã trở thành dĩ vãng. Trên tay Nghêu chỉ còn lại cái vỏ xác khô của một con nhộng. Còn con bướm thì đã bay đi rất xa rồi.

Tội nghiệp Nghêu, cô mãi mãi chỉ tôn thờ một hình tượng đẹp, nay vốn đã bị biến dạng theo thời gian. Cái lận đận của chử tình duyên đôi khi nó tục tĩu tầm thương y như thế.

-Chị về rồi sẽ lại đi nữa. – Nghêu cay đắng nói.

Ốc cản chị gái:

-Không đâu như ở nhà mình. Chẳng lẽ chị không thương mẹ hay sao. Cả đời mình, mẹ bao giờ cũng thương yêu chị.

Nghêu biết câu nói của Ốc không sai. Cô biết là mẹ bao giờ cũng thương yêu cô như con đẻ. Thực ra Nghêu đã có một suy nghĩ rất trẻ con là cô sẽ trở về. Cô sẽ bằng lòng với hiện thực. Cô sẽ cố gắng sống những ngày còn lại bênh em trai và người tình. Nghêu đã thật sự mệt mỏi với những ngày tháng nhớ thương thâm thẳm. Nhưng khi về nhà Nghêu biết cô đã lầm. Mẹ đã mất. Nhưng ý nghĩ của mẹ muốn cô lấy chồng thì vẫn còn đó. Cụ thể nhất là chính Ốc và Hợi đã cùng nhau nhắc nhở cô lấy chồng.

Nghêu nghĩ: Hợi ơi. Ốc không biết thì đã đành. Còn em, em biết tôi yêu em nhiều lắm cơ mà. Bao nhiêu đêm trằn trọc trôi qua, tôi đã yêu em bằng tất cả lẽ sống của đời tôi. Đó cũng chính là nguồn động lực giúp tôi sống. Dù có đôi lúc tôi đã nghĩ đến cái chết. Nhưng điều này Nghêu muốn nói ra cho Hợi hiểu, nhưng bây giờ thì tất cả chẳng còn một ý nghĩa nà nữa.

Tình thực ra Nghêu không hề hay biết là tình cảm của Hợi dành cho Nghêu vẫn thế, vẫn còn đó, có điều trong hoàn cảnh này, Hợi nghĩ Nghêu nên chấp nhận một thực tế hiển nhiên là họ không thể nào làm gì khác hơn được. Hợi đã có con với Ốc, dù đó chỉ là kết quả của tình yêu từ một phía. Hợi chỉ dám cầu xin Nghêu hãy cảm động cho hoàn cảnh của ba người.

Giữa hai lựa chọn, một là bị chặt mất một cánh tay và một là bị moi mất một trái tim, chẳng ai có can đảm chon một trong hai cái đó. Nhưng vì nghĩa cả, người ta cần phải hy sinh để tình và nghĩa được vẹn cả đôi bề.

Hợi chỉ mong là Nghêu sẽ không vất vả ngược xuôi. Cô thèm khác được ăn những bữa cơm cùng với Nghêu. Có thể ban đầu Hợi nghĩ lấy Ốc cô sẽ có thể âm thầm lén lút ngủ chung với Nghêu. Nhưng đam mê cảm xúc đã qua. Hợi yêu Nghêu bằng một thứ tình yêu sâu đậm, thiêng liêng hơn, cao cả hơn.

Giá như Nghêu có thể hiểu thâm tình ấy của Hợi. Đằng này Nghêu cố chấp, cứ nghĩ đến một thứ tình cảm thiên về nhục thể nhiều hơn cảm xúc. Nghêu hoàn toàn không hiểu sự ích kỉ của mình là nguyên nhân của một căn bệnh tàn khốc, huỷ hoại tất cả những gì Hợi đang cố gắng xây dựng.

Hợi nói:

-Chị Nghêu đừng đi đâu nữa. Chị cứ ở nhà. Không lấy chồng cũng được. Ngôi nhà này sẽ cần chị. Hạnh phúc của tất cả chùng ta không thể thiếu chị được.

Câu nói hàm ý chân thành ấy cuối cùng Nghêu nghe ra như một sự thương hại tầm thường. Hợi ơi, trong tình yêu, em biết rõ, chúng ta không thể chia sẻ kiểu đó được. Thà tôi ra đi, tôi sẽ lại âm thầm chịu đựng những cay đắng trong cuộc đời tôi; để em và Ốc sẽ có được những ngày tháng yên bình hạnh phúc. Thực ra đây là một lối suy nghĩ giận lẫy của Nghêu. Quả thực có lúc Nghêu đã ích kỷ đến độ nghĩ rằng giá như Ốc chết sớm. Cô và Hợi sẽ có một cơ hội chắp nối. Nhưng ý nghĩ ấy nó quá bỉ ổi và đê tiện, thấp hèn đến độ chỉ nghĩ đến thôi đã khiến cho Nghêu cảm thấy tởm lợm với chính mình.

Cuối cùng Nghêu nói một câu gần như khiến cho cả ba vô cùng khó xử:

-Hai người không phải đối xử thương hại tôi một cách miễn cưỡng như thế!
Ốc ngỡ ngàng vì câu nói của chị gái:

-Sao chị lại nói thế. Chưa bao giờ em cọi chị xa lạ như thế.

Hợi cũng ngạc nhiên không kém:

-Trong nhà họ Huỳnh, chị là người được thương yêu nhiều nhất…

Nghêu đứng bật dậy:

-Hai người không phải tử tế với tôi. Ngày mai tôi sẽ thắp hương cho mẹ rồi tôi đi.

Nói xong Nghêu bỏ đi ra ngoài. Chính cô cũng không biết tại sao mình lại ứng xử một cách hồ đồ như thế. Cô biết rõ là tâm ý của thằng em trai và người yêu cô xuất phát từ sự chân thành rất thực. Vậy mà Nghêu lại hất bỏ tất cả những cố gắng chắt chiu của họ. Bực bội với chính mình, Nghêu bỏ ra sau nhà để cô một mình tự do khóc.

Ốc bật dậy đuổi theo chị gái nhưng Hợi đã nhanh tay giữ chồng lại. Cô nói: Mình ơi, em xin mình. Ngày mai mình đừng nói gì cả. Để khi chị Nghêu ra chỗ mẹ, em sẽ tìm cách nói chuỵên với chị ấy. Giờ mình hãy ràng nhịn, đừng ép chị ấy nhiều quá nữa.

Ngoài sân trời tối như bưng. Gió khô xào xạc. Chỉ có tiếng muỗi vo ve bay. Đêm buồn như tâm sự của một người đàn bà vừa bị sảy thai xong.

Tự trong sâu thẳm bản tánh con người ta là thiện, nhưng chỉ vì cảm xúc của họ, vốn luôn bị trì níu bởi trọng lực của sân si tụy lụy, thành ra tính Phật đã èo uột như hạt giống gieo vào cát nóng, cuối cùng chết thui trước khi mua mưa đến kịp. Đấy ít ra cũng là số phận của rất nhiều người không may mắn nên bể đời trầm luân mới sinh ra muôn vàn giống tội.

Nghêu bản tính không nhỏ nhặt, nếu không nói là Nghêu có một tâm hồn rất trượng nghĩa. Cô đã dám đứng ra bảo vệ cho nhiều người trong những tháng ngày tha phương nơi đất khách. Nghêu dám hy sinh tình yêu vì nghe lời mẹ. Nghêu hy sinh Hợi cho Ốc chỉ vì đấy là điều mà Nghêu tin rằng cô đã sống không phải chỉ cho riêng chính bản thân mình. Xét từ những điểm đó, Nghêu biết rõ là cô không có cái tâm độc địa.

Nhưng khi yêu, nhất là tình yêu của Nghêu đã bị độc tố ích kỷ ngấm vào, cô không còn giữ được bản chất rộng lượng của mình nữa. Mà nào có phải chỉ riêng một mình Nghêu, trong biển đời thiên hạ kia, rất nhiều người đã sống như Nghêu, nghĩa là khi yêu quá, họ hóa cuồng, trở thành tham lam,nhỏ nhen, vị kỷ.

Nghêu thật sự mất phương hướng trong những hành sự tỉnh táo. Nghêu đánh rơi bản tính chân thuần trong sáng của mình. Đôi cánh khát khao bình yên đã bị gãy, Nghêu không còn nhìn thấy mặt trời anh minh trước mặt. Cô chỉ nhìn thấy một quầng tối đặc quánh, che đi tất cả những hình ảnh tươi sáng của một bức tranh một dạo rất đỗi hiền hòa chân phương.

Hôm nay ra một mẹ, lòng dạ thuần khiết của Nghêu đã bị thứ chất độc kia nó ăn thủng mất trái tim. Cô có cảm giác tội lỗi là mình đã tham lam, đã tính toán, đã ghen tuông với cả hạnh phúc của em trai của mình. Đứng trước vong linh của người đã nằm xuống, Nghêu biết cô không thể nói dối được. Ngay cả chuyện tìm ra những biện bạch cũng khó khăn nữa là. Làm sao cô có thể nói dối lòng mình với người või âm. Họ có thể thấu suốt tất cả những gì cô có thể giấu người con sống. Cô biết là mình không còn xứng đáng với tình cảm thiêng liêng của dòng họ nhà Huỳnh nữa.

Tại sao chỉ vì tình yêu mà Nghêu phải rơi vào nông nỗi đau thương tan tác như thế này. Tại sao Nghêu lại bị đẩy vào một ngõ cụt không lối thoát. Yêu thương và hóa giải không xa xôi nhưng Nghêu không thể bước đến được. Hình như cõi lòng sưng tấy vì đam mê tầm thường đã khiến cho Nghêu không thể nhấc đôi chân tìm đến với cõi Niết Bàn của sự bình yên, bằng lòng với những hiện tại của một cuộc đời an nhiên, tự tại.

Nghêu cảm thấy ghê tởm chính mình. Một điều Nghêu không hề nhận ra là cảm giác lòng tự trọng một khi mất đi sẽ khiến cho con người ta đánh mất luôn cả niềm tin nơi người khác. Tha thứ cho mình là bước đầu tiên để mình có thể tha thứ cho người khác. Chấp nhận chính những yếu đuối cố hữu của mình chính là bước đầu tiên chấp nhận những giới hạn mỏng giòn của thân phận con người. Từ bi hỷ xả hay không cũng là ở chỗ đó. Vượt thắng được bản ngã hay không cũng là ở chỗ đó. Cõi vô thường không xa nhưng chẳng mấy ai nhìn thấy chân dung bạch thoại của nó. Cội rễ của đau khổ là còn vướng bận. Tất nhiên tất cả những điều này Nghêu không bao giờ nhìn thấy.

Sáng nay Hợi dặn chồng coi con để cô đi tìm gặp Nghêu. Cả đêm hôm qua Hợi không thể nào chợp mắt được. Cửa để ngỏ nhưng Nghêu cả đêm chỉ nằm ở ngoài chõng tre. Đêm trở rét, sướng sa xuống nhưng Nghêu không chịu vào nhà trong. Hợi đã mấy lần toan bước ra ngoài sân để gọi Nghêu vào nhưng cô không dám. Cô chỉ sợ một sơ suất nhỏ rất có thể sẽ xảy ra những diễn biến bất ngờ khó lường trước được những hậu quả.

Cả đêm Hợi nằm trằn trọc, lăn qua lăn lại, người chộn rộn một cách rất khó chịu. Có lúc cô rón rén đi ra nhà ngoài, đôi mắt nhìn ra sân trông thấy Nghêu nằm co quắp như con tôm luộc. Vì thế tâm tư cảu Hợi càng rối bời nhiều hơn nữa. Thành ra cả hai người đàn bà, người ở bên trong cũng như người nằm bên ngoài, hai trái tim cùng tái tê, thổn thức.

Hợi đã nghĩ đủ mọi cách để tìm lời khuyên Nghêu hãy vì đại cuộc. Dù sao thì hạnh phúc bình yên thực sự chỉ trọn vẹn khi hai người hãy nhìn về một chân trời trong sáng và tốt đẹp hơn.

Tình yêu có nhiều cung bậc và gam màu khác nhau. Tình yêu có thể là tình bạn, có thể là tình đồng đội, tình gia đình, tình yêu cao thượng và cả tình yêu đôi lứa. Trong đó tình yêu đôi lứa là thứ tình yêu nguy hiểm nhất. Nó có thể đem người ta đến thiên đàng mà cũng có thể đem người ta xuống hỏa ngục.

Hợi muốn khuyên Nghêu hãy nâng tình yêu của hai người họ lên ở mức cao hơn, thiêng liêng hơn, độ lượng hơn. Dù sao thì Hợi cũng đã mất gần năm năm để nhận ra rằng tình yêu cũng giống như một cây xanh. Nếu nhốt kín nó vào một cái thùng, không cho nó nhận được ánh sáng, nó sẽ vàng vọt một cách rất nhanh chóng. Rồi thì cuối cùng nó sẽ chết. Nếu không chết, khi mở cái thùng ra, trông nó, người ta sẽ nhìn thấy cái vẻ bệnh tật và dị hình của nó.

Hợi muốn Nghêu hiểu ra rằng hạnh phúc chính là thái độ cho đi chứ không phải là thái độ níu kéo cho riêng cả nhân bản thân mình. Tất nhiên là cái triết lý sâu sắc ấy Hợi không diễn ra bằng lời được. Cô chỉ có thể cảm nghiệm được nó ở cái dạng đơn sơ thuần khiết của một người phụ nự chân quê.

Khi chỉ có hai người ngoài ruộng mả, Hợi nói:

- Nghêu ơi, tâm nguyện của em bây giờ chính là niềm vui của Nghêu.

Nghêu cay đắng trả lời:

- Em không cần phải thương hại người ta.

Hợi cầm lấy tay Nghêu:

- Em không thương hại Nghêu. Em vẫn còn yêu Nghêu. Làm sao em có thể quên người đã dám đánh đổi mạng sống của mình vì em? Làm sao em có thể quên Nghêu cho được.

Đáng lẽ ra Hợi cần tỉnh táo để nhận ra tình cảm rất thực của người yêu, nhưng bây giờ trong tâm tưởng của Nghêu, Hợi đang là người có hạnh phúc. Và cuối cùng những lời nói kia chỉ là những lời nói dối. Cô hằn học nói:

- Cả đời này, tôi chỉ muốn bảo vệ cho em. Nhưng...

Hợi nói nhanh vào, vì cô sợ Nghêu sẽ nói ra những điều không nên nói:

- Nghêu vẫn còn cơ hội đó! Nghêu hãy ở lại để bảo vệ em. Bảo vệ chồng và con em.

Nghêu càng chua xót hơn:

- Các người không còn cần đến tôi nữa. Chả phải các người đang sống một cuộc đời hạnh phúc lắm sao?

Hợi òa lên khóc:

- Nghêu ơi. Hạnh phúc của chúng em sẽ trọn vẹn hơn khi có Nghêu.

Nghêu giằng tay ra khỏi tay Hợi:

- Các người không cần phải xót thương đến tôi. Hiểu chưa?

Hợi ngỡ ngàng đến độ gần như ngạt thở, cô không còn nhận ra đấy là Nghêu của cô, người đã dám hy sinh tất cả vì cô:

- Nghêu ơi. Sao Nghêu lại nghĩ thế. Không lẽ Nghêu không nhìn thấy em đang khóc...

Đến lúc này thì Nghêu không còn tỉnh trí nữa. Cô đã hóa điên thật sự:

- Im đi. Giữa chúng ta chẳng còn gì nữa. Cô hãy quay về đi.

Hợi ngã quỵ xuống trên đôi chân của mình:

- Em xin Nghêu. Em thề có trời đất. Có vong linh nhà họ Huỳnh. Nghêu mà bỏ đi, em sẽ không thể nào sống nổi.

Nghêu vung tay đấm mạnh vào gốc cây gạo già cạnh đấy:

- Tôi nghĩ cách đây năm năm cô cũng đã từng nói như thế!

Hợi rên rỉ:

- Nghêu ơi. Em quỳ xuống em xin Nghêu. Em xin Nghêu hãy rủ lòng thương em.

Có lẽ nước mắt của người đàn bà bao giờ cũng có một sức mạnh đầy quyền lực. Nó có thể biến trái tim một người đàn ông đang cứng phải trở thành mềm như nước. Nhưng cũng chính giọt nước mắt ấy, nó sẽ dồn người đàn ông vào chân tường. Và nếu như anh ta rơi vào cảnh ngộ thứ hai, anh ra sẽ hóa điên. Sẽ hóa cuồng. Sẽ đạp đổ. Sẽ vùng vẫy. Sẽ phá nát. Sẽ đập tan... Tất cả chỉ vì sự bất lực không lối thoát của mình. Trong hệ tâm thức của mình, Nghêu là một người đàn ông thật sự. Vì thế Nghêu đã tàn nhẫn trả lời:

- Hãy quên tôi đi. Vì trong mắt em, tôi không còn nhìn thấy chính mình trong đó nữa.

Nói xong Nghêu lạnh lùng bước đi. Hợi chồm người níu châm Nghêu lại:

- Nghêu ơi. Tai sao Nghêu nỡ giết em. Tại sao Nghêu về rồi lại bỏ đi. Tại sao Nghêu cho em hy vọng rồi lấy tất cả đi. Tại sao Nghêu cứu mạng sống của em để rồi Nghêu nỡ lòng nào nhìn thấy em chết lần thứ hai mà Nghêu không cứu.

Nghêu gào lên:

- Cô im đi! – Nhất định vì Nghêu chịu không nổi cái cảnh phải nghe những lời nói thống thiết ấy, nên cô mới nói một câu tuyệt tình như vậy.

Nghêu cố tình bước đi, lôi theo Hợi sệt sệt trên nền đất. Hợi van nài trong nước mắt:

- Nghêu ơi. Em xin Nghêu hãy cứu em một lần nữa. Nghêu đã từng lao xuống dòng nước lũ để cứu em. Nghêu đã hứa là sẽ mãi mãi bảo vệ cho em. Nghêu đã là nguồn động lực để em sống sau lần em bị hãm hiếp. Nghêu đã là một phần quan trong của đời em. Nếu Nghêu muốn em trốn đi với Nghêu, em sẽ làm được điều đó. Nhưng chúng ta sẽ không có hạnh phúc. Vì em đã là vợ của anh Ốc. Vì chung em đã có con... Nghêu có hiểu như vậy cho em hay không?

Nghêu lấy chân hất Hợi ra:

- Cô chỉ là một người đàn bà tham lam...

Đáng lẽ Nghêu phải hiểu cô mới chính là người ích kỷ. Nhưng Nghêu đã hoàn toàn mất trí. Cô đã nói những điều cô không nên nói. Nếu như có người chứng kiến cái cảnh đối thoại ấy, họ sẽ bảo nhau: Đúng là con Nghêu đã bị mất trí thật rồi.

Hợi đưa tay lên bưng lấy mặt: Nghêu ơi. Nghêu đã đang giết chết em...
Nghêu không nhìn Hợi. Cô nói câu cuối cùng: Đáng lẽ ra tôi mới chính là người đáng nói câu ấy. Vĩnh biệt. Đừng bao giờ cô nghĩ về tôi nữa.

Nói xong Nghêu bỏ đi thẳng. Hoảng hốt thực sự, Hợi gào lên:

- Nghêu ơi... đừng đi.

Không có tiếng trả lời.

- Nghêu ơi...

Chỉ có tiếng gió buổi sớm trả lời bằng cái vẻ vô tình của nó.

- Nghêu ơi...

-N... g... h... ê... u... u... u...

Tiếng gọi sau cùng của Hợi không còn nghe ra thành tiếng nữa.

Người ta chỉ thấy trong miệng Hợi ộc ra một dòng máu đỏ tươi...

Đợi đến trưa không thấy chị gái và vợ về nhà, Ốc đâm sốt ruột. Anh biết là thuyết phục chị gái của anh không phải là chuyện dễ. Tính nết của chị ấy thật là khó nói. Cái tính nóng như Trương Phi một khi đã quyết chí, chẳng có ai có thể ngăn cản được. Vì thế anh rất lo lắng. Anh chỉ mong là vợ anh sẽ ngọt nhạt tìm lời phải quấy để nói cho chị gái nghe. Tự trong đấy sâu tình cảm của mình, Ốc bao giờ cũng thương Nghêu như chị ruột.

Khi không còn có thể kiên nhẫn được nữa, Ốc cõng con đi ra ruộng mả. Anh hy vọng là mình sẽ có thể nói thêm vào một vài câu để chị gái hiểu và thương cho hoàn cảnh nhà họ Huỳnh. Rất có thể vì tình cảm chị em, Ốc sẽ thuyết phục chị gái ở nhà.

Có thể anh sẽ xin lỗi mẹ vì đã không thuyết phục được chị gái lấy chồng. Anh sẽ nói với chị gái là chị muốn làm gì thì làm, miễn là chị đừng bao giờ bỏ làng Cối mà đi nữa. Đối với anh, điều quan trọng nhất bây giờ là Nghêu sẽ ở lại nhà. Có rau ăn rau, có tép ăn tép. Đấy là hạnh phúc đơn sơ mà bây giờ Ốc rất luôn khao khát.

Nhưng khi Ốc ra đến nơi mới biết là hoạt cảnh tốt lành anh cố gắng vẽ đã không thể nào thành sự được. Nghêu không còn ở đó. Trên ruộng mả nhà họ Huỳnh, anh nhìn thấy vợ mình nằm gục trên mặt đất. Tóc vợ anh xõa tung, rối bù.

Ốc bỏ con đứng trên nền đất rồi chạy nhanh về phía vợ, khi anh nâng vợ lên, anh trông thấy một khuôn mặt đầy vết xước, đôi mắt tím mọng, hai dề môi sưng vều, trên mép và ngực áo vợ máu vẫn con thẫm một dòng máu màu mận chín.

- Sao lại ra nông nỗi như thế này? - Ốc thảng thốt hỏi.

Hợi không nói gì nhiều, cô chỉ mấp máy môi:

- Mình... chạy ngay đi kiếm... chị Nghêu về đi, em xin mình...

Đợi đến trưa không thấy chị gái và vợ về nhà, Ốc đâm sốt ruột. Anh biết là thuyết phục chị gái của anh không phải là chuyện dễ. Tính nết của chị ấy thật là khó nói. Cái tính nóng như Trương Phi một khi đã quyết chí, chẳng ai có thể ngăn cản được. Vì thế anh rất lo lắng. Anh chỉ mong là vợ anh sẽ ngọt nhạt tìm lời phải quấy để nói cho chị gái nghe. Tự trong đáy sâu tình cảm của mình, Ốc bao giờ cũng thương Nghêu như chị ruột.

Khi không còn có thể kiên nhẫn được nữa, Ốc cõng con đi ra ruộng mả. Anh hy vọng mình sẽ có thể nói thêm vào một vài câu để chị gái hiểu và thương cho hoàn cảnh nhà họ Huỳnh. Rất có thể vì tình cảm chị em, Ốc sẽ thuyết phục chị gái ở nhà.

Có thể anh sẽ xin lỗi mẹ vì không thuyết phục được chị gái lấy chồng. Anh sẽ nói với chị gái là chị muốn làm gì thì làm, miễn là chị đừng bao giờ bỏ làng Cối mà đi nữa. Đối với anh, điều quan trọng nhất bây giờ là Nghêu sẽ ở lại nhà. Có rau ăn rau. Có tép ăn tép. Đấy là hạnh phúc đơn sơ mà Ốc rất luôn khao khát.

Nhưng khi Ốc ra đến nơi mới biết là hoạt cảnh tốt lành anh cố gắng vẽ đã không thể nào thành sự được. Nghêu không còn ở đó. Trên ruộng mả nhà họ Huỳnh, anh nhìn thấy vợ mình nằm gục trên mặt đâu. Tóc vợ anh xoã tung, rối bù.

Ốc bỏ con đứng trên nền đất rồi chạy về phía vợ, khi anh nâng vợ lên, anh trông thấy khuôn mặt đầy vết xước, đôi mắt tím mọng, hai dề môi xưng vều, trên mép và ngực áo vợ máu vẫn còn thẫm một dòng máu màu mận chín.
-Sao lại ra nông nổi thế này? – Ốc thản thốt hỏi.

Hợi không nói gì nhiều, cô chỉ mấp máy môi:

-Mình…chạy đi kiếm…chị Nghêu về đi, em xin mình…

Ốc bỏ vợ lại chạy đi tìm Nghêu nhưng không đuổi theo kịp. Trong lúc anh đi kiếm Nghêu, Ốc đã nhờ người ra ruộng mả đưa vợ anh về nhà trước.

Khi Ốc thất thểu bước về đến ngôi nhà họ òuynh thì mấy người hàng xóm ây quanh đánh cảm cho Hợi và ẩm hộ thằng Sinh. Lố nhố trong nhà ngoài sân đến cả hơn chục người đàn bà. Có lẽ phần nhiệu họ hiếu kỳ. Làng Cối không to, nên người ta không có nhiều chuyện để nói. Vì thế chuyện xỷa ra đối với nhà họ Huỳnh là một cơ hội hiến hoi để họ có thể kể cho nhau nghe những gì vừa mới xảy ra.

Thấy Ốc về, họ tản đi. Dù sao thì dẫn có lì lợm đến cách mấy, người ta vẫn không thể nán lại mãi được. Cuối cùng chỉ còn lại thím Thoan. Vì chỉ có thím là người có thể ở lại nhà họ Huỳnh vì Hợi là con gái thím.

-Thế không tìm được cô Nghêu à? – Thím Thoan hỏi con rể.

Ốc lắc đầu. Anh đi vào trong nhà, anh nhìn thấy khuôn mặt của vợ anh tái mét, trắng bệch. Trong đôi mắt của vợ, anh nhìn thấy một nét thất thần, xa xôi, của người đàn bà của hơn năm năm về trước, đôi mắt người đàn bà không còn sinh khí, không còn thiết sống nữa.

-Không tìm thấy chị ấy ở đâu ra. Nhưng rồi từ từ tôi sẽ thu xếp đi tìm chị ấy. Nhà đừng lo lắng quá rồi lại sinh bệnh ra thì khổ.

Hợi hình như không nghe thấy gì cả. Tâm hồn chị đã chết điếng. Chẳng phải vì chị hận. Mà chị đau thì đúng hơn. Chị đau vì một người đàn bà đã tàn nhẫn xô chị xuống đáy xâu vực thẩm tan tác. Người ta có thể lăng mạ chị về tất cả những gì chị đã làm, nhưng không ai có quyền xúc phạm đến tình yêu của chị. Càng đau đớn khôn cùng hơn khi người chà đạp lên tình yêu của chị lại chính là người chị yêu thương nhất.

Có thể nói, Ốc là chồng của Hợi, nhưng đấy chỉ là một quan hệ vì nghĩa. Trong sâu thẳm cõi riêng, Hợi biết là chị chỉ yêu mỗi một mình Nghêu. Tình yêu ấy đã hoá thạch, đã kết tin, đã ăn rất sâu vào trong từng ngõ ngách trái tim của chị. Nay tình yêu ấy đã không vượt qua được sự thử thách tàn nhẫn nhất của sự ghen tuông.

Hợi bị đẩy xuống vũng lầy của sự khước từ, của tuyệt vọng, của ê chề khi niềm tin mà chị tôn thờ bấy lâu đã bị huỷ hoại tất cả. Chị đã hoàn toàn bị đánh gục bởi những cú đấm phủ đầu. Chị như người bị chết đuối, vũng vẫy, kêu gào, nhưng ngay trước mặt chị lại người chị tin yêu nhất, hy vọng nhiều nhất, nhưng người ấy đã không đưa tay ra cứu chị.

Chị không thể nuốt xuống được chén thuốc đắng của sự tàn nhẫn, của thái độ lành lụng mà Nghêu đã rót cho chị từ đôi mắt mà chính chị đã không còn nhận ra đấy là đôi mắt của Nghêu nữa. Thà Nghêu cầm dao đâm thẳng vào trái tim chị, như thế sẽ còn dễ chịu hơn là Nghêu tuyệt tình như thể bao nhiêu thề bồi keo sơn vàng đá giữa hai người họ chẳng hề có bất cứ một ý nghĩa nào.

Hợi suy sụp rất nhanh. Chị suy sụp như thể chị không còn những thiết tha với cuộc sống nữa. Người ta sẽ nói là chị rất vô lý. Tại sao chị dám nói với Nghêu hãy thương chị, thương chồng chị và cả đứa con trai của mình; nhưng chỉ vì người đàn bà kia không chấp nhận mà chị buông tay luôn cả với Ốc chồng chị, và với cả đứa con trai nhỏ bé kia nữa. Người ta sẽ trách chị là người không tỉnh táo, không thức thời, không sáng suốt để nhận ra đâu là cái đáng giữ, cái cần giữ, cái nên giữ. Nhưng làm sao người ta có thể hiểu được tâm hồn của chị.

Trong biển đời mênh mông bao la kia, chẳng phải ai cũng có suy nghĩ giống ai. Tất nhiên là sẽ có những suy nghĩ rất gần với nhau giữa một số người. Nhưng điều đó hoàn toàn không có ý nghĩa là suy nghĩ của chị cũng sẽ giống như suy nghĩ của người khác.

Thim Thoan năn nỉ con gái:

-Thôi con ạ. Uất ức làm gì cho nhọc lòng. Mình là phận dâu con, can vào chuyện nhà chồng làm gì cho nhọc vào thân.

Cho đến lúc này thì mọi người vẫn chưa hế hay biết rằng Hợi đau khổ đến độ hành hạ xác thân, đoạ đày tâm trí, tất cả chỉ vì chị đã yêu thương Nghêu thật sự. Một tình yêu mông muội đến độ mù quáng. Ngay cả Ốc chồng chị vẫn còn hiểu làm là vợ anh ốm nặng vì chị thương anh quá. Vì chị chỉ muốn cho anh được vui, nên không thuyết phục được chị Nghêu ở nhà nên vợ anh mới tái phát lại bệnh cũ.

Ốc cầm tay vợ nói:

-Thôi nhà ạ. Tôi biết nhà vì thương tôi nên mới lo lắng nhiều như thế. Tôi cũng chỉ muốn chị Nghêu ở nhà. Cái phúc lớn nhất là có được anh em đoàn tụ. Tôi rất buồn khi thấy nhà vì chuyện của nhà họ Huỳnh mà ra đến nông nổi này.

Hợi khóc. Không phải vì chị tủi thân bởi những câu nói của chồng. Mà là chị cay cực vì tình yêu của chị đã bị hiểu lầm. Nào Nghêu có biết là hạnh phúc của Hợi không nằm trong bức tranh mái ấm gia đình. Hạnh phúc của chị là được nhìn thấy Nghêu ăn cơm có bữa, ngủ đêm có nhà. Chị không muốn Nghêu phải lang thang đầu đường xó chợ. Chị không muốn cái cảnh êm đềm đề huề của mình vô tình trở thành nỗi ám ảnh khốc liệt đối với người đàn bà mà chị yêu thương trọn vẹn.

Giờ chì bình vỡ gương tan,
Trăm năm duyên phận héo tàn bởi đâu.
Trách người quên nghĩa trước sau,
Trách mình yêu quá, nên đau một đời.
Phải chi đừng biết người ơi,
Để rồi chẳng phải nuốt lời đắng cay.

Vì câu chuyện của Hợi không thể giải bày ra được, nên Ốc và mẹ vợ của anh chẳng thể nào hiểu được chuyện gì đã đang xảy ra. Người ta chỉ nhìn thấy Hợi là một người đàn bà có sẵn căn bệnh hậu sản mòn. Nên chỉ vì u uật bi luỵ nhất thời mà sinh ra tái phát căn bệnh cũ.

Nếu nỗi đau không thể giết chết được chúng ta, nó sẽ khiến chúng ta trải nghiệm được những chiều kích sâu lắng nhất của thân phận con người. Nếu nỗi đau không hủy hoại chúng ta hoàn toàn, nó sẽ là một cơ hội để chung ta có thể nhìn lại những chặng đường sóng gió cam go nhất. Nó giúp chúng ta trưởng thành hơn trong cách chúng ta nhìn vào cuộc sống.

Tình yêu cũng thế, nếu nó không đem đến cho Hợi những gì chị luôn mong đợi, nhất là khi nó giúp chị nhận ra sự tàn nhẫn khi nhưng khao khát sâu lắng bị từ chối, chị cần nên có một sự lựa chọn lựa tỉnh táo hơn, bình tĩnh hơn, nhẹ nhàng hơn. Đấy là một lối giải thích của những ai đã trải qua đổ vỗ đau thươn trong tình cảm. Họ nghĩ là Hợi cần tỉnh thức, sẽ làm như vậy.

Nhưng không phải ai cũng có một cái nhìn giống nhau khi đi qua tâm bão của tình yêu tan vỡ. Trường hợp của Hợi là một ví dụ điển hình.

Sau lần Nghêu bỏ đi, lạnh lùng và tàn nhẫn, như thể người ta giũ bỏ một cái áo rách không còn giúp họ giữ được hơi ấm, Hợi đã chết hẳn một phần trong trái tim của chính mình. Căn bệnh trầm cảm cũ của Hợi lại kéo đến, vốn làm cho Ốc một phen điêu đứng ngả nghiêng. Đơn giản là sự yên ấm an toàn của gia đình anh gần như nằm trên bờ vực phá sản. Chưa bao giờ Ốc lại đau khổ hoang mang như thế này

Hợi không còn thiết đến chuyện ăn uống nữa. Giấc ngủ của Hợi cũng không tròn. Có nhiều đêm Hợi thức trắng. Mặc dù chị chẳng suy nghĩ gì cả. Có thể là khi nỗi đau quá lớn, vượt sức chịu đựng của chị, những chuyện khác vì thế đã trở thành vô nghĩa. Chị chỉ còn sống cầm hơi bằng nước lã. Nhìn Hợi, người ta có thể nhận ra sự tàn phá kinh khủng của căn bệnh trầm uất. Khuôn mặt chị hốc hác, trông như khuôn mặt của một con thú bị nhốt trong chuồng, cự tuyệt thức ăn. Chính thằng Sinh đã ghê sợ không dám nhìn mặt mẹ ruột của nó.

Tất nhiên là Ốc cũng chẳng thể làm gì được. Anh vất vả lao đao vì phải lo nhiều thức. Thím Thoan giờ thỉnh thoảng chạy qua chạy lại. Thím bất chấp những mắng nhiếc của chồng. Vì thím không thể nhìn thấy đứa con gái của thím trong tỉnh cảnh khốn đốn như thế mà không giúp.

Khi ta yêu một người, tình yêu sẽ mãi mãi bền vững trong trái tim. Rồi khi tình yêu tan vỡ, nó sẽ để lại một vết thương lòng. Có người đau khổ rấm rứt cả một đời. Có người có thể quên đi nhanh chóng. Người mãi mãi bi luỵ được coi là kẻ chung tình. Người chóng quên được coi là kẻ vô tâm hời hợt. Chẳng biết có đúng như vậy hay không? Trong trường hợp của Hợi thì chị không thể quên Nghêu được.

Nếu có người hiểu chuyện tình cảm của chị, họ sẽ nói:

-Cái Hợi mà có ai đó mạnh hơn thay thế được cái Nghêu, thì tình dù có đậm mấy cũng trở thành phai nhạt.

Kể ra thì Hợi không phải không có điều gì quan trọng hơn Nghêu, đáng để chị quên đi người tình của mình. Hợi có Ốc, có thằng Sinh, có cả một gia đình hạnh phúc đề huề, ngay của Nghêu cũng phải ghen tị. Nhưng hình như đấy không thể là một sự đánh đổi ngang bằng, sòng phẳng được. Hạnh phúc gia đình không thể thay thế được nỗi đau phụ tình mà Hợi đã trải qua.

Hợi đã cố ép mình để đi vào quĩ đạo của đời sống gia đình nhưng chị không thể làm được. Giữa tình yêu mà Hợi dành cho Nghêu và hiện tại sinh hoạt gia đình chị là hai thế giới hoàn toàn khác nhau. Chính chị đã nhiều lần tự dằn vặt mình:

-Tại sao mài không biết quý trọng con chim sẻ trong tay, mà lại đi tiếc nuối một con chim sẻ khác đang đậu trên cành khế. Tại sao mày không tỉnh thức. Tại sao cứ phải đâm đầu vào vòng bi luỵ, dệt mộng giữa ban ngày. Có ngu ngốc vì tình thì cũng ngu ngốc vừa vừa thôi. Người ta đã tuyệt tình như thế, giữ lại làm gì một con người ăn ở bạc bẽo.

Hôm nay Hợi đã có phần hơi tỉnh táo. Chị đem cái áo của thằng con trai ra vá. Cu Sinh ngồi chơi với con thỏ bằng gỗ gòn mà bố nó đã đẽo cho nó. Thế giới của nó hiền hoà quá, không tì vết, không vướng bận, đơn sơ như một khúc sắn luộc đầu mùa. Hợi nghe con trai nói chuyện với con thỏ bằng gỗ:

-Em ngoan đi…Em không khóc nhé, em ăn nhanh rồi chống lớn. Anh sẽ dắt em đi chơi. Anh sẽ hái thật nhiều cỏ non cho em ăn…Anh sẽ thương em thật nhiều…

Hợi bật khóc vì tủi thân. Ngày xưa Hợi cũng đã từng được nghe những lời hứa ngọt ngào đại loại gần như thế từ miệng của Nghêu. Thế giới của tình yêu buổi đầu trong lành và ngọt ngào như thế giới của trẻ thơ. Nhưng rồi những thử thách của thời gian đã thay đổi tất cả. Trong mắt Nghêu, Hợi không còn là một người tình chung thuỷ nữa. Rồi thì con thỏ bằng gỗ gòn kia sẽ không còn đáng yêu trong ánh mắt đứa trẻ nữa. Không phải vì đứa trẻ ghét bỏ gì con thỏ gỗ. Chỉ là những thay đổi khi cuộc đời đã lật qua những trang sách mới.

Hợi ngừng tay khâu áo, nhìn con, sao mà đứa bé tội nghiệp đến thế. Nó là con trai của chị. Đáng ra nó phải được hưởng tất cả tình thương của một người mẹ. Ngồi suy nghĩ và hồi tưởng lại, Hợi chưa thấy mình đã một lần nồng nàn bao giờ. Người ta có câu: Hổ dữ không nỡ ăn thịt con. Hay là: Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Phải chăng chỉ có những đứa trẻ sinh ra trong tình yêu mới được mẹ nó thương yêu. Còn thằng Sinh, không hiểu sao Hợi chỉ nghĩ nó là kết quả của những lần chung đụng thể xác mà tâm trí của Hợi chỉ chất chứ những âm thầm cay đắng.

Khi Hợi chửa thằng Sinh, chị đã bật khóc:

-Thế là hết rồi. Mình đã không còn cơ hội để đến với Nghêu nữa.

Không biết có phải vì sự ra đời của đứa trẻ trong bối cảnh suy tư như thế, nên vô tình nó đã trở thành một bức tường ngăn cách giữa Hợi và Nghêu. Nó đã án ngữ tình yêu của mẹ nó với một người đàn bà khác. Có phải vì thế mà Hợi chưa bao giờ cảm thấy sự liên hệ mật thiết giữa con và chị. Nó không có tội tình gì cả, nhưng chỉ vì nó xuất hiện trong một mối quan hệ tình yêu nên khó tránh khỏi vạ lây oan tình.

Hợi đã không bao giờ nói ra với ai cả, nhưng chính vì nỗi buồn gặm nhấm ấy nó đã khiến cho chị rơi vào tình trạng bệnh tật. Nghêu bỏ đi khi chưa ai biết là chị đã có thai. Vì thế Hợi luôn tin một cách mãnh liệt là Nghêu ra đi sẽ quay về. Hợi trung thành tín thác đến độ chị đinh ninh là Nghêu sẽ quay trở lại. Như thế, dù chị có phải đợi chờ bao lâu Hợi cũng sẽ chờ. Chị tin tình yêu chân thành mà chị dành cho Nghêu sẽ là một mối tình không bao giờ chết.

Hợi nhìn con trai. Đôi mắt nó u uẩn một nét buồn. Thế giới của nó vẫn thơ ngây, nhưng là một sự thơ ngây được vẽ bằng một gam màu tối xám. Bất chợt toàn thân Hợi nhão chảy, cơ thể chị bần thần run rẩy. Chị không thể nào nhận ra chị có thể đánh đổi thằng bé với Nghêu. Tại sao một người đến trong cõi đời nỳ từ máu huyết và xương thịt của chị lại không quan trọng bằng một con người xa lạ khác. Tại sao chị không thể tỉnh táo một cách bình thường để nhận ra chân dung hiền hoà của một cuộc đời bình thường, trong một cái nhìn đơn sơ dung dị.

Giọng nói của thằng Sinh vẫn đều đều cất lên:

-Em ngoan đi thỏ nhé. Anh sẽ dắt em đi chơi. Anh sẽ hái cỏ non cho em ăn. Anh sẽ thương em thật nhiều…

Phải chăng trong tình yêu con người ta vẫn có những cái nhìn thiếu thực tế tương tự như thế. Trong thế giới thuần khiết của trẻ con những điều không thực tế sẽ trở thành thực tế. Chúng nhân cách hoá mọi thứ như thể đấy là người bạn tri kỷ của chúng. Vì thế trong cách nhìn của trẻ thơ, điều không tưởng sẽ có thể trở thành hiện thực.

Nhưng…

Con thỏ gỗ kia thì làm sao ăn cỏ non cho được, Hợi đáng lẽ ra không nên nhìn vào tình yêu bằng đôi mắt ngây thơ như thằng con trai của chị. Chị không thể nuôi dưỡng tình yêu của mình bằng những hy sinh ân cần trong khi chị biết là thực tế không cho phép chị yêu Nghêu đến mức độ vượt qua tất cả những khung cảm xúc thuần tuý.

Chị không nên tin rằng tình yêu của chị sẽ cảm hoá được tất cả. Chị càng không nên quá ngây thơ tin vào những lời nói của Nghêu. Dù sao thì đấy cũng chỉ là những lời nói của Nghêu khi hai người họ đang lạc vào thế giới thần tiên của đê mê và hạnh phúc. Để rồi khi va chạm với thực tế, những lời thề nguyền kia chỉ còn lại một mặc cảm ê chề khi cả hai đều nhận ra chân dung rạn nứt của cái mà người đời vẫn hay gọi là chung thuỷ, chả khác nào một quả táo xanh có một con sâu rất lớn làm tổ bên trong.

Chị đã quá dại dột. Quá si tình. Yêu đến độ gàn dại, yêu mù quáng.

Câu chuyện thằng con trai của chị và con thỏ gỗ đã khiến cho Hợi tỉnh thức. Nhưng điều đó không giúp cho chị được điều gì cả. Trái lại, nó càng khiến cho chị đau khổ tan nát hơn. Chị cảmt hấy ghê sợ chính mình. Chị cảm thấy mình không xứng đáng với con trai. Cứ nhìn thằng bé thì biết, thế giớ của nó hoàn toàn sung mãn, đầy đủ và thừa mứa tình yêu thương với một con thỏ bằng gỗ. Nó thường không thích chị ẩm nó. Thằng bé chỉ thích chơi với bố và con thỏ. Còn chị…Hình như quan hệ giữa chị và con trai chỉ là một quan hệ nhân duyên sống chung trong một ngôi nhà. Chỉ có thế. Nó chưa bao giờ bú sữa của mẹ. Nó càng không đượng ôm ấp trong những ngày đầu đời của nó.

-Sinh ơi… Mẹ không xứng đáng với con. Mẹ không xứng đáng với tình yêu của nhà họ Huỳnh. Mẹ không xứng đáng để gọi con là con…Sinh ơi…

Đấy là tâm tình của một người đàn bà đang vá ào cho con. Trên nền sân gạch, con chị vẫn đang nghịch đùa với con thỏ gỗ.

Gẫm kỹ lại mới thấy cái số chị Hợi nó khổ. Khổ thân từ tấm bé khổ đi. Khổ từ lúc chưa sinh ra cho đến khi lìa đời nhắm mắt.

Nhân và duyên, cái nợ cuộc đời hình như làm người ai cũng phải trả. Với người bình thường thi câu sinh lão bệnh tử nó đã là những điều đau khó tránh. Với nhiều người khác, câu hỷ nộ ái ố càng khiến cho cuộc đời của hộ thêm phần truận chuyên lận đận

Cuộc đời mỗi người, vui có, buồn có, nhưng ngẫm chung lại, nỗi buồn thì nhiều hơn niềm vui. Gom chung cả hai cái lại mà nói, đấy là người ta gọi là cái nỗi niềm. Chiết tự một cách khôi hài, cái chữ nỗi bao giờ cũng đi trước chữ niềm. Y như thể con người ta, vừa chào đời đã cất tiếng khóc.

Rồi trong hành trình vật vờ trôi nổi, dòng sông đời ch8ảng phải lúc nào cũng yên bình phẳng lặng. Có lúc nó ngây thơ như giấc ngủ, mê vùi mệt mỏi. Có lúc nó chảy hiền hoà, tạo thành một khúc sông cho bọn trẻ vui đùa nô nghịch. Có lúc nó hung hăng tàn bạo. Có lúc nó đi vào ký ức con người như một nỗi ám ảnh triền miên bất tận:

Ơi con sông đời tôi, ơi con sông đời tôi,
Con sông ngậm ngùi nuôi tôi khôn lớn.
Ơi con sông đời tôi, ơi con sông đời tôi,
Bến đỗ gập ghềnh nhìn sóng cuốn ra khơi.
Con sông đời tôi, ơi con suông đời tôi,
Tôi có tội tình gì, mà thiên thu gian díu.
Con sông đời tôi, ơi con suông đời tôi,
Hoá kiếp nụ cười, thách nước mắt trên môi…

Hợi có lẻ đã sinh ra trong một cung rất xấu, một ngôi sao có quá nhiều hằn học, để rồi tính từ giây phút tượng hình trong bụng mẹ, đấy đã là một bào thai mang nhiều tai hoạ. Sự chào đời của Hợi nghiễm nhiên đã trở thành cái cớ để ông chồng vũ phu cục súc tha hồ lăng mạ, mạt sát vợ con.

Rồi khi lớn lên, nụ tầm xuân chưa kịp nở thành hoa đã bị bão đời vùi dập bằng một lần hãm hiếp. Tình yên đến, khi cánh bướm tưởng như sẽ thoát xác để trở về với cội nguồn. Nhưng thân phận cuộc đời nhẫn tâm như trái tim của một mụ dì ghẻ đối với con chồng đã không yêu chiều cho một mảnh đời liễu yếu. Hợi yêu chưa vui bao nhiêu trong tình yêu đã bị đẩy xuống những vực bờ bất hạnh. Rồi vô tình cô trở thành con nghiện, vùi chôn tất cả những hạnh phúc bình thường vào những chén thuốc độc viễn vông, phù phiếm.

Con sông đời tôi, con sông phù sinh,
Con sông hận tình, phù sa cay trong đáy mắt.
Con sông đời tôi, con sống nghiệt oan,
Con sông phụ phàng, một kiếp đi hoang.
Con sông đời tôi, con sông ngàn năm,
Con sông tật nguyền, lỡ bước tơ duyên.
Con sông đời tôi, con sông bạc lòng,
Con sông oan nghiệt, một kiếp long đong…

Mà cũng có thể là vị Hợi đã quá đa đoan, quá tham lam. Tình yêu của Ốc lại không nồng nàn xốc nổi. Nó là khối tình của một người con trai dành cho một ngươi con gái, vô tư đến độ tình rằng bí tích hôn nhân sẽ trở thành một tháp ngà của cõi bình yên vô sự. Mái ấm gia đình là điều không to tát nhưng luôn là khao khát của con người. Hợi còn muốn gì nữa mà không chấp nhận. Tại sao cô cứ phải quăng mình vào bến đục, khi con sông đời mời mọc những bến nước trong hơn.

Cứ thế nỗi đau của Hợi chính cô tự tạo. Nghiệp quả nặng nề phần nhiều cũng vì mình quá câu nệ mà ra. Mà nói thế cũng oan cho Hợi thật. Cô chỉ là một nạn nhân của một duyên tình trắc trở. Khi yêu, không mù quáng đã chẳng phải là tình yêu, không đau khổ thì tình duyên không còn ý nghĩa.

Vôi không bạc sao thành vô đươc,
Gừng không cay đã chẳng nên gừng.
Yêu không mù quáng thì đừng,
Yêu không tan tác, thì đừng nên yêu.

Hợi đã bị ám ảnh bởi một thứ chủ nghĩa rất kì quặc như thế. Khái niện ấy tuy Hợi không nghĩ ra được, không thốt thành lời được, nhưng Hợi đã sông y như thế. Cô bị ám ảnh rằng lời thế dưới trăng con sông Lạch của đêm nước lũ năm nào. Đấy là một lời thề nguyền vĩnh cửu. Mà Hợi không yêu mãnh liệt như thế cũng không được, vì người con gái mà Hợi yêu đã từ bỏ chính mạng sống của mình để cứu chị ta.

Cuối cùng mối tình không trọn vẹn ấy đã trở thành một khối u. Nhưng càng cay đắng cho thân phận của Hợi nhiều hơn là khối u ấy đã ăn vào da thịt, trở thành một khối u thực sự.

Một khối u khiến chị đau nơi vùng bụng. Một khối u nhất định bắt chị phải từ giã cõi đời.

Có những cái tin khiến người ta vui sướng hẳn lên, chẳng hạn như tin vui vợ bảo chồng:

-Anh sắp được làm bố rồi đấy. Hãy nghĩ ra một cái tên cho con đi nhé, anh ơi.

Hay là chuyện ông chồng bảo với bà vợ:

-Tôi đã nói chuyện rõ ráng với bên nhà bac Liệu, họ đã đồng ý gả cái đĩ Lăng cho thằng Kiệm nhà mình rối đấy. Nhà lo mà chuẩn bị các sự tiền nong.

Nhìn chung đấy là những hỷ sự đáng vui, người ta đang nói đến chuyện thịt gà làm cơm cám ơn tổ tiên đã ban cho đôi vợ chồng một thằng con trai cầu tự. Hay là người ta đang nói đến chuyện đồ xôi, vật bánh giày, chọc tiết lợn rồi khao cả làng cỗ cưới.

Nhưng cũng có những cái tin khiến người nghe phải thất sắc rụng rời, chẳng hạn như khi người vợ nói với chồng mình rằng:

-Trong người tôi dạo này đau lắm. Chắc tôi không còn sống được bao lâu nữa để cơm nước cho ông và bọn trẻ…

Người chồng sẽ tá hoả tam tinh:

-Bà nói cái gì thế!

Người vợ cố tình an ủi chồng:

-Chuyện sống chết đã chẳng do tôi muốn mà được. Tôi chỉ buồn vì mình không được sống với ông trọn vẹn cho đến ngày răng long đầu bạc.
Ông chồng bủn rủn chân tay, run run giọng nói, gần như là mắng vợ:

-Đau tự bao giờ, đau chỗ nào, mồm để đâu sao không chị há ra bảo sớm, để người ta còn liệu đàng mà chạy chữa…

Rồi khuôn mặt ông chồng méo xệch đi. Ông ta quá bất ngờ khi nỗi đau chưa kịp ngấm. Ở đây, người ta đang nói đến chuyện xẻ ván đóng áo quan, người chồng xé khăn xô cho đàn con để tang mẹ, còn ông xé lòng ra để vấn khăn tang cho chính mình. Vợ ông chết cũng sẽ khiến cho nữa cuộc đời của ông chết theo.

Hợi cố nhịn đau khi khối u trong bụng lâu lâu vẫn hành hạ chị. Thảo nào chị không còn thiết tha gì đến tất cả những chuyện xung quanh. Chuyện chăn gối với chồng kể như đã ban năm nay không hề hương lửa. Ốc thương vợ thật lòng nên tự nén mình, cực chẳng đã lắm cũng chỉ vày vọc một đỗi cho qua rồi lăn ra ngủ. Thành ra trong bụng hợi có khối u, to bằng nào Hợi cũng không biết, chỉ biết là mỗi khi đau thì nó ăn lan, như thể có một cái rổ sắt nung đỏ cào cấu vào khắp cả lục phủ ngũ tạng. Nhưng chị chỉ cần năng chịu đựng, không hề hé răng nói với chồng lấy một nữa câu.

Ốc dỗi:

-Sao mình không nói với tôi lấy một câu!

Hợi tủi thân, chị biết là mình đã không còn thiết sống kể từ khi Nghêu tuyệt tình bỏ đi. Nhưng nay nhìn thấy chồng khẩn trương trong nỗi đau cơ cực, Hợi biết là mình đã quá ích kỷ. Dù sao thì câu chuyện tình cảm thầm kín của chị đã không thể là một biện minh chính đáng cho hành động riêng tư của mình. Hợi bảo chồng:

Ốc xót xa:

-Thế nhà đau đã lâu chưa?

Hợi không trả lờ được. Hình như đã ba nămm nay, khối u ấy đã phát đau. Đau từ cái hôm Nghêu bỏ Hợi đi ngay ngoài ruộng mã. Cũng có thể là khối u ấy đã có từ lâu nhưng từ độ ấy nó mới phát mạnh, cũng như nỗi đau trong tình yêu của chị rấm rứt từ cái lền Nghêu trốn nhà bỏ đi lần đầu, giờ lại bùng lên khi Nghêu chính thức bỏ đi lần thứ hai. Hợi mệt mỏi nên thều thào:

-Thôi mình đừng hỏi tới nữa. Biết mình khổ sở như thế này, tôi đã không nói ngay từ lúc đầu…

Nói xong Hợi quay mặt vào vách, đôi vai chị run bắn lên, đôi mắt tràn trề nước.

Với Ốc, đây là cái tin sét đánh. Một cái tin phũ phàng. Anh bàng hoàng chết lặng. Cảm giác còn đau hơn cả cái lần anh biết rằng mẹ anh sẽ chết. Cái tin Hợi vừa nói nó luồn tay vào ngực anh rồi rứt tung trái tim anh ra khỏi lồng ngực rồi ném ra ngoài. Ốc nhìn xuống tấm thân hao gầy của vợ, anh nhìn thấy trái tim của mình bây giờ đang thoi thóp đập trên lưng của vợ.

Hợi bắt đầu không chỉ mất ngủ mà chị cọn tợn khóc về đêm. Tiếng khóc của chị âm thầm trong nỗi đau cắt cứa. Chị nghĩ lại, tại sao bao nhiêu năm sống bên chồng, bằng xương bằng thịt nhưng chị chưa một lần chấp nhận. Tại sao chị cứ mãi nuôi một mối tình như người ta nuôi một tổ ong trong bộng cây gạo già. Có mặt hay không chị cũng không biết. Chị chỉ biết bây giờ nhìn lại, người ta chẳng thấy gì ngoài một khối sáp khô. Không một xác ong, không một giọt mật nào sót lại.

Dư âm của tình yêu cuối cùng trắng trợn bạc bẽo là như thế. Bao nhiêu tô điểm, bao nhiêu gầy dụng, bao nhiêu ân cần vu vén, chỉ trong một thoáng chốc, tất cả trơ trẽ lộ ra nguyên hình của một xác rắn khô nằm lại trên bờ đá. Con rắn đã thoát xác bò đi tự lâu rồi.

Thì ra con rắn không lọt da quả tim, nó chỉ lột da cái xác bên ngoài.

Tình yêu mà Hợi tôn thờ cũng thế, nó không thể lớn lên bình thường được. Nó chỉ là một khối u, cuối cùng sẽ huỹ hoại người mang theo khối u ấy. Hợi cay đắng nhận ra mình đã mất tất cả. Sạch như chùi. Tay nhẵn nhận ra mình đã mất tất cả. Sạch như chùi. Tay nhẵn trắng. Mà cảm giác ấy Hợi mãi vẫn không chịu nhận ra.

Khi đã yêu, yêu một người đã hy sinh tất cả vì mình, dù cho người ấy có nặng lời với ta, có tàn nhẫn, có khiến ta sầu hận, ta sẽ khó quên được người đó. Nhưng nói gì thì nói, cái câu hận nhau đôi khi vẫn có quả tim, nó vẫn đập những giọt tình chứa chan, thẳm sau trong ký ức.

Nhiều lúc quá đau khổ, Hợi đã nghĩ về cuộc tình của mình là như thế.

Không biết Hợi có hận tình hay không? Hợi không rõ nữa. Làm sao Hợi có thể hận người con gái dám một mình vào rứng đẵn gỗ vàng tâm để giải thoát Hợi khỏi một cuộc hôn nhân man rợ. Làm sao Hợi có thể hận một người đã lao xuống dòng nước lũ để cứu mạng của cô trong khi không một ai dám cứu. Làm sao Hợi có thể hận người đã dám đứng ra bênh vực cho cô khỏi sự nhục nhã tiếng tăm của bọn con trai làng Cối. Làm sao Hợi có thể hận người con gái chỉ vì chữ hiếu với mẹ; vì chữ thương với người em trai mà dám hy sinh cả một chữ tình. Làm sao Hợi có thể hận một người con gái phải ghen tương lồng lộn chỉ vì hạnh phúc bên ngoài của Hợi. Làm sao Hợi có thể hận khi người yêu chị đang phải lang thang vất vưởng ngoài đường. Làm sao Hợi có thể hận khi trái tim chị luôn thổn thức khi nghĩ về người con gái ấy.

-Làm sao em có thể hận Nghêu được hả Nghêu ơi.

Trong tình yêu thực sự, một tình yêu trọn ven, người ta sẽ không bao giờ hận. Người ta sẽ không bao giờ nuối tiếc. Người ta biết mình đã tự nghuyện dấn thân. Người ta chấp nhận mọi gía phải trả, cho dù đấy là một cái giá đắt nhất.

-Em không bao giờ tiếc nuối về tất cả những gì em đã dành cho Nghêu trong trái tim em. Vì em chưa bao giờ em tin là em cho Nghêu một điều gì cả. Em chỉ cho riêng em một tình yêu cao đẹp. Với Nghêu, em đã sống một cuộc đời mòn mỏi, đấy cũng là chữ trinh mà em dành riêng cho Nghêu trọn vẹn. Em đã sống chữ trinh ấy. Xác thân của em có thể đã không một lần là Nghêu, nhưng linh hồn của em đã là của Nghêu thất cả.

Với Nghêu, Hợi không hận. Nhưng với Ốc và con trai, Hợi nuối tiếc xót xa vì chị đã biển thủ của họ những khao khát ước mơ chính đáng. Họ chẳng làm gì nên tình nên tội cả. Nếu như Hợi nói thẳng ngay ra từ đầu, Ốc sẽ đau, nhưng anh sẽ đau một lần thôi. Rồi anh ta cuối cùng cũng sẽ có một người vợ thương anh cả tâm hồn lẫn thể xác. Rồi những đứa con của Ốc sẽ không bất hạnh, không thiếu thốn tình thương, sẽ được mẹ ruột của chúng yêu thương chiều quý mến. Những đứa trẻ sẽ không phải khổ như thằng Sinh, con trai của Hợi.

-Nghêu ơi…Em không hề ân hận. Em không hề nuối tiếc. Em chỉ tiếc là Nghêu không một lần hiểu được là em yêu Nghêu đến cỡ nào. Nếu Nghêu hiểu được tình yêu mà em đã dành cho Nghêu. Nghêu sẽ không bỏ em mà đi như thế. Em không giận Nghêu. Em chỉ thương cho Nghêu chỉ vì quá yêu em mà Nghêu phải lang bạt gió mưa một mình. Dù Nghêu không nói ra, nhưng em biết Nghêu không bao giờ quên em được. Em vô cùng biết ơn Nghêu đã cho em cảm giác yêu thương, dù có lúc em đau đớn lắm. Em chết đi không hề ân hận, vì em biết Nghêu đã dành cho em tất cả những gì Nghêu có…

Đấy là những mẩu độc thoại của một người đàn bà làng Cối. Chị ta có chồng có con hẳn hoi, nhiều người còn ghen với cả chị về sự chăm sóc chỉn chu cẩn thận của anh chồng. Nhưng người ta không hề biết là trong lòng chị là cả một khối tiên tình sử.

Một thiên tình sủ rất đẹp. Một mối tình đẹp khoác chiếc áo lụa tang thương bẽ bàng. Thế mới biết con ve xấu xí nhưng tiếng nó kêu của nó đã đi vào những mùa hè huyền thoại. Cũng như tiếng địch đẹp như thơ của một chàng trai tài hoa có một khuôn mặt rất đỗi đau thương. Thiên tình sử của anh người ta gọi là truyền thuyết Trương Chi. Như thế, chân dung của một thiên tình sử chỉ đẹp về ý nghĩa tinh thần, nhưng nó đau đớn ê chề trong nỗi niềm chua cay nghiệt ngã của thực tại cuộc đời.

Nỗi đau từ cái tin Hợi bị khối u hành, trong bụng cứ như có cái lồng bằng sắt thiêu đốt, đối với làng Cối, nó cũng tàn tệ như một cơn bão đi qua làng Cối, nó tàn phá tất cả những mùa màng cây cỏ. Để rồi khi cơn bão đi qua, người già nhìn nhau bảo:

-Ông trời thế mà tai ác thật. Chả lẽ ông Trời không biết con người đã đau khổ như thế nào hay sao mà còn đày đoạ chúng mãi.

Lúc đầu Ốc rất bực bội, anh cảm thấy mình như bị dồn vào một chân tường, một ngỏ cụt, không lối thoát. Anh cảm thấy giận dữ với sự bất lực của mình, anh cay cú nhìn thấy người vợ của mình vốn là người giỏi chịu đựng nhưng bây giờ cái mặt nhăn nhó, như thể chị đang trải qua rất nhiều nỗi đau đớn.

Rồi dần dần nỗi đau ấy lan toả, thấm vào những ngóc ngách của trái tim người chồng. Anh đờ đẫn nhìn khuôn mặt vợ. Anh thất thểu nhìn thằng con trai lên bảy tuổi. Khuôn mặt nó hiền lành quá. Tội nghiệp con trai tôi. Mới tần ấy tuổi đã mồ côi mẹ. Cuộc đời hai cha con anh rồi sẽ ra sao khi vợ anh nhấm mắt lìa cõi đời này.

Cuộc đời anh sao mà nó khổ thế. Cha mất sớm khi anh chưa bước vào tuổi dậy thì. Ký ức về người cha chỉ là những lần ông dắt anh vào rừng day anh cách bẫy chim săn thỏ. Ốc sau này cũng sống bằng cái nghiệp ấy của cha. Rồi thì với anh, cả con trai anh nữa, ký ức về vợ anh, người mẹ của nó, chỉ là một hình ảnh mờ nhạt của người đàn bà không hề bao giờ có nụ cười trên môi. Một khuôn mặt bao giờ cũng đau buồn u ám.

Mẹ mất khi anh còn quá trẻ, lấy vợ chưa lâu, chẳng có dư gì nhiều để mua cho mẹ những món ăn mà mẹ anh thèm. Đấy là nỗi đau của một người đàn ông nhà nghèo không khá giả gì lắm. Rồi chị gái chẳng hiểu sao gàn dại, không chị lấy chồng đã đành, lại còn ngang ngược bỏ nhà ra đi. Chuyện mang tiêng mang tai với miệng lưỡi làng Cối anh không hề ái ngại. Anh chỉ thương cho cảnh tình của người chị gái bơ vơ một thân một mình bôn ba giữa chốn chợ đời.

Giờ thì anh nhìn lại mình, cuộc đời con người vừa khổ; mà số kiếp con người sao mà ngắn ngủi thế. Hay là số phận chỉ thích đùa ác, thích chia cắt những gia đình hạnh phúc, nhất là những gia đình ít người như nhà anh. Nhưng nhà đông con hay những gia đình hết phúc khác,số phận muốn họ sống khổ sở, chung đụng với nhau, như một cách trừng phạt mà số phận đã tinh vi giăng bẫy. Nếu nói như thế; dù số phận có bắt người ta chết hay để người ta sống, con người vẫn là những nạn nhân không có đường trốn chạy, phải chịu cảnh trên đe dưới búa.

Biết vợ không còn sống lâu nữa, Ốc bùi ngùi hỏi:

-Nhà thích ăn cái gì, thèm cái gì, nhà cứ bảo, để bố con tôi nấu cho nhà ăn. Trong nhà này nhà muốn cái gì, nhà cứ bảo…

Nói xong, Ốc bật khóc lên như một đứa trẻ tủi thân.

Nghĩa tử là nghĩa tận, Hợi cũng khóc theo chồng. Bình thường chị đã khó nói chuyện với chồng, nay chị càng khó ăn nói hơn. Chưa bao giờ Hợi cảm thấy mình tàn nhẫn với chồng như thế. Khi yêu, nhất là trong tình yêu trái ngang của mối quan hệ ba người như thế, tình cả một người càng say với một người, tính sẽ càng nhạt với người thứ ba còn lại. Hợi nghe chồng nói chỉ biết khóc, cái đầu chị lắc:

-Thôi…Mình đừng bày vẽ, tốn kém…

Ốc tức tưởi, giọng anh như có máu đọng bên trong từng câu chữ:

-Mai kia nhà đi rồi, tôi có muốn nấu cho nhà một miếng ngon cũng không nấu được. Nhà đừng có gàn như vậy có được không? Nhà cho tôi được làm một cái gì đó cho nhà…

Hợi vẫn không trả lời được. Ốc một lúc sau nghẹ ngào thú nhận:

-Hình như nhà lấy tôi không bao giờ có niềm vui. Ngay từ cái đêm đầu tiên nhà với tôi vợ chồng ăn nằm với nhau, tôi đã biết là cái bụng nhà không ưng tôi. Nhưng tôi yêu nhà lắm, nên tôi mới hoá ra người ích kỷ như thế. Nhà cho tôi thằng Sinh, đấy là điều tôi vô cùng biết ơn nhà…

Chồng càng nói, Hợi càng ứa nước mắt ra. Thì ra tình cảnh của Ốc đáng thương không khác nào nỗi đoạn trường của Hợi.

Sao mà Con Tạo xoay vần cắc cớ,
Để phận người dang dở, dở dang.
Để rồi đôi ngả chia ngang,
Cho tan cho nát bạn vàng thuỷ chung.

Ốc ngậm ngùi trong tiếng khóc:

-Nhà có bề gì, cha con tôi sẽ khổ. Cha thì góa vợ, con thì mồ côi mẹ…

Hợi cố gượng ngồi dậy:

-Thì liều mà đi thêm bước nữa…

Ốc cầm tay vợ nâng lên khuôn mặt ướt đầm của mình, nói:

-Nhà ra đi, tôi sẽ ở vậy suốt đời.

Tim Hợi bây giờ vỡ nát ra thành muôn ngàn mảnh. Chị cảm thấy mình có lỗi với chồng nhiều quá. Chị cảm thấy tội nghiệp cho chồng mình. Anh ta dù sao cũng đã yêu chị nhiều lắm. Chị đã chưa một lần nhận ra cái thâm tình của chồng nó quá sâu thẳm như thế.

Giờ Hợi mới hiểu ra là gần như Nghêu yêu Hợi mười thì Ốc cũng yêu Hợi hơn chí phần rưỡi. Chỉ là Nghêu nhanh tay hơn nên trái tim của Hợi đã trao cho người chị trước khi cô kịp trao cho người em. Thật trớ trêu, trong tình yêu, người ta không thể nói trai tim của mình giống như cái bánh, muốn bảo bẻ đôi chia cho hai người là sẽ được. Hợi không thể cho Nghêu và Ốc, mỗi người một nửa trái tim của mình.

Trong chuyện tình cảm, chẳng phải lúc nào người con gái cũng nhận ra ai là Sơn Tinh ai là Thuỷ Tinh. Người đến trứơc và kẻ đến sau chẳng ai biết ai sẽ chiếm được trái tim người con gái.

Câu chuyện nhân duyên ở đời lắm khi như cuộn tơ rối. Lá dâu không đượm, thân tằm không ngoan, thành ra sợi tơ không mặn, kén nhộng vì thế không thể vàng ươm được. Có khéo cách mấy thì kéo ra cũng chỉ được toàn mủn sợi.

Chiều hôm ấy, Hợi bảo chồng:

-Em muốn được gặp chị Nghêu một lần cuối.

Ốc không hiểu được tâm tình của vợ, nên anh nói:

-Nhà cố gắng tịnh dưỡng. Mai kia giỗ mẹ chị ấy lại về. Nhà cứ nằm nghỉ đi, đừng suy nghĩ nhiều, hại óc mà dễ rạc người lắm.

Hợi khẩn khoản nói:

-Em xin mình. Hãy đi tìm chị Nghêu về cho em gặp mặt một lần cuối. Em xin mình. Mình hãy cho em cơ hội lần cuối…

Ốc không thể không chiều vợ, nhất là anh nhận ra trong giọng nói của vợ có những điều khát khao cháy bỏng. Anh gật đầu rồi nói:

-Để tôi cậy người tìm chị ấy về. Giờ thì nhà nghỉ đi nhé. Tôi hứa với nhà đấy.

Nói xong Ốc bước ra ngoài sân. Bên trong căn phòng vắng, nhờ nhờ sáng, Hợi thầm cầu xin trước khi mình ra đi, chị sẽ được nhìn thấy Nghêu một lần cuối. Thế mới biết trong một ý nghĩa thiêng liêng nào đó, tình yêu thực sự của một linh hồn sẽ là thứ tình yêu…

…Bất tử…

Khi người ta trân quý một điều gì đó, chẳn như một tình bạn thời để chỏm, thời nối khố, người ta sẽ làm đủ mọi cách để nuôi dưỡng tình cảm ấy. Khi người ta yêu thương một con người bằng cả trái tim mình, người ta sẽ làm tất cả những gì họ có thể làm cho người mình yêu hạnh phúc. Đối với Ốc, Hợi không chỉ là một người vợ mà còn là người bạn mà anh đã quen biết từ ngày anh có trí khôn.

Nay nhìn vợ ốm như thế, Ốc nghĩ đến chuyện bán căn nhà của mình. Dù sao thì nghĩa vợ chồng một ngày cũng nên nghĩa. Anh không thể đứng khoanh tay nhìn vợ mình chết. Làm thế là trái với đạo vợ chồng, Là ăn ở bạc bẽo. Là ăn ở cạn tình cạn nghĩa. Vốn là người chân thuần chất phác, Ốc không nỡ bỏ vợ mình cô đơn trong cảnh hoàn toàn đau đớn. Anh nói với vợ:

-Còn nước còn tát, tôi sẽ bán cái thổi này cho nhà bác Hựu để lấy tiền thuốc thang cho nhà.

Vợ Ốc cố nhổm dậy mà không sao cất người lên được, chị khẩn khoản nhìn chồng:

-Ai lại lấy nước đi cứu cháy cái nhà bếp nát…

Ốc gàn bướng:

-Nhà đừng cản tôi. Tôi cứu lấy nhà chứ tôi có cứu cái nhà bếp nát đâu.
Hợi nặng nhọc nói:

-Cứu làm gì…hoài tiền lắm…

Ốc gần như cáu lên với vợ vì anh quá sốt ruột:

-Còn người còn của. Người sống đống vàng. Nhà cứ gàn thế, thằng Sinh bỏ lại cho nó mồ côi thế mà nhà không thương nó hay sao…

Hợi quay mặt vào vách. Hình như đấy là cách chị không muốn nói chuyện, hay có thể là cách chị giấu niềm tâm sự của mình. Ốc bây giờ cảm thấy hối hận vì to tiếng với vợ. Anh nói, gần như là năn nỉ:

-Nhà đừng gàn nữa. Nhà cho tôi bán cái thổi này để cứu nhà, nhé. Của chồng công vợ. Tôi không muốn mình là người tự tiện…Nên tôi mới hỏi ý kiến nhà trước.

Hợi không nói gì cả. Chị lắc đàu không đồng ý. Chị biết tình trạng sức khoẻ của mình như thế nào. Có cứu chị thì họa có thuốc tiên mới cứu được. Ốc mặc kệ vợ, anh nói câu sau cùng:

-Dù nhà có muốn hay không, tôi cũng nhất định bán căn nhà này để cứu nhà đấy.

Rồi anh lặng lẽ đi ra. Bờ vai Hợi lại rung lên vì tiếng nấc.

Chẳng ai thấu nỗi đau khổ của người đàn bà nằm trên giường kia chua xót thế nào. Giá như chồng Hợi đừng quá khổ đau, đừng quá nồng nàn như thế, có lẻ chị sẽ cảm thấy nhẹ nhàng hơn. Nhưng oái oăm thay, người vợ càng đắng cay mặc cảm bao nhiêu thì anh chồng càng khoan dung độ lượng bấy nhiêu. Gái anh bỏ mặc chị, Hợi sẽ cảm thấy mình được một cơ hội bị trừng phạt, để chị được tạ tội, để mặc cảm của chị có cơ hội được siêu thoát.

Thế mới biết số phận thật tàn nhẫn, ngay cả với con người đang oằn oại giãy giụa trong niềm ân hận, nó vẫn chẳng bao giờ chịu buông tha con người.

Hợi bây giờ như ngọn đèn treo trước gió, người vụng về kém tế nhị còn nhận ra là thời gian của chị sẽ không còn kéo dài được nhiều nữa. Người tinh ý thì bảo đáng lẽ chim lợn phải đậu trên nóc nhà họ Huỳnh từ mấy ngày hôm nay mới phải.

-Cái mồm nhà bác ăn nói độc thế mà không hãi à?

Người kia cãi lại:

-Chẳng phải là tôi ăn ở ác đâu nhé. Các bà cứ sang bên ấy mà trông. Vợ Ốc nhìn mặt toàn là xương với xương. Người như thế, thử hỏi ăn không ăn, ngủ không ngủ, cả ngày lẫn đêm cứ khóc. Sống được thế nào mà sống!

Một người khác lại nói chõ vào:

-Tội nghiệp cái nhà anh Ốc. Vợ ốm thế mà vẫn hầu cả đời chả thấy than vản tẹo nào. Đúng là nhà đĩ Hợi kém phúc. Lấy được anh chồng ngoan như thế lại không có cái phước được hưởng. Tôi bảo thế các bà nghe có đúng không?
Lại một người khác tỏ ra mình là người từng trải:

-Gẫm ra thì đúng là nhà họ Huỳnh có phúc. Tôi đồi cái nhà cô Hợi kia sống là để chờ bà chị chồng về để nhà khỏi vắng người đàn bà. Làm dâu như thế mới gọi là làm dâu chứ. Cứ nhìn thấy cái cảnh Ốc cậy hết người này đến người nọ tìm chị gái về thì đủ biết là chị vợ đang cố sống cho đến ngày gặp mặt chị chồng mới chịu ra đi.

Một người khác nói leo vào:

-Sao mà ở đời có người ăn ở có nghĩa có nhân đến thế. Cái nhà anh Ốc kia đã bảo bán cái thổ ấy. Nhà bà phán Hựu đã đặt tiền cọc đâu vào đấy cả rồi. Nhưng cắc cớ lại là ông lang kia không chịu chữa bệnh cho người ốm. Chả hiểu ra làm sao nữa. THầy lang phải chữa bệnh cho người ốm ai đời lại khoanh tay đứng nhìn. Thấy chết mà không cứu.
Cuối cùng là lời của một bác đàn ông:

-Các bác còn lạ gì cái nhà ông lang ấy. Ông ta không từ chối cứu ai bao giờ cả. Ông ta chỉ không cứu những người ông ta biết mình không thể cứu được. Thành ra cái lộc thọ sống chết chỉ có Nam tao Bắc đẩu mới biết được mà thôi.
Một điều chẳng ai biết được là khi chỉ có hai vợ chồng, Hợi đã nói với Ốc:

-Có câu chuyện này em muốn đợi chị Nghêu về rồi mới kể cho mình nghe. Nhưng có lẽ không còn kịp nữa. Em muốn kể cho mình nghe tất cả.

Ốc tuyệt nhiện không biết là vợ sẽ kể tất cả nỗi đoạn trường của mình. Anh chỉ nghĩ là Hợi vẫn vì tình cảnh đoàn tụ nhà họ Huỳnh mà vất vả, nên anh không muốn vợ phải mệt nhọc phí sức. Ốc khuyên vợ:

-Nhà cứ nằm nghỉ cho khỏi nhọc người. Mai kia chị Nghêu về, tôi bảo chị ấy đưa nhà đi viện. Chứ bây giờ tôi chẳng biết trông vào ai nữa. Tôi đã mượn ba người đi tìm chị Nghêu rồi. Nhà cố đợi…

Vợ Ốc tựa lưng vào vách tường:

-Em biết sức em đã kiệt. Em biết mình chẳng còn sống bao lâu nữa. Em muốn mình hãy tha lỗi cho em.

Ốc chưa bao giờ thấy vợ mình tỉnh táo như thế. Hình như vợ Ốc đang hồi dương. Chị sẽ nói cho cạn kiệt cõi lòng của mình trước khi ra đi vĩnh viễn. Ốc nhớ lại cái lần mẹ anh sắp sửa ra đi, mẹ cũng tỉnh táo như thế. Mẹ nói một cách chậm rãi từ tốn, cứ như thể mẹ đã đang bình phục hẳn. Sau lần ấy, Ốc biết là người sắp chết sẽ muốn nói ra tất cả những uẩn khúc, mọi điều trăn trối trong lòng. Nếu họ còn chưa nói ra được, họ sẽ không dễ dàng ra đi. Vì thế Ốc nhật định không thể để vợ nói ra những điều thầm kín. Anh sợ nói xong chị sẽ ra đi. Anh vội gạt phắt đi:

-Nhà cứ nằm nghỉ. Có gì mai nói, tôi nghe tất!

Vợ Ốc năn nỉ:

-Mình chịu khó ngồi nghe em nói đi. Em không thể chết trước khi em nói cho mình nghe tất cả mọi chuyện. Em xin mình. Em lạy mình…Hãy cho em một cơ hội cuối cùng…

Nói xong trên khuôn mặt của vợ Ốc nước mắt tuôn ra như mưa đầm đìa. Ốc lòng dạ xót xa như có ai xát muối. Như thể ngón tay của anh bị đứt rất sâu bây giờ lại phải đem nhúng vào nước muối. Tâm trí anh giãy giụa như con ếch bị người khác lột da. Anh không thể nào từ chối vợ được. Anh cảm thấy mình đang đứng trước một cảnh ngộ vô cùng khó xử Anh không thể nào cầm lòng đậu khi nhình thấy vợ mình vừa thở nhọc nhằn, vừa nói chuyện, nhất là cái cách khẩn khoản của chị trông hết sức thương tâm. Đúng là có những lúc con người ta không thể nào chọn lựa được, nhất là khi hai chọn lựa đều dẫn đến những nối đau rỉ máu.

Vợ Ốc không thấy chồng nói gì liền bảo anh:

-Mình ngồi xuống đây đi…

Ốc nghe lời vợ. Tự nhiên anh không thể nói được bất cứ một câu nào nữa.

-Khi em nói chuyện này ra..Mình đừng hỏi em bất cứ câu gì…Mình hãy để em nói lên tất cả. Đây là những điều mà em đã giữ rất kín trong lòng…

Ốc gật đầu. Hình như anh không muốn nói can vào để vợ anh phải nhắc anh im lặng. Cô ấy đã mệt lắm rồi. Ốc chỉ hy vọng là vợ sẽ không nói gì nhiều. Cô ấy nói xong cô áy sẽ nghỉ. Vì thế Ốc ngồi lặng thinh nghe chuyện.

-Mình ơi…Em là kẻ có lỗi với nhà họ Huỳnh. Em có lỗi với mình, với con, với me…

Ốc định gạt câu nói của vợ, nhưng anh không nỡ. Thôi thì vợ anh muốn nói gì Ốc cũng sẽ chiều tất. Hợi nghỉ một lúc rồi nói tiếp:

-Em vô cùng đau khổ khi biết là mình không bao giờ có hạnh phúc đối với em. Em xin lỗi mình, xin lỗi con…

Với Ốc, trong lúc này, những câu nói ấy nghe sao mà khó chịu. Anh không muốn nghe vợ anh nói về những điều như thế. Tình thực ra, anh chưa bao giờ giận hay ghét bỏ gì vợ anh cả. Khi anh biết là mình đã làm cho vợ sợ hãi vào cái đêm động phòng đầu tiên, nhất là khi anh nghe lời mẹ trăn trối, kể từ đó, anh không bao giờ khiến cho vợ phải khó xử. Trong lúc này, ảnh chỉ muốn vợ anh được nghỉ ngơi.

-Mình có biết là trước khi em lấy mình. Em đã yêu một người… Mà ngay cả đến bây giờ em vẫn còn yêu người ấy. Em không thể nào quên được người ấy…

Tim Ốc nhói lên. Anh không hiểu vợ anh đang nói đến điều gì nữa. Ốc nhớ đến câu nói của Ký hôm nào. Hơ tám năm trời chung sống, Ốc không bao giờ nhận ra trong trái tim của vợ anh đã từng có một hình bóng khác. Đây là là một điều anh chẳng bao giờ có bất cứ một mảy may nào nghĩ đến.

Vợ Ốc nói tiếp:

-Mình có biết người em yêu thương suốt cả cuộc đời mình là ai hay không? Người ấy là chị Nghêu nhà mình.

Ốc gần như té ngửa. Anh thảng thốt đôi mắt nhìn vợ mình, hình như anh đang nghĩ vợ mình nói sảng. Làm sao chuyện ấy có thể xảy ra được. Vợ anh cúi đầu xuống, hình như chị không thể chịu được cái nhìn đau khổ trong đôi mắt của chồng. Chị nói thất chậm rãi:

-Xin lỗi mình. Em đã yêu chị gái của mình…

Im lặng phủ trùm. Nỗi đau tê điếng. Cả hai người đều trượt chân vào nỗi niềm cay cực của trò đùa số phận.

-Cho đến bây giờ em vẫn còn yêu chị Nghêu. Em xin mình hãy tha thứ cho cả hai người chúng em. Em biết mình rất yêu thương em. Vì thế nếu như có một kiếp khác, em nguyện sẽ đền đáp cho mình tất cả. Mình có thể tha thứ cho em kiếp này được không?

Hợi ngẩn mặt lên nhìn Ốc. Hình như chị không dám tin là anh sẽ tha thứ cho chị. Chị nghĩ rằng chồng mình lâu nay thương chị vì không biết là chị đã suốt cả cuộc đời luôn mang trong lòng một tư tưởng ngoại tình, dù đó là với người chị ruột mà chồng chị luôn quý trọng. Một cảm giác mình là người loạn luân, một sự đánh lừa bỉ ổi thấp hèn nhất.

Ốc thật sự sốc. Anh chưa hề bao giờ hình dung đằng sau câu chuyện của vợ chồng anh là một tấn tuồng bi kịch. Nó khiến trái tim anh nghẹn ngào. Nó trở thành một thách đố tàn nhẫn nhất. Tại sao hai người họ không bao giờ nói ra tâm tình yêu thương của mình. Tại sao người chị gái thì hy sinh cao cả đến thế. Tại sao vợ anh lại chung tình đến như thế. Ốc biết rõ anh không thể kết án hai người họ được. Bất luộn như thê 1nào đi chăng nữa, không ai có quyền kết án một mối tình chung thuỷ.

Vợ Ốc với lấy bàn tay chồng:

-Mình ơi…Em xinh mình đừng bao giờ xua đuổi ghẻ lạnh chị Nghêu. Chị ấy là ngừơi đáng thương nhất. Vì hạnh phúc của anh… của chúng ta, chị ấy đã hy sinh ra đi. Tất cả là do em mà ra cả. Vì em đã nông cạn nghĩ rằng khi em về làm vợ anh, em sẽ được mãi mãi ở gần chị Nghêu. Em lấy anh vì mục đích ấy. Giờ thì em mới biết là em đã hại anh, hại con, hại cả chị Nghêu…

Vợ Ốc thở hắt ra…Hình như chị đã thấm mệt.

Ốc lạc thần đôi mắt. Cổ họng anh đắng chát. Tại sao một câu chuyện bi thương như thế lại có thể đổ ập xuống đầu anh. Tại sao số phận lại đối xử cay nghiệt với gia đình họ Huỳnh nhà anh như thế. Anh không biết mình phải làm gì nữa. Chị Nghêu đã hy sinh vì anh. Vợ anh đã sống trong đau khổ chỉ vì đứa con. Họ đã không rủ nhau bỏ trốn khỏi làng Cối để sống theo tiếng gọi của riêng mình. Cả hai đếu đáng thương. Cả hai đều không đáng trách. Ngàn lần đáng thương. Ngàn lần không đáng trách.

Ốc cay đắng nhận ra là chỉ vì anh mà mối lương duyên giữa chị gái và người yêu của chị ấy đã phải dang dở. Thì ra Ốc yêu vợ nhiều quá. Kể cả trong lúc này anh vẫn tìm đủ mọi cách để minh oan, để cảm thông cho vợ. Anh chỉ tiếc là tại sao anh ăn ở thật tình như vậy, không bao giờ hiếp đáp hay ghẻ lạnh gì Hợi. Vậy mà tại sao vợ anh không có đủ niềm tin để chia sẽ với anh. Ốc nghĩ, nếu như vợ anh nói sớm, anh nhất định sẽ tác hợp cho mối duyên tình cho chị gái và vợ anh…

Khi yêu thật sự, người ta chỉ nghĩ đến niềm vui và niềm hạnh phúc của người mình yêu. Người đời có thể cho đấy là cải lương, họ có thể cho đấy là tiểu tư sản, là ngông cuống trong cái gọi là lý tưởng danh dự hảo huyền. Nhưng với Ốc thì đây quả là một ý nghĩ xuất phát từ đáy trái tim anh.

Người ta có thể không thích mùi hương cuả loài hoa thiên lý. Nhưng người ta không thể cấm nó toả hương được. Người ta có thế ghét tiếng khóc của ve sầu, nhưng người ta không thể bắt mùa hè phải từ bỏ nỗi niềm cảm thông với loài vật đã trung thành với chính bản năng thẳm sâu của nó. Người ta có thể không hiểu được vì sao Hợi yêu Nghêu. Người ta có thể cho rằng Ốc là người có cái tâm quá Bồ tát. Nhưng người ta không thể cản được ân tình lắng sâu của ba người họ đã dành cho nhau.

Cuối cùng Ốc nói: Vì tôi mà nhà với chị Nghêu tan vỡ một mối tình. Tôi mới là người có lỗi. Nhà và chị Nghêu không hề có bất cứ một lỗi lầm nào cả.

Hợi rủ xuống, hình như chị rất mệt mỏi.

Vợ Ốc nói với chồng, lần này giọng nói của chị nghe rất yếu ớt:

-Mình ơi…Còn một điều này nữa em muốn xin mình. Mình hãy cho em một ân huệ sau cùng…

Ốc luồn tay xốc vợ lên. Hình như anh sợ chị ngồi dậy một mình sẽ rất nhọc. Anh nói: Nhà nói đi…- Rồi câu nói của anh tan chảy thành nước mắt.

-Trên mộ của em…Anh hãy trồng thật nhiều hoa giấy. Đó là loài hoa về câu chuyện của chúng ta. Loài hoa chỉ có ba cánh. Nó là…ba…người…chúng mình…Nó là câu chuyện…của…chúng…ta..

Ốc chết sững khi nghe tiếng nói của vợ đứt ra thành từng khúc. Anh lay vợ nhưng đôi mắt của chị đã lạc thần. Ốc lay mạnh vợ hơn nhưng chỉ có đôi mắt của vợ là nhìn về một cõi rất xa xăm…Môi vợ Ốc mấp máy một điều gì đó anh không nghe thấy rõ. Ốc càng lắc mạnh vợ hơn. Đôi mắt vợ Ốc nhìn chồng như thể chị đang nhìn một người hoàn toàn khác. Bất chợt vợ Ốc mấp máy môi câu cuối cùng

-Nghêu…đã về rồi…em…biết…Ngh…ê…u… s…ẽ..v…ề…

Nói xong câu ấy, vợ Ốc gồng người lên một cái rồi trút hơi thở cuối cùng.

Cũng trong giây phút ấy, Ốc biết trái tim của mình cũng đã chẳng còn như trước. Anh biết trái tim của mình đã chết gì đi quá nửa. Xác Hợi nhẹ hẫng trên cánh tay chồng, nhưng tâm trạng của Ốc nặng sầu ngàn cân đeo đá.

Thằng Sinh mồ côi mẹ năm nó chưa đầy tám tuổi. Đang học lớp hai.

Một người làng Cối cuối cùng tìm thấy Nghêu. Cô gái bây giờ đang tạc tượng đá cho một trại điêu khắc. Người ta bảo Nghêu có bàn tay vàng, chả phải con nhà nòi mà biết tạc ra những bức tượng Quan Thế Âm nét mặt xuất thần, đôi mắt đầy trắc ẩn, tuồng như thể bao nhiêu nỗi đau của nhân gian đều đọng lại cả trên khuôn mặt của bức tượng.

Có một người kia muốn mua một bức tượng Quan Thế Âm để dâng cúng vào một ngôi chùa cổ, nhưng ông ta bảo khuôn mặt Quan Thế Âm phải nhẹ nhàng thanh thoát, không thể ưu tư trì níu như thể cõi đời vẫn chưa hoàn toàn diệt tục. Sư cụ nghe được câu chuyện nhất định đến xem sự thể như thế nào, vừa nhìn thấy bức tượng, ông liền ngỏ ý muốn mua ngay bức tượng. Ông còn hỏi xem ai là người tạc bức tượng ấy. Nhìn thấy Nghêu đang tạc 1 bực tượng Quan Thế Âm khác, nét mặt đang mang những nỗi niềm man mác như bức tượng kia, ông bảo:

-Kể ra tìm được một cái nghề để nuôi dương một nỗi niềm cũng là một cái thiền của Phật.

Chẳng ai hiểu ông ta nói gì. Chỉ có Nghêu là người xem ra có chiều sở ngộ. Nghĩ sao ông ta nói tiếp với cô:

-Ta đã đi nhiều nơi, gặp gỡ nhiều người, nhưng con là ngừơi đầu tiên khiến ta khâm phục. Con đã dạy cho ta một bài học sâu sắc. Một bài học tình yêu. Và ta hiểu rõ được đâu là căn duyên nguồn cội của kiếp nhân quả luân hồi.

Nói xong ông cúi chào người con gái rồi đủng đỉnh ra về

Có người làng Cối về sau đi vãn cảnh chùa, nhìn thấy bức tượng Quan Thế Âm liền bảo với mẹ:

-Nom bức tượng này cứ giống như chị Hợi, vợ anh Ốc làng mình ấy, mẹ nhỉ.
Người mẹ ngắm một hồilâu rồi bảo: Y như tạc vậy.

Còn cái anh người làng Cối mà đi tìm chị gái của Ốc thì giật nãy người khi nhìn thấy bức tượng đứng giữa những bực tượng khác. Anh ta đinh ninh rằng bức tượng kia nhìn chẳng khác nào vợ Ốc, bạn của anh ta.

Sau đó anh chàng người làng Cối mà Ốc nhờ đi tìm chị gái kể lại đầu đuôi câu chuyện là Hợi đang hấp hồi, ngày đêm vò võ mong chờ Nghêu về. Thế là Nghêu vức bỏ cả búa đục, trực chỉ đi ngay về làng Cối.

Nhưng mà đã quá muộn…

Không biết câu nói:

Mất bò mới lo làm chuồng.

Hay câu:

Nghĩ lại vại vỡ.

Chúng có bài học ý nghĩa gì, chỉ biết trong câu chuyện tình Nghêu – Hợi, khi người đàn bà một dào bỏ làng Cối ra đi, khi trở về thì người yêu đã chết. Có thể nói đấy cũng là một cách nói: Con người ta thương hay nhỡ những chuyến đò tình duy nhất trong đời.

Ốc chít khăn tang cho con, còn anh ngồi thừ trên chiếu, đôi mắt thẩn thờ. Tiếng cầu kinh của mấy vị tăng của một ngôi chùa làng bên nghe sao mà nẫu ruột. Nghêu bước vào cổng nhà họ Huỳnh, đôi chân run rẩy, trong nhà xác của Hợi đã lạnh trên chiếc phản gỗ. Bên hiên nhà, đám thợ mộc đang lặng lẽ đục đục bào bào, Họ đang đóng chiếc quan tài cho vợ Ốc.
Thằng Sinh tuy đã học lớp hai, thế mà chẳng biết gì cả. Nó đang ngồi khoanh chân trong lòng bà ngoại, trên tay vẫn cầm con thỏ bằng gỗ. Đôi mắt nó trong veo, hình như nó không khóc. Nó còn chưa đủ khôn để cảm nhận những nỗi đau của người lớn. Mà có thể nó với mẹ nó hình như không có nhiều liên hệ.

Người ta chào hỏi nhưng Nghêu hình như không nghe thấy gì. Cô bước nhanh đến xác của Hợi. Ốc đứng lên theo. Anh bám vào vai chị gái rồi khóc nấc lên:

-Chị về thị đã muộn rồi…

Ốc gỡ khăn đắp mặt vợ ra cho Nghêu nhìn lần cuối. Chẳng hiểu sao, anh đã vuốt mắt cho vợ. Hợi đã nhấm mắt, vậy mà bây giờ nhìn thấy Nghêu, đôi mắt ấy lại mở ra như chưa được ai vuốt bao giờ.

Nghêu không nói được câu nào cả. Chỉ có nước mắt là tràn trên khuôn mặt tím tái của mình. Người đàn bàn run run đôi tay vuốt lên đôi mắt của đứa em dâu, mà cũng là đôi mắt của người yêu. Đôi mắt ấy lưu cữu nấn ná một hồi lâu mới chịu nhắm hẳn.

Nghêu gục xuống xác vợ Ốc, hai bờ vai run bắn lên. Ốc đứng bên cạnh chị gái, tâm hồn anh ngậm ngùi cay đứng kể từ lúc vợ trút hơi thở sau cùng. Nhưng anh biết nỗi đau của anh bây giờ so với nỗi đau của chị gái chỉ là một phần nhỏ.

Tiếng đục đẽo bên hiên vẫn chan chát cất lên. Cánh thợ mộc vẫn đang cố gắng hoàn thành cổ áo quan cho kịp giờ tẩn liệm. Người ngoài cuộc thường, người ta chỉ để ý đến chiếc áo quan là để chôn người vừa khuất. Họ không hề nghĩ đến một điều là chiếc áo quan chỉ chôn xác của người ra đi là Hợi. Nhưng cũng chiếc áo quan ấy đã chôn luôn trái tim của người tình cô trong ấy, trái tim của người con gái tên Huỳnh Thị Diệu mà người làng Cối quen gọi là Nghêu.

Người làng Cối thường hay nhiều chuyện, cái gì họ cũng muốn biết, cái gì họ cũng thích nói chen vào. Mặc dù họ chẳng bao giờ nhận được bất cứ một điều lợi lộc gì trong đó cả.

Tâm lý chung, người ta bao giờ cũng muốn câu chuyện của mình là chính xác nhất. Họ không muốn câu chuyện của mình đã được người khác kể trước. Thế mới biết, bên trong mỗi một con người, ai ai cũng có cái máu đưa truyện. Mà phải là truyện còn nóng. Bẩm sinh ra, ai cũng có tố chất ấy, nếu không là nhà văn thì cũng là nhà báo. Chuyện nghe đến bật cười.

Người ta bắt đầu nói rất nhiều chuyện về nhà họ Huỳnh. Ai ai cũng muốn câu chuyện của mình là câu chuyện sốt dẻo giật gân nhất, cho nên tuy không nói ra miệng, người ta tranh đua nhau nghe ngóng để rồi câu chuyện của mình luôn có tính thời sự, vừa nóng, vừa nhanh, vừa đạt được tính năng lôi cuốn. Nếu không thế, họ sẽ cảm thấy thiếu thốn một cái đó. Mặc dù có khi phải mang tiếng là người nhiều chuyện, họ vẫn bị cuốn vào hấp lực của câu chuyện của nhà họ Huỳnh.

Một người đàn ông đã thề rằng:

-Tôi cam đoan với cái vị có cái may mắn được nhìn thấy cái bực tượng Quan Thế Âm của nhà chị Nghêu tạc. Các vị sẽ phải phục sát đất cho mà em.

Đám đàn bà, kẻ cho con bú, người xỉa răng, người gãi rốn, nhao nhao hỏi:

-Có gì mà ghê thế!

Người đàn ông kể tiếp:

-Không ghê là không ghê làm sao. Nhìn mặt của mấy bức tượng Quan Thế Âm, nom giống y như là khuôn mặt vợ Ốc.

Đàm đàn bà đồng thanh nói:

-Tưởng chuyện gì. Nhạt thế mà cũng kể.

Một người đàn bà khác nói ngay vào:

-Thế tôi hỏi các bác, chị chồng kiểu gì mà chiều nào cũng ra mộ em dâu thì có bình thường hay không?

Một bà khác nói chõ ngay vào:

-Chuyện ấy thì có liên quan gì đến nhà bác. Nhà người ta có phúc họ mới như vậy. Chứ còn ai như những nhà hết phúc khác. Chị chồng rủa cho em dâu đẻ non với sảy thai. Nghe góm chết. Chuyện như thế thì có gì là lạ.

Một cô gái răng vổ tưởng câu chuyện của mình là hay, nói vào:

-Ngày xưa hai người họ hay chơi với nhau lắm. Rồi cả chuyện nhảy sông cứu nhau. Cô Nghêu thì cả đời không chịu lấy chồng. Cô Hợi nhà chú Ốc thì chỉ đẻ mỗi một đứa con là thằng Sinh. Hình như là hai người họ đồng tính…

Mẹ cô gái vung tay lên đe:

-Tiên sư con bé này. Câm ngây. Tát cho một cái vỡ mồm ra bây giờ. Bé nất mắt thế, đã học nói leo à…

Một cô gái khác có khuôn mặt hao hao giống cái dùi đục, bảo:

-Cơ mà nom cái nhà cô Nghêu ấy tướng cứng thế kia, không khéo chẳng thích đàn ông đâu. Mà có khị lại chỉ thích đàn bà thôi.

Một thím khác trả đũa, chêm ngay cho một câu:

-Tướng mày thì mềm mại lắm đấy. Cứng như gỗ thế kia mà cũng đòi chê bai người khác. Thế tao cũng bảo mày thích đàn bà thì mày bảo làm sao? Đúng là lắm mồm.

Cứ thế người ta thay phiên tiếp nối nhau những câu chuyện. Nào là ngày xưa hai người hay ra sông tắm chung. Lại còn cái khoản kỳ cọ cho nhau nữa. Rồi người ta nhắc đến chuyện cái hôm nhảy sông cứu nhau, chuyện hai người to tiếng với nhau rồi một người bỏ làng, người kia quay ra ốm liệt giường liệt chiếu. Nào là chuyện có người nhìn thấy chị chồng vuốt mắt em dâu, chuyện chị Nghêu phục lên xác em dâu khóc như cha chết, mẹ chết. Rồi chuyện chị Nghêu ngày xưa vui vẻ, bây giờ hoá ra như người dại. Chuyện chị ta chiều nào cũng ra ruộng mả ở miết ngoài ấy cho đến tối mịt mới về. Lại còn cả chuyện chi Nghêu hay ra bến sông chỗ hai người ngày xưa bị kẹt cả đêm giữa dòng nước lũ, khuôn mặt bần thần như người hoá dại…

Cứ thế, những mẫu chuyện chắp vá lại, tạo thành một câu chuyện tuy không hoàn chỉnh nhưng tinh ý có thể nhận ra đâu là đào đâu là mận. Chỉ có những người ngây ngô là thắc mắc tại sao Nghêu chiều chiều hay đi ra ngoài ruộng mả. Nhưng mà họ thắc mắc cũng phải, chuyện của Nghêu làm, nhìn chẳng tự nhiên chút nào. Nếu không nói là người đời chướng mắt.

Thì ra chẳng phải ai cũng có con mắt tinh đời để nhận ra những oan tình, những uẩn khúc chìm sâu dưới đáy dòng sông Lạch. Một con sông đã chứng kiến lời thề keo sơn từ mối tình của hai cô gái.

Hoa giấy không có hương thơm. Hoa giấy không thể nào kết trái. Hoa giấy đầy gai nhọn. Hoa giấy mọc lan tràn, mọc tận tuỵ, mọc vô tư, gần như không hề cảm thấy mình là loài hoa vô ích. Nơi nào có đất, hoa giấy sẽ mọc. Nó chẳng cần nhiều nước lắm. Dù mưa dù nắng, dù bão táp phong ba, dù thời tiết có khắc nghiệt đến cách mấy, bao giờ nó cũng nở rất hăng say.

Hoa giấy có ba cánh. Nó không phải là loài hoa đẹp nhất. Cánh nó rất mỏng, có lẻ vì thế nó đã nhiệt tình tràn lên qua màu sắc trẻ trung như thể nó muốn dâng cho đời những tâm tình đôn hậu nhất. Hoa giấy hiền hoà, ôm trong mình ba cái nhuỵ màu vàng nhạt, trung thực. Ba cái cánh mỏng có hình ba quả tim, màu đỏ như máu. Nó không kiêu sa hiềm khích, nó thật thà ngay thẳng. Chỉ cần một ngọn gió thổi qua, hoa giấy sẽ mở lòng mình ra như thể nó đang có một tình yên dấn thân hoàn toàn tự nguyện.

Có điều nhìn hoa giấy người ta cứ cảm thấy buồn thương cho số phận của nó. Một loài hoa chẳng được mấy người thật sự thương mến nó. Có lẻ vì thế hoa giấy hay tủi thân, nỗi niềm tâm sự khó tránh khỏi nhưng điều gay góc. Nhất là cái tên mà người đời đặt cho nó. Tại sao lại là hoa giấy, một cái tên đáng lẻ chị đặt cho những loài hoa giả. Trong khi đó nó là loài hoa có thật.

Thảng hoặc người nhà quê vẫn hay không quen trồng hoa giấy làm hàng rào vì những chiếc gai nhọn ấy. Nhưng ở thành phố và những nơi du lịc sang trọng, người ta trồng chúng rất nhiều, có lẽ chính vì vẻ đẹp hiền hoà của hoa giấy.

…

Thằng Phú nhìn thằng Sinh:

-Chuyện tình cảm của hai thằng mình rồi sẽ ra sao hả Sinh.

Thằng Sinh nói:

-Một khi đã yêu, mình không bao giờ hối tiếc. Còn em thì sao?

Thằng Phú nhìn vào khoảng không xa xôi trước mặt:

-Có những điều chúng ta không thể nào vượt qua những định kiến, hay vượt qua được sự kìm hãm của số phận…

Thằng Sinh nhìn bạn nó:

-Chúng ta sẽ đạp lên lưng số phận. Chúng ta sẽ giẫm lên cổ nó. Chúng ta sẽ chứng minh cho nhau thấy là chúng ta có quyền được yêu thương nhau, được sống với nhau. Được quan tâm và chăm sóc cho nhau. Anh tin chắc là anh và em sẽ làm được điều đó.

Thằng Phú xích lại gần bạn tình hơn, nó vòng tay qua vai bạn, hôn nhẹ lên má người bạn tình của mình rồi nói:

-Nói thì nói vậy thôi, chứ mỗi lần được ở bên nhau như thế này. Tự nhiên lại em cảm thấy mình không còn lo sợ đến bất cứ điều gì nữa. Em nói thiệt đó.
Im lặng một lúc sau, thằng Phú nói tiếp:

-Em thấy thương mẹ anh quá. Em cũng thấy tội cho bác Nghêu. Còn bố anh, em thấy ông ấy đã hy sinh quá nhiều. Mà anh có biết là bố anh đã hy sinh điều gì lớn nhất hay không?

Thằng Sinh đưa tay lên nắm lấy tay bạn nó:

-Anh tin là bố đã không ngăn cản anh yêu em. Anh nghĩ bố đã hy sinh rất nhiều. Vì trong sâu thẳm, bố rất mong anh có một người vợ và sinh cháu nội cho bố. Nhưng khi bố biết anh thương em, bố không ngăn cản anh nữa. Có phải đấy là một hy sinh lớn nhất mà em muốn hỏi anh hay không?

Thằng Phú siết mạnh tay của bạn nó hơn. Rồi nó gật đầu xác nhận.

Con sông Lạch hiền hoà vẫn chảy ngang qua làng Cối. Ruộng trúc nhà bà phán Hựu mùa mưa nào măng cũng mọc rất nhiều. Cảnh vật nhìn chung vẫn không thay đổi, chỉ có người cũ thì già đi mà người trẻ thì cũng lần lượt bỏ làng đi lên thành phố hay những nơi có nhà máy công nghiệp mọc lên.

Hai thằng bạn cứ thế ngồi trên bờ cái vực hôm xưa, cả hai đang dõi mắt nhìn ra sông Lạch. Mùa này dòng sông Lạch hiền hoà như một bà vãi già trong lòng đã hoàn toàn thoát tục. Gió từ mặt sông thổi vào làm tóc hai đứa lất phất bay. Bất ngờ thằng Phú nói:

-Em vừamới có một mơ ước!

Thằng Sinh bóp nhẹ vào đùi bạn, hỏi:

-Kể anh nghe thử coi được không?

Thằng Phú đặt tay lên bàn tay bạn nó, thầm thì kể:

-Ước mơ sau này em sẽ học nông nghiệp để cải tạo một giống hoa giấy mới, có hương thơm…thơm thật là thơm, anh nghĩ sao?

Thằng Sinh quay sang nhìn bạn, cười:

-Và không còn gai nữa…em hả.

Thằng bạn của nó gật đầu.

Gió vẫn thổi đều từ con sông Lạch đưa vào, mát rười rượi. Mảnh trăng mười bốn đã bắt đầu ló dạng. Chưa tròn lắm, nhưng cả hai thằng bạn tình đều biết là trăng sẽ thật tròn. Tròn và hoàn hảo như tình yêu của hai đứa nó ngày mai.

Tự nhiên không gian đêm nay bỗng ngập tràn hương hoa giấy.


... Hết...