BƯỚC ĐI




Lời_Nguyễn Thị Tuất “Theo Tâm Sự Có Thật” (Mytutru)
Phổ Nhạc_Nguyễn Hữu Tuấn
Phát Âm Theo nhạc Thánh Ca..
Đã có hát trong nhà thờ, hôm nay tặng Đoạn Trường
Kỷ Niệm bài này đã sáng tác cách nay gần 30 năm
Khi con người Sức quá yếu tâm quá đuối
và cái chết trước mắt
Một bài thánh ca với lời lẽ "Cứu rổi"
Vẫn có thể cứu sống một con người
Hay đúng hơn là một linh hồn, ngay lúc đó..
Nếu là một người biết ơn
Thì "Một miếng khi đói bằng một gói khi no"
Bài này ý là như vậy đó
Trong lúc quá khổ một bài thánh ca với lời lẽ
"Chúa sẽ dọn bàn cho tôi trước mặt những kẻ thù nghịch tôi"
Thật thú vị..
Trong một bản thánh ca và với vài câu
như người cha
Luôn che chở cho con mà đứa con
nhờ đó mà thêm vững vàng.
Vì vậy mà NTT khi bình tâm đã nói lên bài này để tạ ơn
mặc dù lúc đó cô đã trường chay..
Chúc đoạn trường luôn an lạc
Mytutru_10.7.2009

NU


NU
NU

NUTrích đoạn: Quanvuong
HOÀI THU
Gió nhớ mây gió cứ mãi thét gào
Mây nhớ gió bay tận phương nào tìm kiếm
Nửa vầng trăng chưa đủ sáng mọi miền
Ánh sao lạc chơi vơi niềm u uất
Chim mỏi cánh theo vầng nhật nguyệt
Âm thanh buồn sương đọng buốt lá thu
Màn mưa sầu giăng tím bóng trăng lu
Ôi giọt đắng đọng mi sầu xa vắng
Tiếng lá Thu rơi trong khoảng lặng
Ru hồn thơ trĩu nặng khối sầu tư
Đến bao giờ người trở lại mùa Thu
Ta cùng ngắm chiếc lá vàng màu dĩ vãng
Ôi kí ức cứ vòng xoay theo nỗi nhớ
Bánh thời gian đưa kỉ niệm đợi chờ
Ta nâng niu từng chiếc lá Thu mơ
Bao nhớ tiếc một thời thơ đầy hoa mộng
Thu đi rồi ta tìm trong vô vọng
Bóng người xa vàng cả nỗi lòng ta...
Trích đoạn: lelong54
Chủ nhà trót đuổi ta điQuân Vương còn héo hon gì.... thở thanChơi vui cùng chú Đoạn TràngTính vui bụng tốt....họ hàng đều khen................................Sao không trổi dậy trống kènCớ sao lại ngó kẻ hèn thứ dânThân Ngài...vương giả thanh tânNgước lên sẽ có trọn phần đệ huynh !.........................Long nầy....hoang dã điêu linh !Giao tình...thật khó làm tin !

Anh khỏe không "Trăng Già"?, em đến thăm Anh chiều nay và, lưu lại trang Thôn Nghèo một bài Hư- Ảo- Hình, Làm Thành Hư -Ảo- Thơ Đọan Trường, . Tình cờ em đọc trên trang nhà DTL. Hy vọng là Anh chưa xem qua nhé . Thương chúc Anh luôn mạnh khỏe, cùng niềm ước mơ nào đó sớm thực hiện ... Em Ánh Tuyền
![]()
Tranh Du Tử Lê
Hư-Ảo-Hình, Làm Thành Hư-Ảo-Thơ Đoạn Trường,
Nếu không kể những tác già dùng tên thật của mình, cho những sáng tác thơ, văn của họ thì, mỗi nhà văn, nhà thơ thường có cho mình một bút hiệu. Đôi khi bút hiệu có được từ sự đổi ngược tên thật của mình, như bút hiệu Thế Lữ (thời tiền chiến), do hai chữ “Thứ Lễ” là tên thật của tác giả “Hổ nhớ rừng” mà ra. Bên cạnh đó, chúng ta cũng có những bút hiệu mang tính thách đố hay…đố là gì(?) Như bút hiệu Tchya của nhà văn Đái Đức Tuấn (cũng thời tiền chiến.) Cho đến ngày từ trần (năm 1969), tác giả của một số truyện nổi tiếng một thời như “Thần Hổ”, “Kho Tàng Sầm Sơn”, “Ai hát giữa rừng khuya”…vẫn chưa một lần chính thức tiết lộ năm mẫu tự ông đã chọn làm bút danh cho mình. Vì thế, đến nay, mỗi người, tùy suy, tưởng mà “giải mã” 5 mẫu tự đó. Người thì cho rằng, đấy là mấy chữ viết tắt của cụm từ Tôi chẳng yêu ai”… Người khác, để tỏ mình thân cận với tác giả “Kho tàng Sầm Sơn”, quả quyết đó là “Tôi chỉ yêu Anh” hay “Tôi chỉ yêu Ánh” v.v...
Ngoài ra, các nhà thơ, nhà văn thường chọn cho mình những bút hiệu có liên quan gần xa tới mối tình đầu, ước mơ thầm kín thời mới lớn, hay du dương, lãng mạn…Thậm chí bút hiệu…nổ đì đùng, hoặc chỉ là một số chữ ghép, không mang một ý nghĩa nào hết…
Tuy nhiên, cũng có những tác giả chọn cho mình bút hiệu mà, khi đọc thấy, độc giả rất dễ não lòng, thương cảm… Như bút hiệu Đoạn Trường mà tôi giới thiệu cùng bạn đọc, thân hữu lần này, ở đây.
Với những người theo dõi sinh hoạt thơ, văn trên một số trang mạng nghiêng về văn chương, tôi tin, đôi lần trông thấy bút hiệu Đoạn Trường…
Cũng thế, với tôi, lần đầu tiên bắt gặp bút hiệu Đoạn Trường, tôi liên tưởng tới một lão niên, một tác giả trọng tuổi, chán ngán thế sự, cay đắng tình trường, ghim hờn qúa khứ…
Nhưng, khi bước vào cõi-giới thi ca Đoạn Trường, tôi ngỡ ngàng với những dòng thơ ngồn ngộn sức trai:
“những sợi tóc xanh ngả đầu dưới nắng
hơi ấm tinh khôi tràn về
tâm hồn tôi tíu tít
bám rễ…”
(Đoạn Trường, trích “Mặt trời rim đất lạnh”.)
Hay, những câu thơ cồn cào hưng phấn, phương cương:
“máu thịt nàng tái sinh từ khuy áo
vải nở mượt vệt hương
tôi mở nút áo nàng
bầu trời trắng ngoan dại
bóng tôi trong mê lộ…”
(Đoạn Trường, trích “Bia mộ nghìn thu còn hóa chữ”.)
Hoặc, những khổ thơ chứa đầy liên tưởng mạnh mẽ, như khối thuốc nổ, như những quả lựu đạn, đã rút chốt, ném về chân trời:
“xiêm áo nàng rơi chậm chậm rơi mãi trong không gian
chưa kịp chạm nền ngọc
ký ức hóa rượu
kéo ngày về
“hông nàng lắt lay kiêu hãnh
tiếng nói nàng nở hoa
những bông kết trái
nụ cười nàng chín
mật hoa bung nổ nham thạch lạnh lùng
từng ánh mắt đàn ông suy sụp hoang phế
nàng dú trong vương quốc tôi…”
(Đoạn Trường, trích “Cung điện thăng hoa”.)
Chỉ với mấy bài thơ có trong tay, nhưng bài nào cũng mang lại cho tôi những hình ảnh được tác giả nhân cách hóa một cách mới mẻ: Như “những sợi tóc xanh ngả đầu dưới nắng”. Như “mỗi ngày sợi chỉ bình minh thêu lên lá / như những vân tay”…
Chỉ với mấy bài thơ có trong tay, nhưng Đoạn Trường đã cho tôi rất nhiều câu thơ, cho thấy khả năng hoán dụ (metonymy), cùng khả năng hoán vị ( đổi chỗ) giữa chủ thể (subject) với khách thể / sự vật (object) nhuần nhuyễn, bất ngờ:
“những hạt thạch lựu vừa chín đỏ mọng
tôi hái từ môi nàng
mật ngọt thấm mắt tôi…”
(Đoạn Trường, trích “Cung điện thăng hoa”.)
Hoặc:
“tiếng suối mát rỉ tai đất
tôi nghe nhịp chiêm nương phong ấn khung trời riêng
rất riêng của ánh mắt
thố lộ mùa gặt hưng phấn
rồi những cánh hoa thơm sóng sánh sông đời
quên bụi cũ kềnh càng áo đạo…”
(Đoạn Trường, trích “Mặt trời rim đất lạnh”.)
Và, những câu thơ đẹp mà, tôi muốn gọi là hư-ảo-hình, làm thành hư-ảo-thơ, như:
“nàng diễm lệ hơn các cung trăng
những vì sao làm nô lệ tóc nàng
đêm vắng giấu trong sa mạc
âm thanh từ hoàng cung vọng lại
mắt nàng chưa qua mi…”
(Đoạn Trường, trích “Cung điện thăng hoa”.)
.
Bây giờ, tôi được biết Đoạn Trường - - Và, nhận ra cõi-giới thi ca của Đoạn Trường là những đoạn trường...ngược. Nhưng tôi vẫn muốn nói với Đoạn Trường rằng, hãy tiếp tục dòng thơ…“đoạn trường”, như những bài thơ…“đoạn trường” hôm nay, ở ngày mai.
Du Tử Lê,
(Mar. 2013)
Ánh Tuyền:
Anh khỏe không "Trăng Già"?, em đến thăm Anh chiều nay và, lưu lại trang Thôn Nghèo một bài Hư- Ảo- Hình, Làm Thành Hư -Ảo- Thơ Đọan Trường, . Tình cờ em đọc trên trang nhà DTL. Hy vọng là Anh chưa xem qua nhé . Thương chúc Anh luôn mạnh khỏe, cùng niềm ước mơ nào đó sớm thực hiện ... Em Ánh Tuyền
Réo ngừ ta già, còn gì nữa muh khoẻ. Vẫn chưa yếu. Có lần anh lang thang trên web để tìm hiểu các nhà thơ đương đại, anh tình cờ gặp trang web của nhà thơ DuTuLe. Sau khi tìm hiểu, anh có gửi bài "Nơi Nhân Gian Cuộn Tròn và Khô Cứng" vào đó và bài đó được đăng. Nhà thơ có liên lạc với anh. Hai bên trao đổi với nhau về thơ ca. Nhà thơ có hỏi anh thêm về các bài thơ khác. Vì hiểu sơ về style thơ của nhà thơ, anh gửi các bài mới làm sau nầy. Kết quả là nhà thơ thích và viết bài mà em đọc được. Nhà thơ không nhắc với anh về chuyện viết bài nên anh biết sau em. Anh rất hân hạnh. Cám ơn em.
Sa Pa Phiên Chợ Tình Nhân
Sa Pa ngậm giấc mơ
bông vụ xoay đêm cồn cào
đêm tìm về môi đỏ nhàn nhạt hơi khèn
trăng toẽ dòng nghiêng góc bản
bóng tạc vào bóng
dốc sao mơn trớn vòng tay Sa mu
nụ hôn trườn làn hơi ngóng
nhịp chân ảo diệu
bước chân của những thiếu nữ Sa Pa
mân mê Roóng pọc
mắt đan vào mắt sợi chỉ động
sương ngã đầu thác Bạc
trăng ửng nước
phiên chợ tình nhân
Đoạn Trường
Inside Your Mind
Fingers, fingers, fingers
They contort in the forms of madness
Exploring with perpetually diverged sorrow
In a moment, they are emerged
You are satisfied
They are inside
Your mind
Đoạn Trường
Dòng Sông Âu Yếm Đất
Hãy để anh chạm em dòng sông vắng
nước lụa mềm cài then không gian truyền cảm
sắc nước gợn ánh sao dã thú
sợi nắng tắt vào bờ cỏ xanh
soi mặt hồ hé nụ
những con mưa quẫy dòng sông đục
nước cuồng dại xói mòn đất thâm nỗi đau
uẩn khúc quanh co
bèo ngang vai bát ngát
tiếng kinh cầu chưa đến ngõ
thoát áo chuông
dòng nước lặng vạch yếm trù phú
những cánh đồng hun hút nối đuôi nhau
đàn cá chưa chịu ngủ
mây đong đưa vòm nôi
ấm
hảy để dòng sông âu yếm đất
cắn sâu tâm trí
nước mát nhóm tim lửa hừng hực
tách rời thân thể em
Đoạn Trường
hôm nay máy computer của Đoạn Trường không ăn rơ với trang "vnthuquan", nên tốn quá nhiều thời gian và chỉ viết được mấy dòng. ĐT vào thăm quí độc giả và các bạn.
VƯƠNG ...
Anh những tưởng rằng em chẳng yêu
Hoàng hôn chợt tím phủ nương chiều
Tóc ai hờ hững bay trong gió
Khi bóng đêm về tim hắt hiu
Anh những tưởng rằng em đã quên
Tình yêu như vạt nắng qua thềm
Hương xưa còn đọng trong khóe mắt
Dấu yêu này em ấp ủ trong tim
Anh những tưởng rằng tình đã phai
Tháng năm u uẩn nét trang đài
Bóng hình xưa ấy làm sao xóa
Hai mươi năm dài vương vấn Ai
N.Q
Cảm ơn N. Quỳnh đã gửi bài "Vương..." của N.Q qua nhỏ em để đăng trong trang "Thôn Nghèo". Đoạn Trường mong rằng người tình của N.Q vào đọc bài nầy. Đây là những tâm tư dành riêng với anh ấy. Những tâm tình gói vào dòng thơ để được hòa quyện cùng độc giả đặc biệt ấy, lời tỏ tình, lời âu yếm, những miên man của người ấp ủ. Tình yêu tinh khôi, tình yêu miên khiết mãi là nguồn sinh sực của sự hiện diện hai tâm hồn "hoàng hôn phủ tím". Anh độc giả đặc biệt ơi, hạnh phúc thay khi biết mình có người đang yêu; và, hạnh phúc thay khi trái tim của N.Q còn rung động với tình yêu.
Riêng ĐT cũng được dự phần hạnh phúc. Ai làm thơ cũng mong muốn có người đọc, dù người đó biện bạch lý do gì. Hạnh phúc hơn khi N.Q đọc thơ "Thôn Nghèo" và đã tuôn chảy tâm hồn thơ của N.Q.
ĐT mong rằng quí độc giả của "Thôn Nghèo" cùng dự phần thưởng thức dòng thơ của N.Q.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
Chiều Lắng
Dòng lúa xanh nong nả ủ bờ đê mịn
tiếng dế mèn cong vênh thời gian
điệu hôn quả anh đào trút vào gió
miên khiết nhớ mong
trong vòm tay vững chãi chảy xiết
chiều lắng chiều lắng
chiếc lá rụng mềm mại
những ngón tay chếnh choáng
bìm bịp ới à nhau
bóng ta xào xạc
hương cỏ hoang dại triền môi
đại ngàn thỏa mãn
tuổi mười giờ rộ thắm
em thấm vào tôi
Mekong thấm phù sa châu thổ
nước ôm bóng lúa thiêm thiếp
quang hợp quyện thở
lá, trời ngà ngà
những bông lúa diễm lệ của nàng
bên cạnh dòng sông tôn quý
phủ từ nhật thực tươi mát
nàng trĩu mọng
phục hưng đất bằng Hạ vàng vui sướng nhất
Đoạn Trường
Cảm ơn Loan tặng cà phê loại dài, uống đậm mùi cà phê hơn loại trước. Đúng là cà phê lovers. Đọc nhãn hiệu coffee lovers, nhưng Đoạn Trường uống mấy gói rồi mà chẳng thấy ai love hít.
Chúc quí độc giả và quí bạn ngày mới an vui!
Trăng Hồng
Viết tặng TNPDR
Mười sáu tròn trĩnh
rơi vào mắt anh
ánh tóc em xõa xanh lên biển
dáng thấp thoáng những chiếc thuyền chơi vơi đồi ngoan nhiệt đới
hoang dại tiếng gió thiêng
sóng mòn mỏi
em cởi bỏ những cánh hoa nõn nượp
tráng lệ giữa bóng tối
hé lõa mùa trăng lãng mạn
anh say trong mê lộ
rượu trắng xóa rót ngập ghềnh đời chênh vênh
cười rộn rã
môi chạm vị rong mặn
tình yêu thấm qua hàu nhọn
vết cắt loang đợi chờ
và những đêm Ngưu Lang Chức Nữ
huyền thoại tan vào đáy cốc
anh uống trọn im lặng
nỗi sợ hãi xuyên qua lỗ đen
ngấn lệ sương thơm mí lá
nàng trăng của anh chớ e thẹn
những vì sao cung nữ hầu cận em
những lãng tử mây đợi diện thánh
em là đêm nữ hoàng
giám sát ánh sáng và khao khát
đến với anh trước tia nắng ban mai ganh tị
ô hạnh phúc trăng vuông
anh ôm trăng vào thơ
từng nét nhỏ giọt trăng xuống
anh ôm thơ vào lòng
trăng nằm cong queo cười
mặt trời tắt đèn
môi cài trăng hồng!
Đoạn Trường
Mấy tháng gần đây, gần hai nghìn số lượng xem từ các bạn sinh viên trong nước không còn ghé thăm trang "Thôn Nghèo". Đoạn Trường không hiểu lý do gì.
Để đáp lại thịnh tình của một số độc giả yêu mến thơ "Đường Về Thôn Nghèo", ĐT xin cảm ơn bằng bài hài lãng nạn sau đây. Khi nào ĐT ra mắt tập thơ, sẽ mời quí độc giả ủng hộ.
Vườn Hoan
Vườn ai cất tiếng gió đùng đùng
con dế đào hang thở lạnh lùng
một góc cỏ tơ nằm lủng củng
hai hòn non bộ đứng ung dung
lá rơi trước kẻng lòng kinh khủng
hoa úa còn son trí ngại ngùng
mặc kiếp chân dài tình lúng túng
vuông tròn trái cấm nhĩu lung tung
Đoạn Trường
Tháo Bỏ Mặt Nạ Câm Lặng
Ngủ suốt mùa Đông
những viên đạn câm lặng và rỉ sét
ách vô minh sợ hãi giam hãm nơi quảng trường Ba Đình
thức dậy. Nói với tôi và đồng bào tôi rằng
viên đạn còn biết nói
viên đạn còn sức thép
sự an ninh hòa bình đang bị đau xoắn
quyền công dân mù quáng quyền lý trí
rác rưởi trí tuệ phủ bóng tối
những viên đạn cố tìm chiến công trên lợi nhuận
thức dậy. Nắm tay quân, dân Việt Nam
dắt họ ra Biển Đông đến con đường quốc tế hóa
dòng máu mẹ Việt Nam đang chảy
tiếng đau vọng từ Nam ra Bắc
hãy lắng nghe
tiếng thì thào của Cao Nguyên, Tiên Lãng đã loang đỏ
vết cắt lịch sử còn tươi rói
vết sẹo, rồi cũng lành, khi chúng ta sống ý thức
để lịch sử thay đổi và cứu chúng ta
tôn vinh lịch sử không sống cũ lần nữa, bạn tôi
từng sải đất, ngọn sóng, đêm trăng thấm máu Vua Hùng
đường đạn tiến đến mặt trời tương lai
con đường chính nghĩa và can đảm
hiện hữu bóng đêm trang bị sự tiến hóa thế hệ ban mai
sống lưu thủy
lũ đĩa Trung Quốc ngậm vú Việt Nam mấy ngàn năm cũ rích
đến bờ biển, dấu tích dũng mãnh Bạch Đằng rạng sáng
bạn có nghe tiếng trống Mê Linh đập vào bờ
sĩ khí Hai Bà Trưng đang dàn trận
Trung Tá Ngụy Văn Thà trả xong
người Nam ở nước Việt
những viên đạn khòm lưng quá lâu
quỳ chai gối với kẻ thù
lợi ích riêng phá hủy đáp ứng chủ quyền
sự ích kỷ thải ô nhiễm nghĩa địa tôi
bạn Tày, Nùng, Thái, Mường, Khmer
bạn Ơ Đu, Brâu, Rơ Măm
bạn Kinh cùng ngước mắt lên
Lê Lợi đang dẫn binh về hồ Hoàn Kiếm
những cuộc chiến khốc liệt thâu đêm
nến hỏa châu viết những lá thư gửi mẹ, gửi vợ, gửi em
tiếng bom nhọn sắc đọc nét chữ chập chững từ em gái hậu phương
giọt lệ khô vành môi nét chữ
đánh dấu ánh lập lòe của hoàng hôn
trước chúng ta chào đón ánh ban mai hé rạng
mỗi chúng ta, một màu sắc rực rỡ, sánh vai cầu vòng chủng tộc
tiếng xe ô tô hối hả thương mại, tiếng lưỡi cày ì ạch mở cuộc sống
từng nhịp điệu đập theo nhu cầu riêng tư kết nối lòng tự trọng
những con cá, những con tôm, những cục gạch, những cọng thép
văn phòng du lịch, tổ hợp cơ khí, ngân hàng quốc doanh, công ty chứng khoán
chia sẻ mồ hôi và máu của Lạc Hồng, đưa chúng ta đến câu thơ độc lập
chúng ta mỗi tế bào của một thân thể, hơi thở, nỗi đau, giấc mơ đẹp
trong tầm với của trí tưởng tượng
hiện thực bắt đầu hình thành theo sự sắp xếp chúng ta cố gắng
hòa bình đã trả xong, nắm chặt nó
tiếng trẻ em nô đùa trên bãi biển, tiếng trầm trồ vẽ đẹp từ người ngoại quốc
phục hưng nhiệt huyết yêu nước
con đường bạn chọn quan trọng với bước chân tôi, kết quả không thể đổi cách sống
bàn tay dơ bẩn, bàn tay vẽ những bức tranh cuộc sống tuyệt mỹ
người Việt Nam
đô thị hóa, cuộc sống hóa, công nghiệp hóa, miếng cá mãi mãi chấm với nước mắm
cái lưỡi gắn liền vị mặn
những sản phẩm Trung Quốc, những chấc độc trá hình, những xảo quyệt đang lẫn lộn đạo đức chúng ta
chúng hủy diệt tâm hồn tươi đẹp, biến đầu gối chai lì, lưng còng
đồng tiền luôn hớn hở trong ví
ví đầy mua bao nhiêu giấc ngủ ngon?
giấc ngủ ngon chứa bao nhiêu sợ hãi?
mùa Đông đã qua
thức dậy, bạn tiếng Pháp, tiếng Mỹ, tiếng Đức, tiếng Nga, tiếng Ý, tiếng Tây Ban Nha
tiếng Hàn Quốc, tiếng Nhật, đều nói
chúng tôi tháo bỏ mặt nạ câm lặng
những viên đạn thay đổi mới
mặt trời đã mọc theo hướng chúng tôi
mái tóc bay bay, hương cỏ rừng đâu đây
chúng ta với tới chùm sao mới, an bình và độc lập
trẻ thơ ngân nga câu đồng dao
khẩu súng anh chiến sĩ mỉm cười
niềm hy vọng
chúng ta đang thực hiện
Đoạn Trường
Nhà thơ Maya Angelou đã yên nghỉ ngày 28 tháng 5 năm 2014 ở thành phố Winston-Salem, bang North Carolina. Bà sinh ra trong một gia đình tầm thường và nghèo khó ngày 4 tháng 4 năm 1928 ở thành phố Saint Louis, bang Misouri. Tuổi thơ của bà chứa nhiều bi đác. Khi cha mẹ bà ly dị, bà đã được gởi đến sống với ông bà nội ở thành phố Stamps, bang Arkansas lúc bà bốn tuổi. Vài năm sau, bà đã được đưa về sống với người mẹ ở thành phố St. Louis. Bà đã bị người tình của mẹ bà hãm hiếp lúc bà vừa tròn bảy tuổi. Từ đó bà đã trở nên câm cho đến tuổi mười hai. Nhờ cô giáo Bertha Flowers đã tận tình giúp đỡ, bà biết nói trở lại. Khi học sắp xong trung học, bà đã mang thai và sanh một cậu con trai tên Clyde (sau đổi thành Guy) ở tuổi mười bảy. Cuộc đời bà mang nhiều nổi đau và bất hạnh. Bà đã từng làm rất nhiều nghề, kể cả làm vũ nữ khỏa thân, làm đĩ và quản lý nhà chứa. Bà cũng từng là một danh ca nổi tiếng ở phòng trà nổi tiếng the Purple Onion ở thành phố San Francisco. Bà đã tham gia phong trào đòi qyền công dân cùa người Mỹ gốc Phi Châu, đặc biệt là với phong trào của Malcom X và của Martin Luther King, Jr. Tuy nhiên, bà chưa hề nhìn cuộc đời bà theo phương diện tiêu cực. Bà đã có những giấc mơ đẹp, những niềm tin thép, và tràn đầy hy vọng tươi mới. Bà đã thoát khỏi ách khốn khổ và vươn lên. Vào năm 1969, bà đã xuất bản tập tùy bút/tự truyện đầu tiên với tựa đề "I Know Why the Caged Bird Sings." Từ đó, tên tuổi của bà đã vang lừng khắp thế giới. Nhiều nhà tri thức và các sử gia văn học trên thế giới đã đánh giá cao tập tùy bút/tự truyện nầy. Sau đó, bà đã viết thêm sáu tập tùy bút/tự truyện nữa: "Gather Together in My Name" (1974), "Singin' and Swingin' and Gettin' Merry Like Christmas" (1976), "The Heart of a Woman" (1981), "All God's Children Need Traveling Shoes" (1986), "A Song Flung Up to Heaven" (2002), và "Mom & Me & Mom" (2013). Tất cả đều được thành công mỹ mãn. Ngoài ra, nhiều người biết đến bà là một nhà thơ nỗi tiếng của Hoa Kỳ. Một trong những bài thơ đầu tay đó là bài "Phenomenal Woman" lần đầu đăng trong tạp chí Cosmopolitan của Hoa Kỳ. Đó cũng là bài thơ hay nhất và đánh giá cao nhất của bà. Mời các bạn và quí độc giả theo giỏi. Vì công việc và vì cơm áo gạo tiền, Đoạn Trường chưa có thời gian dịch bài nầy. Văn phong của bài thơ nầy là bài thơ vần, như thơ Tự Do của Việt Nam.
first published in Cosmopolitan magazine in 1978.
Phenomenal Woman
Pretty women wonder where my secret lies.
I'm not cute or built to suit a fashion model's size
But when I start to tell them,
They think I'm telling lies.
I say,
It's in the reach of my arms
The span of my hips,
The stride of my step,
The curl of my lips.
I'm a woman
Phenomenally.
Phenomenal woman,
That's me.
I walk into a room
Just as cool as you please,
And to a man,
The fellows stand or
Fall down on their knees.
Then they swarm around me,
A hive of honey bees.
I say,
It's the fire in my eyes,
And the flash of my teeth,
The swing in my waist,
And the joy in my feet.
I'm a woman
Phenomenally.
Phenomenal woman,
That's me.
Men themselves have wondered
What they see in me.
They try so much
But they can't touch
My inner mystery.
When I try to show them
They say they still can't see.
I say,
It's in the arch of my back,
The sun of my smile,
The ride of my breasts,
The grace of my style.
I'm a woman
Phenomenally.
Phenomenal woman,
That's me.
Now you understand
Just why my head's not bowed.
I don't shout or jump about
Or have to talk real loud.
When you see me passing
It ought to make you proud.
I say,
It's in the click of my heels,
The bend of my hair,
the palm of my hand,
The need of my care,
'Cause I'm a woman
Phenomenally.
Phenomenal woman,
That's me.
Maya Angelou
Vào tháng Giêng năm 1993, lễ nhiệm chức đầu tiên của tổng thống William Jefferson Clinton, tổng thống đã mời bà Angelou đọc thơ. Bà đã viết bài thơ với tựa đề "On the Pulse of Morning." Đoạn Trường chọn dịch bài thơ nầy vì nó mang rất nhiều ý nghĩa, đặc biệt trong tình hình Biển Đông hiện nay. Các bạn và quí độc giả thân mến, bài thơ nầy rất dài và sâu sắc. Sự lắng động của nó và sự kêu gọi đoàn kết đã liên kết chặc chẽ trong từng câu thơ, trong những hình ảnh, trong các mỹ từ. Bài thơ "Phenomenal Woman" làm vào năm 1979 vần như thế nào, thì bài thơ "On the Pulse of Morning" lại phá vỡ vần thế đó. Văn phong của bà đã đổi mới theo nhịp sống của thời gian và hiện đại hóa. Mong rằng thơ Việt cũng nhận thức được rằng đời sống và nghệ thuật văn hóa đã thay đổi và hiện đại hóa thế nào, thì thơ Việt cũng được sống và thay đổi thế ấy.
President Clinton's Inaugural in 1993.
On the Pulse of Morning
A Rock, A River, A Tree
Hosts to species long since departed,
Marked the mastodon.
The dinosaur, who left dry tokens
Of their sojourn here
On our planet floor,
Any broad alarm of their hastening doom
Is lost in the gloom of dust and ages.
But today, the Rock cries out to us, clearly, forcefully,
Come, you may stand upon my
Back and face your distant destiny,
But seek no haven in my shadow.
I will give you no more hiding place down here.
You, created only a little lower than
The angels, have crouched too long in
The bruising darkness,
Have lain too long
Face down in ignorance.
Your mouths spilling words
Armed for slaughter.
The Rock cries out today, you may stand on me,
But do not hide your face.
Across the wall of the world,
A River sings a beautiful song,
Come rest here by my side.
Each of you a bordered country,
Delicate and strangely made proud,
Yet thrusting perpetually under siege.
Your armed struggles for profit
Have left collars of waste upon
My shore, currents of debris upon my breast.
Yet, today I call you to my riverside,
If you will study war no more. Come,
Clad in peace and I will sing the songs
The Creator gave to me when I and the
Tree and the stone were one.
Before cynicism was a bloody sear across your
Brow and when you yet knew you still
Knew nothing.
The River sings and sings on.
There is a true yearning to respond to
The singing River and the wise Rock.
So say the Asian, the Hispanic, the Jew
The African and Native American, the Sioux,
The Catholic, the Muslim, the French, the Greek
The Irish, the Rabbi, the Priest, the Sheikh,
The Gay, the Straight, the Preacher,
The privileged, the homeless, the Teacher.
They hear. They all hear
The speaking of the Tree.
Today, the first and last of every Tree
Speaks to humankind. Come to me, here beside the River.
Plant yourself beside me, here beside the River.
Each of you, descendant of some passed
On traveller, has been paid for.
You, who gave me my first name, you
Pawnee, Apache and Seneca, you
Cherokee Nation, who rested with me, then
Forced on bloody feet, left me to the employment of
Other seekers- desperate for gain,
Starving for gold.
You, the Turk, the Swede, the German, the Scot...
You the Ashanti, the Yoruba, the Kru, bought
Sold, stolen, arriving on a nightmare
Praying for a dream.
Here, root yourselves beside me.
I am the Tree planted by the River,
Which will not be moved.
I, the Rock, I the River, I the Tree
I am yours- your Passages have been paid.
Lift up your faces, you have a piercing need
For this bright morning dawning for you.
History, despite its wrenching pain,
Cannot be unlived, and if faced
With courage, need not be lived again.
Lift up your eyes upon
The day breaking for you.
Give birth again
To the dream.
Women, children, men,
Take it into the palms of your hands.
Mold it into the shape of your most
Private need. Sculpt it into
The image of your most public self.
Lift up your hearts
Each new hour holds new chances
For new beginnings.
Do not be wedded forever
To fear, yoked eternally
To brutishness.
The horizon leans forward,
Offering you space to place new steps of change.
Here, on the pulse of this fine day
You may have the courage
To look up and out upon me, the
Rock, the River, the Tree, your country.
No less to Midas than the mendicant.
No less to you now than the mastodon then.
Here on the pulse of this new day
You may have the grace to look up and out
And into your sister's eyes, into
Your brother's face, your country
And say simply
Very simply
With hope
Good morning.
Maya Angelou
Trên Nhịp Đập Của Buổi Sáng
Maya Angelou
Dịch bởi Đoạn Trường
Một tảng Đá, một dòng Sông, một bụi Cây
Vật chủ của các loài từ lâu diệt chúng
Đánh dấu thời voi răng mấu
Loài khủng long, chúng để lại những dấu hiệu khô
Của sự tồn tại chúng nơi đây
Trên sàn địa cầu chúng ta
Bất kỳ báo động đại cương nào của sự hỷ diệt gấp rút của chúng
Đã thất lạc trong ảm đạm của cát bụi và thời gian
Nhưng ngày hôm nay, tảng Đá thét lên với chúng ta, rõ ràng, mạnh mẽ
Đến, bạn có thể đứng trên
Lưng của tôi và đối mặt với số phận xa xôi của bạn,
Nhưng chớ tìm kiếm nơi trú ẩn trong bóng tôi
Tôi sẽ không cho bạn nơi ẩn trốn dưới nầy
Bạn, được dựng nên một chút thấp hơn so với
Các thiên thần, đã cúi mình quá lâu trong
Bóng tối bầm tím,
Đã nằm quá lâu
Úp mặt xuống trong sự vô minh.
Miệng bạn trào ra những ngôn từ
Trang bị để giết chóc
Tảng Đá thét lên ngày hôm nay, bạn có thể đứng trên tôi,
Nhưng đừng che giấu mặt bạn
Từ bức tường của thế giới,
Dòng Sông hát bài ca diễm tuyệt,
Đến an nghỉ nơi đây bên cạnh tôi.
Mỗi bạn là một quốc gia giáp ranh giới nhau,
Thanh tú và lạ lùng theo phong cách tự hào.
Tuy nhiên dồn ép không ngừng dưới sự kìm kẹp.
Cuộc đấu tranh vũ khí của bạn vì lợi nhuận
Đã để lại những vòng đai chất thải trên
Bờ biển tôi, những dòng rác rưởi trên vú tôi.
Dầu vậy, ngày hôm nay tôi kêu gọi các bạn đến ven sông tôi,
nếu bạn sẽ khai thác chiến tranh không còn nữa. Hãy đến,
Che phủ trong hòa bình và tôi sẽ hát những bài ca
Đấng Tạo Hóa đã ban cho tôi khi tôi và cái
Cây và viên sỏi trở nên hiệp một.
Trước sự hiềm nghi là một vết chai đẫm máu trên
Chân mày bạn và khi bạn chưa biết bạn vẫn
Không hiểu gì.
Dòng Sông hát và hát mãi.
Có một sự khao khát thật sự để đáp ứng
Dòng Sông đang hát và tảng Đá khôn ngoan.
Vậy, nói rằng người Á Châu, người nói tiếng Tây Ban Nha, người Do Thái
Người Châu Phi và người thổ dân Châu Mỹ, người bộ lạc Sioux,
Người Công giáo, người Hồi giáo, người Pháp, người Hy Lạp
Người Ái Nhĩ Lan, thầy tế lễ Do Thái, linh mục, tộc trưởng Ấn Độ giáo,
Người đồng tính luyến ái, người không đồng tính, mục sư,
Người giàu sang, người vô gia cư, giáo viên.
Họ nghe. Tất cả họ đều nghe
Tiếng nói của bụi Cây
Hôm nay, lần đầu và cũng là lần cuối của mỗi loài Cây
Trò chuyện với nhân loại. Đến bên tôi, nơi đây bên
Dòng Sông.
Trồng bạn xuống bên cạnh tôi, nơi đây bên dòng Sông.
Mỗi bạn, hậu duệ của những người đã trải qua
Du mục, đã trả xong rồi.
Bạn, những người đã đặt tên tôi, bạn
Pawnee, Apache và Seneca, bạn
Bộ lạc Cherokee, những người an nghỉ cùng tôi, rồi
Bị ép tiếp diễn những bước chân đẫm máu, bỏ rơi tôi cho việc làm của
Những kẻ tìm kiếm khác, tuyệt vọng vì lợi ích,
Đói vì vàng.
Bạn, người Thổ Nhĩ Kỳ, người Thụy Điển, người Đức, người Xcốt-len
Bạn bộ tộc Ashanti, bộ tộc Yoruba, bộ tộc Kru, bị mua
Bị bán, bị đánh cắp, đến với một cơn ác mộng
Cầu nguyện cho một giấc mơ.
Nơi đây, bám rễ bạn bên cạnh tôi.
Tôi là bụi Cây được trồng nơi dòng Sông
Sẽ không di chuyển
Tôi, tảng Đá, tôi dòng Sông, tôi bụi Cây
Tôi là của bạn - Chuyến Đi của bạn đã được trả xong.
Ngước mặt bạn lên, bạn có nhu cầu sâu sắc
Trong buổi ban mai rực rỡ lóe ra trong trí bạn
Lịch sử, bất chấp sự đau xoắn của nó,
Không thể nào đổi cách sống, và nếu đã đối diện
Với lòng dũng cảm, không cần sống thêm lần nữa.
Ngước mắt bạn lên trên
Ngày đang mở ra cho bạn
Sanh thêm lần nữa
Với giấc mơ.
Phụ nữ, trẻ em, nam giới,
Đặt nó vào lòng bàn tay của bạn.
Uốn nó thành những mô hình của những
Nhu cầu riêng tư của bạn. Tạc nó thành những
Hình dạng công khai nhất của bạn.
Mở rộng tâm hồn
Mỗi giây phút mới chứa những cơ hội mới
Cho sự khởi đầu mới.
Chớ gắn bó mãi mãi
Sợ hãi, mang ách đời đời
Cho sự đần độn
Chân trời nghiêng về phía trước,
Dâng lên bạn những khoảng cách để đặt những bước chân mới của sự thay đổi.
Nơi đây, trên nhịp đập của ngày tốt lành hôm nay
Bạn có thể có dũng cảm
Để nhìn lên và chú ý tôi, tảng
Dá, dòng Sông, bụi Cây, quốc gia của bạn.
Không kém thần Midas hơn là kẻ hành khất.
Không kém bạn bây giờ hơn so với loài voi răng mấu ngày xưa.
Nơi đây trên nhịp đập của ngày mới nầy
Bạn có thề có ân điển để nhìn lên và chú ý
Và trong đôi mắt em gái của bạn, trong
Khuôn mặt của anh trai bạn, quốc gia bạn
Và nói đơn giản rằng
Rất đơn giản
Với hy vọng
Chào buổi sáng.
Maya Angelou
Khi đọc xong bài nầy, các bạn và quí độc giả có cảm nghĩ gì? Bà Angelou đã chọn bắt đầu bài thơ bằng tảng đá "the Rock" viết hoa. Tổng thống Bill Clinton đến từ thành phố Little Rock, bang Arkansas. Muốn hiểu nghĩa "Passages" trọn ý, quí độc giả nên nghiên cứu sơ về kinh thánh Cựu Ước. Giô Sép bị bán qua xứ Ai Cập, và sau nầy dân Do Thái sanh sôi nảy nở và trở thành dân nô lệ. Môi Se đã dẫn dân sự Do Thái ra khỏi Ai Cập và đi vào đồng vắng. Tên của các bộ tộc có liên quan đến người Châu Phi, và thổ dân Mỹ. Midas là vua trong truyền thuyết Hy Lạp; người sờ tới vật gì, vật đó biến thành vàng. Có những câu thơ bà vắt dòng rất tuyệt.
Thank you các bạn và quí độc giả đã ủng hộ. Chúc tất cả một ngày mới tươi đẹp. Có dịp, Đoạn Trường sẽ dịch bài "Phenomenal Woman" và bài thơ của một cô bé 15 tuổi gốc Việt đoạt giải nhất nước Mỹ.
Anh những tưởng rằng em chẳng yêu
Hoàng hôn chợt tím phủ nương chiều
Tóc ai hờ hững bay trong gió
Khi bóng đêm về tim hắt hiu
Anh những tưởng rằng em đã quên
Tình yêu như vạt nắng qua thềm
Hương xưa còn đọng trong khóe mắt
Dấu yêu này em ấp ủ trong tim
Anh những tưởng rằng tình đã phai
Tháng năm u uẩn nét trang đài
Bóng hình xưa ấy làm sao xóa
Hai mươi năm dài vương vấn Ai
N.Q
Cám ơn N. Quỳnh tặng món quà từ Hawaii, rất ngọt ngào. Lúc nầy Đoạn Trường không được khỏe, nhưng khi nhận quà, ĐT cũng cố gắng đáp lại thịnh tình của NQ. Rất lâu, ĐT không làm thơ vần và cũng hơi quên luật bằng trắc. Mong rằng NQ và quí bạn yêu thơ vần thưởng thức.
Khi Người Đàn Ông Biết Yêu
Ngày bước sầu hư ảo mắt khiêu
xanh như cỏ dại ứa mưa chiều
bờ mi đất lạnh nghìn sao xẹt
trăng khuyết bóng chìm đáy giấu yêu
sông vắng gót tình nước cạn xanh
mùa duyên chưa chín trái lìa cành
khép hè lặng cánh ve yêu phượng
hỏi thử bao giờ em nhớ anh
bếp vắng tiếng cười tiếng lửa reo
Ô! em hương thoảng góc Thôn Nghèo
nhóm vòng tay ấm vòng eo nhỏ
hai bóng nghiêng đầu sôi nước theo
nay em bé bỏng với người ta
anh gói câu thơ đốt gọi là...
chiếc quạ mang tình tan tác giữa
bạn bè náo nhiệt, ... khách đường xa
Đoạn Trường
------------------------------------------------------------
Đừng Hỏi Vì Sao
Sợi nắng mới run rẩy vuông đầu ngực
em tẩm lác đác sương mai
đợt sóng cát ùa vào
tiếng gió mân man cửa biển
của tình yêu
điệu jazz thăng hoa hơi thở băng qua mây
chiếc lụa nhẹ rơi xuống cỏ lắng đọng âm vang cuộc khởi đầu
ngón tay nóng cháy từng giai điệu
em ngả mình lên nắng
ngọt ngào
hoang dại
ly rượu vang đọng môi son hứa nhọn
những cặp rơm mượt cọ xát lá
kích thích vực thẳm niềm vui sướng
cung hát leo thang cao độ
em vươn mình về phia cánh đồng hoa
vương triều thụ phấn
níu nhau đi và đừng hỏi vì sao
dìm mình là tội đồ trước mặt Thánh
nhặt tội lỗi vì tình yêu vĩnh hằng
cứu chuộc giọt máu tan vỡ
hoàn mỹ xác thịt hoan lạc
hai nguồn tả hữu ngạn nhập vào nhau
rót đầy sông Hồng
hạnh phúc lông ngỗng căng lộng gối
nếp nhăn tấm ra cấy định nghĩa
khai triển sự ứng dụng tình yêu
níu nhau đi và đừng hỏi vì sao
Đoạn Trường
Trả lời thắc mắc của độc giả: Trong bài "Tháo Gỡ Mặt Nạ Câm Lặng" có đoạn viết,
"... những con cá, những con tôm, những cục gạch, những cọng thép
văn phòng du lịch, tổ hợp cơ khí, ngân hàng quốc doanh, công ty chứng khoán
chia sẻ mồ hôi và máu của Lạc Hồng, đưa chúng ta đến câu thơ độc lập..."
Văn hóa nhân gian Việt có câu nói một số người thường dùng khi không muốn tôn trọng người khác, "cái đồ bán cá", và khi làm việc trong thương trường hoặc chính trị, có câu "thằng đó chỉ là tôm tép thôi". "Những con cá, những con tôm..." bao gồm tất cả các hạng người trong xã hội, địa vị thấp hèn hay quan to chức lớn, đều bình đẳng như nhau và cùng "chia sẻ mồ hôi và máu của Lạc Hồng." Cám ơn đã có sự thắc mắc.

Tôi tin rằng thơ, khi so sánh với một hình thức khác như văn xuôi, có vị trí đặc biệt qua cách chúng ta đánh giá ngôn từ. Trong văn xuôi – và điều này chỉ là cách nói chung – chúng ta thấy ngôn từ làm nhiệm vụ trang trí câu chuyện, một phương tiện đúc kết cốt truyện hoặc tạo dựng các nhân vật. Nhưng trong thơ, ngôn từ là câu chuyện. Mỗi âm tiết rất quý giá vì nó thể hiện giá trị cho cả một tác phẩm – một bài thơ gần giống như một bản nhạc được sáng tác với tất cả sự nâng niu, nhịp và dòng chảy của mỗi bài thơ tạo cho nó một chất lượng trữ tình khó có thể chuyển tải qua bất kỳ hình thức nghệ thuật nào khác. Cố gắng để biến một bài thơ thành một văn bản đơn thuần sẽ như giết chết nó và làm cho nó bị chìm ẩn sau làn da thô. Tuy nhiên, cùng lúc, thơ là một trong những nghệ thuật linh hoạt nhất. Thơ là tiếng nói cho những quan điểm thường bị áp chế, lời tự thú chia sẻ kinh nghiệm chung của chúng ta, hoặc khung cửi thêu dệt những câu chuyện huyễn hoặc, giả tưởng nhất. Cho một số người trong chúng ta, thơ là tất cả những lý do trên …. Chúng ta sáng tác để mang những câu chuyện mới vào thế giới, để thúc đẩy tinh thần háo hức muốn học hỏi và tiếp tục khám phá những quan điểm hiện hữu bên ngoài ranh giới cộng đồng địa phương của chúng ta. Chúng ta không bao giờ quá già để dấn thân. Thơ là nghệ thuật có dòng máu từ ngàn xưa, nhưng dù vậy, thế giới thi ca chưa bao giờ tự đắc chôn chân trong quá khứ. Thơ luôn luôn tiến hóa để phản ảnh những tiếng nói trong xã hội chúng ta, không phân biệt của con người cô độc, tương tư hay cách mạng.--------------------------------------------------------------
"I believe that poetry, when compared to another form like prose, is unique because of how we view the value of words. In prose – and this is just a generalization – we see words as a furnishing to the story, a means to an end for the plot or the characters. But in poetry, the words are the story. Every syllable is so precious because it lends something to the work – a poem is almost like a carefully composed song, and every poem’s cadence and flow lends it a particularly lyrical quality that is hard to translate into any other art form. Trying to turn a poem into plain text would be like killing it and hiding in its skin. Yet at the same time, it’s one of the most versatile crafts. Poetry is the mouthpiece for oft-silenced viewpoints, the confessional that shares our common experiences, or the loom that weaves the most fantastical tales and stories. For some of us, it can be all of the above …. We write in order to bring forth new stories into the world, to foster an eagerness to learn and to continue to keep discovering how many viewpoints that exist beyond the lines of our local communities. We are never too old to commit. It’s an art with an impressive bloodline, but despite that, the poetry world has never been content to stay static and linger on the past. It has always evolved to reflect the voices of of our society, whether they be of the lonely or the lovesick or the revolutionary."

