Đọc tiểu thuyết “hoa đước đỏ” của Trần đồng Minh
Lê Phú Khải
(Nxb Thanh niên 2004, phát hành dịp 30-4-2005)
Chọn thể tài tiểu thuyết để viết về người tình báo anh hùng Nguyễn Văn Thương (NVT) đã làm cả nước xúc động khi anh xuất hiện trên màn ảnh nhỏ với đôi chân cụt lên đến đùi vì 6 lần bị địch cưa… tác giả Hoa - đước - đỏ “khát khao” muốn “diễn tả” một sự thật bản chất, mang tầm khái quát và khám phá cao hơn những gì mà báo chí, truyền hình đã nói về người tình báo NVT.
… Trong một trận càn truy lùng Việt cộng nằm vùng ở ấp chiến lược Mỹ Phước, NVT đã bị một tên phản bội nhận mặt, và CIA Mỹ đã bắt được NVT sau khi anh đã ngoan cường diệt nhiều tên Mỹ. Trước khi sa vào tay giặc, cụm phó giao liên tình báo NVT đã kịp thời chuyển được một tài liệu cực kỳ quan trọng trong đó có danh sách 37 tên điệp viên đã được “cấy” vào hàng ngũ của ta để đánh phá. Tin NVT bị địch bắt cũng gây một nỗi lo lắng lớn với ta vì “Thương biết nhiều gút quan trọng, biết cán bộ cao cấp, kể cả một hai đồng chí được cấy sâu, làm lớn trong hàng ngũ địch…” (trang 49). Về phía địch thì CIA Mỹ mừng rú, vì nếu “moi lưỡi” được “tên Thương cứng cổ này” có thể khui ra bao đầu mối của cách mạng…; Cả tốp CIA, đứng đầu là đại tá Mỹ William, trung tá Hock, đại uý Lark và lũ bầy tôi Việt gian, trong đó có tên phản bội Sáu Cá đã nhận mặt Thương, cả sĩ quan Đại Hàn “tham chiến” nữa… sẽ thắng một canh bạc lớn, thâu về những chiếc “lon” mới, những đồng đôla mới…
Cuộc chiến bắt đầu với chiến sĩ tình báo NVT trên một chiến trường khốc liệt và hoàn toàn không cân sức như thế. Tất cả những ngón đòn tân kỳ nhất như thả bầy “phụng hoàng”, “thiên nga” váy mỏng váy ngắn để dụ dỗ, “lon” trung tá để mua chuộc… đến những trận đòn tra tấn dã man hơn cả thời trung cổ: bẻ ngón, cưa chân nhiều lần, nhốt trong hòm sắt kín v.v… mà nền - văn minh - tra - hỏi Hoa Kỳ đã ra đòn cũng không làm sụp đổ được dũng khí NVT. Có lẽ vì thế mà nhiều nhà sử học, xã hội học Mỹ nguyên là cựu chiến binh Mỹ ở miền Nam sau này lại quay trở lại ấp Bắc, Định Thuỷ, Bến Tre ... để tìm hiểu nguyên nhân nào đã giúp Việt Nam thắng Mỹ?! Còn ngược lại những cuốn sách như Hoa đước đỏ là sự khám phá vì sao Mỹ đã thất bại, cho dù Mỹ siêu mạnh và siêu độc ác! Theo tôi; thành công của Hoa đước đỏ nằm ở đó. Đây là một trong ít tác phẩm mà nhân vật Mỹ được thể hiện nhiều, xuất hiện nhiều trên trang viết. William lạnh lùng, Hock hung dữ, Lark tàn bạo... nhưng tất cả chúng đều thua vì khiếp sợ tội ác của chính mình! Sau sáu lần cưa chân người tù, William “thấy nản quá”, thấy mệt mỏi, hắn chuyển NVT cho phía ngụy. Còn Lark, kẻ trực tiếp nhúng tay vào máu, “lần đầu cưa hắn thấy hăng hái. Lần thứ hai hắn thấy hơi nản. Lần thứ ba hắn cảm thấy ghê ghê”. Cưa đến những lần sau hắn nhận ra “xương của tên tù binh sao mà cứng nhắc. Máu thịt nó loe loét mà lại chóng lành”. Rồi hắn đâm sợ, “tên tù binh chỉ giẫy giụa, phản kháng mà không thèm rên một tiếng. Con mắt kẻ bị cưa mới dữ làm sao... Lark không ngờ hắn sợ luồng mắt ấy”. (trang 148). Lark đã từng bắn giết không biết ghê tay, nhưng đó là ở mặt trận. Đằng này... Lark đã không cưa chân tên tù binh để rồi làm mãi “sẽ quen tay” như lý luận của William... Lark đã phát điên, bắn loạn xạ... William đã phải cho hắn vô bệnh viện rồi hồi hương.
Rồi sau này ở một công viên lớn tại Mỹ, người ta thấy một gã trung niên khùng khùng điên điên, kéo ống quần cao hơn đầu gối rồi cầm que mà cứa vào cẳng chân mình cho đến khi vãi máu. Đó chính là Lark, cựu binh Hoa Kỳ, kẻ nổi danh tàn ác, từng được tướng tá Việt Nam Cộng hòa kính nể một thời.
Bằng đôi cánh của tiểu thuyết, tác giả Hoa đước đỏ đã nhào nặn, nghiền ngẫm, soi rọi tất cả những gì thu thập được từ một điển hình để “hiểu biết, khám phá và sáng tạo” (Phạm Văn Đồng) trên bề rộng, chiều sâu một cuộc chiến mà ở đó nước Mỹ đã cố tình đánh tráo mục đích phát động cuộc chiến tranh chống lại một dân tộc đòi giải phóng bằng cuộc chiến chống Cộng. Cố tình hay ngộ nhận thì “Nước Mỹ vẫn là kẻ mồ côi khi nhắc tới cuộc chiến tranh ở miền Nam Việt Nam” như sử gia Mỹ Uyliam đã viết như thế trên tạp chí Atlantic (Đại Tây dương) số đặc biệt kỷ niệm 10 năm kết thúc chiến tranh ở Việt Nam (1985).
Uyliam vốn là cựu binh đã tham chiến ở Việt Nam 3 năm. Như Lark.
(Báo Văn nghệ Trẻ)
Lê Phú Khải
(Nxb Thanh niên 2004, phát hành dịp 30-4-2005)
Chọn thể tài tiểu thuyết để viết về người tình báo anh hùng Nguyễn Văn Thương (NVT) đã làm cả nước xúc động khi anh xuất hiện trên màn ảnh nhỏ với đôi chân cụt lên đến đùi vì 6 lần bị địch cưa… tác giả Hoa - đước - đỏ “khát khao” muốn “diễn tả” một sự thật bản chất, mang tầm khái quát và khám phá cao hơn những gì mà báo chí, truyền hình đã nói về người tình báo NVT.
… Trong một trận càn truy lùng Việt cộng nằm vùng ở ấp chiến lược Mỹ Phước, NVT đã bị một tên phản bội nhận mặt, và CIA Mỹ đã bắt được NVT sau khi anh đã ngoan cường diệt nhiều tên Mỹ. Trước khi sa vào tay giặc, cụm phó giao liên tình báo NVT đã kịp thời chuyển được một tài liệu cực kỳ quan trọng trong đó có danh sách 37 tên điệp viên đã được “cấy” vào hàng ngũ của ta để đánh phá. Tin NVT bị địch bắt cũng gây một nỗi lo lắng lớn với ta vì “Thương biết nhiều gút quan trọng, biết cán bộ cao cấp, kể cả một hai đồng chí được cấy sâu, làm lớn trong hàng ngũ địch…” (trang 49). Về phía địch thì CIA Mỹ mừng rú, vì nếu “moi lưỡi” được “tên Thương cứng cổ này” có thể khui ra bao đầu mối của cách mạng…; Cả tốp CIA, đứng đầu là đại tá Mỹ William, trung tá Hock, đại uý Lark và lũ bầy tôi Việt gian, trong đó có tên phản bội Sáu Cá đã nhận mặt Thương, cả sĩ quan Đại Hàn “tham chiến” nữa… sẽ thắng một canh bạc lớn, thâu về những chiếc “lon” mới, những đồng đôla mới…
Cuộc chiến bắt đầu với chiến sĩ tình báo NVT trên một chiến trường khốc liệt và hoàn toàn không cân sức như thế. Tất cả những ngón đòn tân kỳ nhất như thả bầy “phụng hoàng”, “thiên nga” váy mỏng váy ngắn để dụ dỗ, “lon” trung tá để mua chuộc… đến những trận đòn tra tấn dã man hơn cả thời trung cổ: bẻ ngón, cưa chân nhiều lần, nhốt trong hòm sắt kín v.v… mà nền - văn minh - tra - hỏi Hoa Kỳ đã ra đòn cũng không làm sụp đổ được dũng khí NVT. Có lẽ vì thế mà nhiều nhà sử học, xã hội học Mỹ nguyên là cựu chiến binh Mỹ ở miền Nam sau này lại quay trở lại ấp Bắc, Định Thuỷ, Bến Tre ... để tìm hiểu nguyên nhân nào đã giúp Việt Nam thắng Mỹ?! Còn ngược lại những cuốn sách như Hoa đước đỏ là sự khám phá vì sao Mỹ đã thất bại, cho dù Mỹ siêu mạnh và siêu độc ác! Theo tôi; thành công của Hoa đước đỏ nằm ở đó. Đây là một trong ít tác phẩm mà nhân vật Mỹ được thể hiện nhiều, xuất hiện nhiều trên trang viết. William lạnh lùng, Hock hung dữ, Lark tàn bạo... nhưng tất cả chúng đều thua vì khiếp sợ tội ác của chính mình! Sau sáu lần cưa chân người tù, William “thấy nản quá”, thấy mệt mỏi, hắn chuyển NVT cho phía ngụy. Còn Lark, kẻ trực tiếp nhúng tay vào máu, “lần đầu cưa hắn thấy hăng hái. Lần thứ hai hắn thấy hơi nản. Lần thứ ba hắn cảm thấy ghê ghê”. Cưa đến những lần sau hắn nhận ra “xương của tên tù binh sao mà cứng nhắc. Máu thịt nó loe loét mà lại chóng lành”. Rồi hắn đâm sợ, “tên tù binh chỉ giẫy giụa, phản kháng mà không thèm rên một tiếng. Con mắt kẻ bị cưa mới dữ làm sao... Lark không ngờ hắn sợ luồng mắt ấy”. (trang 148). Lark đã từng bắn giết không biết ghê tay, nhưng đó là ở mặt trận. Đằng này... Lark đã không cưa chân tên tù binh để rồi làm mãi “sẽ quen tay” như lý luận của William... Lark đã phát điên, bắn loạn xạ... William đã phải cho hắn vô bệnh viện rồi hồi hương.
Rồi sau này ở một công viên lớn tại Mỹ, người ta thấy một gã trung niên khùng khùng điên điên, kéo ống quần cao hơn đầu gối rồi cầm que mà cứa vào cẳng chân mình cho đến khi vãi máu. Đó chính là Lark, cựu binh Hoa Kỳ, kẻ nổi danh tàn ác, từng được tướng tá Việt Nam Cộng hòa kính nể một thời.
Bằng đôi cánh của tiểu thuyết, tác giả Hoa đước đỏ đã nhào nặn, nghiền ngẫm, soi rọi tất cả những gì thu thập được từ một điển hình để “hiểu biết, khám phá và sáng tạo” (Phạm Văn Đồng) trên bề rộng, chiều sâu một cuộc chiến mà ở đó nước Mỹ đã cố tình đánh tráo mục đích phát động cuộc chiến tranh chống lại một dân tộc đòi giải phóng bằng cuộc chiến chống Cộng. Cố tình hay ngộ nhận thì “Nước Mỹ vẫn là kẻ mồ côi khi nhắc tới cuộc chiến tranh ở miền Nam Việt Nam” như sử gia Mỹ Uyliam đã viết như thế trên tạp chí Atlantic (Đại Tây dương) số đặc biệt kỷ niệm 10 năm kết thúc chiến tranh ở Việt Nam (1985).
Uyliam vốn là cựu binh đã tham chiến ở Việt Nam 3 năm. Như Lark.
(Báo Văn nghệ Trẻ)
Love mickey,