Thế giới nhỏ trong ngần, ngộ nghĩnh, thú vị
Nguyễn Long Khánh
( Đọc tập thơ Trăng treo giữa nhà, thơ của Hoài Khánh)
Hoài Khánh có một câu thơ viết về kỷ niệm, rất khó quên:
Ngày lại ngày, đi về qua phố chợ
Câu thơ xoàng không biết bán cho ai...
Câu thơ ấy Khánh viết chắc khi còn là một chú bé ở phố Chợ Con. Nhà làm đồ mây tre, ngoài giờ đi học, cậu bé Khánh ngồi đan những chiếc ghế mây trẻ con. Thỉnh thoảng cậu lại ngừng tay, nhìn những người đàn bà lam lũ, tất tả đi lại quanh cái Chợ Con nhỏ bé ở một phố lao động nghèo và buồn... Chính những ngày ấy, Khánh đã làm thơ, đã tưởng tượng ra bao điều thú vị, ngộ nghĩnh về thế giới tuổi thơ mà sau này Khánh đã viết những bài thơ khá hay cho thiếu nhi cả nước...
Thế giới nhỏ mà Khánh mở ra cho tuổi thơ trong ngần, ngộ nghĩnh có những phát hiện, khám phá giản dị, lý thú... Ngay bài thơ đầu tiên trong tập thơ Chiếc nón... Khánh đã thấy: Chiếc nón theo mẹ đi làm lụng suốt ngày trở về lại thành vầng trăng giữa nhà của bé: ... Nón đội nắng cả ngày/ Chẳng bao giờ chịu ốm/ ... Chiều trở về rất muộn/ Treo giữa nhà vầng trăng (Chiếc nón).
Từ Con chim chìa vôi bé nhỏ, cần cù ấp vàng hạt lúa, ngợi ca cuộc đời... Sự phát hiện của Khánh nên thơ biết bao: ... Đêm nằm hốc đất lắng nghe/ ánh trăng khe khẽ dắt hè vào thu/ ... Yêu con chim nhỏ cần cù/ ấp vàng hạt lúa, hát ru đất trời (Con chìa vôi).
Cái “ánh trăng khe khẽ” “dắt” hè vào thu ấy thật tinh tế lắm.
Viết về những con vật, Khánh có những khám phá ngộ nghĩnh làm bất cứ bé nào đọc cũng thích và phải nghĩ ngay đến việclàm của mình phải làm sao có ích. Các bài Đom đóm, Rùa chạy thi, Gà nhiếp ngủ, Chim đầu rìu, ếch v.v... như bài Rùa chạy thi chẳng hạn: Ba chú rùa chạy thi, hai chú vội vã, hăm hở chạy hết tốc độ để tranh nhất nhì, còn chú thứ ba thì: Còn anh thì về cuối/ Đi chậm, rù rì/ Không tranh nhất nhì/ Vì là anh cả
(Rùa chạy thi)
Sự nhường nhịn của chú rùa anh cả mới đẹp làm sao. Một bài khác cũng thú vị không kém khi Hoài Khánh nhắc nhở tuổi thơ phải chú ý học tập. Đó là bài Đom đóm.
... Cứ tưởng mình sáng dạ/ Nên ứ chịu học bài.../ Thế rồi kỳ thi đến/ Đom đóm bị điểm hai/ Chàng ta lủi đâu mất/ Trước ánh hồng ban mai? (Đom đóm).
... Còn chú gà nhép mải chơi “hếch mỏ lên trời”, “ngã oạch xuống ao” được bác Vịt xoè đôi cánh trắng làm phao cứu gà. Từ ấy:
... Gà nhiếp xấu hổ về nhà/ Từ hôm ấy chẳng la cà bờ ao.
Những bài thơ giản dị lồng tính giáo dục tự nhiên, dễ hiểu như thế, có đến 2/3 tập thơ 42 bài của Hoài Khánh... Cái nhìn của anh mới mẻ, tươi xanh, giản dị nhưng đến được một tầm thi ca nhất định, gây được ấn tượng với người đọc... Trong bài Mẹ phơi rơm có câu: ... Sân phơi biến thành biển rộng/ Mẹ nâng cả buổi trưa lên/
(Mẹ phơi rơm).
Hay từ việc các em thiếu nhi thấy “Tiếng đàn chú thương binh lặng thinh”, biết chú ốm rủ nhau sang thăm... đã làm chú thương binh khoẻ lên nhiều. Khi ngồi giữa bày trẻ nhỏ và...
Cây đàn ghi ta gỗ/ Bỗng tự ngân bao điều
(Cây đàn chú thương binh)
Rất xúc động nhân ái... Một bài thơ hay có tính xã hội khá sâu sắc làm tôi thích thú đó là bài Làng em không có bố. Bài thơ có những câu đau quặn lòng người: ... Bố em là ai thế/ Đi đâu lâu chưa về?/ Một lần em hỏi khẽ/ Mẹ thở dài quay đi.../Lại bác gái nhà bên/ Sắp sửa sinh em bé/ Ai ngang qua cũng nhìn/ Mắt cứ như dao xía.
Những chi tiết thật đắt, thật xót xa... và câu kết thật tài vì sự cảm thông nhân hậu: ... Xin ai đừng hỏi nữa/ Bố em tên là gì?
... Còn rất nhiều bài thơ hay, ngộ nghĩnh có sự phát hiện tinh vi làm tuổi thơ không thể quên khi đọc: Như các bài Bác thùng thư, Mây, Mèo đi học, Cây bần, Cây đước, Cây bứa ở trại hè, Quạt trần, Hai bông hồng... Từ những đồ vật, con vật cụ thể Hoài Khánh đã thổi được hồn mình vào trong đó làm chúng sống động. Và lồng được ý nghĩa giáo dục cụ thể cho tuổi thơ...
Hãy đọc bài Quạt trần: ... Đến hè quạt trần chạy mạnh/ Thả mùa thu xuống quanh phòng/ ... Đuổi cái nắng ra khỏi mẹ./ Quay tròn thổi mát cho ông/ Có điều này bạn biết không/ Quạt chẳng quạt mình đâu nhé.
Thật giản dị mà sâu sắc. Có bài thơ trong tập đã đạt được độ chín, nhuần nhuyễn và độ vang vọng khá xa của tâm hồn... Viết được những bài thơ đó phải là người yêu tuổi thơ ghế lắm, mới hoà đồng được rung động của trái tim thơ trẻ... đấy là bài Năm nay con mười bốn tuổi, ai không thích những câu thơ sau:
Sững sờ đứng giữa mùi hương/ Tóc buông nửa chừng câu hát/ Thương nhành hoa dại ven đường/ Bàn chân ai vừa dẫm nát/ ... Nay em mười bốn tuổi tròn/ Cái gì cũng đầy bí mật/ Mắt nhìn như quả sấu non/ Đủ gây men thơm trời đất.
Đúng là Hoài Khánh đã hiểu được sức mạnh của vẻ đẹp trong sáng của tuổi thơ chỉ là một quả sấu non thôi mà đủ gây men thơm cả đất trời...
42 bài thơ trong tập không phải bài nào cũng hay, cũng gây được ấn tượng... Có bài còn dàn trải, giao giảng về lý thuyết, thiếu sức thuyết phục. Như bài Xuân trên đảo Bạch Long Vĩ, Ông kể chuyện Điện Biên, Côn Sơn, Lời của hoa, Nghé đi tết... Còn thiếu sự hồn nhiên, khiên cưỡng...
Hy vọng Hoài Khánh sẽ viết hay hơn về tuổi thơ... giữ mãi cho các em một thế giới nhỏ trong ngần, lý thú và ngộ nghĩnh giúp các em có những suy nghĩ có ích trong cuộc sống.
(Báo Văn nghệ Trẻ)
Nguyễn Long Khánh
( Đọc tập thơ Trăng treo giữa nhà, thơ của Hoài Khánh)
Hoài Khánh có một câu thơ viết về kỷ niệm, rất khó quên:
Ngày lại ngày, đi về qua phố chợ
Câu thơ xoàng không biết bán cho ai...
Câu thơ ấy Khánh viết chắc khi còn là một chú bé ở phố Chợ Con. Nhà làm đồ mây tre, ngoài giờ đi học, cậu bé Khánh ngồi đan những chiếc ghế mây trẻ con. Thỉnh thoảng cậu lại ngừng tay, nhìn những người đàn bà lam lũ, tất tả đi lại quanh cái Chợ Con nhỏ bé ở một phố lao động nghèo và buồn... Chính những ngày ấy, Khánh đã làm thơ, đã tưởng tượng ra bao điều thú vị, ngộ nghĩnh về thế giới tuổi thơ mà sau này Khánh đã viết những bài thơ khá hay cho thiếu nhi cả nước...
Thế giới nhỏ mà Khánh mở ra cho tuổi thơ trong ngần, ngộ nghĩnh có những phát hiện, khám phá giản dị, lý thú... Ngay bài thơ đầu tiên trong tập thơ Chiếc nón... Khánh đã thấy: Chiếc nón theo mẹ đi làm lụng suốt ngày trở về lại thành vầng trăng giữa nhà của bé: ... Nón đội nắng cả ngày/ Chẳng bao giờ chịu ốm/ ... Chiều trở về rất muộn/ Treo giữa nhà vầng trăng (Chiếc nón).
Từ Con chim chìa vôi bé nhỏ, cần cù ấp vàng hạt lúa, ngợi ca cuộc đời... Sự phát hiện của Khánh nên thơ biết bao: ... Đêm nằm hốc đất lắng nghe/ ánh trăng khe khẽ dắt hè vào thu/ ... Yêu con chim nhỏ cần cù/ ấp vàng hạt lúa, hát ru đất trời (Con chìa vôi).
Cái “ánh trăng khe khẽ” “dắt” hè vào thu ấy thật tinh tế lắm.
Viết về những con vật, Khánh có những khám phá ngộ nghĩnh làm bất cứ bé nào đọc cũng thích và phải nghĩ ngay đến việclàm của mình phải làm sao có ích. Các bài Đom đóm, Rùa chạy thi, Gà nhiếp ngủ, Chim đầu rìu, ếch v.v... như bài Rùa chạy thi chẳng hạn: Ba chú rùa chạy thi, hai chú vội vã, hăm hở chạy hết tốc độ để tranh nhất nhì, còn chú thứ ba thì: Còn anh thì về cuối/ Đi chậm, rù rì/ Không tranh nhất nhì/ Vì là anh cả
(Rùa chạy thi)
Sự nhường nhịn của chú rùa anh cả mới đẹp làm sao. Một bài khác cũng thú vị không kém khi Hoài Khánh nhắc nhở tuổi thơ phải chú ý học tập. Đó là bài Đom đóm.
... Cứ tưởng mình sáng dạ/ Nên ứ chịu học bài.../ Thế rồi kỳ thi đến/ Đom đóm bị điểm hai/ Chàng ta lủi đâu mất/ Trước ánh hồng ban mai? (Đom đóm).
... Còn chú gà nhép mải chơi “hếch mỏ lên trời”, “ngã oạch xuống ao” được bác Vịt xoè đôi cánh trắng làm phao cứu gà. Từ ấy:
... Gà nhiếp xấu hổ về nhà/ Từ hôm ấy chẳng la cà bờ ao.
Những bài thơ giản dị lồng tính giáo dục tự nhiên, dễ hiểu như thế, có đến 2/3 tập thơ 42 bài của Hoài Khánh... Cái nhìn của anh mới mẻ, tươi xanh, giản dị nhưng đến được một tầm thi ca nhất định, gây được ấn tượng với người đọc... Trong bài Mẹ phơi rơm có câu: ... Sân phơi biến thành biển rộng/ Mẹ nâng cả buổi trưa lên/
(Mẹ phơi rơm).
Hay từ việc các em thiếu nhi thấy “Tiếng đàn chú thương binh lặng thinh”, biết chú ốm rủ nhau sang thăm... đã làm chú thương binh khoẻ lên nhiều. Khi ngồi giữa bày trẻ nhỏ và...
Cây đàn ghi ta gỗ/ Bỗng tự ngân bao điều
(Cây đàn chú thương binh)
Rất xúc động nhân ái... Một bài thơ hay có tính xã hội khá sâu sắc làm tôi thích thú đó là bài Làng em không có bố. Bài thơ có những câu đau quặn lòng người: ... Bố em là ai thế/ Đi đâu lâu chưa về?/ Một lần em hỏi khẽ/ Mẹ thở dài quay đi.../Lại bác gái nhà bên/ Sắp sửa sinh em bé/ Ai ngang qua cũng nhìn/ Mắt cứ như dao xía.
Những chi tiết thật đắt, thật xót xa... và câu kết thật tài vì sự cảm thông nhân hậu: ... Xin ai đừng hỏi nữa/ Bố em tên là gì?
... Còn rất nhiều bài thơ hay, ngộ nghĩnh có sự phát hiện tinh vi làm tuổi thơ không thể quên khi đọc: Như các bài Bác thùng thư, Mây, Mèo đi học, Cây bần, Cây đước, Cây bứa ở trại hè, Quạt trần, Hai bông hồng... Từ những đồ vật, con vật cụ thể Hoài Khánh đã thổi được hồn mình vào trong đó làm chúng sống động. Và lồng được ý nghĩa giáo dục cụ thể cho tuổi thơ...
Hãy đọc bài Quạt trần: ... Đến hè quạt trần chạy mạnh/ Thả mùa thu xuống quanh phòng/ ... Đuổi cái nắng ra khỏi mẹ./ Quay tròn thổi mát cho ông/ Có điều này bạn biết không/ Quạt chẳng quạt mình đâu nhé.
Thật giản dị mà sâu sắc. Có bài thơ trong tập đã đạt được độ chín, nhuần nhuyễn và độ vang vọng khá xa của tâm hồn... Viết được những bài thơ đó phải là người yêu tuổi thơ ghế lắm, mới hoà đồng được rung động của trái tim thơ trẻ... đấy là bài Năm nay con mười bốn tuổi, ai không thích những câu thơ sau:
Sững sờ đứng giữa mùi hương/ Tóc buông nửa chừng câu hát/ Thương nhành hoa dại ven đường/ Bàn chân ai vừa dẫm nát/ ... Nay em mười bốn tuổi tròn/ Cái gì cũng đầy bí mật/ Mắt nhìn như quả sấu non/ Đủ gây men thơm trời đất.
Đúng là Hoài Khánh đã hiểu được sức mạnh của vẻ đẹp trong sáng của tuổi thơ chỉ là một quả sấu non thôi mà đủ gây men thơm cả đất trời...
42 bài thơ trong tập không phải bài nào cũng hay, cũng gây được ấn tượng... Có bài còn dàn trải, giao giảng về lý thuyết, thiếu sức thuyết phục. Như bài Xuân trên đảo Bạch Long Vĩ, Ông kể chuyện Điện Biên, Côn Sơn, Lời của hoa, Nghé đi tết... Còn thiếu sự hồn nhiên, khiên cưỡng...
Hy vọng Hoài Khánh sẽ viết hay hơn về tuổi thơ... giữ mãi cho các em một thế giới nhỏ trong ngần, lý thú và ngộ nghĩnh giúp các em có những suy nghĩ có ích trong cuộc sống.
(Báo Văn nghệ Trẻ)
Love mickey,