48- Khoảnh khắc sinh ra tâm lý ỷ lại

*"Họ làm cho bạn không thể phát triển và trưởng thành một cách lành mạnh - Tổn thất của đời người còn có gì bi thảm hơn việc này nữa"

* Cái đáng ỷ lại nhất trên đời chính là mình, là năng lực tự dựa vào mình tự cứu giúp.

Tâm lý ỷ lại, lại là một nhược điểm của tính người.

Khi nhỏ cha mẹ bao biện quá nhiều, không được hành động độc lập, tự đưa ra chủ trương, ăn cơm, mặc quần áo và thức dậy hàng ngày không tự mình xử lý lấy tương đối sớm mà bắt người khác hầu hạ, tóm lại là chỉ xoay vòng quanh váy mẹ, không dám xa rời nửa bước, thế là trực tiếp hình thành tâm lý ỷ lại.

Ngoài ra sự dựa dẫm cha mẹ cho bạn quá nhiều, bạn hầu như không cần cố gắng phấn đấu cũng có thể sống được, đây càng là nguyên nhân quan trọng hình thành tâm lý ỷ lại, không thể độc lập tự dựa vào mình, không thể phát triển một cách lành mạnh.

Chính vì thế, nếu như bạn nhận được chỗ dựa của cha mẹ quá nhiều, cha mẹ của bạn không phải là yêu bạn, mà là đã hại bạn. Họ làm cho bạn không thể phát triển và trưởng thành một cách lành mạnh - Tổn thất của đời người còn có gì bi thảm hơn việc này nữa?

Bạn gặp việc đầu tiên nghĩ đến người khác, theo đuổi người khác, cầu mong người khác giúp, người ta nói sao mình nói vậy, nhắm mắt theo đuôi, không có lòng tự dựa vào mình, không dám tin tưởng mình, không dám đưa ra chủ trương, không thể tự mình quyết đoán, trong gia đình ỷ lại vào cha mẹ, vợ, sợ vợ đi vắng; ở bên ngoài thì dựa vào đồng nghiệp, dựa vào cấp trên, chính là không để cho mình sáng tạo, không dám biểu hiện mình, sợ làm một mình. Ở đây đều có nghĩa là nhân cách của bạn chưa chín chắn, chưa hoàn toàn, bạn vẫn còn dừng lại ở giai đoạn thời thơ ấu. Bởi vì bạn ở giai đoạn thơ ấu chưa hình thành nhân cách độc lập, do đó về sau không có cách nào được phát triển hoàn hảo.

Bạn thật là sống uổng phí trên thế giới này. Thế giới này không có bạn tốt hơn là có bạn. Bạn khắp mọi nơi đều ỷ lại vào người khác, đã tiêu phí một cách uổng phí thế giới này, không có sáng tạo và cống hiến cho thế giới này.

Bạn không thể độc lập làm nên bất cứ sự việc nào, bạn càng không thể bàn đến việc điều khiển và nắm chắc vận mệnh của mình, mà vận mệnh của bạn chỉ có bị người khác điều khiển. Nếu như bạn có giá trị, người ta sẽ có thể lợi dụng bạn. Nếu như giá trị của bạn đã mất hết, hoặc đã từng bị lợi dụng, người ta có thể quăng bỏ bạn, làm cho bạn đứng ra một bên. Chỉ vì bạn quá ươn hèn không có năng lực, chỉ vì trong đầu óc của bạn chỉ có thể tin tưởng người khác, không dám tin vào mình, càng không dám tin thắng người khác.

Bạn sẽ là một người đáng thương hại. Ở GIỮA BỐN bức tường, không được tín nhiệm, không được hoan nghênh, bị người khác khinh bỉ là kết quả tất nhiên của bạn. Thậm chí bạn không phải là một người hoàn toàn, một người khỏe mạnh. Abraham Maslow cho rằng một trong những đặc trưng của người khỏe mạnh hoàn toàn là: tính tự chủ và tính độc lập đầy đủ.

Nếu như bạn sống như thế một đời, thực tế quá đáng tiếc, quá đau buồn.

Cho dù bạn theo với người khác từng giành được thành công, từng có được cái gì đó, từng chiếm cứ được cái gì đó, trên thực tế bạn vẫn không có một cái gì. Bởi vì bạn dựa dẫm vào người khác mà thành công, về thực chất đó là thành công của người khác, bạn vẫn là một người thất bại. Về vật chất từng có được, từng chiếm cứ được, nhưng bù lại không nổi sự trống rỗng của tinh thần và sự phờ phạc uể oải.

Như thế, khi bạn tạm biệt thế giới này, bạn quay đầu lại nhìn một đời trống rỗng của mình, chỉ có hối hận, người ta không thể tưới xuống phần mộ của bạn những giọt nước mắt nóng hổi. Người ta có thể nói: trên đời đã bớt đi được một đồ vô dụng.

Nếu như hiện tại bạn vẫn còn trai trẻ, đã tỉnh ngộ lại mãnh liệt, tự mình bắt đầu sống lại, không cam chịu cuộc đời như thế. Thế thì hãy cất đầu lên, phát triển và rèn luyện mình. Người khác không phải mọc nhiều hơn bạn một chân, những việc người ta có thể làm nên, bạn cũng nhất định có thể làm nên.

Gặp công việc, bạn không nên chờ chủ ý của người khác hãy tự mình thiết kế, tự mình quyết đoán nhé!

Phát biểu ngôn luận, không nên phụ họa ý kiến của người khác, hãy biểu hiện sự phát hiện độc đáo của chính bạn nhé!

Không nên chạy theo mốt, không nên đuổi theo trào lưu, phải có dũng khí lãnh đạo trào lưu. Không nên nhìn người khác ăn mặc ra sao, đi đường ra sao, cần phải có cách ăn mặc của mình, có tư thế và cảm giác của mình.

Khó khăn ở phía trước, không nên chờ đợi người khác viện trợ, tự mình tìm biện pháp khắc phục nó, vượt lên.

Cố ý định mình vào một tình cảnh tuyệt vọng cô lập không ai viện trợ, thử nghiệm tài năng điều khiển vận mệnh của mình.

- Phát triển phẩm cách tự dựa vào mình, tự giúp mình, thực hiện bản năng tự ngã.

Những cái đáng ỷ lại nhất trên đời không phải là cha mẹ anh em, không phải là bạn bè thân thích, không phải là người yêu, bạn đời, không phải là tiền bạc, thế lực và địa vị, không phải là thượng đế, không phải là tất cả của thế giới bên ngoài.

Cái đáng ỷ lại nhất trên đời chính là mình, là năng lực tự dựa vào mình, tự cứu giúp.

Một danh nhân đã nói :"Tự dựa vào mình" là chỗ đáng dựa nhất so với sự viện trợ của bạn bè, tiền bạc, thế lực và mọi thứ ở bên ngoài. Nó có thể loại bỏ được trở ngại, khắc phục được khó khăn, nó có thể làm cho mọi thứ mạo hiểm và phát minh đạt tới thành công, so với bất cứ cái gì cũng đều nhiều hơn?.

Khi bạn bỗng một ngày nào đó vứt bỏ ý nghĩ ỷ lại vào người khác, quyết tâm vươn lên một cách kiên cường, tự mình giúp mình mạnh lên, thì bắt đầu từ lúc này bạn đã bước lên con đường thành công. Chính là ngoan cường dấn lên phía trước như thế, khó khăn đến mấy cũng không sờn, bạn sẽ kinh ngạc phát hiện ra mình về nhiều mặt đều không hề thua kém những thần tượng mà mới đầu bạn thường sùng bái. Bạn sẽ thực hiện được những kỳ tích bạn nằm mơ cũng không được.

Ðương nhiên, nếu như bạn đã quen với việc ỷ lại người khác, nhẹ nhàng đi mất mấy chục năm, trước mắt bạn muốn đột nhiên chuyển đổi phương thức, tất cả dựa vào chính mình, tất cả đều bắt đầu lại từ đầu có thể cần một quá trình từ từ thích nghi. Nhưng bất kể xuất hiện cảnh ngộ khó khăn và khó xử ra sao, bạn đều cần phải mang theo niềm tin kiên cường mà vui vẻ: bạn cần phải phát hiện mình, tìm được mình. Bạn cũng không thể lại để người khác dắt đi đường, cũng không thể lại bị xã hội nhấn chìm. Bất kể làm việc gì, bạn đều không nên nghĩ mình có thể thất bại, không nên canh cánh bên lòng mình thất bại, bạn phải tự tin, cuối cùng chắc chắn có thể thành công.

Chỉ có trong quá trình bạn không ngừng tự thực hiện, giành được thành công này đến thành công khác, bạn mới có thể cảm thấy mình lúc này mới vứt bỏ được tâm lý ỷ lại, tạm biệt đần độn, vượt lên giai đoạn không thành thục, không hoàn chỉnh, hướng về sáng tạo và tốt đẹp, trở thành một người hoàn thiện chân chính, có "cuộc đời tốt đẹp".

Xem tiếp Khoảnh khắc xuất hiện hành vi tự tư tự lợi

49- Khoảnh khắc xuất hiện hành vi tự tư tự lợi

* Mục tiêu của xã hội hiện đại là người người thường yêu nhau, mọi người giúp đỡ lẫn nhau mà không phải là người người? giở trò xấu xa, làm tổn hại lẫn nhau.

Tục ngữ Anh có câu:

"Ðốt nhà người khác để luộc một quả trứng của mình", đã vạch trần một cách hình tượng hành vi của những người tự tư.

Người tự tư tự lợi đều lấy việc làm tổn hại lợi ích chung, tổn hại lợi ích người khác để béo mình. Dùng các thủ đoạn tham ô dùng vào việc khác hoặc trực tiếp lấy trộm đem tài sản chung hoặc của người khác biến thành tài sản của mình.

Nếu bạn là một người như thế, tâm linh của bạn tất nhiên là bỉ ổi, bẩn thỉu, linh hồn của bạn là không thể yên ổn, đời người của bạn sẽ là cuộc đời bỉ ổi.

Khi bạn làm tổn hại chung, làm tổn hại người khác để làm béo mình, chỉ là về của cải vật chất, cái vỏ bề ngoài cuộc đời của bạn, tạm thời ?béo? mình, tạm thời được một chút gì đó, còn cái bạn mất đi lại là nhân cách, là tâm linh bên trong của bạn. Từ đó bạn đã mất đi tâm linh trong sạch và đẹp đẽ, bạn đã từ chỗ cuộc đời vốn tốt đẹp trượt ngã vào một đống rác rưởi. Bạn sẽ thỉnh thoảng ngửi thấy mùi hôi thối phát ra từ nơi sâu thẳm? của linh hồn bạn. Ðây là tổn thất có tính căn bản của bạn, tổn thất vĩnh viễn không thể đổi lại được. Mặc dù về sau bạn giác ngộ đến mức không làm tổn hại của công, tổn hại người khác để béo mình nữa, nhưng những vết dơ bẩn còn vấy lại trong tâm linh kia vẫn là vĩnh viễn không xóa hết, nó sẽ theo đuổi suốt đời bạn. Xem ra bạn rốt cuộc được chẳng bù mất.

Bởi vì bạn không thể phủ nhận được sự tồn tại có tính căn bản của người phải là người không phải là sự tồn tại của đống thịt này, của cái vỏ bề ngoài của thân thể này, mà là sự tồn tại của tinh thần, đức hạnh, nhân cách của người phải là người. Rút đi cái sau thì người cũng sẽ chẳng có gì khác biệt lắm so với động vật bình thường.

Chính vì thế việc tính toán và muốn chơi kiểu khôn vặt của người tự tư đến cùng vẫn là bỉ ổi và ngu muội.

Francis Bacon, trong luận văn ?Bàn về tự tư? này đã chế giễu chua chát và phê phán đối với cái ?thông minh? của kẻ tự tư, ông viết:

"Con kiến, con động vật nhỏ bé này thay mình tính toán là rất ranh mãnh, nhưng đối với một vườn hoa, nó lại là một loại sinh vật rất có hại. Người tự tư cũng giống như con kiến, nhưng cái nguy hại của họ là đối với xã hội".

Cái khôn vặt kiểu hại người béo mình của người tự tư là một loại khôn bỉ ổi. Là ?kiểu thông minh của chuột? đào bới thành hang thành hốc ở trong nhà, mà trước khi nhà sập thì đã nhanh chóng dọn đi nơi khác. Là ?kiểu thông minh của con cáo? lừa gấu đào hang cho nó, khi hang đào xong liền đuổi gấu đi; Là ?kiểu thông minh của cá sấu? khi sắp sửa nuốt mồi săn được lại giả vờ chảy nước mắt từ bi.

Ðương nhiên, trong không gian và thời gian vô hạn, mỗi một người đều nằm trên một điểm ?có một không hai?, mà mỗi một người lại đều là một thế giới hoàn chỉnh. Quan tâm đến mình, phát triển mình, thực hiện bản ngã là sự theo đuổi của mỗi người, điều này không có gì không hợp lý, không có gì đáng phải bàn luận?.

Xan Mao nói rất đúng:"Trong cuộc sống của tôi, tôi là vai chính".

Trừ phi anh ta là bệnh thần kinh, không có ai không quan tâm đến mình, không mong muốn phát triển mình, thực hiện theo đuổi của mình.

Quan tâm đến mình, phát triển mình, thực hiện một cách bình thường, ai ai cũng đều tự trân trọng, tự thích thú và tự nâng niu. Vì thế, xã hội mới có thể tràn đầy sức sống hừng hực, tràn đầy lời nói tiếng cười tiếng hát.

Nhưng khi người tự tư tự lợi cũng lấy ?người không vì mình thì trời chu đất diệt? để tiến hành bào chữa cho hành vi tự tư của mình, anh ta sẽ là cực kỳ hoang đường. Cái ?vì mình? của anh ta là chỉ vì mình mà không chiếu cố đến người khác, vì lợi ích của mình mà tổn hại lợi ích chung và lợi ích của người khác. Sự khác biệt bản chất của hai cái này chính là tại đây.

Quan tâm mình phát triển mình, thực hiện mình của cái trước quyết không phải lấy tổn hại người khác làm tiền đề, trái lại mục đích cuối cùng hiệu quả cuộc đời thực tế của cái trước phải là vì người khác, vì đại đa số người, cái mà họ theo đuổi là một loại mô thức quan hệ nhân tế tốt đẹp ?mọi người vì mình, mình vì mọi người? này. Còn tiền đề của người tự tư tự lợi cực đoan là tổn hại chung, tổn hại người khác, là theo đuổi cái gọi là thường lệ ?mọi người vì mình, thượng đế vì mọi người đáng nguyền rủa này?. (Lời Lênin).

Nếu như bạn lấy tổn hại lợi ích chung hoặc lợi ích của người khác làm tiền đề để phát triển mình, thực hiện mình, thì bạn sẽ đứng vào hàng ngũ của những người tự tư.

Trong hoàn cảnh xã hội hiện tại của chúng ta, do thể chế chính trị và thể chế kinh tế chưa kiện toàn và tồn tại các tệ nạn, bọn đục khoét của công làm béo mình đa số là quan liêu hoặc những người trong tay có quyền lực và phương tiện nhất định. Họ lợi dụng chức quyền, phung phí lợi ích quốc gia, phung phí lợi ích công cộng, dùng để phát triển mình, thực hiện mục đích cá nhân của anh ta, thủ đoạn và kỹ xảo của nó lung tung bừa bãi không sao kể hết. Hoặc là ẩn náu trong bóng tối để thực hiện âm mưu ngụy kế, tham ô, đòi hối lộ dùng vào việc khác v.v... hoặc trâng tráo, trắng trợn lấy hy sinh lợi ích công chúng để phát triển mình, dùng công quỹ để mua văn bằng cho mình v.v... Không từ một thủ đoạn nào, giở đủ mọi mánh khóe.

Ðây là con mọt của xã hội, bạn không nên nhập vào hàng ngũ của những người này, bạn nên khinh thường họ.

Quả vậy, các nhà sinh vật học đều biết, gen củ động vật là riêng tư. Chúng cần phải riêng tư, bởi vì khi gen để giành được sự sinh tồn sẽ phát sinh cạnh tranh một mất một còn trực tiếp với gen đồng vị của nó, chỉ có đánh bại đối thủ, hy sinh gen đồng vị mới có quyền tự mình sinh tồn. Con người được phát triển hình thành từ di truyền gen, tự tư của con người đại thể được bắt nguồn từ đấy.

Nếu như bạn lấy tính hợp lý tự tư tự lợi của luận chứng này, bạn cũng là hoang đường.

Bạn nên biết rằng, con người không chỉ là một động vật tự nhiên phát triển hình thành từ di truyền gen, con người càng là một động vật văn hóa có tính xã hội rộng rãi.

Mà "văn hóa không phải là thông qua di truyền gen, nó thông qua việc học tập từ người khác mà giành được... Xét từ trên ý nghĩa nào đó, trong tiến hóa của loài người, gen của loài người đã vứt bỏ vị trí hàng đầu của nó mà nhường chỗ cho cái hoàn toàn mới, phi sinh vật học, hoặc gọi là lực lượng siêu cơ thể, đó chính là văn hóa". (Dubuzanski "Nhân loại trong tiến hóa").

Nếu như bạn chỉ lấy gen cần phải riêng tư mà yên tâm yên chí tự tư tự lợi, mà vứt bỏ văn hóa, lực lượng hoàn toàn mới, phi sinh vật học này, bạn sẽ đem bộ phận quan trọng hơn của mình - máu thịt của bạn, từ thân thể của bạn cắt bỏ đi, cái còn dư lại chỉ là một bộ xương, bạn sẽ trở nên không có sức mạnh của con người nữa. Dù cho máu thịt vẫn bám trên thân thể của bạn, cả con người kia của bạn không có gì khác biệt với động vật bình thường nữa.

Ðành rằng bạn không muốn đem mình hạ xuống đến tầng thứ của động vật bình thường, không muốn vứt bỏ vẻ tôn nghiêm của con người, không thiếu bất cứ một khoản nội dung nào của khái niệm con người, bạn sẽ cần tôn trọng đạo đức chung của xã hội, tôn trọng quy phạm của văn hóa. Có lẽ yêu cầu bạn thực hiện ?không hề lợi cho mình chỉ lợi cho người? thì quá trừu tượng trống rỗng, không hợp thực tế, khó làm được. Nhưng mỗi một người, bất kể là người thuộc môi trường văn hóa phương Ðông hay là người thuộc môi trường văn hóa phương Tây, cũng bất kể là người thuộc nước xã hội chủ nghĩa hay là người thuộc nước tư bản chủ nghĩa mọi người đều phải chú trọng đạo đức chung đặt lợi ích của công chúng, lợi ích của đại chúng lên trên.

Bất kể là xã hội nào, quốc gia nào, tất cả những kẻ tổn hại của công làm béo mình đều là bỉ ổi, đều chịu sự khiển trách của xã hội, nhận sự khinh thường của công chúng.

Mục tiêu của xã hội hiện đại là người người yêu thương nhau, mọi người giúp đỡ lẫn nhau, mà không phải là người người giở trò xấu xa, làm tổn hại lẫn nhau.

Xã hội người người yêu thương nhau, mọi người giúp đỡ nhau là một xã hội tốt đẹp, lý tưởng.

Một xã hội người người giở trò xấu, làm hại lẫn nhau là một xã hội hỗn loạn không thể tưởng tượng được. Xã hội này không thể tồn tại lâu dài được.

Da đã không còn, lông còn bám vào đâu? Một xã hội hỗn loạn vô cùng, đâu còn có an ninh và hạnh phúc của cá nhân?

Xem tiếp Khoảnh khắc theo đòi ăn chơi kịp thời

50- Khoảnh khắc theo đòi ăn chơi kịp thời

* Sinh mệnh của chúng ta từ lúc đến với nhân gian, từng giờ từng phút đều hướng tới tương lai.

* Một sinh mệnh không có sức sống, không có mong chờ chẳng phải là một xác chết ư?

Theo đòi ăn chơi kịp thời và muốn thành công và có lợi ngay đã nói đến ở trước đều mắc bệnh cận thị. Trong mắt cận thị của người trước chỉ nhìn thấy hai chữ vụ lợi không nhìn thấy những cái khác của đời người. Còn mắt cận thị của người loại này chỉ quan tâm đến sinh mệnh nằm ở dưới mắt, đối với sự sinh tồn của sinh mệnh vừa thiếu lòng tin vào tương lai, vừa phát sinh những hiểu lầm và xuyên tạc sâu sắc.

Nếu bạn theo đòi ăn chơi kịp thời, tất nhiên trong lòng không có chí lớn, khi được nhởn nhơ cứ nhởn nho. Nào là lý tưởng của đời người, tiền đồ của đất nước, tương lai của nhân loại ở bạn xem ra đều chỉ là một số từ chập chờn hư ảo như có như không, cảm thấy những thứ đó đối với cuộc đời của bạn chẳng có ý nghĩa.

Vì vậy, bạn thường dùng câu "trong số mệnh gặp thời thì cuối cùng vẫn có, trong số mệnh không gặp thời thì có cầu nhiều cũng bằng không" để tự an ủi. Ôm ấp tâm trạng đành chịu vậy, dựa vào điều khiển của thượng đế, dựa vào sự đùa giỡn của vận mệnh, bạn giống như một chiếc thuyền con giữa đại dương, bạn? thậm chí còn vứt cả mái chèo xuống biển. Dựa vào sự trôi nổi lênh đênh, bất kể các hướng đông tây nam bắc, không có hy vọng đến bến bờ.

Có khi bạn cũng còn muốn cầu may, ảo tưởng thánh thần của vận mệnh sẽ dắt dẫn bạn đến thiên đường, ban tặng cho bạn niềm vui và hạnh phúc.

Bạn theo đuổi "hôm nay có rượu hãy nên say, bất biết ngày mai vui hoặc sầu".

Bạn thường ngâm vịnh: "Ðời người đắc ý phải nên vui, chớ để chén vàng mãi ngắm trăng".

Bạn cũng thường hát: "Có hoa được hái thì nên hái, chớ để hết hoa phải hái cành".

Quan niệm thời gian của bạn là một quan niệm chỉ biết cái gần trước mắt cực kỳ thô thiển và nguyên sơ. Bạn chỉ có thể biết một chút thời gian trước mắt có liên quan với môi trường sinh tồn trực tiếp với bạn. Một khi vượt quá giới hạn này, bạn sẽ không có khả năng, không có cách nào nhận ra. Bạn nhìn thấy mặt trời mới có thể biết đến lúc này là ban ngày, bạn thật không thể nghĩ ra mặt trời ngày sẽ mọc lên bình thường, ngày mai lại sẽ có một ban ngày.

Thế là nhận thức của bạn đối với tất cả mọi sự vật trên đời cũng là thô thiển và nguyên sơ như thế: bạn chỉ có thể thừa nhận những cái lúc đó bạn nhìn thấy và sờ thấy, mà không dám thừa nhận những cái sau đó mà bạn tạm thời còn chưa nhìn thấy và sờ thấy.

Thế là bạn chỉ theo đuổi một đồng bạc nắm trong tay bạn lúc đó, bởi vì nó là nhìn thấy và sờ thấy. Bạn nắm chặt lấy nó trong tay và đút vào trong túi áo. Chỉ sợ nó bay mất. Còn bạn không dám tin đồng bạc này đưa vào thị trường kinh doanh ngày nay có thể trở thành mười đồng của ngày mai, hai mươi đồng của ngày kia. Bởi vì mười đồng của ngày mai, hai mươi đồng của ngày kia lúc này bạn không nhìn thấy, không sờ thấy. Cho nên, bạn bằng lòng vứt bỏ mười đồng của ngày mai, hai mươi đồng của ngày kia, mà nhất định phải đem tiêu một đồng này cho thật hết ngay hôm nay.

Người thích ăn chơi kịp thời có thể bằng lòng một cách tự giác vì vui thú lúc này mà phải trả ra sự đau khổ mãi mãi sau đó.

- Tôi có quen một cán bộ trợ lý nghiên cứu trẻ, ba năm trước anh ta có một gia đình hạnh phúc. Công tác trong một đơn vị nghiên cứu cấp tỉnh, là một người còn trẻ rất có tiền đồ phát triển, cấp trên cũng rất trọng dụng anh ta. Nhưng anh ta lại theo đuổi sự vui thú nhất thời, hầu như đã nửa công khai có quan hệ với mấy cô nhân viên tạm tuyển cùng đơn vị. Một bạn học thời đại học của anh ta hỏi anh ta vì sao như vậy? Anh ta có vẻ tự đắc
trả lời:

"Ðời người chẳng phải chính là mưu cầu vui thú không" "Tại sao phải vứt bỏ vui thú của hôm nay lại uổng công nghĩ đến nào là tiền đồ của ngày mai" Trời mà biết được ngày mai sẽ ra sao? Ngày mai, bạn là ai, tôi là ai, bạn ở đâu? Tôi ở đâu đều không thể trả lời rành mạch được"

Không lâu, sự việc này bị vợ biết được, vợ nói đến lãnh đạo của đơn vị anh ta, lãnh đạo bắt anh ta kiểm điểm và xử lý hành chính. Các cô nhân viên tạm tuyển thoát lui, còn vợ thì đề xuất ly hôn với anh ta.

Gia đình hạnh phúc bị phá vỡ, những ấn tượng tốt đẹp trong lòng đồng nghiệp và lãnh đạo ban đầu cũng bị phá vỡ. Từ đó, anh ta gục hẳn lâm vào cảnh lo buồn và đau khổ. Muốn chuyển đơn vị, nhấp nhỏm mấy lần đều chưa thành công. Ly hôn đã ba năm rồi, đến nay vẫn ở một mình.

Theo đuổi ăn chơi kịp thời đến mức cực độ, thậm chí có thể vì vui thú lúc này mà bất chấp cả chết chóc của cả sau này. Kẻ uống thuốc độc để giải khát là một điển hình. Mặc dù anh ta biết đó là thuốc độc sau khi uống vào sẽ giết chết sinh mệnh của anh ta, nhưng anh ta để giải trừ cơn khát trước mắt nên vẫn uống.

Những chuyện đời giống như thế chúng ta thường luôn có thể nghe thấy.

Xét đến cùng nhận thức của kẻ theo đuổi ăn chơi kịp thời đối với sinh mệnh là hoàn toàn sai lầm.

Sinh mệnh của chúng ta bắt đầu từ lúc đến với nhân gian, từng giờ từng phút đều luôn hướng về tương lai. Chỉ có tương lai mới tích tụ khả năng vô cùng đa dạng, tràn ngập những mê hoặc to lớn chúng ta có thể tưởng tượng và không tưởng tượng ra, tràn ngập hy vọng vô hạn.

- Có được khả năng vô cùng đa dạng, tồn tại sinh mệnh của chúng ta mới có ý nghĩa.

Chính là trên ý nghĩa này Heidegger nói: "Người với tư cách là người là ở tương lai, từng giờ từng phút đều là tương lai".

Song, một vấn đề khó, quan trọng, một nghịch luận to lớn lại xuất hiện trên sự tồn tại thời gian.

Lúc này là một giới hạn có thể chia cắt vô hạn, giống như điểm không có chiều dài, là một tồn tại căn bản hư vô. Nó vừa có tính chất luôn luôn hướng về tương lai, không ngừng đón nhận tương lai, lại có sự tồn tại luôn hướng về quá khứ, không ngừng trôi qua để biến thành quá khứ.

Cho nên, khi chúng ta luôn hướng về tương lai, thiết kế tương lai, sinh mệnh lúc này của chúng ta mới giàu sức sống, tràn đầy ý nghĩa.

Khi chúng ta không chú ý đến tương lai, không suy nghĩ cho tương lai, sinh mệnh lúc này của chúng ta sẽ trở nên tồn tại hư vô, trở thành sinh mệnh không có sức sống, không có mong đợi.

Một sinh mệnh không có sức sống, không có mong đợi chẳng phải là một xác chết đó sao?

Bạn không đếm xỉa đến tương lai, hòng nắm chắc lấy lúc này, tưởng là đã nắm chắc được lúc này, đang hưởng thụ lúc này, kỳ thực là một giấc mộng ảo tưởng. Bởi vì lúc này hoặc là lấy quá khứ làm điểm tựa không ngừng trôi đi biến thành quá khứ, hoặc là lấy tương lai làm điểm tựa không nhận đón nhận tương lai, mà lúc này cô lập là một thứ căn bản hư vô, cho nên trên thực tế bạn nắm không chắc lúc này, mà không phải là đang hưởng thụ lúc này. Bạn là đang vặn dây cót của sinh mệnh quay ngược hướng về quá khứ. Trên thực tế, bạn sống trong quá khứ! Quá khứ có nghĩa là đã chết. Cho nên nói bạn đã biến mình trở thành một xác chết rồi.

Chỉ có khi bạn nhận thức sinh mệnh như vậy, bạn mới có thể tỉnh ngộ, vừa khéo là kẻ theo đuổi hưởng lạc kịp thời đang sống trong hư vô, chỉ có đời người hướng về tương lai, mới là vững vàng chắc chắn, tràn ngập ý nghĩa.

Xem tiếp Khoảnh khắc bị phê bình khiển trách

51- Khoảnh khắc bị phê bình khiển trách

* Phàm những lời phê bình chỉ trích bạn đều có giá trị chân chính đối với cuộc đời của bạn. Bạn không thể bỏ qua nó, cũng không thể vứt bỏ nó.

* Sự trưởng thành sinh mệnh của bạn, sự chín chắn cá tính của bạn không thể tránh quá trình tiếp nhận phê bình chỉ trích mà đời người không thể vượt qua này.

Ðến với thế giới này, thể xác và tinh thần của chúng ta đều bắt đầu trưởng thành từ không hoàn hảo đạt đến hoàn hảo.

Cuộc đời của chúng ta đều là từ không hiểu biết đến có hiểu biết, từ hiểu biết quá ít đến hiểu biết tương đối nhiều. Sau khi có hiểu biết thì có đạo đức, từ đạo đức nhỏ đến có đạo đức lớn, từ đức hạnh giản đơn ấu trĩ đến thành thục và cao thượng. Sau khi có đức hạnh thì có ranh giới của cuộc đời, từ thô tục đến thanh cao. Nhân cách, lý tưởng, tinh thần, tình cảm v.v... của chúng ta, tất cả phàm có liên quan đến sự sinh tồn làm người của chúng ta đều là một quá trình tuần tự tiệm tiến, thực hiện dần từng bước.

Sinh mệnh là một quá trình. Chúng ta không thể vượt qua quá trình chạy thẳng đến kết quả.

Chúng ta rốt cuộc trở thành một người ra sao, trước tiên quyết định bởi việc tự rèn luyện của chúng ta trong quá trình này; thứ hai là quyết định bởi ảnh hưởng của các yếu tố thật giả, thiện ác và tốt xấu của bên ngoài trong quá trình này đối với chúng ta.

Mặc dù có thể chia ra hai lớp trong và ngoài như thế, nhưng thật ra xét đến cùng vẫn là ở bản thân chúng ta. Ðối với các yếu tố thật giả, thiện ác, tốt xấu của bên ngoài phân biệt ra sao, đối xử như thế nào, cuối cùng do chính chúng ta quyết định.

Trong đó, đối xử với việc phê bình chỉ trích của người khác ra sao, cũng lại là một vấn đề phân biệt và đối xử với các yếu tố thật giả, thiện ác và tốt xấu của bên ngoài ra sao.

Người bình thường chúng ta đều thường thích nghe lời tốt đẹp, nghe lời biểu dương, nghe lời nịnh, nghe lời tôn trọng, nghe lời tâng bốc, nghe lời đề cao. Nghe những lời này, bất kể là nghe được trước mặt hay là nghe được ở sau lưng, bất kể những lời này là thật hay giả, bất kể người nói những lời này là thành tâm thành ý hay là giả ơn giả nghĩa hoặc ác ý, đều thích nghe. Cũng bất kể anh ta là người phát ra trực tiếp hay người truyền lại những lời này, bạn đều thích anh ta, luôn cảm thấy thuận tai, trong lòng nhẹ nhõm, ngọt ngào.

Ngược lại, người thường luôn không thích nghe những lời phê bình chỉ trích, ghét nghe những lời làm cho mình không vừa lòng, ghét nghe những lời chỉ ra những sai lầm thiếu sót của mình. Bất kể những lời này là nghe được trước mặt hay là nghe được ở sau lưng, bất kể những lời này là thật hay giả, bất kể những người nói những lời này là thành tâm thành ý hay là chủ ý hãm hại, đều ghét bỏ, đều không muốn nghe thấy. Nếu anh ta là người trực tiếp nói ra những lời này, bạn có thể ghét anh ta, hận anh ta, thậm chí có thể căm ghét anh ta một đời. Nếu như anh ta là người truyền lại những lời này, bạn cũng có thể ghét anh ta, hận anh ta, cho rằng anh ta là người tán thành những lời này. Nghe đến những lời này luôn cảm thấy trái tai, trong lòng không vui và buồn phiền.

Lại không biết đây chính là một sai lầm người thường phạm phải, là một loại tâm lý yếu đuối hoặc không có sáng suốt tự biết mình hoặc là một sai lầm do theo đuổi hư vinh dẫn đến.

Nhược điểm của tính người quá nhiều. Sai lầm đời người thường mắc phải cũng không ít.

Bạn tưởng là hễ cứ là những lời nói tốt đẹp về bạn đều có thể có tác dụng tuyên dương và mở rộng ảnh hưởng tốt đẹp của bạn. Trên thực tế, kẻ ác không nói điều thiện, người thiện không nói điều ác. Bạn đừng nên quá tin tưởng giá trị của những lời nói đó, cũng đừng nên tưởng là hễ người nói điều tốt cho bạn đều là người thích bạn, tin tưởng bạn, sùng bái bạn. Những người lõi đời, cũng có khối người.

Tuân Tử nói: "Người a dua nịnh hót tôi, là kẻ thù có ý định muốn
hại tôi".

Trương Hiếu Tường, người đời Tống trong sách ?Thủ hữu minh? có nói: Người thuận theo lời tôi nói là người hại tôi. Người dùng cách làm không chính đáng để lấy cảm tình thì quỷ thần dưới âm ty cũng sẽ trừng phạt
anh ta.

Còn đối với tất cả những lời phê bình chỉ trích bạn chỉ cần anh ta không phải có hàm ý hãm hại, khinh miệt ác độc, bạn có thể trước hết nên thâu tóm tất cả. Bạn không phải so đo tính toán những lời phê bình chỉ trích này có phiến diện hay không, có chuẩn xác không, cũng không cần so đo tính toán người phê bình chỉ trích bạn dùng phương thức gì: trực tiếp hay gián tiếp, cứng rắn hay mềm dẻo, cá biệt hay đại chúng; cũng không cần phải so đo tính toán anh ta là bậc cha anh, phải vai cùng lứa hay bọn đàn em đàn cháu, tuổi tác so với bạn nhiều hơn hay ít hơn, bạn đều không phải để ý đến.

Bạn chỉ cần giữ một điều: phàm những lời phê bình chỉ trích bạn đều có giá trị chân chính đối với cuộc đời của bạn. Bạn không thể bỏ qua nó, cũng không thể vứt bỏ nó.

Nếu như bạn còn đang trẻ, những lời phê bình chỉ trích bạn càng có giá trị quan trọng hơn. Sự trưởng thành sinh mệnh của bạn, sự chín chắn cá tính của bạn, không thể tránh quá trình tiếp nhận phê bình chỉ trích mà đời người không thể vượt qua này.

Bạn chỉ có không ngừng tiếp nhận sự phê bình chỉ trích của người khác, mới có thể làm cho mình sáng mắt, không bị bưng bít.

Bạn đừng nên để ý đến những lời ấy, nghe không xuôi tai, nhận thì ngượng nghịu. Mọi người đều biết: trung ngôn nghịch nhĩ lợi ư hành (lời nói thẳng nghe không xuôi tai, nhưng có lợi cho công việc) và thuốc đắng dã tật.

?Tuân Tử. Tu Thân? nói: Phàm là người phê bình sai sót của tôi một cách thích hợp, đều là bậc thầy của tôi".

Phục tùng điều hay lẽ phải, vui vẻ tiếp nhận sự phê bình vừa là đạo đức cao thượng rộng rãi thoáng đãng, dũng cảm sửa chữa sai lầm của chúng ta, cũng là trí tuệ đối nhân xử thế của chúng ta.

Người thiếu trí tuệ thì không nghe khuyên can che giấu khuyết điểm, giấu lỗi sợ phê bình. Như vậy ai còn muốn phê bình chỉ trích anh ta nữa? Ai còn quan tâm đến sai sót của anh ta nữa? Chặn đứng đường phê bình, xem ra như bưng bít người khác nhưng kỳ thực là bưng bít mình. Vị hôn quân nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc - Chu Lệ Vương sai Vệ Vu theo dõi những người phê bình chỉ trích ông ta, bắt được thì chặt đầu. Người trong nước không dám nói điều gì, chỉ đành quắc mắt nhìn nhau. Ông ta tự cho là đắc ý, tưởng là đã quét sạch mọi lời ta thán của người mà không biết là như bịt dòng nước, một khi bị vỡ thì người chết càng nhiều. Bưng bít dư luận của người ta, thời gian càng lâu thì tai nạn hủy diệt sẽ có thể ập tới. Về sau, người trong nước nổi lên chống lại bắt Chu Lệ Vương đầy đến đất Trệ (1) để cho ông ta chết ở đó.

Trong lịch sử, thường những bậc quân vương dũng cảm nhận sự can gián, có thể lắng nghe ý kiến phê bình của kẻ bày tôi, phần nhiều chính trị tương đối trong sáng, mà chính tích hiển hách. Lý Thế Dân là một trong những người ấy. Ông đã từng khuyến khích bày tôi hấp thu những bài học diệt vong của các triều đại trước, trực tiếp can gián đối với ông, ông nói:

?Người ta muốn tự nhìn thấy hình dáng của mình, cần phải nhờ gương sáng, vua muốn biết sai sót của mình cần phải trông mong ở những kẻ trung thần. Nếu như ông vua ấy từ chối việc can gián của bày tôi hiền, thì bầy tôi sẽ a dua thuận theo ý chỉ, vua đành mất nước. còn bày tôi há có thể bảo toàn! Ví như bọn Ngu Thế Cơ xiểm nịnh Dạng đế để bảo toàn phú quý, Dạng đế đã bị giết, bọn Thế Cơ cũng bị chém. Các khanh nên lấy đó làm răn, việc có được mất, chớ nên tiếc nói hết lời?.

Do Lý Thế Dân dũng cảm nhận can gián, nên trong cả một khoảng thời gian rất dài có thể giữ được đầu óc tỉnh táo, trong thời gian tại ngôi đã giành được thành công trị vì đất nước rất lớn.

Mỗi chúng ta nếu hoan nghênh sự phê bình của người khác thì người khác vui lòng hướng dẫn bạn, chỉ ra chỗ đúng sai cho bạn, chỉ có lợi nhiều mà không có chút hại gì đối với bạn.

Nếu bạn còn đang trẻ, hãy dũng cảm tiếp nhận phê bình chỉ trích, có thể bù đắp lại những khiếm khuyết của bạn như: tiếp xúc với đời còn nông cạn, kinh nghiệm không đủ, thích xốc nổi bộp chộp, ít suy nghĩ sâu xa.

Nếu bạn đã đến tuổi trung niên, dũng cảm nhận sự phê bình, chỉ trích có thể tưới thêm vào một giọt nước mát trong lành vào thời bạn đang được gió xuân đắc ý, thời cực thịnh của ngọn lửa đang vượng. Nếu như bạn quá nóng hãy để cho bạn lạnh bớt đi một chút; nếu bạn quá lạnh hãy để cho bạn nóng lên một chút.

Nếu bạn tuổi đã xế thu, vẫn có thể dùng cảm tiếp nhận phê bình, để làm cho bạn giảm bớt một số nhược điểm tự cho mình là đúng, tiếp xúc nhiều không khí mới mẻ trong lành, từ đó mà có thể làm trẻ hơn được
một chút.



Xem tiếp Khoảnh khắc gặp bất hạnh ngoài ý muốn trong phần V- Chạy thuyền ngược dòng

52- Khoảnh khắc gặp bất hạnh ngoài ý muốn

* Rơi vào chỗ chết mà sau lại sống, đặt vào bước đường cùng mà sau vẫn tồn tại. Khi gặp bất hạnh, có lẽ chính là ngày bạn bắt đầu vận may.

* Chỉ cần bạn không ngã xuống, vận rủi hoàn toàn có thể mang đến cho bạn vận may ngoài ý muốn cũng giống như vận rủi.

Những việc hoặc là người bị hại vì tai nạn giao thông, hoặc mắc phải tật bệnh cực kỳ đau khổ, hoặc gặp hỏa tai, bị trộm cướp v.v... đều là những sự kiện bất hạnh trong quá trình của cuộc đời.

Ðời người quả thực có rất nhiều, rất nhiều nỗi gian truân và trắc trở, trong một đời hầu như mỗi người đều có thể gặp những bất hạnh ngoài ý muốn ở mức độ lớn nhỏ khác nhau.

- Ðiều đó không có gì đáng kinh ngạc, càng không có gì đáng bi quan. Thượng đế chính là lấy những gian truân vất vả thậm chí cả bất hạnh để rèn luyện phẩm cách của chúng ta, làm cho chúng ta trở nên kiên cường vô cùng. Khi nỗi bất hạnh ngoài ý muốn giáng xuống đầu bạn, bạn nhận thức nó và xử lý nó ra sao?

Bất hạnh đành là đã xẩy ra, đi theo con đường nào hoàn toàn do sự lý giải của bạn đối với bất hạnh, sự lý giải đối với bất hạnh và quan hệ đời người, là ở chỗ bạn có ý chí và tinh thần như thế nào.

Mà lúc ban đầu, sinh mệnh của bạn vận động ra sao lại không chỉ là việc thuộc phía tình nguyện của bạn. Sinh mệnh của bạn từng giờ từng phút vừa thuộc về chính bạn, do bản thân bạn thừa nhận và điều khiển, đồng thời lại thuộc về thế giới bên ngoài - thuộc về người khác, thuộc về xã hội, thuộc về tự nhiên. Bởi vì bạn sinh tồn một cách tất nhiên trong thế giới bên ngoài, giao tiếp với người khác, xã hội và tự nhiên. Thế giới bên ngoài phát sinh liên hệ và bất hòa với sự vận động sinh mệnh của bạn như thế nào, tác dụng với sinh mệnh của bạn ra sao, bạn sẽ nhận được ảnh hưởng của thế giới bên ngoài như thế nào tất cả mọi việc này không thể hoàn toàn do bản thân bạn. Thế giới bên ngoài đến với sinh mệnh của bạn bao hàm quy luật tất nhiên, cũng ẩn chứa tính khả năng đa dạng vô hạn. Thế giới bên ngoài đối với bạn cũng đa dạng vô hạn, hơi lệch khỏi bạn một chút đã không phải như thế này thì thành như thế kia. Chỉ có điều bản thân bạn mãi mãi đều chiếm vị trí quyết định chủ đạo, còn thế giới bên ngoài chỉ chiếm địa vị quan trọng thứ yếu.

Cho nên, tính ngẫu nhiên của vận động sinh mệnh cũng sẽ ẩn chứa trong quan hệ tất nhiên củ vận động sinh mệnh với thế giới bên ngoài.

Không nghi ngờ gì nữa, gặp bất hạnh là hiện tượng có tính ngẫu nhiên trong vận động sinh mệnh. Mà một khi hiện tượng ngẫu nhiên này xuất hiện, sau khi trở thành sự thật đã định, tính ngẫu nhiên lập tức trở thành tính tất nhiên.

Bạn đã do ngã bị thương nên bị cưa? một chân, từ đó về sau bạn tất nhiên trở nên người tàn tật.

Bất kể bạn từ chối và không thể lý giải ra sao, cũng bất kể bạn bi quan như thế nào, dù thế nào bất hạnh đã thành sự thật, đây chính là vận mệnh của bạn.

Gặp bất hạnh ngoài ý muốn, trên thực chất là một trận thách thức của vận mệnh, không phải bạn chinh phục vận mệnh bất hạnh, chính là vận mệnh bất hạnh chinh phục bạn.

Sau khi vận mệnh đã chọn bạn như thế, bạn cũng chỉ có thể chọn lựa vận mệnh như thế!

Ðừng nên bi thương, hãy lau khô nước mắt. Hãy dũng cảm đứng lên chống lại vận mệnh, biến đau thương thành sức mạnh, chuyển vận rủi thành vận may. Ðây chính là thiết kế cuộc đời đẹp nhất của bạn.

Lúc này, mặc dù đã gặp bất hạnh, nhưng vận mệnh của bạn vẫn do bạn và thế giới bên ngoài cùng chung điều khiển. Tác dụng và ảnh hưởng chung của bạn và thế giới bên ngoài hình thành vận mệnh của bạn từ đó về sau.

Rơi vào chỗ chết mà sau lại sống, đặt vào bước đường cùng mà sau vẫn tồn tại. Khi gặp bất hạnh, có lẽ chính là ngày bạn bắt đầu vận may. Chỉ cần bạn không ngã xuống, vận rủi hoàn toàn có thể mang đến cho bạn vận may ngoài ý muốn giống như vận rủi.

Cales khi sinh ra đã gặp bất hạnh, hai mắt đều mù. Nhưng do lòng yêu quý và khuyến khích nhiệt tình của cha mẹ, do sự cố gắng không ngừng của bản thân, ông đã trở thành thiên tài đặc biệt làm cho mọi người phải kinh ngạc. Mặc dù hai mắt mù ông vẫn có thể cùng sinh hoạt và học tập giống như trẻ bình thường với thành tích học tập luôn đứng ở hàng đầu, đã giành được học vị Tiến sĩ vật lý, và ngày nay đã trở thành nhà khoa học xuất sắc của cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ phụ trách thu thập về phương diện sinh vật vũ trụ bên ngoài.

Zhang Yong Jing (Trương? Vĩnh Cạnh) người huyện Yết Tây, tỉnh Quảng Ðông, khi ông kinh doanh cửa hàng dược ở Hồng Kông đang buôn bán ngày càng hưng thịnh, tiền của tăng mạnh, danh dự lên cao, đang lúc mở rộng kinh doanh thì gặp một tai họa lớn, cửa hàng dược bị bọn cướp cướp sạch, tài sản tổn thất thảm hại và nặng nề. Lúc này, Trương Vĩnh Cạnh suýt nữa thì ngã gục không dậy nổi. Về sau được sự giúp đỡ của bạn bè, ông đã đứng dậy được. Vay mượn tiền, mua hàng chịu, bản thân gánh chịu hơn 40 vạn đồng tiền nợ, bắt đầu kinh doanh trở lại. Hơn nữa sau khi bị tai họa, ông đã bộc lộ ra một chí lớn dạt dào và lòng nhiệt tình cháy bỏng làm cho bản thân ông và người khác đều kinh ngạc, các mưu lược kinh doanh đều vận dụng được rất tốt, không lâu đã trả hết mọi khoản nợ nần. Mười năm phấn đấu, Trương Vĩnh Cạnh đã lại dấn mình vào hàng những người cực giàu ở Hồng Kông, trở thành ?Vua dương sâm hoàn? nổi tiếng khắp năm châu bốn biển.

Ðiển hình hơn là bà Klasong - Akino. Sau khi chồng là ông Benigeno - Akino bị bắn chết, bà đã đứng lên từ biển máu của chồng, từ đau thương to lớn. Bà đã từ một tiểu thư quý tộc vốn thích yên tĩnh, hơi e lệ và ham sách vở, một bà nội trợ và một thiếu phụ hiền dịu bằng lòng núp ở trong nhà để đọc tiểu thuyết và xem truyền hình, không muốn hỏi han đến việc chính trị của chồng, một bước nhảy lên trở thành nữ tổng thống đầu tiên trong lịch sử Philippin, đã thổi lên một luồng bão táp trên toàn thế giới, lãnh đạo nhân dân Philippin trong nhiều phương diện như hòa giải mâu thuẫn dân tộc, làm sống lại nền kinh tế, khôi phục chế độ dân chủ, phát triển ngoại giao đều giành được thành tích làm mọi người phải chú ý, giành được sự khâm phục của nhiều người. Nếu không phải là tai nạn to lớn đó, nếu không phải là bà đã đứng lên từ tai nạn thảm khốc đó, thì bà Klasong - Akino sẽ không thể trở thành bà Klasong-Akino trong lòng mọi người.

Ở khoảnh khắc bạn gặp bất hạnh, hãy nghĩ đến những người này, hãy nghĩ đến hàng ngàn hàng vạn dũng sĩ đã đứng lên từ trong bất hạnh, bạn có thể giống như họ, hãy dũng cảm đón nhận thách thức của vận mệnh.

Bất kể là thiên tai hay nhân họa, chỉ cần bạn bóp chặt lấy cổ họng của vận mệnh, bạn vẫn cứ là bạn. Bất cứ bất hạnh nào, bất cứ tai nạn nào, bất cứ đả kích nào đều sẽ đành khuất phục trước bạn.

Xem tiếp Khoảnh khắc đau ốm liên miên

53- Khoảnh khắc đau ốm liên miên

* Danh ngôn của Roosevelt: Tôi không tin cái bệnh trẻ con này (bệnh tê liệt trẻ em) có thể đốn ngã một trang nam tử đường đường.

* Y nghĩa của đời người chỉ có thể do ý chí của từng người tìm ra, rèn luyện ra.

Mọi người đều biết, thể chất rắn rỏi mạnh khỏe, tinh lực hưng vượng tràn trề có ý nghĩa trọng đại biết mấy đối với thành tựu sự nghiệp của một người. Có danh nhân đã nói:

"Người có một phần bản lĩnh, thân thể cường tráng có thể thắng hơn người có mười phần bản lĩnh, thân thể yếu đuối nhiều tật bệnh".

Từ một khía cạnh nào đó để xét đương nhiên như thế.

Song, ở đây nói là ?có thể thắng hơn?, chứ không phải là chắc chắn thắng hơn.

Chúng ta cũng có thể nói như thế này:

Người có một phần bản lĩnh, thân thể cường tráng, không nhất định thắng hơn người có mười phần bản lĩnh thân thể yếu đuối nhiều bệnh tật.

Chúng ta cũng hoàn toàn có thể nói như thế này:

Người có mười phần bản lĩnh, thân thể yếu đuổi nhiều bệnh tật, có thể thắng hơn người có một phần bản lĩnh, thân thể cường tráng.

Chúng ta thậm chí có thể nói như thế này:

Người chỉ có một phần bản lĩnh mà thân thể yếu đuối nhiều bệnh tật, có thể thắng người có mười phần bản lĩnh thân thể cường tráng.

Tại sao?

Ở đây ẩn náu một tiền đề quan trọng: ý chí của con người. Ý CHÍ BÁM dựa trong sinh mệnh một cách vô hình, trở thành sức mạnh to lớn khống chế thành BẠI SỰ NGHIỆP CỦA BẠN. Ý chí, thân thể và bản lĩnh cấu thành ba yếu tố lớn của sự thành bại của đời người.

Với điều kiện thân thể và bản lĩnh như nhau, người có chí kiên cường thắng hơn người có ý chí nhu nhược.

Với điều kiện ý chí và thân thể như nhau, người có bản lĩnh thắng hơn người có bản lĩnh nhỏ.

Với điều kiện ý chí và bản lĩnh như nhau, người có thân thể cường tráng thắng hơn người có thân thể yếu đuối nhiều bệnh tật.

Ý chí trong ba cái đó luôn luôn có vai trò quyết định chủ đạo.

Người có bản lĩnh nhỏ, ý chí kiên cường, có thể thắng hơn người có bản lĩnh lớn, ý chí nhu nhược. Người thân thể yếu đuối bệnh tật nhiều, ý chí kiên cường có thể thắng hơn người thân thể cường tráng, ý chí nhu nhược.

Cho nên, chỉ cần bạn có ý chí kiên cường, cho dù bạn đau ốm liên miên, cho dù bạn bản lĩnh bình thường, bạn vẫn có thể trở thành kẻ mạnh của cuộc sống như thường, ôm ấp cuộc đời thành công. Vô số sinh mệnh kiểu Trương Hải Ðịch đều đã chứng thực lý lẽ này.

Nếu như bạn có ý chí kiên cường, mà lại có bản lĩnh xuất sắc, cho dù bạn đau ốm liên miên, bạn vẫn có thể làm nên sự nghiệp long trời lở đất như thường.

Helen Kelle sinh ra sau 19 tháng đã bị mù mắt, tai điếc và miệng câm đã dựa vào ý chí kiên cường của bà và tình yêu to lớn của những người xung quanh bà, 17 tuổi đã thi được vào trường Havard, đã học được 4? loại ngôn ngữ: Anh, Pháp, Latin và HyLạp, 14 tác phẩm nổi tiếng đã được dịch ra hơn 50 thứ tiếng vang dội toàn thế giới, được ca tụng là nhân vật kiệt xuất thế giới của thế kỷ 19 có thể ngang tầm với Napoleon.

Xuônkôpski thời thiếu niên bị sốt phát ban (scarlet fever) nên tai bị điếc, bị đuổi? khỏi trường, đã dùng ý chí và nghị lực phi thường, dựa vào thư viện tự học cuối cùng đã trở thành tài năng toán học thần kỳ, trong lĩnh vực khoa học vũ trụ đã giành được thành công to lớn, được gọi là ?cha đẻ của ngành vũ trụ? Liên Xô.

Trê-Khôp từ 28 tuổi đã bị bệnh tật xâu xé, đồng thời trong 16 năm vật lộn với bệnh tật đã viết ra hàng loạt truyện ngắn kiệt xuất nổi tiếng
thế giới.

Heine trong 8 năm cuối cùng của cuộc đời, chân tay không thể cử động được, mắt cũng bị mờ đã ngoan cường nằm trong ?nấm mồ chăn đệm? ngâm bài thơ nổi tiếng toàn cầu.

Bethôven khi hai tai bị điếc, bệnh tật liên miên chịu hết nổi đau khổ giày vò, ý chí kiên cường của ông đã làm ông trở nên như một con sư tử dũng mãnh, đã sáng tác hàng loạt bản nhạc vĩ đại lừng danh toàn thế giới: "anh hùng", "vận mệnh", "điền viên", "Bản giao hưởng số 9".

Roosevelt sau khi bị viêm tủy sống không khuất phục bệnh tật, ông nói: "Tôi không tin cái bệnh trẻ con này (bệnh tê liệt trẻ em) có thể đốn ngã một trang nam tử đường đường". Cuối cùng ông đã vinh dự bước lên ngôi Tổng thống thứ 32, ngồi xe lăn vào Nhà trắng.

Ý chí tại sao lại thần kỳ như vậy?

Cái thân thể bằng xương bằng thịt chúng ta vốn chẳng có ý nghĩa gì đáng nói, mượn lời của Hồ Thích để bàn, nó chỉ là "một sự thật CỦA SINH VẬT HỌC". Ở đây, sự tồn tại của chúng ta và sự tồn tại của một con khỉ, một con ngựa vốn chẳng có khác biệt gì cả. Ý NGHĨA CỦA ÐỜI NGƯỜI CHỈ CÓ THỂ DO Ý CHÍ của từng người tìm ra, rèn luyện nên: cao thượng hay ti tiện, trong sạch hay ô uế, tài cán hay vô dụng v.v... hoàn toàn dựa vào ý chí của chính chúng ta để quyết định. Anh ta đem cái đống thịt kia của anh ta đặt vào mục tiêu ăn uống chơi bời, ăn không ngồi rồi, đây chính là ý nghĩa cuộc đời của anh ta. Bạn vật lộn, phấn đấu, tranh giành làm kẻ mạnh của cuộc sống, đây sẽ thành ý nghĩa cuộc đời của bạn.

Cho nên Hồ Thích nói: "Sinh mệnh vốn không có ý nghĩa, bạn muốn cho nó ý nghĩa gì thì nó sẽ có ý nghĩa đó".

Một người ý chí bạc nhược, hoặc nói người thiếu tự chủ theo đuổi ý thức mạnh mẽ, ý nghĩa sinh mệnh mà anh ta phó thác cho anh ta là nông cạn, như thế thì anh ta cũng sẽ tất nhiên bị dòng lũ việc đời xung quanh nhấn chìm.

Ngược lại, người có ý chí kiên cường, người có ý thức tự thực hiện và tự giác theo đuổi mạnh mẽ, ý nghĩa mà anh ta phó thác cho sinh mệnh của anh ta là cao thượng, anh ta có thể trổ hết tài năng, vượt hẳn người khác làm nên sự nghiệp vĩ đại.

Thế giới vô biên, biển người mênh mang, trong đó đang tồn tại một hiện tượng phổ biến là: người càng nghèo càng thành công về sau.

Nói một cách tương đối, khi thân thể bằng xương bằng thịt này của chúng ta tồn tại với trạng thái bình an mạnh khỏe, thì ý thức nguy cơ của sinh mệnh dễ dàng nhạt nhẽo, ý chí cũng dễ dàng trầm lắng xuống, việc tìm ý nghĩa đối với sinh mệnh cũng thường thường không phải là bức thiết và mạnh mẽ như thế.

Còn khi thân thể xương thịt này của chúng ta chịu sự giày vò của bệnh tật, hoặc có khiếm khuyết tàn tật nào đó, thân thể tồn tại với trạng thái không yên ổn tử thần chằm chằm nhìn ngó chúng ta, ý thức nguy cơ sinh mệnh phần lớn có thể tỉnh ngộ lại, ý chí theo đó cũng kiên cường, việc tìm ý nghĩa đối với sinh mệnh cũng sẽ theo đó bức thiết và mạnh mẽ hơn.

Cho nên người thân thể bị bệnh tật thời gian lâu dài hoặc người bị tàn tật thường thường có thể giành được thành quả phi thường. Họ lấy ý nghĩa thực hiện sinh mệnh của mình để có được một dạng cân bằng tâm lý.

Ở khoảnh khắc bệnh tật liên miên, có theo đuổi này là một phẩm chất vô cùng quý báu. Nếu như không có sự theo đuổi này, sinh mệnh chỉ có thể càng thêm đau khổ, năm tháng tất nhiên càng chịu đựng không nổi.

Xem tiếp- Khoảnh khắc thất nghiệp

54- Khoảnh khắc thất nghiệp

* Không phải là không thê nói, khi thất nghiệp, chính bắt đầu cơ hội mới của bạn đến.

* Sau khi thất nghiệp, con đường của cuộc sống vẫn ở dưới chân bạn, chỉ cần bạn không mơ ước viển vông, chỉ cần bạn dám tiến lên, cuộc đời sẽ luôn luôn mỉm cười với bạn.

Thất nghiệp, rơi vào nghịch cảnh của cuộc sống, lại đối mặt với một nấc trắc trở của đời người. Bất kể là bạn vì nguyên nhân gì mà mất việc làm, là nguyên nhân chủ quan hay nguyên nhân khách quan đành chịu, trước khi bạn tìm lại được công việc làm, bạn đều có thể có cảm giác nhẹ nhõm hoặc nặng nề.

Nhất là khi, nếu như bạn đã từng quen bưng chiếc bát sắt men, quen ăn cơm bếp tập thể, đột nhiên bị quy luật kinh tế thị trường ép đến mức đứng hẳn sang một bên, thì cảm giác đau khổ của bạn sẽ càng thêm nặng nề hơn.

Ðể hạn chế cảm giác này, bạn xoay xở ra sao? Ðồng thời bạn tự nhận để thoát khỏi nghịch cảnh và khai thác cục diện mới như thế nào?

- Trước mắt bạn lại thêm một vấn đề khó của cuộc đời.

Lúc này, điều tồi tệ nhất, đáng sợ nhất là chán nản sa ngã, hoặc giận trời trách người, bất mãn trong lòng hoặc ngã gục không gượng dậy được nữa, từ đó lười biếng lêu lổng. Như thế, ngoài việc làm cho hoàn cảnh của bạn càng thêm tồi hơn, không thể có bất cứ một kết cục tốt đẹp nào khác.

Tư tưởng lười biếng lêu lổng sẽ phá hoại thể xác và tinh thần của bạn, làm mất đi tài năng của bạn.

Oán trời trách người, bất mãn trong lòng chẳng có giá trị gì cả. Xuất hiện thất nghiệp vốn là hiện tượng bình thường của nền kinh tế sôi động. Trong quá trình vận động của nền kinh tế thị trường, không có hiện tượng thất nghiệp mới là không bình thường. Chỉ có nền kinh tế kế hoạch như một dòng nước không chảy mới cố định người sản xuất trên một cương vị cho mãi tới lúc nghỉ hưu, không xuống chức cũng không đổi vị trí, bạn vị tất còn lưu luyến dòng nước tĩnh đó, lưu luyến cái xoong cơm tập thể ăn không no, đói không chết đó chăng? Bạn nên quăng bỏ nó đi một cách dứt khoát, thiết kế lại mình, để thích ứng với quy luật vận động của kinh tế thị trường.

"Thực hành kinh tế thị trường" quyết không phải là một câu khẩu hiệu nhẹ nhàng! Tiếp nhận hiện thực thất nghiệp, tìm lại việc làm sẽ là một trong những cái giá bạn phải trả.

Nếu như sau khi thất nghiệp, bị gục ngã không đứng dậy nổi, lười biếng lêu lổng, kết cục của nó có thể càng trực tiếp mà rõ ràng: từ lười đi đến xuẩn, từ xuẩn đi đến càng lười hơn, càng lười mà xuẩn tất sẽ dẫn đến nghèo túng - lười xuẩn nghèo ba cái làm thành một thể là quy luật tất nhiên!

Bạn cần phải vứt bỏ những tình cảm và hành vi tồi tệ đáng sợ này!

Sau khi thất nghiệp, tìm lại và phát hiện mình, thiết kế lại và biểu hiện mình, mở ra lối đi khác đợi thời cơ trở lại là cách chọn lựa đẹp nhất của bạn.

Không cần thiết phải thắt cổ mình treo trên một cái cây. Phương đông không sáng thì phương tây sáng. Trời đất vẫn bao la như thế, chỉ cần bạn không nhụt chí là luôn luôn có chỗ cho bạn đứng chân.

Không phải là không thể nói, lúc thất nghiệp chính là bắt đầu cơ hội cuộc đời mới của bạn đến. Bởi vì lần thất nghiệp này đã tạo cho bạn ưu thế phát huy tốt hơn và cơ hội đặc biệt. Cho nên sau khi thất nghiệp bạn nên bình tĩnh nhìn lại mình một cách đến đầu đến đũa.

Ðiểm mạnh của bạn ở chỗ nào, ưu thế ở chỗ nào, rốt cục thích ứng làm việc gì? Một khi phát hiện ưu điểm và ưu thế của mình chuẩn xác, kiên định đi theo con đường này thoát khỏi nghịch cảnh, bạn hoàn toàn có thể đạt tới giới hạn thành công mà bạn đã không dám ước mong trước đây.

Có một giáo sư đại học dạy lịch sử, năm1987 khi tổ hợp tối ưu đội ngũ giáo sư bị phòng giáo vụ đào thải, ông ta bị ném vào hàng ngũ những người tự đi kiếm việc. Sau khi mất việc ông ta đã căn cứ vào sở trường của mình về văn vật thư họa, đã hợp tác với người khác mở một cửa hàng vẽ chữ kiêm phục chế văn vật, bán đồ dùng văn phòng và đồ trang sức của phụ nữ, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng của hàng loạt cư dân thành thị, cộng thêm có phương pháp kinh doanh nên càng buôn bán càng hưng thịnh. Ông rất nhanh chóng trở thành người giàu có nhất trong số các bạn cùng lớp thời học đại học. Mà trong con mắt của các bạn giáo sư trường ông dậy cũ, ông là một người giàu kếch xù. Ðồng thời ông còn phát biểu trên mấy tờ báo trong toàn quốc mấy bài viết về phương diện giám định và thưởng thức thư họa của Trung Quốc. Nếu như không thất nghiệp, ông ta tất nhiên chỉ là một giảng viên lịch sử loại 3. Chính vì thất nghiệp đã cho ông một cơ hội thể hiện mình chân chính.

Hệ số bảo hiểm của cuộc sống quá lớn, không có cảm giác nguy cơ, không có ý thức cạnh tranh, thường thường làm cho người ta trở nên lười biếng mà ngu xuẩn. Một khi sợi dây bảo hiểm bị đứt, anh ta tay chân có thể chẳng biết làm gì. Có một căn cứ cách mạng cũ, trước đây Chính phủ hàng tháng đều cung cấp cho nhân dân địa phương đó một khoản sinh hoạt phí nhất định. Sau hội nghị Trung ương lần thứ 3 khóa XI, nông thôn đã thực hiện chế độ khoán, đời sống của nhân dân vùng căn cứ địa cũng giống như nông thôn toàn quốc đã phát sinh biến đổi long trời lở đất, còn những người dựa vào sinh hoạt phí cố định thì phần nhiều vẫn như cũ, vẫn trong nghèo khổ.

Cho nên, thất nghiệp chính là cơ hội cực tốt để rèn luyện năng lực của bạn. Thất nghiệp sẽ ép buộc bạn dâng lên cảm giác nguy cơ, tham gia vào cuộc cạnh tranh của cuộc sống, thúc ép bạn phát huy mình, sáng tạo mình một cách thật sự. Bạn cần phải lợi dụng cơ hội này để tỏ rõ bản sắc anh hùng của bạn, quyết không thể tự nhận là kẻ bạc nhược.

Trước khi tìm được một công việc lý tưởng, vì nhu cầu cuộc sống, bạn cũng có thể dũng cảm vứt đi tâm lý chuộng hư vinh để đi làm một số công việc bình thường nhất hoặc không hợp với chí thú của mình. Ðừng tưởng là bạn đã từng là nhân viên cơ quan sẽ không thể đi làm những việc buôn nhỏ ở đầu phố. Ðừng tưởng là bạn đã từng là công nhân chính thức của nhà nước mà không thể đi làm một công nhân quét rác tạm thời. Ðừng tưởng là bạn là sinh viên mà không thể làm một tiếp viên ở khách sạn.

Có tới ba trăm sáu mươi nghề, mà nghề nào cũng xuất trạng nguyên. Chưa biết chừng bạn sẽ từ cương vị công tác bình thường đó đứng lên trở thành người có tầm cỡ, trên thế giới có vô số nhà cự phú chẳng phải đều đã bắt đầu từ những người cu li nhỏ hèn, người buôn bán nhỏ đó sao?

Hoắc Anh Ðông lúc 18 tuổi còn là một công nhân đốt lò trên phà, hơn nữa chẳng bao lâu còn bị ông chủ sa thải. Sau khi sa thải ông ta đi đến sân bay để làm phu, mỗi ngày được trả công 7 xu. Về sau, lại đi làm công nhân tán rivê, công nhân chế biến đường. Hoắc Anh Ðông đã tôi luyện ý chí ngoan cường trên vị trí của những người cu li nhỏ hèn như thế, đã hình thành phẩm cách vĩ đại. Không có những tôi luyện này rất khó nghĩ đến ông ta về sau có thể trở thành cự phú công thương.

Croc, nhà triệu phú, ông chủ tịch kỳ đầu tiên của công ty Midanlaw, đầu tiên bắt đầu kinh doanh bánh Hamburger giá 15 - 20 xu một cái, ở thành phố Chicago.

Chen Bi Shen (Trần Bật Thần) có danh hiệu là "người giàu hàng đầu ở Thái Lan" đã cất bước đi lên từ người phu khuân vác ở Bang Kok, người buôn bán lặt vặt và nhân viên nhà bếp.

Ngoài ra, mở ra con đường khác, gián tiếp thành công cũng là một thiết kế tốt đẹp sau khi thất nghiệp.

Trong sách "Lã Thị Xuân thu" có ghi chép một câu chuyện như sau: Nước Tề có một người thích đi săn, vì con chó săn không làm được việc gì, dây dưa thời gian mãi vẫn không bắt được thú săn, về nhà thì thẹn với người trong nhà, đi ra thì xấu hổ với láng giềng và bạn bè, muốn đi mua một con chó săn thì nhà lại nghèo túng chẳng có tiền nên không thể làm gì được. Thế là, anh ta không nản lòng, tạm thời cất súng săn, vứt bỏ sở thích của mình đi đến đồng ruộng siêng năng trồng trọt. Hai năm sau, gia đình giàu có, lại đem tiền mua được một con chó săn tốt, lại trở lại nghề cũ, săn được rất nhiều vượt hẳn bạn bè.

Nếu như người đi săn lúc mới đầu không có một con chó săn tốt, gia đình lại nghèo không thể mua được, hết đường xoay sở, anh ta tất nhiên không thể có bước ngoặt của đời người. Chỉ có khi anh ta mở ra một con đường sống khác, lần hồi tìm đường thắng, làm việc cật lực và siêng năng trên đồng ruộng không mệt mỏi sau hai năm mới giải thoát vòng khốn quẫn thực hiện được nguyện vọng.

Ðấy là một câu chuyện nhỏ rất có ý nghĩa gợi ý của cuộc đời. Người ta thường có thể gặp cảnh khó khăn, thậm chí đôi khi hầu như rơi vào cảnh ngộ không có lối thoát. Khăng khăng làm theo ý mình, tất nhiên tuyệt vọng, chỉ có cách đi tìm một ?con đường khác?. Con đường này sẽ tiềm ẩn trong đời sống của bạn, chỉ có bạn tự đi tìm, tự đi đào bới, tất nhiên có thể núi lượn đường vòng dẫn đến được một mảnh trời riêng.

"Suốt ngày tìm xuân chẳng thấy xuân", bỗng nhiên, "Quay về lại thấy xuân treo đầu cành".

Sau khi thất nghiệp, con đường của cuộc sống vẫn ở dưới chân bạn, chỉ cần bạn không mơ ước viển vông, chỉ cần bạn dám tiến lên, cuộc đời sẽ luôn luôn mỉm cười với bạn.

Xem tiếp Khoảnh khắc bị bãi miễn chức vụ

55- Khoảnh khắc bị bãi miễn chức vụ

* Hãy để người ta nhận thức lại bạn.

* Bạn có thể tạm thời nín lặng, đợi cho mây đen bay qua, mặt trời xuất hiện, tài hoa và năng lực xuất sắc của bạn lại có thể tỏa sáng, bạn có thể được dùng trở lại.

* Bạn ôm ấp vũ khí lợi hại, sau khi bị bãi miễn bạn có thể phủi tay áo ra đi, đến một nơi khác sẽ tái hiện lại tài ba ở đó.

Từ một chức vụ chễm trệ ở trên, có thể kêu gió gọi mưa bị bãi miễn, đột nhiên rơi xuống vị trí người bình thường hoặc đặt dưới sự cai quản của thuộc hạ mà đương thời mình quản lý, việc này đối với người bình thường, bất kể nguyên nhân bị bãi miễn của nó là gì, đều là ngượng và đau khổ.

Nếu như bạn vào năm thịnh của sinh mệnh, mà đối với thành tích công tác của mình tự mình cảm thấy rất tốt, đột nhiên vì một vài nguyên nhân không phải chủ quan mà bị bãi miễn thì sự đau khổ đương nhiên còn
lớn hơn.

Lại một trận thử thách nghiêm trọng vắt ngang qua trước mắt bạn, một mùi vị khác của sinh mệnh xông vào trong cuộc sống của bạn, cay đắng cũng thế, xấu hổ cũng thế, giận dữ cũng thế, lạnh nhạt cũng thế, bạn đều không có cách gì lẩn tránh được, bạn chỉ có thể tiếp nhận nó mà thôi.

Trên đời có rất nhiều, rất nhiều người, trong quá trình ông ta bước lên vị trí lãnh đạo, khi ông ta ở vị trí lãnh đạo làm việc rất oanh liệt đã biểu hiện ra mưu lược, tài hoa và năng lực xuất sắc. Trong đó có một nguyên nhân quan trọng: ông ta tràn ngập lòng tự tin, tinh thần hăng hái, nhiệt tình sôi nổi. Một khi bị bãi miễn, tinh thần đột nhiên suy sụp, bộ mặt hoàn toàn khác trước giống như là đổi hẳn một người khác. Cánh buồm sinh mệnh đã hạ xuống, từ đó mặc cho trôi nổi, thậm chí tự ruồng bỏ mình. Việc bãi miễn chức vụ vốn không hề gì, mà mình chà đạp mình như thế thì thật đáng tiếc, thật đáng buồn.

Ở vị trí một người quản lý có thể càng dễ phát huy sở trường của bạn hơn, dễ dàng thực hiện theo đuổi của bạn hơn. Nhưng thường cũng có khả năng như thế này tồn tại: do phẩm cách và tư tưởng cá tính độc đáo của bạn cùng với tri thức tài hoa và năng lực của bạn, bạn vốn đã không thích hợp ở vị trí lãnh đạo chỉ huy người khác, mà chỉ thích nghi ở vị trí bị lãnh đạo để thực hiện mình. Ở VỊ TRÍ lãnh đạo bạn cảm thấy đi lại khó khăn, khó tiếp tục, do đó khó mà phát huy mình, khó mà giành được thành tựu to lớn, mà chỉ có thể ở vị trí bị lãnh đạo mới hái lượm được thành quả to lớn. Những người dạng học giả, những người tính cách hướng nội, những người tính tình quá nóng nảy hấp tấp, những người không khéo xã giao, không thạo nói năng v.v... đều thuộc loại người này. Mới đầu bạn ở vị trí lãnh đạo vốn chính là một sai lầm, một đoạn đường vòng của cuộc đời. Còn ngày nay bạn bị bãi miễn chức, thì chỉ có lợi mà không hề có hại gì, bạn nên vui mừng mới phải. Bãi miễn bạn, trên thực tế là tạo cho bạn một vị trí và cơ hội để bạn thực hiện mình tốt hơn, cho nên bạn đừng nên cảm thấy tiếc, đừng nên có cảm giác tâm lý không cân bằng.

Nếu như bạn đối với năng lực lãnh đạo của mình còn ôm ấp lòng tin đầy đủ, chỉ vì không công bằng, vì mâu thuẫn nhân sự phức tạp hoặc đủ mọi nguyên nhân không bình thường khác đã bị bãi miễn chức vụ, bạn cũng không cần phải phẫn nộ. Vì phẫn nộ ngoài việc làm cho bạn khổ tâm ra, không thể có bất cứ kết quả và giá trị nào khác.

?Nước chảy đụng đến vật chống lại mới có thể bắn tóe lên những bụi nước đẹp; Con người khi bị đả kích mới có thể khai quật lên tiềm ẩn của sinh mệnh?. Có một nhà thơ trẻ đã viết như vậy.

Lúc này, bạn có thể căn cứ tình huống khác nhau để cơ động linh hoạt điều chỉnh mình:

- Dùng tài hoa và năng lực xuất sắc của bạn cao hơn người khác, ở ngay đơn vị này làm ra thành tựu to hơn, để người ta nhận thức lại bạn, làm cho bạn có thời cơ trở lại địa vị.

- Bạn có thể tạm thời nín lặng, đợi khi mây đen qua đi, mặt trời hiện ra, tài hoa và năng lực xuất sắc của bạn lại có thể tỏa sáng, bạn có thể được dùng trở lại. Mọi người đều biết: Cuộc đời chính trị của Ðặng Tiểu Bình đã từng mấy lần nâng lên hạ xuống. Mỗi khi bị nhấn chìm, ông đều bình tĩnh, không lo không sợ, ?Mặc cho sóng gió dậy, ngồi vững trên thuyền câu?. Ðợi khi sóng yên gió lặng, ông đột nhiên lại xông ra, ông lại dấy lên lại làn sóng của thời đại một lần nữa. Ðặng Tiểu Bình cuối cùng là một người chiến thắng.

- Bạn ôm ấp vũ khí lợi hại, sau khi bị bãi miễn có thể phủi tay áo ra đi, sẽ đến một nơi khác, ở đó sẽ hiện lại tài ba. Li - Laikca chính là người lấy đó mà giành được sự sùng bái vĩ đại của ?tượng trưng tinh thần Mỹ?. Ðể Hãng ôtô Ford kiếm được 3,5 tỷ đôla lợi nhuận, Tổng giám đốc hãng này là Li Laikca, năm 1978 đột nhiên bị ông chủ là Henry Ford III cất chức. Chỉ vì Laikca có công lớn làm chủ hoảng sợ, Ford lo sau khi chết địa vị Chủ tịch Hội đồng quản trị của gia tộc ông bị người ngoài dòng họ Laikca uy hiếp. Laikca lúc đó mới 54 tuổi đúng là thời hoàng kim của tuổi chín chắn và sáng nghiệp của đấng nam nhi. Ông ta từ ngôi báu Tổng giám đốc với lương năm 1 triệu đôla, có thể chỉ huy hãng ôtô Ford đồ sộ, trong một đêm đã bị rụng. Lúc này, ông đã công thành danh toại vốn có thể an nhàn ngồi hưởng cuộc đời còn lại, nhưng ông kiên quyết chọn con đường đón nhận thách thức, đi khỏi hãng Ford, không chút do dự nhận lời mời của hãng ôtô Kraisle sắp sửa bị phá sản, nhận chức Tổng giám đốc của hãng này. Mấy năm phấn đấu đã làm cho hãng Kraisle khởi tử hồi sinh, năm 1984 đã tạo ra lãi ròng 2,4 tỷ đôla - tương đương với tổng lợi nhuận của hãng này trong nhiều năm qua, lại giành được phần lớn thị trường của Hãng Ford, làm Henry Ford tức điên lên.

Ðây chính là phong thái của đấng nam nhi.

Sau khi bị bãi miễn chức vụ, thiết kế hợp lý thông thường nhất là: vui vẻ tạm biệt quá khứ, thoải mái cởi mở như xưa, tràn ngập nhiệt tình của cuộc sống, đi mở một con đường khác. Trên con đường mới vẫn ngoan cường biểu hiện mình, thực hiện mình. Nixson là một điển hình thành công ở đây.

Nixson trong tiếng cười rầm rộ nhận chức tổng thống lần thứ hai, vì vụ Watergate mà lập tức từ đỉnh núi Hymalaya của vinh dự và quyền lực rơi xuống tận Thái Bình Dương, khét tiếng xấu xa, lúng ta lúng túng bị đuổi khỏi ngôi báu Tổng thống. Mới đầu, Nixson một thời lòng dạ tiều tụy, ủ rũ không ngóc dậy được. Nhưng cuối cùng vẫn là dùng triết học nhân sinh "mãi mãi không quay đầu trở lại" của ông để chiến thắng bản thân, đã mở ra một cố gắng mới ngoan cường. Sau khi ông bị hạ bệ, đã liên tiếp xuất bản mấy tác phẩm, trở thành loại sách bán chạy nhất làm chấn động thế giới. Mặc dù khó trở lại vũ đài chính trị, nhưng ông vẫn hăng hái sôi nổi trên các vũ đài của toàn thế giới, nhiệt tình không giảm so với những năm xưa. Sau khi bị hạ, ông đã từng đi thăm 18 nước từng gặp 16 nguyên thủ quốc gia và luôn luôn tiếp nhận phỏng vấn của các báo và vô tuyến truyền hình. Trong văn phòng làm việc ở phố Wall, nơi ông sinh hoạt, thường có bạn bè cấp cao đông đúc,
trung bình mỗi ngày nhận khoảng 60 cú điện thoại. Tháng 7 năm 1984 thậm chí ông còn nhận lời mời đã chủ trì hoạt động 25 năm cuộc "Biện luận nhà bếp" nổi tiếng giữa ông với Khơrútxôp. Ông đã sắp xếp sinh mệnh của mình đến mức hết sức sinh động.

Bạn chẳng lẽ không cảm thấy cuộc đời như thế cũng chưa đủ hoàn
mỹ sao?

Xem tiếp Khoảnh khắc sa ngã

56- Khoảnh khắc sa ngã

* Sau lúc sa ngã, cuối cùng chỉ có chính bạn mới có thể cứu vớt được bạn.

* Tự ruồng bỏ, đây là một con rắn độc mãi mãi làm hủ bại và cắn rứt tâm linh.

* Mãi mãi không nên nói "Hỏng hết rồi" đối với mình.

Ðời người bãi bể nương dâu, việc đời dồn dập, chúng ta có một số người hoặc sa ngã vào cũng bùn tội ác; hoặc lúc thiếu thời đã vào trại cải tạo lao động; hoặc khi đang độ hào hoa phong nhã bị tù trong ngục, sống cuộc đời trong song sắt khổ sở.

Việc tốt không ra ngoài cửa, việc xấu truyền đi ngoài ngàn dặm. Bạn một khi bị sa ngã, lập tức tiếng xấu đồn đi khắp nơi. Thói đời thay đổi thất thường, nhân tình thắm nhạt khôn lường, trong thế tục có thói người vừa đi khỏi, nước chè đã nguội. Bạn bè, bạn học, thầy giáo của bạn ngày xưa thậm chí cả cha mẹ, anh chị em của bạn cũng vì bạn sa ngã mà lạnh nhạt và xa lánh bạn, người yêu, bạn đời của bạn ngày xưa cũng bỏ bạn để đi...

Sức ép tinh thần nặng nề bao nhiêu đều trút dồn hết vào bạn, giống như là núi lở, giống như là sóng thần.

Cho dù xã hội đang kêu gào: Hãy cứu vớt người thanh niên sa ngã!

Nhưng, tiếng hò hét tỏ ra đuối sức tắt nghẹn như thế kia, giống như là cách núi cách sông.

*Bạn đứng trong gió rét căm căm, ngửa mặt lên trời xanh mênh mang, bạn hổ thẹn, buồn rầu, suy nghĩ lung tung.

*Một lần sa ngã hối hận nghìn đời! Bạn nên ân hận, nên sám hối một cách sâu sắc! Tại sao lại bước vào con đường tội lỗi? Hãy để tay lên ngực tự hỏi, thẩm vấn mình 100 lần tại sao?

*Lúc này ở trước mắt bạn có hai con đường: con đường tội ác, con đường lương thiện.

* -Tự hối hận suông, không có hành động gì. Hoặc trốn tránh thế giới, bỏ đàn sống ẩn náu một mình; hoặc vẫn như xưa, chịu lôi cuốn lại vào tội ác, sa ngã vào chốn vực sâu hơn. Ðó là con đường tội ác, vào ngõ cụt của cuộc đời.

*- Lấy điều hối hận đối với hành vi sa ngã làm sự bắt đầu cứu vớt đối với sinh mệnh. Hãy để sức ép tinh thần to lớn kích thích động lực cuộc đời lớn lao, mạnh dạn sửa đổi sai lầm cũ, trở lại làm người, để cho mọi người trố mắt nhìn theo. Ðó là con đường lương thiện. Bước lên con đường này, những cái mà cuộc đời nên có, bạn vẫn có thể nên có tất cả.

*Ði theo con đường nào là tùy ở bản thân bạn.

*Sau khi sa ngã, cuối cùng chỉ có chính bạn mới có thể cứu vớt bạn. Hãy ngóc dậy cái đầu nặng nề của bạn để tự cứu vớt mình.

*Mặc dù nên hối hận, vẫn xin chớ có suốt ngày sống trong hối hận. Trên đời, ai mà không có lúc sai lầm? Ông thánh trước khi "bất hoặc" còn có thể phạm sai lầm nữa là? Hugo dùng ngữ của thi ca để diễn đạt: ÍT PHẠM SAI LẦM LÀ TIÊU chuẩn của đời người; không phạm sai lầm là mộng tưởng của kẻ ngây thơ.

*Vì thế, nên lý giải phạm sai lầm, sa ngã cũng là quá trình mà đời người không thể vượt qua. Nếu như bạn còn đang trẻ, sa ngã không đáng để ngạc nhiên. Lênin nói: Thanh niên phạm sai lầm, Thượng đế đều có thể
tha thứ.

*"Kẻ đi không thể khuyên can, người về còn có thể đuổi theo". Chỉ cần người lầm đường lạc lối biết quay lại, lãng tử quay đầu là vô cùng quý giá!

*Ðã thế, bạn cần xây dựng lòng tin, tháo gỡ sức ép, quyết không thể bị sức ép đè ngã, quyết không thể tự sa ngã.

*Ðem so sánh thấy có sút kém đấy, nhưng sa ngã không đáng sợ lắm, điều đáng sợ hơn là sau khi sa ngã tự mình ruồng bỏ!

*Tự ruồng bỏ, đây là một con rắn độc mãi mãi làm hủ bại và cắn dứt tâm linh, nó hút hết máu tươi của tâm linh và trút đổ vào trong đó dịch độc chán đời và tuyệt vọng? (Lời Marx).

*Bất kể bạn ở cảnh ngộ như thế nào, bất kể bạn sa ngã thê thảm bao nhiêu, chỉ cần bạn còn chưa ngã gục dưới họng súng của tử thần, mãi mãi đừng nên nói "hỏng hết rồi" đối với mình. Chỉ cần bạn bằng lòng, trên đời này không có việc gì bạn làm không được.

*Vừa nhớ bài học đau đớn của quá khứ, lại dũng cảm tạm biệt quá khứ để sáng tạo cái mới mẻ cho mình, đây chính là sự lựa chọn đẹp nhất
của bạn.

*Chu Sứ, người Dương Tiễn, Nghĩa Hưng thời Tây Tấn (nay là huyện Nghi Hưng, Giang Tây), thời niên thiếu từng hoành hành trong thôn xóm, làm đủ mọi điều ác. Người Dương Tiễn đem so sánh anh ta với con thuồng luồng dưới nước, với con hổ trong rừng, xem anh ta với thuồng luồng và hổ là "ba thứ hại" thì Chu Sứ là đứng đầu trong ba loại có hại đó. Người ta hận ghét anh ta đến tận xương tủy, khuyên anh ta đi chém thuồng luồng và đi giết hổ, mong anh ta bị thuồng luồng và hổ ăn thịt để khỏi phải chịu hoạn nạn. Nhưng ngoài sự mong muốn của mọi người, anh ta đã thật sự giết chết được một con hổ trong rừng ở địa phương đó. Tiếp đó lại xuống sông chém thuồng luồng, vật lộn với thuồng luồng đã 3 ngày 3 đêm mà vẫn chưa thấy người về. Thế là người trong thôn xóm tưởng là anh ta đã chết, vui sướng và ăn mừng. Ðúng lúc này, Chu Sứ chém được thuồng luồng đắc thắng trở về quê, thấy bà con thôn xóm đang ăn mừng cái chết của mình cảm thấy xấu hổ muôn phần. Từ đó lập chí sửa chữa những lỗi lầm quá khứ và tự tạo ra những cái mới. Mới đầu, anh ta sợ mình để năm tháng trôi qua, dây dưa khó có thành công. Lục Vân, người Hoa Ðình, Ngộ Quận (nay là Tùng Giang thành phố Thượng Hải) khích lệ anh ta nói:

"Người quân tử sớm mai còn nghe tiếng chiều tối chết cũng vui, huống hồ anh còn rất trẻ, tiền đồ rộng lớn, việc gì không thành" Người ta chỉ mắc bệnh không có chí, đâu mắc bệnh không thể nổi danh trong thiên hạ?

*Thế là Chu Sứ quyết tâm cố gắng sửa khuyết điểm một lòng một dạ hướng thiện. Về sau thăng chức Ðốc Vô nan nước Ngô, sau khi Tấn bình định Ngô thăng Trung thừa Ngự sử, cho tới khi dẫn binh đi Tây chinh đã vì nước hy sinh.

*Ðại thể bạn còn chưa sa chân đến mức của Chu Sứ như thế. Chu Sứ có thể làm người trở lại, tạo nên được nghiệp lớn, bạn đương nhiên cũng có thể làm được.

*Nhà sinh lý học Mỹ là Sherlington đã từng là một đứa trẻ hư trên đường phố, người ta gọi ông là "loại xấu". Mới đầu ông không lấy việc đó làm xấu hổ, không có lòng hối cải. Nhưng có một lần ông xin cầu hôn với một nữ công nhân vắt sữa mà ông yêu dấu nồng nàn, người nữ công nhân này buông ra một câu trả lời cay đắng:

"Tôi thà nhảy xuống sông chết, còn hơn lấy người xấu như anh!"

*Sherlington không còn mặt mũi nào nữa, xấu hổ vô cùng, từ đó đã tỉnh ngộ lại mạnh mẽ. Ông đã thề: sẽ lấy thành tích xuất sắc để xuất hiện ở trước mắt mọi người. Thế là ông ta đã ôm ấp chí hướng cố gắng phấn đấu, lặng lẽ xa rời cô gái, chôn vùi triệt để tự ngã và khắc khổ học tập nghiên cứu, về phương diện nghiên cứu sinh lý học của hệ thần kinh trung khu đã giành được nhiều thành tích lớn, lần lượt nhận chức giáo sư ba trường Ðại học nổi tiếng như: London, Liverpool và Oxford, năm 1932 cùng với một người nữa nhận chung giải thưởng Nobel về sinh lý học và y học.

* Một người lập chí cố gắng phấn đấu sửa sai quá khứ tự tạo cái mới, thường thường có thể thực hiện được sáng tạo phi thường.

* Bạn không nên băn khoăn do dự, không nên vì đã từng sa ngã mà tự nhận là kém hơn người một cấp, không còn mặt mũi nào để nhìn người khác nữa. Những bộ mặt lạnh giá kia chắc chắn sẽ theo những gì mới mẻ vừa tạo ra mà nhiệt tình trở lại, chỉ xem bạn làm ra sao, chỉ xem bạn liệu có dám đem gánh nặng tư tưởng vứt vào đống rác hay không.

Xem tiếp Khoảng khắ cảm thấy cô lập không được viện trợ

57.Khoảng khắ cảm thấy cô lập không được viện trợ

* Trời không triệt hết đường của con người.

* Một học giả cao quý sau khi bị đánh đổ có thể sinh tồn tiếp trong một chuồng bò, ở trong chuồng bò vẫn có thể phát ra lời ca tiếng hát tự do.

Một trong những phẩm cách vĩ đại nhất của loài người chúng ta là phẩm cách tự lập tự trợ, mỗi người đều có thể có sẵn tinh thần độc lập tự chủ. Ở ÐÂY, MỨC ÐỘ KIÊN NHẪN của con người hầu như là vô hạn.

Sự kiên nhẫn của thể xác và sự kiên nhẫn của tinh thần đều như
thế cả.

Chính vì lẽ đó, trong hoàn cảnh không biết dựa vào ai, người ta có thể thích ứng với mọi hoàn cảnh, bất kể là hoàn cảnh tự nhiên hay hoàn cảnh xã hội.

?Trời không triệt hết đường của con người!

?Con người vừa có thể sinh tồn ở Nam cực giá lạnh, cũng có thể sống ở xích đạo hết sức nóng; có thể vật lộn với phong ba bão táp, sóng dữ trên đại dương, có thể tự do đi lại trên đỉnh núi cao, sấm vang chớp giật, mưa to xối nước, cũng có thể một thân một mình sáng tạo ra điều kiện sống, sống hàng mấy mươi năm trên ốc đảo hoang vu không bóng người. Một học giả cao quý sau khi bị đánh đổ có thể sinh TỒN TIẾP TRONG MỘT CHUỒNG BÒ. Ở trong chuồng bò vẫn có thể phát ra lời ca tiếng hát tự do.

?Con người trong quá trình không ngừng thích nghi với tự nhiên và với mọi hoàn cảnh xã hội phức tạp, mài sắc nghị lực và kiên nhẫn từ đó tự mình trở nên kiên cường vô địch. Trong hoàn cảnh mở mắt nhìn không thấy người thân, cô lập hoàn toàn, anh ta có thể vui vẻ sống và phấn đấu không ngừng.

?Có người nói khi Napoleon có đầu óc điềm tĩnh nhất, tinh thần kiên cường nhất, quyết đoán thần kỳ nhất chính là lúc ông ta bị lâm vào chốn hiểm nguy không lối thoát.

?Không biết bạn đã từng đọc ?Robinson Cruxo?

?Defoe đã cho chúng ta một điển hình vĩ đại. Robinson xuất thân từ một gia đình danh giá, không cam tâm sống trong tổ ấm bình thường trong nước để kiếm tiền làm giàu, ông khát khao ngành hàng hải, khát khao giương cánh buồm sinh mệnh đến nơi xa xôi và tầm cao mà mình có thể tưởng tượng tới. Thế là hết lần này đến lần khác ông đã đi biển. Lần sau cùng, tàu của ông trên đường đi gặp bão táp, tàu chạm đá ngầm đã lật đắm, mọi người trên tàu đều bị chôn vùi xuống đáy đại dương, duy chỉ có Robinson may còn sống sót, chỉ một thân một mình trôi dạt vào một ốc đảo hoang.

?Ðứng trên ốc đảo hoang, Robinson ngẩng nhìn lên mặt trời một cách lặng lẽ như trong địa ngục, xua đuổi hết bi quan và thất vọng, chiến thắng hoang vắng và cô độc. Trên đảo nhỏ vừa cất dựng lều lên để ở, săn bắt động vật hoang dã để ăn và uống nước khe suối.

?ở trên đảo, ông đã làm lụng mọi việc như trồng cây, chăn nuôi và làm ra mọi thứ cần thiết của mình. Ông thậm chí một phút cũng không bỏ hy vọng rời ốc đảo để trở về nước Anh, ông mất nửa năm trời bỏ hết sức bình sinh chặt ngã một cây to làm thành một chiếc thuyền độc mộc, nhưng vì thuyền quá nặng nề không có cách nào lôi kéo xuống nước được, phí hết mọi công sức, đành phải làm một chiếc thuyền nhỏ khác.

?Qua 28 năm một thân một mình phấn đấu gian khổ, Robinson đã chiến thắng thiên tai, cải tạo môi trường. Ông đã cứu được một người bản xứ thoát khỏi đám người man rợ hung ác, thu phục làm người đầy tớ của mình đặt tên là ?Thứ sáu? (Friday). Về sau, có một chiếc tàu Anh neo đậu ở gần hoang đảo, ông đã giúp thuyền trưởng ngăn chặn được các thủy thủ nổi loạn, và đã đáp tàu trở về nước Anh.

?Robinson đã cho bạn những gợi ý gì?

?Một con người đứng giữa trời đất như thế, chỉ dựa vào đôi bàn tay không, một cái đầu thông tuệ, đã có thể coi thường mọi thứ, đã có thể tạo ra tất cả từ số không, đã có thể coi thường đại dương mênh mông ở xung quanh, không sợ sóng dữ cuồn cuộn ngút trời, bạn có thể chèo lái nó được chăng? Chỉ cần bạn bằng lòng.

?Giữa bằng lòng và không bằng lòng cách nhau một khoảng xa vời vợi.

?Có một chàng sinh viên, sau khi tốt nghiệp đến làm thư ký cho một văn phòng của một sở ở tỉnh. Anh ta không quen nhìn những hành vi của thủ trưởng thường dùng ô tô cơ quan và thư ký đi làm việc riêng cho ông ta, mà thường bị ức hiếp. Anh ta không muốn chịu nỗi uất ức đó, bèn xin đổi công tác đến phòng ban khác. Lãnh đạo của sở làm khó dễ không cho anh ta chuyển. Ngay lập tức anh ta thu xếp hành lý quyết định không cần phải hồ sơ nữa, quăng bản báo cáo từ chức trên bàn làm việc của Giám đốc sở, nói lời chào ?Tạm biệt? và điềm nhiên ra đi.

?Trong túi khoác của anh ta bỏ một quyển ?Robinson Cruxo?, chỉ một mình đến Thâm Quyến.

?Trước tiên bắt đầu làm việc tại phòng tiếp nhận của một khách sạn.

?Xung quanh đều xa lạ, mọi việc đều xa lạ. Anh ta có sở thích đặc biệt biến cái xa lạ thành quen thuộc.

?Tất cả mọi thứ đều không thể ngăn cản nổi anh ta, thậm chí anh ta nói: thật không ngờ, còn lâu mới phải dùng đến tinh thần của Robinson, chỉ có sau thời gian nửa năm đến Thâm Quyến, anh ta đã sống rất thoải mái. Hai năm sau, anh ta lại vượt hào trở thành Phó tổng giám đốc của một xí nghiệp.

?Tất cả mọi năng lượng đều đến từ mục đích. Chỉ cần bạn có mục đích, có ý đồ cứng rắn không đạt mục đích thì chết không nhắm mắt được, bản thân bạn sẽ có thể đưa ra dũng khí, sức mạnh và trí tuệ phấn đấu, bất kể bạn cô đơn như thế nào cũng thế.

?Có thể bạn vì theo đuổi một mục đích cao xa hơn mà tự nguyện đặt mình vào chốn cô đơn, chịu đựng mọi thử thách của nỗi cô đơn.

Ðiều cơ bản nhất đương nhiên cũng là mãnh liệt nhất trong mục đích, chính là theo đuổi sinh tồn. Khi cuộc sinh tồn của bạn bị uy hiếp, dây sinh mệnh căng đến mức độ lớn nhất, sức mạnh và trí tuệ thường thường được khích động từ đây. Cho nên người ta đều nói ?lúc nguy sinh kế?. Con người khi cô đơn vô viện, uy hiếp phải chịu trước hết là sự uy hiếp sinh tồn. Chỉ có đem đặt việc thoát khỏi nguy cơ sinh tồn lên hàng đầu, lúc này sáng tạo môi trường sinh tồn sẽ trở thành động lực hàng đầu của bạn.

Sau đó, đã đứng vững chân mới có thể theo đuổi cải thiện môi trường phát triển, thực hiện sự nghiệp của mình.

Quá trình chiến thắng cô đơn phần nhiều đều kèm theo quá trình sáng tạo môi trường sinh tồn. Bởi vì sáng tạo môi trường sinh tồn trên thực tế cũng? bao gồm sáng tạo quan hệ giữa người với người, thoát khỏi cảnh ngộ cô lập.

Con người, xét đến cùng là động vật hợp thành quần thể, là động vật xã hội. Cô đơn không biết dựa ai chỉ là một cục diện gian nan tạm thời. Người ta không thể luôn đặt mình vào chốn cô đơn được mãi. Bất kể là từ việc tự thể hiện tâm lý làm người của con người hay là từ khía cạnh phát triển và thực hiện tự ngã để xét, bạn đều không thể cô đơn một cách ?triệt để?, bạn đều không thể yên tâm vào việc mãi mãi cô đơn, nhất là trong xã hội công nghiệp hóa.

Bạn không thể biểu hiện mình với những bức tường xung quanh, cũng không thể dốc hết tình cảm sinh mệnh của bạn với sàn nhà. Mà mỗi con người hiện đại vẫn luôn luôn có cái nén không nổi những xốc nổi muốn biểu hiện và thổ lộ ra. Có lẽ đây chính là mục đích vô hình của bạn nằm trong đó, là ý nghĩa cuộc đời của bạn nằm trong đó.

Bạn có thể nhẫn chịu đơn độc tác chiến có mục đích, có ý nghĩa lâu dài, nhưng một giây lát cũng không thể chịu đựng được sự cô đơn và trùng lập vô nghĩa.

Xã hội công nghiệp hóa đã nối liền con người ta lại thành một thể hoàn chỉnh, lâu đài văn minh vật chất đã tập trung vô số nền văn minh và trí tuệ. Bạn cô lập chỉ có thể đứng trông lâu đài mà than thở. Ở ÐÂY BẠN QUÁ BÉ NHỎ.

Cho nên, Robinson khát vọng thoát khỏi ốc đảo trở về với quê hương đất nước, cảm giác sinh mệnh của ông làm cho ông không thể cứ cô đơn như thế mãi đến cùng. Chỉ dựa vào ý chí tiến thủ và tài năng vĩ đại của cá nhân ông cũng không thể chống lại được sự hấp dẫn to lớn của nền văn minh công nghiệp toàn xã hội.

Bạn cuối cùng có thể tự nguyện rơi vào sự cám dỗ của nền văn minh công nghiệp. Nếu không thì bạn chính là thần linh hoặc là dã thú.

Hãy để chúng ta có phẩm cách kiên cường, chiến thắng cô đơn, đồng thời hãy để chúng ta ôm chằm lấy tình cảm đắm đuối giữa con người với nhau, dấn thân vào hoài bão của nền văn minh công nghiệp.

Như thế, bạn mới là một con người hoàn hảo.

Xem tiếp Khoảnh khắc bị người khác mưu toan

58. Khoảnh khắc bị người khác mưu toan

* Anh ta hại người khác một ít, còn anh ta sẽ có thể hại mình nhiều hơn.

* Nếu như thế giới này mọi người đều cùng bộ mặt, cùng lòng dạ đơn điệu như nhau, thế thì chúng ta không biết phải đau lòng biết bao nhiêu.

Ðây là một câu chuyện có thật. Chỉ vì để giảm bớt những phiền phức không cần thiết, nên đã giấu họ tên thật của họ đi mà thay vào đó bằng cái tên khác.

Bao Văn là một cán bộ chủ chốt, trình độ tương đối cao, khả năng tương đối giỏi của một đơn vị cấp tỉnh. Qua khảo sát của các bộ phận cấp trên chuẩn bị đề bạt trọng dụng và đã thông báo cho anh ta biết sắp sửa ra quyết định điều động. Ðồng nghiệp của Bao Văn là Lê Sơn Ngụy biết tin, liền lửa ghen tị bốc lên. Thế là thông đồng với mấy đồng nghiệp bình thường một lòng chỉ muốn ngoi lên nhưng chưa đạt nguyện vọng, thêu dệt nên mấy ?vấn đề? của Bao Văn. Tiếp đó Lê Sơn Ngụy năm lần bảy lượt đến cấp trên và nhà lãnh đạo báo cáo các vấn đề của Bao Văn và kiến nghị lãnh đạo đến những người này, người nọ (đồng nghiệp trong mạng lưới của Ngụy) điều tra xác thực. Vị lãnh đạo này quả nhiên đã theo lời của Ngụy làm cuộc ?Kiểm tra?, cộng thêm việc sợ phải đảm nhận trách nhiệm chính trị, do đó đã hủy bỏ lệnh điều động, gác việc của Bao Văn lại, sau đó vứt đó bỏ mặc.

Bao Văn đối với việc này vẫn không hề hay biết, đối với việc lâu lâu không ra quyết định điều động cũng chỉ tưởng là cơ quan cấp trên về điều chỉnh nhân sự đã gặp phải phiền phức gì ngoài ý muốn, hoặc tạm thời thay đổi ý định, cảm thấy việc đó cũng không có gì lạ.

Nhưng người ta đều lần lượt truyền tin đến tới tấp nói Bao Văn chưa được cấp trên điều động là do Lê Sơn Ngụy tố cáo lên cấp trên.

Bao Văn không muốn tin đó là sự thật. Anh ta không có thù oán với Lê Sơn Ngụy, hơn nữa quan hệ thông thường vẫn được xem là tương đối tốt.

Nhưng, Lê Sơn Ngụy có tật giật mình, một hôm anh ta không khảo mà xưng đã nói với Bao Văn: ?Tôi chỉ nói vấn đề của bạn trong phạm vi nhỏ, quyết không hề nói trước mặt lãnh đạo, tại sao bạn nói bạn chưa được điều động lên là do tôi đi tố cáo bạn?.

Bao Văn lúc này mới bừng tỉnh ngộ. Trước đây anh ta chưa hề nghi ngờ Ngụy đi tố cáo, Ngụy vô hình trung đã bộc lộ mình một cách triệt để, chính là Ngụy ngấm ngầm phá rồi! Về sau qua chứng thực Lê Sơn Ngụy chính là kẻ vạch mưu và kẻ hành động tích cực ngấm ngầm mưu toan đối với Bao Văn.

Bao Văn lúc này mới biết: Lê Sơn Ngụy bình thường rất thích xuất đầu lộ diện, Lê Sơn Ngụy bình thường quan hệ với mình rất tốt chính là một kẻ tiểu nhân ti tiện. Anh ta hầm hầm nổi giận từng muốn tìm hai người bạn nữa đánh Lê Sơn Ngụy một trận nên thân để dạy cho anh ta bài học, để anh ta biết mưu toan với người khác cuối cùng không có kết cục tốt.

Bao Văn cuối cùng đã không làm như thế. Anh nghĩ, đau đớn của thể xác chỉ là tạm thời, ở ngoài mặt da, không thể làm thay đổi lòng dạ ti tiện của kẻ tiểu nhân; còn mình lại có nhiều việc đứng đắn phải làm, tại sao phải đem thời gian và tinh lực lãng phí vào trong việc vô vị này!

Hãy để cho kẻ ti tiện chịu sự tự giày vò trong lòng, nếu như anh ta còn có một chút lương tâm. Phàm người ngấm ngầm toan tính người khác mà lại mãn nguyện, có thể anh ta có được một trận đắc ý: Như thế nào? Tôi lên không được, bạn cũng không thể lên được, tôi bảo bạn không lên được là bạn không thể lên được mà. Nhưng điều vui vẻ đáng thương này không thể kéo dài, nó sẽ rất nhanh chóng có thể tiêu biến và nhạt đi theo dòng thời gian. Sau đó, sự trống trải trong lòng và ngơ ngác vẫn tồn tại như cũ.

Tổn thất lớn hơn của anh ta là ở chỗ: trước mặt người khác anh ta đã bộc lộ lòng dạ tiểu nhân của mình, lại trước mặt lãnh đạo đã bộc lộ lòng dạ của kẻ tiểu nhân. Mặc dù lãnh đạo tạm thời tiếp nhận ý kiến của anh ta, nhưng bất cứ một người có tư duy bình thường đều có thể nhận thức được một người vì đố kị mà đi tố cáo người khác quyết không thể là người tốt, cũng quyết không thể trọng dụng anh ta. Anh ta đã bộc lộ lòng dạ của kẻ tiểu nhân trong số đông đồng nghiệp ở đơn vị, đồng nghiệp tự nhiên sẽ xem thường anh ta. Việc không tín nhiệm của cấp trên và sự khinh bỉ của đồng nghiệp sớm muộn anh ta sẽ cảm nhận được. Một khi có cảm giác này sẽ là lúc trong lòng anh ta không yên và không chịu nổi.

Phàm một người bằng lòng tiêu phí thời gian và tinh lực vào việc mưu toan hại người khác, anh ta không thể giành được thành tựu gì chân chính trong sự nghiệp. Trước tiên cảm giác yên tĩnh của tâm lý anh ta tất nhiên bị phá vỡ, con người một khi không giữ được yên tĩnh trong lòng, mà tràn đầy nỗi bất an và khó chịu thì liệu còn có thể làm nên việc lớn gì được chăng?

Phàm là người ngấm ngầm mưu toan người khác đều là ghen tị người khác, hòng chuyển cái tốt mà người khác có thể được thành cái được của anh ta. Lòng tham lam của kẻ tiểu nhân này thường thường làm cho anh ta ngược lại lại tổn hại đến những cái mà mình có thể có được. Có thể anh ta vẫn còn nhất thời giành được thành quả của người khác, nhưng xét đến cùng việc ?chiếm đoạt? này đều là rất có hạn. Ða số trường hợp là người khác bị anh ta phá hủy một ít, còn anh ta lại sẽ phá hoại mình nhiều hơn. Thậm chí có lúc anh ta bề ngoài phá người khác, trên thực tế có thể về hiệu quả khách quan thì người khác không mảy may bị tổn hại, mà chỉ có làm tổn hại bản thân anh ta.

Người ngấm ngầm mưu toan người khác phần lớn đều lòng dạ đê tiện, ?muốn làm gái điếm lại muốn dựng cổng chào?, không dám công khai vật lộn và cạnh tranh với người. Anh ta muốn phá hoại người khác lại không có dũng khí công khai phá hoại người khác, không dám đấu trận trực diện. ẨN NÁU TRONG NGẤM NGẦM ÐỂ VẠCH ÂM MƯU NGỤY kế, cuối cùng đã gánh lấy sự sợ sệt bị người ta phát hiện, bị người ta khám phá ra. Việc đó lại trở thành một ám ảnh trong tâm linh của anh ta, cắn xé sinh mệnh đáng hổ thẹn của anh ta.

Sau trận này, Bao Văn cảm thấy mình thực tế cao thượng hơn Lê Sơn Ngụy rất nhiều, cảm giác này làm cho anh ta thấy không giận nổi đối với Lê Sơn Ngụy, anh ta chỉ thấy thương hại Ngụy, nhiều nhất cũng chỉ có một chút khinh thường Ngụy mà thôi.

Bao Văn suy nghĩ, nếu như đi giận một con người tiểu nhân ti tiện là bạn đang lãng phí cái "giận" này đôi khi có thể kích phát được tình cảm ý chí của con người. Một kẻ tiểu nhân ti tiện chỉ có thể ngấm ngầm mưu toan bạn, thực tế khó có thể kích phát được lòng nổi giận, nổi cáu của bạn.

Đôi lúc ngẫm nghĩ lại có thể cảm thấy có chút buồn cười. Cuộc sống thật phong phú muôn màu muôn vẻ, đủ mọi kiểu nhân sinh, đủ mọi kiểu thi thố làm cho chúng ta hởi lòng hởi dạ. Nếu như thế giới này mọi người đều cùng khuôn mặt, cùng lòng dạ đơn điệu như nhau, thì chúng ta không biết phải đau lòng biết bao nhiêu.

Bao Văn không đau lòng. Về sau mỗi khi nhìn thấy Lê Sơn Ngụy, vẫn như xưa gật đầu với anh ta.

Khi Lê Sơn Ngụy nhìn thấy Bao Văn cũng gật chào, anh ta không biết đoán ra sao. Anh ta có thể nghi ngờ Bao Văn trong động tác gật đầu với anh ta như hôm nay ẩn chứa vẻ trào phúng và khinh bỉ, không giống với cái gật trước đây.

Ðược cái may là Bao Văn chưa vì việc tố cáo của Ngụy mà bị vấp váp điều gì. Anh vẫn như trước đây cần cù tận tụy làm việc, lãnh đạo và đồng nghiệp vẫn nhìn anh ta như những ngày trước đây.

Mấy người mới đầu bị Lê Sơn Ngụy lôi kéo nêu "vấn đề" Bao Văn cũng có phần e thẹn, trong đó có một người nói với Bao Văn:

"Anh từ nay về sau nên đề phòng Lê Sơn Ngụy một chút nhé!"

Bao Văn chỉ mỉm cười.

Bao Văn nghĩ, mặc dù có người ngấm ngầm ngáng trở, làm cho bạn vấp ngã mạnh , kỳ thực cũng chẳng sao. Bạn bò dậy, đập phủi đất bụi bám trên mình vẫn là một anh hùng. Kẻ ngấm ngầm quấy phá vẫn là một con gấu chó. Bạn chỉ cần mở to mắt nhìn, nhớ kỹ đặc điểm tướng mạo của anh ta, biết được dấu hiệu của kẻ lòng dạ không ngay thẳng. Về sau đề phòng anh một chút sẽ là rất cần thiết.

Bạn vẫn hướng về phía trước đi theo con đường của bạn.

Xem tiếp Khoảnh khắc bản thân ở vào hoàn cảnh ác liệt

59. Khoảnh khắc bản thân ở vào hoàn cảnh ác liệt

* Phẩm chất xấu có thể bộc lộ trong hạnh phúc, phẩm chất tốt đẹp nhất cũng chính được hiện rõ trong nghịch cảnh.

* Vĩ nhân sở dĩ vĩ đại chính là ở chỗ họ đã vượt qua thảm họa, đã chiến thắng hiểm trở.

Du thuyền trên mặt hồ gió im sóng lặng, chẳng cần dùng đến nhiều kỹ xảo và kinh nghiệm hàng hải lâu năm. Chỉ có khi mặt biển bị những cơn giông tố làm nổi giận, đùng đùng cuộn sóng, dựng đứng như núi, tàu thuyền lâm vào tai nạn hủy diệt, người ngồi trong tầu thuyền hết hồn hết vía sợ hãi vạn phần, thì khả năng hàng hải của trưởng tàu thuyền mới có thể được thử thách. Ðây là ý đại khái của một buổi nói chuyện của Tiến sĩ Malton.

Khi bạn ở vào tình trạng kinh tế quẫn bách, đời sống gặp khó khăn, sự nghiệp ảm đạm, bạn hãy nghĩ đến những lời này, chỉ có lúc như vậy mới có thể tự phát hiện mình, bạn là một trang nam tử dũng cảm kiên nghị hay là một kẻ yếu hèn, một con hổ giấy nói đến hổ là đã hết hồn hết vía?

Thời loạn xuất hiện anh hùng. Tất cả mọi anh hùng hào kiệt trong lịch sử đều xuất hiện trong phong ba bão táp. Nói chung, một cuộc đời kiệt xuất đều sản sinh trong những khó khăn trắc trở trùng điệp, sản sinh trong cảnh đời vô cùng ác liệt. Những nơi ấm áp mặt trời tỏa chiếu, ở chốn mâm bát ngổn ngang, cốc chén lộn xộn tràn ngập tiếng hát tiếng cười, ở trong màn the xanh đang mẩn mê trong lạc thú, quyết không thể nung đúc nên một cuộc đời kiệt xuất.

Loài người lại phải đối mặt với một đạo lý trái ngược, một khó khăn không giải quyết nổi.

Bởi vì ai không theo đuổi tốt đẹp, ai không khát vọng ấm áp? Còn một khi bạn có hết tất cả một cách quá dễ dàng, thì mọi tâm tính tốt đẹp: Vĩ đại, kiệt xuất và thanh cao tao nhã đều sẽ dần dần rời khỏi bạn ra đi, linh hồn và phẩm cách sẽ dần dần bị bạn lãng quên.

Ðịnh mệnh đời người phải cố gắng phấn đấu. Phải không ngừng đẩy xô đá mà lên núi, phải phá núi mở đường không bao giờ hết, phải không nghỉ ngơi theo đuổi mặt trời. Dù cho bạn đã biết rõ ràng Kuafu vì theo đuổi mặt trời đã chết khát giữa đường hóa thành rừng hoa đào, bạn vẫn phải đi theo đuổi mặt trời. Ðối mặt với thảm họa, bạn không thể dừng lại, bạn mà dừng lại kết cục có thể càng ảm đạm hơn.

Ðây phải chăng là nỗi đau lớn và oanh liệt của loài người? Hoặc cũng là cái vĩ đại và kiệt xuất của loài người ở chỗ đó?

Quan hệ của đời người với hoàn cảnh ác liệt quả thực là như vậy đó. Cuối cùng bạn nhảy vào thứ quyến rũ nào?

Nhảy vào nơi ấm áp! Có lẽ đó chỉ là một ảo tưởng, một ngôi lầu cao ở thành phố, một giấc mộng vĩnh viễn khó mà thực hiện được. Nếu như bạn mê mẩn với nó, cầu xin với nó, bạn sẽ sa ngã vào nơi vực thẳm không phương cứu chữa.

Chiến thắng hoàn cảnh ác liệt! Dùng trí tuệ của bạn, dùng tinh thần cần cù chịu khó của bạn cải thiện hoàn cảnh sáng tạo ra cuộc sống lý tưởng. Sinh mệnh của bạn sẽ trong quá trình sáng tạo được nhân rộng ra và phát huy. Chỉ cần bạn kiên trì đến cùng, bạn cuối cùng sẽ chiến thắng gió to sóng dữ, tránh được đá ngầm vượt tới bờ phía bên kia cần đến.

Sự khác biệt của hai cái chỉ ở chỗ thái độ đối với quá trình: cái trước là hòng tránh quá trình mà thẳng tới giành lấy kết quả, còn cái sau là xem quá trình nặng hơn kết quả.

Kết cục cũng chỉ là: không trải qua tám mươi mốt gian nan thì đừng hòng thành chính quả, đừng hòng nhận được chân kinh.

Hãy vứt bỏ ước vọng hão huyền và những ý nghĩ ngông cuồng, không lẩn tránh thảm họa, không trực tiếp theo đuổi những ảo mộng vốn không có cách để thực hiện. Hãy nhìn thẳng vào cuộc đời ảm đạm, chiến thắng nó. hãy nhìn thẳng vào lưỡi lê vấy máu đẩy nó đi. Ðây cũng là một loại hình của cuộc đời. Cuối cùng họ giành được thắng lợi, ôm ấp được huy hoàng, ảo mộng cũng có thể biến thành hiện thực.

Nghèo hèn đáng thương, nhưng danh vọng vẫn thành.

Hãy xem một loạt cuộc đời kiệt xuất dưới đây:

Nhan Hồi, người học trò được Khổng Tử ưa thích nhất, một giỏ cơm, một bầu nước, ở trong ngõ hẻm, người khác không chịu nổi nỗi buồn thương đó, nhưng Nhan Hồi cũng không thay đổi nguồn vui đó.

Tônstôi, Ðácuyn, Niutơn, Nhạc Phi, Phạm Trọng Yêm, Hải Thụy, Nhiếp Nhĩ, họ đều là những người mất cha mất mẹ lúc chưa đầy 4 tuổi, đã từng chịu nỗi cay đắng gian nan của cuộc sống, lắt lay trong vô vàn gian khổ ở lớp tận cùng của cuộc sống, cuối cùng mới chiến thắng hoàn cảnh ác liệt, có được cuộc đời huy hoàng.

Anđecxen, nhà viết chuyện nhi đồng nổi tiếng thế giới sinh ra trong một gia đình thợ giày nghèo khó. Cha ông thường bị thất nghiệp, dựa vào mẹ giặt quần áo thuê cho người khác để duy trì sinh kế. Khi ông mới sinh, ở trong nhà không có nổi một chiếc giường, cả nhà ngủ trên một chiếc giá gỗ để gác quan tài! Do nghèo khổ, Anđecxen không có cơ hội đi học, khi mười tuổi vẫn còn đang lang thang trên đường phố Copenhagen thủ đô Ðan Mạch.

Khi Saiwantix viết "Tanjiehede", nghèo đến nỗi không có tiền mua giấy viết bản thảo.

Wirieligh trong cuộc sống cầm tù 13 năm đã viết nên cuốn "Lịch sử thế giới" nổi tiếng khắp thế giới.

Luthơ khi bị cầm tù tại Vathbur, đã dịch "Kinh Thánh" ra tiếng Ðức.

Từ đó ta thấy, những cuộc đời kiệt xuất đa số xuất thân từ những gia đình nghèo khổ bần hàn. Hành vi kiệt xuất của họ cũng phần nhiều đi kèm với hoàn cảnh hiểm nghèo.

Cho nên, ?Kinh Thánh. Tân ước? đã gợi ý người ta thông qua nghịch cảnh để giành hạnh phúc.

Á THÁNH (Mạnh Tử) đã khẩn thiết khuyên răn người đời: ?sống trong gian nan khổ cực mà chết trong yên vui?.

Có nhà học giả và nhà khoa học vĩ đại dùng ngôn ngữ như vần thơ
đã viết:

Mọi hạnh phúc tịnh không phải không có buồn phiền, còn mọi nghịch cảnh cũng quyết không phải không có hy vọng. Bức tranh thêu đẹp nhất là dùng một đóa hoa sáng đẹp lồng vào bối cảnh ảm đạm mà tuyệt nhiên không phải là dùng đóa hoa ảm đạm làm nổi bật bối cảnh sáng đẹp.

Cũng như phẩm chất xấu có thể bộc lộ trong hạnh phúc, phẩm chất tốt đẹp nhất cũng chính được hiện rõ trong nghịch cảnh.

Nhiều nhân vật vĩ đại trong lịch sử cũng chỉ có đến lúc, ngoại trừ dũng khí và lòng kiên nhẫn của chính họ ra, không còn có cái gì khác, đến lúc tai họa lớn sắp giáng xuống đầu, sắp tới chỗ tuyệt địa cần phải tìm ra cái sống từ cõi chết, mới hiện rõ ra nhân cách vĩ đại và sức mạnh không gì chống đỡ nổi của họ.

Vĩ nhân sở dĩ vĩ đại chính là ở chỗ họ đã vượt qua thảm họa, đã chiến thắng hiểm trở.

Ðời người sở dĩ tồn tại có ý nghĩa cũng là ở chỗ đời đã vượt qua đối với thảm họa và chiến thắng đối với hiểm trở.

Xem tiếp Khoảnh khắc bị bạn bè thân thích ruồng bỏ

60. Khoảnh khắc bị bạn bè thân thích ruồng bỏ

* Trên đường đời, tình hữu nghị là quan trọng, việc hiểu biết và ủng hộ của bạn bè thân thích là quan trọng.

* Quyết không thể dựa mãi vào sự chi viện không hoàn lại của bạn bè thân thích. Người ỷ lại lâu dài đến cuối cùng về tình cảm phần lớn đều bị ruồng bỏ.

Người phương Ðông chúng ta trọng luân lý đạo đức, trọng quan hệ nhân luân, coi trọng tình hữu nghị giữa bạn bè thân thích. Vì thân thích, có người có thể lao vào nơi nước sôi lửa bỏng; vì tình hữu nghị, có người có thể bỏ mình cho trọn vẹn điều nhân. Ngược lại, nếu bạn đối với bạn bè thân thích quá thờ ơ, người ta sẽ chỉ trích bạn là ?không nhận lục thân?, ?bất nhân bất nghĩa?.

Dưới bối cảnh văn hóa này, giữa bạn bè thân thích đã diễn ra rất nhiều kịch vui giữa người với nhau. Ðồng cam cộng khổ và thuận hòa vui vẻ. Song, giữa bạn bè thân thích cũng từng có rất nhiều bi kịch từ thân thích thành kẻ thù, từ bạn bè thành kẻ địch phát triển đến mức đả kích lẫn nhau, tàn sát lẫn nhau.

Bạn đặt vào trong quan hệ nhân luân như thế, có lẽ bạn được tài trợ của bạn bè thân thích, sống chan hòa với bạn bè thân thích, làm mọi việc sẽ thông suốt dễ dàng. Có thể bạn quan hệ với bạn bè thân thích xa lánh hoặc bị họ ruồng bỏ, thậm chí rơi vào vị trí bạn bè thân thích đều xa lánh, đi một bước không nổi.

Bất kể bạn đóng vai trò gì trong xã hội, bất kể bạn tồn tại ở một hoàn cảnh nhân sinh ra sao, tóm lại là trên đường đời, tình hữu nghị là quan trọng, sự hiểu biết và ủng hộ của bạn bè thân thích là quan trọng. Bất kể là từ nhân tố tinh thần để xét hoặc là từ nhân tố vật chất để xét không có cái nào không như vậy cả. Tục ngữ có câu: ?Người để mất nhân tâm là mất thiên hạ?. Trong sách ?Tả truyện? có nói ?Chúng bạn đều xa rời, khó có được cứu giúp?.

Nếu như bạn đã bị phần lớn bạn bè thân thích ruồng bỏ, như thế thì tìm lại sự hiểu biết và ủng hộ, tìm lại tình thân và tình hữu nghị, để những cái bị mất được tìm lại được, như thế là cách tốt nhất.

Bị phần đông bạn bè thân thích ruồng bỏ, không nằm ngoài hai lý do:

Một là bản thân bạn nhân phẩm không tốt, bạn chỉ muốn vớt vát được cái lợi từ bạn bè thân thích mà mình thì một cái lông không chịu mất, hoặc bạn chỉ là vì lợi ích của mình mà bất chấp tất cả để lợi dụng bạn bè thân thích, cả đến ngấm ngầm quấy rối, tổn hại đến lợi ích của bạn bè thân thích; hoặc bạn căn bản là một người tồi, chỉ đáng bị người khác coi thường và ruồng bỏ.

Ðây là một cuộc đời cần tự mình phủ quyết, tự mình thiết kế lại. Giữa con người với nhau, bất kể thuộc quan hệ nhân luận như thế nào, về phương diện lợi ích vật chất hoặc tinh thần, mô thức ổn định cân bằng tất nhiên là lợi ích đều có dính dáng đến, tinh thần đều bổ trợ lẫn nhau. Nghĩa là sự hỗ trợ về vật chất làm cho có phúc lợi cùng hưởng, có rủi ro đều gánh chịu, hoặc về mặt tinh thần giành được sự thỏa mãn của các bên. Bạn muốn có được lợi ích thì cần phải có sự trả giá tương ứng - hoặc trả ra trước khi bạn được, hoặc trả ra sau khi bạn được. Giữa bạn bè thân thích, tình trạng một bên phải trả ra hoặc một bên thu được đều không thể duy trì quan hệ hữu nghị thân tình lâu dài, chân chính. Quan hệ bạn bè thân thích này, đôi lúc chỉ là sợ dư luận xã hội, nể mặt và hư vinh, bề ngoài đi lại giao tiếp, nhưng trên thực tế tịnh chẳng có tình nghĩa gì để nói nữa.

Bạn cần phải nhận rõ thực chất của việc ?xã giao? này, quyết không thể dựa vào sự viện trợ không hoàn lại của bạn bè thân thích lâu dài được. Người ỷ lại lâu dài, đến cuối cùng về tình cảm phần lớn đều bị ruồng bỏ.

Ðương nhiên, bản thân việc theo đuổi hai lợi ích vật chất và tinh thần cũng có thể bổ xung cho nhau. Giữa bạn bè thân thích, về phương diện vật chất một bên chi ra không đòi hỏi phải hoàn lại hoặc nói hoàn toàn cho đối phương, có lẽ anh ta về phương diện tinh thần đạt được một sự an ủi và thỏa mãn, đạt được lòng tự say sưa của đức tính tốt đẹp, cao thượng và từ đó tìm được sự cân bằng tâm lý sau khi chi bỏ lợi ích vật chất ra, do đó rất
vui vẻ.

Còn tiền đề của sự cân bằng này phải là phía được cấp, được cho có tình cảm tốt đẹp: thành thực, lương thiện, khiêm tốn hoặc cần cù tiết kiệm giản dị. Bằng không, nếu như người được cấp, được cho làm bộ giả dối, thổi phồng nói khoác, hoặc lợi dụng người khác, phung phí xa hoa, như thế thì một khi người chi ra phát giác được mình bị lợi dụng, những thứ mình chi ra không được thực hiện một cách bình thường giá trị của nó, thế thì tâm lý của người chi ra lập tức sẽ có thể phát sinh nghiêng ngả, phá vỡ cân bằng và ngay lập tức ngừng chi. Quan hệ hữu nghị? thân tình trước đây cũng có thể theo đó bị đoạn tuyệt. Nếu như bạn thuộc người được cho, người được viện trợ này, với tình cảnh này bị ruồng bỏ sẽ là hợp lý.

Lúc này, bạn phải hiểu sự ruồng bỏ này. Ðây là do phẩm cách của bạn không đứng đắn gây nên.

Xoay chuyển cục diện lúng túng này chỉ ở chính bản thân bạn, tu dưỡng đức tính của mình, nâng cao năng lực sinh tồn của mình, tăng cường ý thức tự lập, dựng lại hình ảnh của bạn để đạt đến mục đích làm thay đổi cách nhìn của người khác đối với bạn. Việc này cần phải tổ chức lại mình một cách lâu dài không mệt mỏi. Nhưng chỉ cần giữ nó được lâu mãi, cuối cùng bạn có thể ra khỏi cảnh ngộ khó khăn, nhận lại được sự hoan nghênh của bạn bè thân thích. Tình hữu nghị có thể gọi lại được.

Nguyên nhân thứ hai của việc bị bạn bè thân thích ruồng bỏ là ở việc làm của bạn, chọn lựa của bạn sai khác nhiều với mọi người, lại có cá tính lập dị không thể làm cho người khác hiểu được và tiếp nhận. Bạn có thể có ý thức tư tưởng vượt trước, đi trước thời đại, tạm thời chưa được bạn bè thân thích thừa nhận, thậm chí xem nó là tà đạo, mà bạn lại cứ khăng khăng làm theo mình, bám níu đến cùng. Thế là đã gặp phải sự ruồng bỏ của phần đông bạn bè thân thích. Có người thậm chí đi khỏi nhà đến tận nơi khác xa xôi, chỉ một mình đi lăn lộn với thế gian.

Nằm trong bối cảnh nhân sinh này, chọn lựa một con đường như thế, giá như vận khí tốt, mọi việc thuận lợi hài lòng, có lẽ có thể giành được thành công ngoài ý muốn. Nhưng có nhiều khả năng hơn là húc vào tường, là thất bại. Màng lưới quan hệ nhân tế đối với việc làm nên thành tựu sự nghiệp của con người, thực hiện và theo đuổi lý tưởng của người ta thực tế vô cùng quan trọng!

Xã hội ngày nay, phân công xã hội chuyên môn hóa cao, làm cho sự liên hệ lẫn nhau và dựa lẫn nhau giữa ngành này và ngành kia, giữa nghề này với nghề kia, giữa người này với người kia đều ngày càng tăng cường. Rất ít có loại công việc không dựa vào bất cứ người nào mà có thể chỉ một mình hoàn thành. Cho dù những lao động có tính sáng tạo như viết một tác phẩm học thuật, thiết kế một sản phẩm mới công nghệ cao cũng không thể tách rời với việc hợp tác lao động với người khác, ít nhất bạn cũng phải lợi dụng những thành quả đã có của những người trước. Ðiều này có nghĩa là bạn trên thực tế là đang đứng trên vai của người khác để trèo lên trên. Cho nên bạn vẫn chưa thoát khỏi mạng lưới quan hệ nhân tế.

Không thể phủ nhận, trong tất cả mọi mạng lưới quan hệ nhân tế lớn, nằm ở vị trí trung tâm có liên hệ với bạn chặt nhất và sâu xa nhất vẫn là ở quan hệ bạn bè thân thích, đây cũng là cơ sở và kẻ mở đường của việc hình thành mạng lưới quan hệ nhân tế. Quan hệ nhân tế của bạn trước hết phải thông qua đó dẫn dắt ra ngoài và bức xạ ra ngoài.

Ðương nhiên trong giao tiếp nhân tế hiện đại phần lớn tồn tại kiểu Mao Toại tự tiến (tự mình đứng ra xin gánh vác một việc gì). Cùng nhau tặng danh thiếp, tự giới thiệu một thôi một hồi đã có thể tính là từ đó đã quen biết nhau. Có người thậm chí còn phát triển thành bạn bè. Song, người mà bạn quen thuộc nhất, đi lại có căn cứ, cơ sở nhất vẫn là những người thân thích của bạn và những bạn bè cũ.

Mặc dù quan hệ nhân tế của tất cả mọi người luôn nằm trong trạng thái biến đổi không ngừng, nằm trong quá trình không ngừng đào thải và làm mới hơn. Nhưng, nếu như bạn đã bị những người thân thích ruồng bỏ, lại không ngừng bị bạn bè của quá khứ ruồng bỏ, thế thì cho dù bạn có thể không ngừng giao tiếp với bạn mới ngắn ngủi có tính tạm thời hoặc chỉ có thể cộng tác được một hai lần, thực tế đến cuối cùng thì không vẫn hoàn không. Trên thực tế bạn chỉ lủi thủi phấn đấu một mình, nằm trong cảnh lúng túng cô độc và không có chỗ dựa.

Chỉ có khơi thông quan hệ nhiều hơn, trao đổi tình cảm tư tưởng nhiều hơn biến cá tính lập dị thành khiêm tốn hùa theo, mới có thể dần từng bước thoát khỏi cảnh cô đơn, giành được sự hiểu biết và tiếp nhận của bạn bè thân thích.

Xem tiếp Khoảnh khắc gặp thất bại

61. Khoảnh khắc gặp thất bại

* Còn có gì vô vị hơn so với việc gì cũng đều nhẹ nhàng, dễ như lật bàn tay?

* Không có thất bại thì không có thành công.

* Theo đuổi - thất bại - lại theo đuổi: lịch trình bi tráng của sinh mệnh.

Phương án dự tính trước không thực hiện được mục đích mong muốn không đạt được; hoặc là một loại thực nghiệm, một nhận thức phát sinh sai lầm, hoặc trong cạnh tranh bị đối phương thắng, các việc như thế đều gọi là gặp thất bại.

Không nghi ngờ gì, thất bại có thể làm cho người ta chán nản, làm cho người ta mất lòng tin và dũng khí, thậm chí từ đó ngã không dậy được nữa. Thất bại cũng có thể thôi thúc người ta phấn khởi, kích dậy quyết tâm và tài cán của người ta lớn hơn, từ đó thực hiện cuộc đời càng thêm huy hoàng.

Bạn chọn cái trước hoặc chọn cái sau, trước tiên ở chỗ phương thức nhận biết và sức chịu đựng của bạn đối với thất bại.

Nếu như bạn nhận thức sinh mệnh của mình là một sự tồn tại vững chắc, đem những cái suy nghĩ và tư tưởng thuộc cái ?suy nghĩ? này của bạn xem là ý nghĩa của bản thể mà đem hoàn cảnh bên ngoài, tất cả mọi cái của bên ngoài - những giày vò đối với sinh mệnh bạn, và những tàn phá đối với cuộc đời bạn - đều xem là một loại hư vô xa rời bản thể, một sắp đặt của thế giới, xem là dáng bộ mà thượng đế bày ra trước mắt bạn, bạn có thể vượt qua mọi khổ nạn kiểu bày đặt ra vốn hư vô này, thế thì thất bại trên thực tế không liên quan với bạn.

Sức chịu đựng tâm lý của bạn vững vàng đủ để loại bỏ khỏi lòng bạn mọi sự việc mà người bình thường cho là thất bại. Bạn có thể xông ra khỏi vòng vây, không đắn đo thành bại được mất, kiên định đi lên phía trước, thế giới này trong khóe mắt của bạn sẽ có thể biến thành rất bé nhỏ, rất yếu ớt.

Nếu như xem một đời của con người là một quá trình, toàn bộ lịch sử của nhân loại cũng xem là một quá trình, như thế thì tất cả mọi thất bại từ to đến nhỏ, tính chất khác nhau, cũng giống như tất cả mọi thành công tất nhiên cũng tồn tại ở trong quá trình này. Trong quá trình này không có thất bại thì không có thành công. Bởi vì bất cứ một sự việc nào nếu như mặt đối lập của nó không tồn tại, thì bản thân nó sẽ không thể tồn tại - Mọi người đều việc gì cũng vừa lòng vừa ý, tất cả mọi việc đều thuận buồm xuôi gió không hề có vấp váp, thất bại thì thế giới này tồn tại còn có ý nghĩa gì nữa? Còn có gì vô vị hơn so với mọi việc đều nhẹ nhàng, dễ như trở bàn tay?

Thất bại nhất thời trong cả quá trình nhân sinh của bạn có lẽ chẳng thấm vào đâu, cũng có thể thất bại bây giờ chính là kẻ mở đường của thành công sau này. Trong chiến tranh Hán Sở chẳng phải Lưu Bang đã mấy phen thua Hạng Võ, rồi cuối cùng giành được toàn thắng đó sao? Giá như không thể chịu đựng nhiều lần thất bại đó, Lưu Bang có lẽ nhiều lắm cũng chỉ là một Hán trung vương mà thôi.

Thậm chí, bạn có thể nên đứng càng cao xa hơn một chút để nhìn lại mình và thế giới. Dù cho cả một đời của bạn đều thất bại, bạn đã trả giá toàn bộ đời người, còn xét theo toàn bộ lịch sử nhân loại, thất bại của bạn có thể có ý nghĩa quan trọng - bạn đã làm đá rải đường của những người sau này, làm bậc thang của những người về sau, người về sau có thể nhận được điều có ích từ thất bại của bạn, như thế thì sinh mệnh của bạn vẫn là huy hoàng, thất bại của bạn cũng là vĩ đại. Nhà toán học Anh thế kỷ 19, Charles Babaje đã đem tinh lực suốt đời và phần lớn tài sản của ông dùng vào việc thiết kế và chế tạo máy tính, nhưng mãi đến năm 1871, khi ông mất, máy tính mà ông mộng tưởng vẫn chưa thành công. Còn nguyên lý máy tính mà ông thiết kế, không nghi ngờ gì có giá trị khoa học quan trọng, chiếc máy tính đầu tiên ra đời vào những năm 30 của thế kỷ này, nguyên lý của nó tương tự với thiết kế của Babaje. Người sau này mới biết, trong lịch sử phát triển khoa học máy tính, Babaje thật ra không phải là người thất bại.

Giống như người vốn chưa bị bệnh chốc đầu, không kiêng kị người khác chửi người chốc đầu, một người không sợ thất bại, không thể vì thất bại mà bắt phải phục, anh ta nói đến thất bại của mình thì giống như kể một câu chuyện. Bởi vì anh ta có sẵn tâm sức khỏe mạnh vượt qua mọi phiền não ưu sầu do thất bại gây nên, anh ta luôn nhìn thế giới bằng nụ cười. Thất bại mà không nản chí, thất bại mà không làm thay đổi nỗi vui của anh ta. Ðó là một loại hào phóng và tự tin ở tầng nấc sâu kín. Có sức mạnh của lòng tự tin này, thế giới sẽ luôn mỉm cười với anh ta. Nhà khoa học lỗi lạc, Tiến sĩ Wiliam Thomson trong Ðại hội của hơn 2000 khách có tiếng, từ khắp nơi trên thế giới đến chúc mừng ông làm nghề dạy học tròn 50 năm đã nói:

"Có hai chữ có thể đại biểu cho việc phấn đấu của tôi nhất trên bước đường khoa học trong vòng 50 năm, đó là: thất bại!".

Ðúng vậy, Thomson trong 50 năm trời không biết đã từng gặp bao nhiêu lần thất bại và trắc trở, mà kết quả của hàng loạt thất bại của ông là đã thiết kế thành công đường dây cáp ngầm đầu tiên ở đáy biển Ðại Tây Dương, có hơn 70 patient phát minh, được 250 trường và đoàn thể khắp nơi trên thế giới tặng đủ mọi loại danh hiệu vinh dự.

Từ đó ta thấy, thất bại và thành công tịnh không có phân biệt tốt xấu rõ ràng, giữa hai cái không có sự ngăn cách rõ ràng, nhìn có vẻ như thất bại mà có thể lại thành công, nhìn có vẻ thành công mà lại có thể thất bại, trong thất bại có thể ẩn chứa thành công mà trong thành công có thể ẩn chứa
thất bại.

Do nhận thức của loài người đối với bản thân và vũ trụ là không có cùng tận, thường thường dẫn đến những cái mà nhiều người đã từng công nhận là thành công chính xác, về sau lại bị chứng minh là sai lầm, là thất bại, những cái đã từng bị coi là hoang đường, thất bại, về sau lại được chứng minh là đúng đắn, là thành công. Thuyết Ðịa tâm, Thuyết Nhật tâm, Thuyết Tương Ðối, thuyết Nguyên tử v.v..., những lý thuyết trong lịch sử học thuật đều kinh qua lịch trình như vậy.

Theo đuổi - thất bại - lại theo đuổi, không những là lịch trình oanh liệt của toàn bộ lịch sử văn minh thế giới, cũng đồng thời là lịch trình bi tráng của mỗi một sinh mệnh cá thể. Chỉ có suốt đời không ngừng theo đuổi, đồng thời bao gồm cả thất bại và thành công thì đời người này mới có ý nghĩa. Ðúng vậy, có khi thất bại so với thành công càng có hấp dẫn đối với sinh mệnh. Ðừng nên tưởng là chỉ có thất bại mới làm cho người ta chán nản, làm cho người ta ngã lòng, làm cho người ta tinh thần sụp đổ, thành công cũng có thể làm cho người ta chán nản, làm cho người ta ngã lòng, làm cho người ta tinh thần sụp đổ như thế - Maslow đã từng gọi cái đó là chứng thần kinh thành công (neurosis of success). Trước khi mục đích và nguyện vọng chưa được thực hiện, đối mặt với hàng loạt thất bại, người ta có thể tràn ngập hy vọng, thậm chí là vui vẻ thoải mái phấn đấu vì mục tiêu. Một khi giành được thành công, mục tiêu được thực hiện, anh ta rất nhanh đã có thể phát hiện ra hư ảo của mục tiêu này, thế là lâm vào thần kinh suy sụp, lâm vào tuyệt vọng, cho tới lúc mục tiêu mới sản sinh ra.

Như vậy, dù cho gặp thất bại cũng có thể là việc tốt chứ không phải là việc xấu đối với bạn, cho nên có bậc cha mẹ thà để cho con cái của họ trong một lần thi cử nào đó thất bại; có huấn luyện viên thà để cho vận động viên của mình trong một lần thi đấu nào đó thua cuộc. Nguyên nhân chính là ở chỗ này đây. Quả vậy, có nhiều người chịu đựng nỗi thử thách, có thể từ thất bại đứng dậy, còn chịu không nổi kích thích của thành công, anh ta trước thành công hoặc đột nhiên cảm thấy trống rỗng, thất lạc, từ đó trở nên vô vị; hoặc vì thành công mà như phơi phới trong không trung, gật gù đắc chí, không nghĩ đến tiếp tục tiến thủ. Có người thậm chí vì thành công to lớn đến bất ngờ mà trở nên điên cuồng, ?chết vì vui? quá.

Khi gặp thất bại, bạn phải giống như con chim hải yến bay lượn trên mặt biển trước lúc bão táp ập đến, kêu gọi bão táp đến càng mãnh liệt hơn. Trong thất bại bi thảm nặng nề, bạn sẽ rèn luyện được thêm kiên
cường hơn.

Xem tiếp Khoảnh khắc nảy sinh ý nghĩ trả thù

62. Khoảnh khắc nảy sinh ý nghĩ trả thù

* Chúng ta có thể yêu mến người ghét chúng ta, nhưng không thể yêu mến người chúng ta ghét.

* Căm ghét cũng có thể trở thành động cơ của sinh mệnh.

* Thời gian là sức mạnh lớn mạnh nhất làm nhạt đi mối hận xưa.

Xét theo ý nghĩa rộng nhất, báo thù là một tính cách bẩm sinh của con người. Một khi phải chịu nhục và tổn hại, lòng báo thù của con người tự nhiên nổi lên. Ăn miếng trả miếng", "đối chọi quyết liệt", "lấy gậy ông, đập lại lưng ông" - đây chính là trả thù.

Ý nghĩ báo thù và hành vi báo thù của con người có thể tìm đến trẻ em và động vật. Trẻ em, sau khi bị đối phương cùng tuổi làm tổn hại không cần phải bất cứ ai gợi? ý, nó có thể ngay lập tức đưa ra hành vi trả thù, nhất là bé trai mạnh khỏe hoạt bát lại càng như thế. Ðộng vật cũng vậy. Ðộng vật không chỉ báo thù đối với đồng loại xúc phạm đến nó, mà còn báo thù cả với con người đã từng xúc phạm nó. Trong dân gian có rất nhiều truyền thuyết nói về các loại động vật như rắn, hổ, sư tử đã báo thù đối với người, trong đó có một số là chân thực.

Báo thù thậm chí là một quy luật tự nhiên. Sự phá hoại của loài người đối với sinh thái tự nhiên như nước ngầm dưới đất khai thác quá nhiều, chặt phá gỗ trong rừng bừa bãi, thải quá nhiều khói bụi vào không trung, xả quá nhiều nước bẩn xuống sông biển, phế thải công nghiệp ngày càng trầm trọng v.v... đều có thể trở thành những lý do để tự nhiên quay trở lại báo thù loài người. Từ đó dẫn đến nhiệt độ tăng lên, nắng hạn liên miên, đất bị xói mòn, bão tố, mưa axít tăng nhiều, nạn côn trùng tăng v.v...

"Ở HIỀN GẶP lành, ở ác gặp ác". Giết người phải đền mạng, điều đó ai ai cũng đều biết.

Bất kể là hành vi báo thù xuất phát từ lợi ích quần thể công khai phát ra đối với kẻ thù hay là ý nghĩ báo thù sản sinh ra từ việc bảo vệ sự tôn nghiêm nhân cách của cá nhân, chỉ cần người báo thù đã từng là bị động, là kẻ bị xúc phạm, người bị xâm lược, người bị nhục, thì hành vi báo thù hoặc ý nghĩa báo thù của họ đều có tính chính nghĩa ở mức độ nhất định. Cho nên, báo thù, trên thực tế đã thành cơ sở của loài người chế định luật hình. Luật hình hầu như là hình thức công khai để người ta thực hiện báo thù, báo thù cũng rõ ràng chính là tâm thái nội tại chấp hành luật hình. Hình thức của cách dùng công khai thực thi trừng phạt đối với kẻ ác, để kẻ ác nhận được ?ác báo?, có thể làm cho kẻ ác vì sợ sự trừng phạt của pháp luật mà thu bớt hành vi độc ác lại, hoặc sau khi anh ta đã thực thi hành vi độc ác thì trong lòng không yên, lo sợ hoảng hốt, điều đó đối với việc giữ gìn trật tự xã hội, giữ gìn văn minh và tiến bộ của loài người đều có giá trị quan trọng. Còn thủ tiêu hành vi báo thù, không nghi ngờ gì nữa là dung túng cho kẻ ác.

Dừng lại ở tầng nấc này để hiểu, báo thù là sản vật cần có của xã hội.

Xét từ khía cạnh cá nhân, sau khi chịu nhục nhã lớn, chịu tổn thương nặng nề, ngoại trừ những kẻ hèn yếu, ngoại trừ những kẻ yếu bóng vía và bất lực ra, có mấy ai không nẩy sinh ý nghĩ báo thù? Trên đời có mấy ai lấy đức để báo oán? Suoromen nói: "Không trả mối hận xưa là quang vinh của con người", trên đời liệu thật sự có mấy người "quang vinh" như thế?

Tônstôi nói rất thực tế:

"Chúng ta có thể yêu mến người ghét chúng ta, nhưng không có cách gì yêu mến người chúng ta ghét".

Yêu là động cơ của sinh mệnh, ghét cũng có thể trở thành động cơ của sinh mệnh. Báo thù đối với kẻ mình ghét cũng có thể kích dậy lòng phấn chấn của con người. Việt vương Câu Tiễn, Văn vương Cơ Xương đều là những điển hình vì căm ghét mà thành sự nghiệp.

Nhưng, điều chúng ta đáng phải thận trọng lựa chọn, thận trọng phân biệt là ý nghĩ báo thù khác nhau và phương thức hành vi thực hiện báo thù khác nhau. Sau khi bạn sản sinh ý nghĩ báo thù, bạn chuẩn bị dùng phương thức ra sao để thực thi hành vi báo thù?

Giữa cá nhân với nhau vì trả thù mối hận xưa mà trực tiếp dùng vũ lực hoặc các phương pháp khác thực thi báo thù, đây là sự việc của xã hội nguyên thủy dã man. Sau khi loài người đặt ra pháp luật, bước vào xã hội văn minh, thì không cho phép phương thức báo thù ngấm ngầm trực tiếp này tồn tại nữa, mà phải thông qua hình thức chế tài pháp luật để giúp bạn đạt đến mục đích "trả thù".

Cho nên, khi bạn bị làm nhục và tổn hại, kẻ xâm phạm đạt đến mức độ phải bị pháp luật trừng phạt, bạn sản sinh ý nghĩ báo thù thì không có gì là sai, nhưng cần phải dùng pháp luật để giải quyết, nhờ pháp luật để bạn ?báo thù? mới được. Nếu như ngấm ngầm báo thù thì chính là bạn đã xem thường pháp luật, đã phủ định pháp luật.

Ở ÐÂY, CÓ thể cần phải có chút nhẫn nại, không thể ngay tức khắc trực tiếp trút hận thù của bạn. Song, sự nhẫn nại này là văn minh. Mất kiểu văn minh này thì hành vi báo thù ngấm ngầm trực tiếp thường thường dễ phạm pháp luật, bạn sẽ có thể bị trừng phạt của luật pháp như nhau. Như thế bạn sẽ có thể để cho kẻ xúc phạm bạn chiếm được hai lần thuận lợi: Một là nó đã xúc phạm bạn. Hai là bạn vì báo thù trực tiếp đối với nó nên bị pháp luật trừng phạt.

Khi chúng ta nẩy sinh ý định báo thù, nên tự hỏi mình: Sự tổn hại của đối phương đối với tôi quả thật đã đến mức độ cần phải trả thù chưa? Có đủ lý do trả thù và giá trị trả thù chưa? - Những việc cãi cọ nhau vụn vặt trong cuộc sống, những va chạm, tổn thương kiểu vô ý hoặc hiểu nhầm nhau hoặc những phê bình chỉ trích chính đáng hoặc không thỏa đáng trong công tác hoặc những bất đồng trong quan hệ gay gắt nào đó v.v... đều là những việc không đáng cho bạn canh cánh bên lòng. Gặp các việc đại loại như thế, chỉ có khoan hồng rộng lượng, tha thứ đối phương mới là phương thức xử thế của kẻ trí - Rộng lòng tha thứ người mới là đạo của người quân tử.

Thời gian là sức mạnh lớn nhất làm nhạt đi mối hận xưa, thời gian thậm chí có thể biến thù địch thành bạn bè. Chúng ta vốn đang sống trong hiện tại, đang hướng tới tương lai, còn tất cả của quá khứ - bao gồm tất cả mọi loại oán thù đều theo dòng thời gian trôi mà qua đi mãi mãi. Cho nên chúng ta không cần phải đinh ninh nhớ mãi những điều không thoải mái của quá khứ, nhớ mãi những thù oán giữa những người nào đó, không cần phải luôn tính toán chi li chờ cơ hội để trả thù một việc gì đó với ai, ở nơi nào đó. Chúng ta có thể để cho người đã từng làm thương hại chúng ta tự xám hối (có thể có một ngày nào đó anh ta vì lương tâm cắn rứt mà dẫn đến sự bất an và buồn rầu của tâm linh), còn không nên vì sự không thoải mái vui vẻ của quá khứ mà tự giày vò mình.

Ðương nhiên, nếu như tâm tính bạn thanh cao mà về các mặt tài hoa, năng lực và thanh danh đều cao hơn hẳn người làm phương hại bạn, thì bạn sẽ đều không căm ghét nổi đối với bất cứ ai. Bạn có thể vì quá quý trọng mình mà không nghĩ tới việc căm ghét bất cứ ai - bao gồm cả những người đã từng làm phương hại bạn dẫn đến ý nghĩ trả thù kia không bao giờ xẩy ra.

Xem tiếp Khoảnh khắc bỏ lỡ cơ hội

63. Khoảnh khắc bỏ lỡ cơ hội

* Không có một người thắng lợi nào tin theo cơ hội.

* Cơ hội ở ngay bên cạnh bạn, ở ngay trước mắt bạn, bọc ngay trong sức mạnh nhân cách của bạn.

"Không có cơ hội", "lỡ cơ hội rồi" - tất cả những người thất bại đều có thể dùng nó làm lời bào chữa cho thất bại của họ. Hầu như thành bại của đời người chỉ ở chỗ cơ hội có hay không.

"Có cơ hội hay không"

Cơ hội là có. Cánh cửa của cơ hội đều mở toang một cách công bằng đối với bất cứ mọi người. Cơ hội như là Nữ thần sinh mệnh, nắm chặt nó, điều khiển nó, dẫn dắt theo xu thế phát triển, biến đổi khác nhau theo thời gian, bạn sẽ là người thành công. Mặc cho số phận sắp đặt, mặc cho chìm nổi hưng suy, mặc cho cơ hội xuất hiện hoặc tiêu biến, bạn đều không hay không biết, không tranh không đấu, bạn chính là một kẻ ngây ngô dại dột, thành công và thất bại đối với bạn đều không có ý nghĩa, thế giới này đối với bạn cũng vẫn là một màu xám xịt. Coi thường số phận, coi thường thời thế đổi thay, bạn vẫn là một kẻ bướng bỉnh thậm chí hành động ngang ngược, bạn chính là cố ý thả mặc cơ hội, kết cục đời người của bạn có thể là vừa bi thảm, vừa cô đơn vắng vẻ.

- Lời khuyên răn nổi tiếng nhất của Tôn Trung Sơn: ?Dòng triều thế giới cuồn cuộn, người thuận chiều thì phát đạt, kẻ ngược chiều sẽ diệt vong?, hành vi quần thể cũng thế, hành vi cá thể cũng vậy.

Machiaweili trong ?Bàn về quân vương? đã viết: Có thể điều hòa sự cố gắng của mình vào trong thời thế biến đổi không lường hay không là mấu chốt quyết định quân chủ thắng bại. Hài hòa thống nhất với thời thế là vô cùng khó khăn. Loài người phần nhiều không thể làm thay đổi bản tính của nó, nhất là không thể tuyệt đối vứt bỏ cách làm thành công trước kia của họ, vì vậy rất nhiều người đều rơi vào trong nỗi bất hạnh không thể cùng điều hòa với thời thế biến đổi khôn lường. Vì thế Machiaweili kết luận như sau: ?Số phận dễ thay đổi, còn bản tính của con người thì khó thay, cho nên khi hai cái hợp nhau, con người gặp thời gặp vận; một khi hai cái ngược nhau thì người sẽ xúi quẩy?.

Cơ hội, vòng quái lạ của số phận luôn luôn chụp vào đỉnh đầu của bạn, bạn không thể nói là nó không có. Cho nên có người nói: Không có ai không gặp được cơ hội tốt, chỉ là nhiều người chưa tóm được nó mà thôi.

Nhưng, cơ hội vốn là không có. Bất kể lúc nào, bất kể ở nơi nào, chúng ta đều chưa từng được trông thấy một thứ gọi là cơ hội, cả đến có thể dùng tay để tóm lấy nó. Ai đã từng nghe nói ?tôi chính là cơ hội, bạn lại ôm chặt lấy tôi nhanh?? Người ta thường thường hay lải nhải mãi không thôi về cái ?cơ hội? này, nó vốn chỉ là một khái niệm không hình không bóng, không màu không sắc, mà không phải là một vật thật. Trên thực tế nó đối với bất cứ ai - người thành công, kẻ thất bại, người lỗi lạc, kẻ tầm thường đều không tồn tại.

Nietzsche có câu danh ngôn: Không có một người thắng lợi nào tin theo cơ hội.

Lý giải cơ hội là có và cơ hội là không có ra sao, điều đó mâu thuẫn thống nhất ở chỗ nào?

Câu trả lời tồn tại trong từng trang lịch sử của loài người, tồn tại trong từng kinh nghiệm của loài người. Mặc dù cánh cửa của cơ hội đối với mỗi người đều đang mở toang một cách công bằng. Nhưng nó chỉ chung tình với những người luôn luôn chăm làm, những người không ngừng cố gắng, những người dám thách thức với số phận. Cơ hội thường xuyên chiếu cố họ, không có cơ hội thì họ có thể tạo cơ hội. Còn tất cả những người ham muốn an nhàn, những người suốt ngày suy nghĩ lung tung ngồi chờ đợi thời cơ - ví như người nông dân cắm sào chờ nước đều là người bị cơ hội vứt bỏ, những người này luôn luôn không có cơ hội. Dù cho cơ hội ngẫu nhiên đến họ cũng không hay không biết, để cho nó lướt qua.
Cơ hội đại khái có chỗ giống như linh cảm của con người, có hay không có linh cảm sản sinh ở nơi bạn, thì có hay không có tích lũy tri thức, kinh nghiệm lâu dài và chuẩn bị tâm lý đón nhận nó. Như nhà học giả thời Minh-Thanh là Lục Phù Ðình có nói: "Trong nhân tính (tính người) đều có "tỉnh ngộ", cần phải bỏ công sức ra không ngừng thì đầu tỉnh ngộ mới trỗi dậy - Như trong đá đều có lửa phải gõ đập mãi không thôi thì ánh lửa mới xuất hiện?. Cơ hội đến, xem như bình thường, thành công như rất dễ dàng, trái lại rất gian nan, không trải qua cái lo lắng của người giẫm lên sắt nát mà giầy thì không có, đâu có không mất công sức mà có được"

Chỉ có "bỏ công bỏ sức không ngừng", "gõ đập mãi không thôi", thì cơ hội mới có thể mỉm cười với bạn.

Những người có thành tựu sự nghiệp lớn thường thường không phải là những con cưng của số phận, ngược lại là những đứa trẻ nghèo hèn vốn không có cơ hội, họ dựa vào bản thân mình để sáng tạo ra cơ hội. Lincoln sau khi được nhà trường dậy học không đầy một năm đã phải lao mình vào công việc để mưu cầu sinh tồn, lại trở thành Tổng thống xuất sắc của Mỹ - Mao Trạch Ðông, con trai một nông dân sinh tại một thôn ở vùng núi hẻo lánh lại thành tinh anh của nhân loại. Trên thế giới có bao nhiêu nhà buôn kếch xù, họ vốn xuất thân từ nơi ngõ hẻm.

Cơ hội chỉ tồn tại trong sáng tạo. Alecxanđrô sau khi đánh thắng một trận, có người hỏi ông: ?Giá như có cơ hội, ông có muốn lại tấn công vào một thành ấp nữa không?" Ông nghe xong liền hét lên: ?Cơ hội nào? Ðâu có cơ hội? Ta đã sáng tạo ra cơ hội!?

Bất kể lúc nào bạn vừa không phải than vãn sinh ra không gặp thời, không có cơ hội, càng không phải than vãn lỡ cơ hội. Thành công đối với bạn, bất cứ lúc nào đều không phải là quá muộn. Bạn biết Morse 41 tuổi mới bắt đầu hứng thú với khoa học, ông lại trở thành nhà phát minh điện báo. Nhà phát minh xe lửa Stephenson 17 tuổi thoát khỏi nạn mù chữ! Hoàng-Phủ Bật lúc 20 tuổi mới bắt đầu nghiên cứu học vấn, đến khi trung niên thì mắc bệnh thấp khớp mới bắt đầu đi sâu nghiên cứu y học lại trở thành một danh y thời Ngụy Tấn.

Chỉ cần bạn phấn đấu không mệt mỏi, cơ hội ở ngay bên cạnh bạn, ở ngay trước mắt bạn, ẩn ngay trong sức mạnh nhân cách của bạn. Cũng giống như quả dưa hấu to lớn đã ẩn náu trong cái hạt dưa hấu nhỏ bé này.

Nếu như bạn luôn luôn thở vắn than dài, buồn trời oán người, kêu ca không có cơ hội, hối hận đã bỏ lỡ cơ hội, thì bạn sẽ có thể vĩnh viễn đặt mình ở bờ bên kia của cơ hội, cơ hội vẫn luôn cách ly với bạn, bạn chỉ có thể để tiêu phí những năm tháng đáng tiếc dưới gầm trời xám xịt nặng nề.

Nếu như bạn luôn luôn suy nghĩ lung tung, hòng mong ngóng có một ngày nào đó vận may sẽ đột nhiên đến với bạn thì sự chờ đợi này có thể suốt đời đi theo bạn cho mãi tới lúc cùng bạn đi vào nấm mồ mới thôi.

Nếu như bạn luôn tưởng là cơ hội ở nơi khác, ở tận nơi xa vời, cơ hội ở trên thân người khác, như thế thì bạn có thể thường để ngắt một bông hồng ở nơi xa xôi mà giẫm nát những bông cúc ở dưới chân. Ðến phút chót bạn vẫn là một cái làn không.

Xét đến cùng, tất cả mọi hối hận "bỏ lỡ cơ hội" của bạn, tất cả mọi kêu ca ?không có cơ hội? của bạn đều không có chút ý nghĩa gì cả.

- Cơ hội luôn luôn có, bất cứ lúc nào bạn đều có thể gặp được nó; cơ hội vốn là không có, chỉ có thể chính bạn sáng tạo ra nó.

Xem tiếp Khoảnh khắc cảm thấy bị kỳ thị

64. Khoảnh khắc cảm thấy bị kỳ thị

* Ðối với một người giỏi tự mình hiểu ra, người bên cạnh không kể như thế nào cũng không thể làm cho anh ta thật sự chán nản.

* Cùng chỉ một mình bạn, người khác có thể nhìn bằng cách này, cũng có thể nhìn bằng cách khác; bản thân bạn cũng vậy, có thể cảm nhận như thế này, cũng có thể cảm nhận như thế kia.

Trong cuộc sống hàng ngày, trong quan hệ cấp trên cấp dưới, giữa đồng nghiệp, cảm thấy mình bị đãi ngộ không công bằng, bị đối xử không bình đẳng, trong lòng cảm nhận như thế nào? Tình cảm sẽ dẫn đến bước thăng trầm như thế nào? Bạn sẽ hành động như thế nào?

?Phẫn nộ, nổi cơn tam bành lên, xắn tay áo lên đấu một trận với đối phương, chửi một thôi một hồi. Như thế, chỉ là đem tâm tình kích động nhất thời của bạn xả ra một cách đơn giản trong chốc lát mà thôi. Kết quả chỉ tiêu phí tâm sức của bạn một cách vô ích, còn với đối phương có thể không hề mất mát gì. Còn bối cảnh bạn bị kỳ thị vẫn y nguyên như cũ, không hề xẩy ra một chút biến đổi nào, có thể còn chịu kỳ thị sâu sắc hơn. Mà trong cuộc sống của chúng ta lại có nhiều người đối xử với việc bị kỳ thị như thế này: phương thức ngu xuẩn thô lỗ này không đủ để cho chúng ta làm theo.

?Những kẻ bất tài thường bị người khác kỳ thị, còn kẻ trí cũng vì mọi quan hệ gay gắt bên ngoài, kỳ thị chính trị, cạnh tranh danh lợi, tâm lý ghen tỵ mà thường thường bị đối xử không bình đẳng. Khổng Tử một đời cũng đã nếm đủ mùi đau khổ của lừa bịp, âm mưu, tranh đoạt, trải qua hết mọi trắc trở và gian nan. Nhiều vĩ nhân đều thoát ra từ việc bị kỳ thị. Vịt con xấu xí cuối cùng đã biến thành ngỗng trời, từ bị kỳ thị trở thành được ngưỡng mộ.

Kẻ trí, vĩ nhân và tất cả mọi người có khí phách khi bị kỳ thị lại là lúc bắt đầu tự lực tự cường. Họ không tính toán so đo với người khác, trong quan hệ gay gắt ngắn ngủi tạm thời, trên sự được mất cá nhân nông cạn, họ có thể tránh xa những cuộc đấu đá ồn ào oanh liệt này, mà âm thầm không nói không rằng hạ quyết tâm để phát triển mình, bổ xung mình. Họ có thể nhẫn nhục gắng chịu, tiến đánh về mục tiêu cao xa, mà không thèm để ý tới những việc chèn ép đấu đá nhân sự vô vị ở xung quanh.

?Rơi vào trong bất hòa mâu thuẫn của những việc vụn vặt tầm thường quá nhiều, đối với từng lời nói từng việc làm của người khác quá nhạy cảm, đối với các việc như cách nhìn và ấn tượng của người khác đối với mình quá chú ý, chỉ sợ người khác xem thường mình, thiên kiến với mình hoặc vô cớ nghi ngờ người khác v.v... tất thảy đều là biểu hiện tâm lý yếu đuối, thiếu lòng tự tin; tất thảy đều là tự đưa ra việc khó xử, tự bày đặt ra trở ngại, tự tìm ra nỗi khổ để chịu.

Lu Leng khi đi dạo, suy nghĩ miên man rằng: Nguồn hạnh phúc chân chính ở ngay trong tự thân chúng ta; đối với một người giỏi tự mình hiểu ra, người bên cạnh không kể như thế nào cũng không thể làm cho anh ta thật sự chán nản.

Ðánh ngã mình thường là mình chứ không phải là người khác. Kỳ thị mình, thường là mình chứ không phải người khác.

Bất kể anh ta tung ra những lời đồn đại ác ý, bạn vẫn đi con đường của bạn, kiên trì giữ lý tưởng cuộc đời của mình, một mạch tiến thẳng về phía trước, không một giây dừng lại thì người bên cạnh làm sao được bạn?

?Ðối với người kỳ thị bạn, bạn cũng có thể coi khinh anh ta, hoặc không thèm để ý tới anh ta, dùng yên lặng để đánh trả lại anh ta. Bạn đừng nên tưởng rằng hễ là người kỳ thị bạn đều là người tài giỏi hơn bạn, anh ta có thể không bằng bạn. Bạn bị anh ta đánh ngã, bạn vì anh ta kỳ thị bạn mà phải mang gánh nặng tư tưởng, thật chẳng đáng chút nào! Bạn thực là đã xem thường mình rồi.

?Cho dù người kỳ thị bạn tài giỏi hơn bạn, vĩ đại hơn bạn, đó cũng chỉ là tạm thời ở một vài phương diện nào đó cao hơn bạn một tí mà thôi, ví dụ như đã đọc nhiều hơn bạn vài quyển sách, bằng cấp cao hơn bạn một chút hoặc năng lực khá hơn một chút, hoặc nói lưu loát hơn bạn một chút, hoặc trông xinh xắn hơn một chút v.v... mà tất cả những cái này đều không có nghĩa là nhân cách của anh ta cao thượng hơn bạn. Bạn so sánh với anh ta đều là con người cả có sự tôn nghiêm của con người như nhau. Anh ta vốn không có lý do để kỳ thị bạn. Bạn trước mặt anh ta hoàn toàn không cần phải tự thẹn kém không bằng người.

Khi người có địa vị cao hơn bạn kỳ thị bạn, để giữ tôn nghiêm nhân cách của mình, bạn cũng không hề sợ sệt, coi thường anh ta, không thèm đặt anh ta vào trong khóe mắt của mình. Như thế, kích thích mà anh ta nhận được, nhân cách của anh ta bị tổn thất có thể so với bạn bi thảm hơn.

?Ðương nhiên, mọi người đều là con người, giữa người với nhau vốn không nên kỳ thị lẫn nhau, giữa người với nhau vốn không có sự ngăn cách, người do một tính - cửa thiền gọi là Phật tính, còn tâm lý học gọi là Nhân tính - nối thông với nhau, về nhân cách, về sự tôn nghiêm của con người mọi người vốn đều bình đẳng. Mà mọi sự sai khác giữa người với nhau, mọi sự phân biệt cao thấp đều là bản thân con người quy định, do mọi khái niệm, tập tục, thành kiến, nguyên tắc của bản thân con người hình thành nên, chính là những cái này đã tạo nên sự ngăn cách giữa con người, đã hình thành nên mâu thuẫn khi giao tiếp giữa người với nhau, kỳ thị lẫn nhau cũng là từ đó sinh ra.

Hãy coi mọi khái niệm và thành kiến, tập tục và nguyên tắc vốn không có ý nghĩa, hãy để cho sự ngăn cách trở thành thông suốt, để cho hiểu nhầm biến thành hiểu biết, để cho kỳ thị biến thành hữu nghị, để cho thiên kiến biến thành công bằng, để cho thế gian tràn ngập lòng yêu là mô thức lý tưởng của quan hệ nhân tế (giữa người với người)

Ðể thực hiện mô thức này bạn sẽ bắt tay làm ngay trước mắt, khi bạn có cảm giác bị kỳ thị, lại có thể tự nhiên thoải mái thoát khỏi cảm giác này để tự do nối liền tình cảm với người khác, để có ý thức loại bỏ mâu thuẫn, cùng gặp gỡ thẳng thắn thành khẩn với người khác, ăn ở thật lòng với nhau, xây dựng quan hệ nhân tế hữu ái chân thành, xoay chuyển thiên kiến của người ta, bạn sẽ có thể bớt đi được nhiều phiền não và đau khổ trong đời người. Người có thể có được những việc làm như vậy, đương nhiên là rất ít, nhưng lại rất đáng để chúng ta bắt chước làm theo.

Mấu chốt là ở chỗ, bạn có bằng lòng và có thể "gác lại" những thành kiến, thói xấu, khái niệm nguyên tắc kia hay không?

Nhân cách, sự tôn nghiêm của con người, rốt cuộc phải dựa vào mình để quy định, để truyền rộng ra, để hoàn thiện. Bạn đặt mình vào giới hạn nhân sinh như thế nào, thì bạn sẽ có cuộc sống như thế ấy.

Tất cả mọi khả năng cũng như mọi thứ không có khả năng đều đang tồn tại đối với bạn.

Có hành động như thế nào thì có cảm thụ như thế tất thảy đều quyết định bởi bản thân bạn, mà không phải ở người khác nhìn bạn như thế nào.

Cũng một mình bạn như thế, người khác có thể nhìn như thế này, cũng có thể nhìn như thế khác; bản thân bạn cũng vậy, có thể cảm nhận như thế này cũng có thể cảm nhận như thế kia.

Khi mặt trời xuống núi, có người nhìn thấy muôn tia hào quang cảm thấy rất đẹp. Có người lại từ việc mặt trời xuống núi liên tưởng đến ngọn nến của sinh mệnh sắp sửa tắt, từ đó sợ đen tối đến.

Cảm thấy bị kỳ thị từ đó mà lo ngại liên miên cũng thế, không đồng ý không thay đổi thú vui cũng thế, mặt trời của ngày mai đều có thể mọc lên như thường. Bạn cùng tồn tại với người đời, bạn với người đời cùng đón mặt trời của ngày mai như nhau.

Tất cả mọi đánh giá, tất cả mọi đối xử, tất cả mọi ấn tượng của người khác về bạn, kỳ thực bạn vẫn là bạn; suy cho cùng thực chất đối với bạn cũng chẳng hề tăng mà cũng chẳng hề tổn thất.

Xem tiếp Khoảnh khắc sáng tạo thành quả không được thừa nhận

65. Khoảnh khắc sáng tạo thành quả không được thừa nhận

* Ranh giới cao nhất của sinh mệnh là sáng tạo, sống vì sáng tạo, chết vì sáng tạo.

* Chịu đựng được cô đơn và tịch mịch là chiếc chìa khóa của đời người thành công.

* Vì sao người ta lao động cần mẫn không biết mệt mỏi, sáng tạo cần mẫn không biết mệt mỏi?
Chỉ vì nhu cầu, vì thỏa mãn nhu cầu. Thỏa mãn nhu cầu của cá nhân và nhu cầu của xã hội.

?Nếu tạm thời không cần nữa thì sao? Vừa không vì nhu cầu của cá nhân, mà còn nhất thời không được xã hội thừa nhận, bạn còn có thể cần cù tận tụy sáng tạo giống như trước đây không?

Câu trả lời nó một cách khẳng định, thật ra không phải dễ dàng.

Xem bạn đối với đối tượng sáng tạo của mình có tràn đầy lòng tin hoàn toàn không, có nhận đúng nó không, nhận đúng nó mặc dù nhất thời lặng lẽ không để cho mọi người biết, nhưng nó cuối cùng lại phát ra màu sắc lạ thường. Càng là những cái có tiềm năng lớn trong sức sống, tàng ẩn càng sâu cần bạn phải chịu đựng được tịch mịch và cô đơn.

Bạn có thể phải trả giá nặng nề: sự điên cuồng của thế tục bức hại, đặt bạn vào chỗ không chịu nổi, chửi mắng bạn là bệnh thần kinh, sẽ xua đuổi bạn đi. Bạn có thể phải vì nó trả ra sự vất vả gian nan suốt đời thậm chí toàn bộ sinh mệnh.

Ranh giới cao nhất của sinh mệnh chỉ để sáng tạo, sống vì sáng tạo, chết vì sáng tạo. Nói ra thì rất nhẹ nhàng, nhưng làm được thì cực kỳ
gian nan.

Hơn 100 năm trước, trên thế giới đã từng sản sinh một sinh mệnh như thế này, ông ta bị xuyên tạc và hiểu nhầm mà phải lặng lẽ không có tiếng tăm gì:

Ông ta cắp một chiếc dù xanh nhỏ dưới nách, giấu một quyển vở ghi phiêu bạt khắp Nam-Âu. Bởi vì ông coi khinh đứng vào đội ngũ cùng với những ?quần tinh? huy hoàng sán lạn, đã vứt bỏ vòng nguyệt quế của giáo sư Ðại học, đã vứt bỏ hào quang của ?thần tượng của giới ngôn ngữ học thanh niên Leipzig. Bởi vì ông đã giết chết Thượng đế, đánh giá lại tất cả giá trị, bị thế tục phán định là một thằng điên hòng hủy diệt tất cả".

Bạn biết, ông chính là W.Friedrich Nietzsche.

?Nietzsche đối với sáng tạo của mình tự tin đến nỗi làm cho người khác phải kinh ngạc. Tên sách tự chuyện của ông chính là: ?Nhìn xem, con người này!? trong quyển sách tự chuyện này, ông đã nói một cách coi thường
tất cả.

"Tôi vì sao có trí tuệ như thế"

"Tôi vì sao viết ra tác phẩm tuyệt tác như thế"
"Tôi vì cái gì chính là vận mệnh"

"Nhưng xã hội không hiểu ông, không tiếp nhận ông. Người ta chửi ông là kẻ phi đạo đức, "kẻ phe đảng", "kẻ nát rượu", "kẻ ác", chửi ông là "ngông cuồng", "tự phụ". Trong cuộc sống lang thang, ông đã viết hàng loạt tác phẩm: ?Zarathustra nói như vậy? (1), "Tri thức khoái lạc", "Bến bờ thiện ác", ?Hoàng hôn của thần tượng?... hết thảy đều không có người hỏi đến. Ông chỉ dùng tiền thôi việc ít ỏi in được 40 quyển "Zarathustra nói như vậy", mà sách này sau khi in ra 5 năm vẫn một bầu không khí lặng ngắt.?

Bắt đầu từ năm 1876, Nietzsche lâm vào cảnh cô đơn cho mãi đến lúc chết, ông luôn luôn chiến đấu một cách im hơi lặng tiếng cho sáng tạo vĩ đại mà mình đã chọn định. Dùng lời của ông để nói, trong 15 năm, không có một người phát hiện tôi, cần tôi, yêu tôi. Ông đã nếm no mùi cô đơn không được thừa nhận.

Ðồng thời Nietzsche lại cảm thấy mãnh liệt ông cần cô đơn để ông dốc hết lòng theo đuổi sáng tạo tự do.

Blandes, nhà lý luận văn nghệ Ðan Mạch, người đầu tiên phát hiện Nietzche, bắt đầu giảng triết học của Nietzsche trên giảng đường đại học. Về sau, cả thế giới mới đột nhiên phát hiện ra ánh sáng của Nietzsche, ông cuối cùng trở thành người có ảnh hưởng tới triết học và văn học đương đại.

Chịu đựng được cô đơn và tịch mịch là chiếc chìa khóa của đời người thành công. Phải nằm cao trên hiện thực, thoát khỏi hiện thực, mới có thể hiểu hiện thực sáng suốt hơn, nắm chắc được hiện thực.

Ở chỗ khe nhỏ tĩnh mịch, ở chốn đồng nội hoang vắng, tiếng hát của bạn có thể trong trẻo khác thường, có thể vang dội khắp bầu trời.

Chỉ cần sự sáng tạo của bạn thật sự cần cho nền văn minh của loài người, sẽ khỏi phải lo lắng nó có thể mãi mãi chìm đắm. Sớm muộn, cuối cùng nó sẽ tỏa ra ánh sáng. Mặc dù nó có thể xuất hiện với hình thức ngẫu nhiên - giống như Blandes phát hiện Nietzsche, nhưng đây là thuộc về sự ngẫu nhiên trong tính tất nhiên. Sự phát hiện kiểu Blandes tất nhiên xẩy ra.

Dunken, người sáng lập phong thái múa hiện đại, trên thế gian đại khái không có mấy người giống như bà tập hợp hết thảy mọi tiếng khen và lời chê vào mình: hoặc là được sùng bái, được theo đuổi một cách cuồng nhiệt, hoặc không được thừa nhận, bị lạnh nhạt, xua đuổi và chửi nhục.

Người chỉ huy đầu tiên Múa ba lê Hoàng gia London đã miêu tả Dunken "trên vũ" đài hiện đại như sau : Bà mặc / trên / người chiếc / áo dài vải



lụa mỏng Hy Lạp nhảy điệu van Blamx, điệu cái chết của Elengde, của Fangena và hành khúc mai táng của Sô-panh, tư thế múa tươi mát khêu gợi người ta suy nghĩ miên man, mà lại hùng hồn êm dịu, cảm động lòng người. Dáng múa của bà đẹp đẽ, thay đổi tự nhiên làm cho người thấy lạ mắt lạ tai.

Song, ở tổ quốc của bà, ở nơi quê hương của bà bà lại không được mọi người hoan nghênh, cho nên ông chủ Kịch viện ca múa Mỹ thà mời một diễn viên múa truyền thống bình thường tục tằn mà không muốn mời một người dám đưa ra những cái mới cái lạ. Bà cùng với mẹ vì đi tìm cuộc sống đã bôn ba bốn phương, nhưng khắp nơi bị khinh rẻ, bị đối xử lạnh lùng, gây ra sóng gió. Ðương thời, xã hội thượng lưu Mỹ không cho phép nhắc đến chữ ?Ðùi?. Còn Dunken lại là hai đùi đều lộ liễu, mà còn phanh ngực lộ lưng. Có lần đang biểu diễn giữa chừng nhiều phụ nữ phát giận lên bỏ ra về. Nhất là khi người ta biết được bà vì ở Mỹ không ở nổi mà phải đến Anh biểu diễn, thì dư luận rộ lên, người ta coi bà như là trận hồng thủy, con mãnh thú, lo lắng vì bà đến Anh có thể làm tổn thất ?Quốc cách?, ảnh hưởng đến quan hệ
Mỹ-Anh.

Ðối với việc này, Dunken vẫn một mực như cũ, tôi làm tôi chịu không chút dao động đến sự theo đuổi vốn có của bà đối với nghệ thuật, dù cho lúc mới đầu chỉ có thể biểu diễn ở các quảng trường lộ thiên của Lodon.

Cuối cùng Dunken được phát hiện, một cơ hội ngẫu nhiên, con gái của bà hoàng Widolia là công chúa Helena đã phát hiện ra một cách kỳ lạ ngôi sao óng ánh nhất lịch sử vũ đạo này. Từ đó, bà đã thổi vào vũ đài hiện đại thế giới một luồng gió trong lành, tươi mát nhất.

Dunken lúc ban đầu nếu như có chút do dự thỏa hiệp hoặc đối với sáng tạo của mình hơi hoài nghi một chút, thì trong lịch sử vũ đạo hiện đại không biết phải chịu tổn thất to lớn bao nhiêu và đáng tiếc biết bao nhiêu!

Sáng tạo có nghĩa là có mạo hiểm tồn tại, chiến thắng mạo hiểm, vượt qua chỗ gian khó, trước hết phải có bản thân người sáng tạo là bạn kiên định không dời tự chấp nhận, hơn nữa để thực hiện theo đuổi sáng tạo của bạn đến cùng. Hãy làm tốt việc chuẩn bị tư tưởng dù cho có bị mai một cũng không hề oán hận. Như vậy, chỉ cần là ngọc thạch thật, luôn luôn có lúc tỏa sáng đẹp đẽ cho nhân gian.

Mao Trạch Ðông cũng từng nói: "Những cái đúng đắn, mới mẻ trong lịch sử, lúc mới đầu thường thường không được nhiều người thừa nhận, chỉ có thể phát triển quanh co trong đấu tranh. Những cái đúng đắn, những cái hay, người ta lúc mới đầu thường thường không thừa nhận nó là hoa tươi, trái lại còn xem nó như là cỏ độc. Học thuyết của Copecnic về hệ Mặt trời, Thuyết tiến hóa của Darwin, đều đã từng bị xem là những cái sai lầm, đều đã từng phải kinh qua cuộc đấu tranh gian khổ".



Xem tiếp Khoảnh khắc gặp phải người khác từ chối
===================
(1) Also Sprach Zarathutra (ND)

66. Khoảnh khắc gặp phải người khác từ chối

* Lấy nghị lực và lòng kiên nhẫn của bạn để làm thay đổi việc từ chối của người khác đối với bạn, không thể vì việc từ chối của người khác mà làm thay đổi bạn.

* Người có danh vọng có thành kiến của người có danh vọng, cũng có cách nói bừa nói bãi theo kiểu của họ.

Khi bị từ chối, bị xỉ nhục, bất kể là từ đâu đến, từ người có chức có quyền hoặc từ bạn khác giới mà bạn hằng yêu dấu, đều không có gì ghê gớm. Chỉ cần bạn bản thân không từ chối mình, chỉ cần bạn khi bị từ chối hoặc sau khi bị xỉ nhục vẫn đứng vững được, thì bạn sẽ có thể thành công.

Từ khi Côlôngbô (Colombus) biết được quả đất tròn bèn nảy sinh mộng tưởng vượt biển cả mênh mông, ông muốn đi xem một vùng giàu có và phồn hoa của phương Ðông. Năm 1484, ông đã trình Quốc vương Bồ Ðào Nha kế hoạch hàng hải, hy vọng được tài trợ.

Quốc vương Bồ Ðào Nha không cần suy nghĩ đã từ chối lời cầu xin của ông. Hơn thế, ông còn chuốc lấy những lời mắng nhiếc độc địa của các Vương công đại thần như là "thằng ngốc", "thằng điên" và "nhà cuồng tưởng".

Côlôngbô không nhụt chí. Năm 1485 ông di cư đến Tây Ban Nha, dâng lên kế hoạch thám hiểm hàng hải với Vương cung Tây Ban Nha cầu khẩn được tài trợ. Kế hoạch này lại có đi không trở lại, hoàn toàn tuyệt vô âm tín.

Thế là, ông lại đem kế hoạch hàng hải đưa cho Quốc vương Anh, đưa cho quốc vương Pháp, đều không có hồi âm.

Ông vẫn kiên nhẫn đợi chờ, trù định kế hoạch tỉ mỉ tường tận. Không ngờ đã nghèo khó đến thất vọng, đầu tóc đã bạc phơ. Nhưng ông vẫn nén lòng chờ đợi. Ông vững tin rằng kế hoạch của ông vẫn có một ngày nào đó được thực hiện.

Ngày ấy cuối cùng đã tới. Tháng 4 năm 1492, nhân thắng lợi của một lần chiến tranh với nước ngoài của Tây Ban Nha, Quốc vương và Hoàng hậu nhất thời sung sướng được kích động, để tỏ rõ uy thế quốc gia thêm một bước, cuối cùng đã đồng ý tài trợ kế hoạch hàng hải của Côlôngbô.

Mộng ước suốt đời của Côlôngbô được thực hiện.

Sự từ chối của người khác bất kể bao nhiêu lần, đều không chặn lại được một lần quyết định của bản thân bạn. Chỉ cần có được một lần tự quyết định này không dễ dàng thay đổi lại nó là đủ.

- Hãy lấy nghị lực kiên nhẫn của bạn để làm thay đổi sự từ chối của người khác đối với bạn, không thể vì sự từ chối của người khác mà thay đổi bạn. Việc đó cũng được coi là một trong những bí quyết thành công rồi!

Ðối xử với những lời phán đoán và từ chối của những người có danh tiếng và quyền thế như thế nào? Họ có lúc cũng nói bừa nói bãi, phải không?

Năm 1832, một thanh niên nông thôn sinh ra trong một gia đình chủ khách sạn nhỏ ở nông thôn Italia, đã từng học âm nhạc từ một nhạc sư thôn quê, nhờ có người trài trợ đã đến thi ở Học viện âm nhạc Miland, anh ta muốn được đào tạo lâu dài ở Học viện âm nhạc chính quy này, học được lý thuyết âm nhạc có hệ thống và tri thức sáng tác nhạc. Anh tên là Wildi.

Thầy giáo chủ khảo là một người danh tiếng trong giới âm nhạc tròn xoe mắt khi nhìn thấy một thanh niên nông thôn nhỏ bé cù mì cục mịch như thế, muốn phì cười, vội vàng nói với anh ta dồn dập: ?Anh biết nơi đây là nơi đào tạo nhân tài ra sao chứ? Anh biết nhân tài âm nhạc, một nửa là do bẩm sinh trời phú cho chứ? Tôi không cần phải kiểm tra anh nữa, tuổi anh đã vượt quá thời kỳ mấu chốt để đào tạo thiên tài âm nhạc rồi. Hơn nữa, dựa vào trực giác của tôi, từ thần thái dáng bộ của anh, thì biết anh hoàn toàn không thích hợp với ngành âm nhạc. Thôi đổi nghề thôi cháu ạ!?

Anh đã bị từ chối ngay từ cổng trường.

Anh ta mới 19 tuổi! Âm nhạc, sự nghiệp ước mơ từ lâu, đã gây nên lý tưởng hùng vĩ của anh bao lần kích động và hưng phấn, bỗng nhiên gặp phải phán quyết dạng án tử hình này, còn có gì tàn khốc hơn nữa? Có còn gì thê thảm hơn sự đả kích này nữa?

Wildi lại không bị đánh ngã. Việc từ chối và lời phán quyết của ngài chủ khảo không làm cho anh ta dao động đối với việc theo đuổi âm nhạc.

Người có danh vọng có thành kiến của người có danh vọng, cũng có cách nói bừa nói bãi theo kiểu của họ. Anh ta đã nghĩ như vậy.

Tôi quả thật không có bẩm sinh âm nhạc trời phú cho chăng? Người có thiên tài âm nhạc có thể lại chính là người bộ dạng như tôi thôi! Anh ta đã tự tin như vậy.

Anh không hề do dự toàn tâm toàn ý đi cùng âm nhạc, một mực làm theo ý mình, đi tìm thầy khác, khắc khổ tự học. Vừa học tập, vừa sáng tác.

Cuối cùng, hàng loạt lớn ca nhạc kịch (opera) và các bản nhạc làm chấn động Italia và nhạc đàn thế giới đã tuôn ra từ tay ông viết: "Thổi vang kèn lệnh', "Napuke", 'Người Lunbadi", "Ernani", "Ligelaito', "Nhà thơ hành ngâm", "Trà hoa nữ', "Aiđa", "Ơssairo", "Khúc truy tử"... Ông được công nhận là nhà soạn nhạc hàng đầu của Italia, trở thành một trong những nhà soạn nhạc opera được hoan nghênh nhất trên toàn thế giới!

"Còn nếu cô gái yêu dấu mà bạn đang theo đuổi từ chối bạn thì sao" Nếu việc từ chối này vượt xa tình cảm thất tình bình thường, bạn liệu có thể từ đó mà phấn khởi lại được không?

Glinnia, nhà hóa học hữu cơ nổi tiếng của Pháp có thể làm mẫu mực của bạn.

Glinnia trước 20 tuổi là một công tử lang thang đã dựa vào gia tài vạn quan của cha mẹ, tiêu tiền như phá, dựa vào vẻ bề ngoài khôi ngô, lăn xả khắp mọi xó xỉnh của tình trường.

Hôm ấy, Pođôli, người đẹp của Paris, lộng lẫy đập vào mắt mọi người xuất hiện trong bữa tiệc trưa của gia đình Glinnia. Glinnia vừa nhìn thấy đã xiêu lòng, hồn phách nghiêng ngả, lập tức giở thủ đoạn chen lấn lên
phía trước.

Ông ta làm sao có thể nghĩ ra được rằng người đẹp này buông ra với ông ta một câu buốt lạnh đến tận xương tủy: "Xin anh hãy đứng cách ra xa tôi một chút, tôi ghét nhất những chàng công tử bột chắn tầm nhìn!"

Từ trước đến nay chưa hề có ai từng châm chọc vị công tử khôi ngô con nhà giàu có một cách chua cay như thế. Sự châm chọc của Pôđôli làm cho Glinnia tỉnh ngộ mạnh mẽ đã nhận rõ một con người thật sự "xấu xa tanh hôi" của mình.

Từ đó, ông mang theo nỗi nhục nhã đi khỏi gia đình không còn thấy có mặt ở quê hương nữa. Ông chỉ lưu lại một lá thư ngắn ngủi cho cha mẹ khỏi phải đi tìm kiếm nơi nào và biến mất khỏi quê hương. Ông giấu họ giấu tên đi Liông để khắc khổ học tập, ông đã biến thành một con người khác.

Do sự hướng dẫn của các danh sư, Glinnia đã tiến mạnh vào sự nghiệp học tập, không lâu ông đã trở thành nhà hóa học hữu cơ kiệt xuất. Ðã sáng tạo ra phản ứng quan trọng trong hóa học hữu cơ: phản ứng Glinnia mang tên ông.

Ðồng thời đã giành được giải thưởng Nobel hóa học năm 1912.

Người cùng quê hương, người Paris và toàn thể người Pháp đều chúc mừng ông. Không biết có bao nhiêu lá thư chúc mừng đã bay về với ông. Trong vô số những thư chúc mừng đó, ông đã vô tình phát hiện một lời của Pôđôli gửi ông: "Tôi mãi mãi kính yêu anh!".

Glinnia đã dùng hai tay nâng bức thư này lên hét to lên:

"Anh mãi mãi cám ơn em!"

Xem tiếp Khoảnh khắc gặp phải vu cáo hãm hại

67. Khoảnh khắc gặp phải vu cáo hãm hại

* Vài con ruồi cắn mấy cái quyết không thể giữ lại nổi một con tuấn mã anh dũng.

* Tự mình suy nghĩ tự mình làm chủ mới đi được đường, nếu không thì có thể đến phải khiêng con lừa để đi thôi.

Người ta sống ở trên đời, gian nan trắc trở vốn đã quá nhiều. Chúng ta mong muốn ở xung quanh yên tĩnh một chút biết bao, làm cho cõi lòng chúng ta bình thản một chút. Nhưng lại không phải là như vậy. Ngoài việc chịu đựng những gian nan trắc trở có tính tất nhiên bình thường ra, đôi khi chúng ta không thể tránh khỏi phải chịu sự vu cáo hãm hại một cách vô duyên cớ, chịu những khó khăn ngoài ý muốn.

Mặc dù trong pháp luật có điều khoản trừng trị tội vu cáo hãm hại, nhưng trong đời sống hàng ngày, nhiều lời gièm pha hãm hại pháp luật quản không hết. Trong xã hội mà pháp luật không hoàn chỉnh lại càng như thế. Cho dù kẻ vu cáo hãm hại xúc phạm bạn cấu thành tội phạm, mà bạn lại muốn đại động can qua, đem những việc này chống án một cách trịnh trọng nghiêm túc, thông qua thủ đoạn pháp luật để xử lý, như thế tất nhiên phải hao phí tinh thần sức lực, làm cho thể xác và tinh thần bạn phải tiều tụy, mệt mỏi không chịu nổi. Trên thực tế, bản thân việc này lại trở thành tổn hại nặng nề đối với bạn. Bạn đâu có nhiều thời gian, nhiều công sức đến như thế để ứng phó với những việc vô vị này? Ai lại muốn rải lên vết thương một nắm muối.

Trừ khi vạn bất đắc dĩ, không cần phải đại động can qua.

ở thời cơ thích hợp làm rõ ràng sự thật, để cho nhiều người biết rõ chân tướng, cũng là một biện pháp tự giải thoát.

Nếu như bạn đến thời gian để tự làm rõ cũng không muốn mất, hơn nữa không có tâm trạng cuốn vào những tranh luận vô vị này, thì mặc cho gió dồn sóng vỗ, vững vàng ngồi câu giữa thuyền, để thời gian làm chứng cho bạn, để thời gian rửa sạch những lời vu cáo hãm hại mà bạn từng phải chịu đựng. Bạn tiếp tục làm những việc đúng đắn của bạn là phương thức sáng suốt để ứng phó với vu cáo hãm hại.

Tục ngữ có câu: "Trong lòng không thẹn, đâu sợ sét đánh" là một tâm trạng lành mạnh của lòng tự hào tự tôn. Thật là hay!

Hành vi cao hơn người, nhiều người tất phải chống đối.

Lêôna đơ Vanhxi vì để cho tác phẩm ?Bữa cơm tối cuối cùng? đạt đến hiệu quả nghệ thuật hoàn mỹ không có chút khiếm khuyết, khắc họa một cách chuẩn xác không có sai sót thế giới nội tâm của tên phản bội Giuđa bỉ ổi, nhơ nhớp này, ông đã suy nghĩ khắc khổ, bền tâm bền tính khắc họa tinh vi mà không ngại gian lao thường xuyên thâm nhập vào khắp các hang ổ trong thành phố Miland, giao thiệp với bọn cờ bạc, bọn lưu manh, côn đồ để quan sát tập tính và bộ mặt của chúng.

Việc này đã cho bọn vốn ghen ghét Ðơ Vanhxi một dịp may, chúng đi vu cáo với Ðại công tước ở Miland: Ðơ Vanhxi không trung thành với cương vị công việc, lười biếng lãng phí thời gian và đi loang toàng với đủ các hạng người tồi tệ của xã hội.

Ðột nhiên nhận được những lời vu cáo này. Ðơ Vanhxi trước tiên nổi cơn phẫn nộ, tiếp đó là khóc dở mếu dở. Nhưng không lâu ông liền quên chuyện này, vẫn đi quan sát và tìm hiểu bọn cờ bạc, lưu manh côn đồ như trước, vẫn ngụp lặn trong hưng phấn lớn lao sáng tác nghệ thuật như trước.

Ông muốn làm sống lại tính độ lượng khảng khái của Giêsu, âm mưu xảo trá của Giuđa, nỗi sợ hãi, buồn rầu và tuyệt vọng của các môn đồ, ông muốn làm sống lại một không khí bi tráng.

Cùng với sự tìm tòi nghệ thuật của ông thì những lời vu cáo hãm hại cũng lũ lượt kéo đến. Nhưng những lời vu cáo hãm hại đó khó lọt vào trong tai ông, ông đều để cho nó qua đi như gió thoảng ngoài tai. Trên đường tìm tòi nghệ thuật, ông không có thời giờ rỗi rãi để dừng lại một bước.

Sau vừa tròn ba năm, ông đã hoàn thành tác phẩm "Bữa cơm tối cuối cùng" đã cống hiến cho loài người một tác phẩm tuyệt đỉnh trong lịch sử
hội họa.

Nếu như lúc mới đầu Ðơ Vanhxi bị những lời vu cáo hãm hại gây rối loạn tâm trạng, phát động tiến công vào kẻ vu cáo hoặc thỏa hiệp nhượng bộ với bọn vu cáo mà thay đổi tìm tòi nghệ thuật của mình, thì lịch sử nghệ thuật của loài người sẽ thêm một điều đáng tiếc cực lớn.

Những việc đại loại như thế nêu không hết.

Mã Quân, nhà khoa học thời Tam quốc vì chế tạo chiếc "xe chỉ hướng nam" mà bị chế giễu và khích bác của quyền thần Cao Ðường Long và Tần Lãng.

Lý Thời Trân hiệu đính ?Bản thảo?, biên soạn ?Bản thảo cương mục?, hàng loạt bọn ?lang băm? đã chửi ông là ?không tự lường sức mình?, chửi ông là ?ngông cuồng?.

Bà Maria Quyri dốc hết sức lực và tâm trí vào sự nghiệp khoa học, bọn tâm địa bất lương lại chửi bà một cách độc ác: "Một mụ đàn bà nước ngoài thối tha muốn đến Paris để cướp đoạt địa vị cao!"

...

Ðối mặt với mọi tin đồn nhảm nhí, nhắm mắt làm ngơ, không thèm để ý tới bạn mới làm nên được một chút sự nghiệp.

Hãy nhớ kỹ câu này của Voltaire:

"Vài con ruồi cắn mấy cái quyết không thể giữ lại nổi một con tuấn mã anh dũng".

Nói bạn miệng lệch, bạn đi chỉnh hình lại miệng; Nói bạn mũi tẹt, bạn lại chuẩn bị đi làm phẫu thuật nâng mũi, thế thì bạn thật sự đi đứt.

Hãy nhớ một câu chuyện ấn Ðộ mà Lỗ Tấn đã từng kể tại trường Trung học Tri Dụng, Quảng Châu:

Một ông già và một đứa trẻ dùng một con lừa thồ hàng hóa đi bán. Bán hết hàng trên đường trở về nhà, đứa trẻ cưỡi lừa, còn ông già đi dưới đường, người qua đường chửi đứa trẻ là vô lễ, để ông già đi dưới đất. Họ liền đổi nhau, ông già cưỡi lừa, còn đứa trẻ đi dưới đường, người qua đường lại chửi ông già nỡ nhẫn tâm để đứa trẻ đi dưới đất. Ông già lập tức đem đứa trẻ cùng kéo lên yên kiệu, hai người cùng cưỡi lừa, người qua đường lại chửi hai người tàn nhẫn, ngược đãi súc vật. Thế là hai người đều nhảy xuống khỏi lưng lừa và đi bộ ở dưới, người qua đường lại chế giễu châm chọc hai người cả già lẫn trẻ ngu xuẩn để lừa đi không không cưỡi. Ðến đây, ông già than thở nói: Muốn tránh được những lời châm biếm chửi đổng của những người qua đường xem ra chỉ còn lại biện pháp cuối cùng, đó chính là cả hai người cả già lẫn trẻ khiêng con lừa để đi thôi.

Kỳ thực, hai người khiêng lừa để đi vẫn có thể bị châm biếm chê cười.

Lỗ Tấn đã mách bảo thính giả, chỉ có "tự mình suy nghĩ, tự mình làm chủ" mới đi được đường, nếu không thì có thể phải làm đến bước khiêng lừa mà đi thôi.

Lại có một tình huống khác, hiệu quả khách quan của việc vu cáo quở trách hoàn toàn vượt ra ngoài nguyện vọng chủ quan của người vu cáo quở trách, không những không thể làm tổn hại một chút gì người khác, trái lại lại làm cho thanh danh của người bị vu cáo rạng rỡ hơn, ảnh hưởng rộng hơn.

"Tư bản luận" quyển 1 của Marx sau khi xuất bản, đương thời nước Ðức chưa có tờ báo của giai cấp công nhân dùng để mở rộng ảnh hưởng của nó. Các nhà kinh tế học của giai cấp tư sản và báo chí của nó đều cố ý làm thinh, hòng lấy đó để loại trừ ảnh hưởng của sách "Tư bản luận". Engels đã kịp thời cảm nhận ra "âm mưu im lặng" này, viết thư hỏi Marx: "Anh có cho rằng để đẩy mạnh sự việc, tôi có cần từ quan điểm của giai cấp tư sản tiến hành công kích quyển sách không?"

Marx liền trả lời: "Kế hoạch anh dùng quan điểm của giai cấp tư sản tiến hành công kích đối với quyển sách là phương pháp tác chiến tốt nhất".

Hàng loạt những bài viết của Engels dùng quan điểm của giai cấp tư sản "công kích" quyển "Tư bản luận" đã thấy trên các báo, đồng thời đã khéo léo đưa tư tưởng cơ bản của "Tư bản luận" ra.

Các nhà lý luận của giai cấp tư sản không thể chịu đựng nổi được nữa, những lời công kích và phỉ báng tới tấp được tuôn ra một cách dồn dập vụng về. Nhờ đó, ảnh hưởng đào núi lấp biển của sách "Tư bản luận" đã làm chấn động cả thế giới phương Tây.

Xem tiếp Khoảnh khắc gặp đối xử thô bạo

68. Khoảnh khắc gặp đối xử thô bạo

* Con người quyết không thể giống như con ong mật liều mạng đem toàn bộ sinh mệnh vào một cái châm đốt đối với đối thủ.

* Còn có gì có giá trị hơn linh hồn bình tĩnh của chúng ta?

Khi bị đối xử thô bạo, rất dễ dàng phát sinh phẫn nộ.

Dùng phẫn nộ đối xử với thô bạo là lấy rắn chọi rắn, kết cục của nó phần nhiều là cả hai bên đều thương tổn.

Sernica, học giả phái Sđôgơ đưa ví dụ: phẫn nộ giống như một trọng vật, sẽ phá nát chỗ mà nó rơi xuống.

Vì vậy, giá như bạn chỉ dùng phẫn nộ đối xử với thô bạo, thì kẻ thô bạo có thể sẽ được một phen đắc ý. Bạn làm cho anh ta có thể chẳng tổn thất tí nào.

Khi bị đối xử thô bạo, đối sách tốt đẹp nhất là tạm thời chịu đựng, chờ đợi thời cơ báo thù. Quân tử báo thù, mười năm chưa muộn.

Với người tạm thời nhẫn nhịn thường thường là một người có thể đạt thành tựu sự nghiệp lớn. Trong cuộc sống, những kẻ yếu, kẻ nhu nhược, kẻ tâm địa ti tiện phần nhiều không làm nổi.

Kinh "Phúc âm Luke. Tân ước" khuyên răn người đời: Các bạn thường giữ được nhẫn nại, linh hồn sẽ được yên tĩnh.

Trong quá trình đợi chờ thời cơ phục thù, có thể sự phẫn nộ của bạn dần dần tiêu tan. Bởi vì bạn nhìn thấy kẻ đối xử thô lỗ với bạn cũng sống không hởi lòng hởi dạ hơn bạn, anh ta có thể bị ràng buộc trong nhiều khó khăn và phiền não. Bạn thà để cho người khác đi giày vò anh ta, còn bạn chỉ cần đứng cười.

Nếu như người thô lỗ đối với bạn quyền thế lớn mạnh dù cho bạn phải trả giá cả sinh mệnh cũng không thể làm gì anh ta được. Lúc này, nhẫn nại tỏ ra càng quan trọng hơn.

Con người quyết không thể giống như con ong mật đem toàn bộ sinh mệnh liều mạng vào một cú châm đốt đối với đối thủ.

Bạn hãy tránh xa mũi nhọn, tránh xa những kiêu căng quá trớn để hoàn thành việc theo đuổi của bạn. Hãy để cho lịch sử bình xét, để cho lịch sử báo thù cho bạn. hãy tin tưởng sự công bằng của lịch sử, tin tưởng vào việc chí công vô tư của lịch sử.

Không nên tưởng là lịch sử chập chờn hư ảo như có như không. Chúng ta mỗi người chẳng phải đều đang sinh tồn trong lịch sử đó sao? Ngoài lịch sử mà chúng ta dựa dẫm để sinh tồn, thế gian còn lại thứ gì có ý nghĩa hơn?

Trước khi sinh, trong lúc sinh và sau khi sinh đều là lịch sử của con người. Sự sống chết vinh nhục của chúng ta chẳng phải đều buộc chặt nó vào lịch sử và ghi chép nó vào lịch sử đó sao? Ai không hy vọng được sinh tồn và an nghỉ ở đây một cách bình tĩnh?

Còn có cái gì có giá trị hơn linh hồn bình tĩnh của chúng ta? Càng đáng để chúng ta theo đuổi hơn?

Khi Tư Mã Thiên đem trước tác đồ sộ của ông hiến dâng cho nhân loại, tâm trạng của ông chắc chắn sẽ thư thái cực kỳ. Ông vĩnh viễn nằm trong mộ thất dưới đất của lịch sử một cách bình tĩnh, ông cũng giống như một chòm sao lấp lánh sáng mãi trên bầu trời, mỉm cười soi xuống dòng sông vô tận của lịch sử.

Thế mà ông bị đối xử thô bạo, thê thảm nhất trần gian.

Ông có tội gì? Chỉ vì một tướng quân trên chiến trường chiến đấu ác liệt, đơn độc tác chiến mà bị vây và bị bắt biện bạch mấy lời phải chăng, mấy lời thực tế, chỉ vì ông không giống như những đại thần vương công khác khua môi xiểm nịnh, thuận theo ý vua - Hoàng đế căm ghét Lý Lăng không tự sát.

Làm vua phát cáu giận, Tư-Mã Thiên bị tống vào ngục giam, gặp phải hình phạt của triều đình thê thảm: đường đường một đấng nam nhi thân dài bảy thước mà bị hoạn sống.

Với cơn thịnh nộ, Tư-Mã Thiên vốn có thể tự sát để chết, nhưng vì nghiệp lớn đời Xuân Thu, ông đã sống tiếp tục với vẻ ngượng ngùng nhẫn nhục. Ông vững tin ngàn thu công tội sẽ ắt có bình luận phê phán. Quả nhiên, Tư-Mã Thiên trong sử sách của lịch sử đã trở thành một tên tuổi sáng chói.

Nobel cũng như vậy.

Ngày 3 tháng 9 năm 1864, cùng với một loạt tiếng nổ ở ngoại ô Sdgelmo Thụy Ðiển, nhà máy thực nghiệm Nitơrô Glyxêrin của Alfuleid Nobel chìm ngập trong những cột khói dày đặc cuồn cuộn và lửa cháy ngút trời chuyển thành đống tro tàn.

Về sau, nhà đương cục cảnh sát Thụy Ðiển đã thô bạo bao vây hiện trường, nghiêm cấm Nobel khôi phục lại nhà máy của mình. Nhiều người xung quanh đã thô bạo chửi ông là ?con quỷ mạo hiểm mang lại thần chết?, chửi ông là ?Ôn thần?, chửi ông là ?Tai tinh?.

Nobel có tội lỗi gì? Ông thí nghiệm phát minh thuốc nổ, với ý định để dùng vào việc khai khoáng, đào đường ngầm, làm đường sắt, làm sông đào. Người ta lại đem sự cố thuốc nổ và trách nhiệm dùng thuốc nổ làm vũ khí giết người trút lên một mình ông, từ đó làm cho ông bị chửi mắng và xua đuổi thô bạo dã man, làm cho ông khó khăn chồng chất, cùng lúc gặp nhiều tai nạn.

Ông, một chàng trai đầu đội trời chân đạp đất này từ trong tiếng nguyền rủa thô bạo khắp thế giới, vẫn tìm trăm phương ngàn kế tiếp tục thực nghiệm thuốc nổ của ông.

Người ta chửi ông là nhà mạo hiểm đem lại tử thần. Ðúng, trước hết là bản thân ông có dũng khí không sợ sệt, nghị lực cứng rắn như kim cương và trí tuệ khoa học kỳ diệu độc đáo bôn ba như con thoi trước tử thần. Ông cuối cùng đã chinh phục được thuốc nổ, để cho thuốc nổ phục vụ đắc lực cho cách mạng công nghiệp toàn thế giới.

Có thể thấy, chỉ cần hành động ngay thẳng thì không phải sợ thô bạo. Cuối cùng chính nghĩa sẽ khắc phục tà ác. Tất cả những người thô bạo, tất cả mọi hành vi thô bạo đều không thể hung hăng ngang ngược được lâu.

Chỉ cần bạn nhẫn nại, chỉ cần bạn vững chắc.

Thánh nhân có câu:

"Tĩnh thắng nóng" (bình tĩnh thắng nóng nảy)

"Thiên hạ không có cài gì mềm yếu như nước, thế mà công kích những cái cứng rắn vẫn không có cái nào có thể thắng".

"Yếu thắng mạnh, mềm thắng cứng, thiên hạ không ai không biết, không có ai có thể làm".

Nhưng mong bạn hãy đi làm.

Xem tiếp Khoảnh khắc bị hiểu nhầm

69. Khoảnh khắc bị hiểu nhầm

* Không có tảng băng cứng nào không phá nổi.

* Nếu như bạn trong vòng quan hệ nhân tế cỏn con cũng không chịu được một chút ấm ức, không chịu nổi một chút thiệt thòi, đầu cúi không quá một li, lời nói không quá nửa câu, thì bạn sẽ một mình một bóng, lẻ loi trơ trọi.

Trong bất cứ quan hệ nào: giữa đồng nghiệp, giữa bạn học, giữa thầy trò, giữa anh chị em, giữa bạn bè, giữa vợ chồng đều có thể phát sinh hiểu nhầm.

Ðời người rối ren phức tạp dính dáng đến trăm công nghìn việc, nhiều phía nhiều mặt, tùy tiện không có ý thức ở phương diện nào đó, ở một giờ phút nào đó cũng đều có thể gây nên hiểu nhầm giữa người này người nọ.

Hiểu nhầm phần lớn bắt đầu từ những việc nhỏ hết sức vụn vặt trong cuộc sống, một chuyện đùa, một sắc mặt, một bài viết, một lá thư, một tin đồn, một dụng cụ không đáng tiền đều có thể trở thành môi giới sinh ra hiểu nhầm.

Lâu ngày cách biệt nhau, không đi lại với nhau, cũng có thể dẫn đến hiểu nhầm.

Bất kể là bị người khác hiểu nhầm hoặc hiểu nhầm người khác, chỉ cần là một kiểu hiểu nhầm có ý nghĩa ở mặt trái - đem tốt đẹp nhầm là tồi tệ, đem ý lương thiện hiểu là ác ý, đem chân thành hiểu là giả dối, đem chính xác hiểu là sai lầm, đem hoa tươi hiểu nhầm là cỏ độc... đều có thể trở thành lớp bóng đen phủ trùm trong cuộc sống, một vẻ nặng nề khó chịu, một loại đau khổ.

Có một vài hiểu lầm, mới đầu chưa sâu sắc, giá như không kịp thời loại bỏ đi, có thể theo thời gian càng lâu vết rạn nứt càng tăng lớn, hiểu lầm càng sâu hơn. Có người vì hiểu lầm ngày càng sâu mà trở thành thù địch.

Người ta sinh ra ở đời, thoải mái tinh thần sẽ thắng hết tất cả, mà quan hệ nhân tế hài hòa tốt đẹp chắc chắn là nhân tố quan trọng tạo nên tâm tình thoải mái. Do nhiều nguyên nhân có một số quan hệ nhân tế không có cách gì đạt được hài hòa thì hiểu nhầm sẽ không phải như vậy nữa, nó là quan hệ vốn có thể làm được hài hòa hoặc vốn là hài hòa, chỉ vì lý giải và nhận thức nhầm nên hình thành điều đáng tiếc trong quan hệ nhân tế. Cho nên có thể nói nó với quan hệ nhân tế không tốt trực tiếp còn nhiều thêm một lần đau khổ nữa. Nó là sự phá hoại đối với quan hệ vốn là tốt đẹp. Kiểu phá hoại này tịnh không do chủ quan, có ý thức và cố ý, mà là vì sự ngăn cách nhau, tính chất không thể thông suốt của ý thức, trở ngại khách quan của tình cảm gây nên.

Sự hiểu nhầm đã là hình thành, bất kể là bạn bị hiểu nhầm hoặc bạn có khả năng đang hiểu nhầm người khác, chỉ có cùng khơi thông mới có thể đạt được hiểu biết, làm cho hiểu nhầm loại trừ.

Chỗ khó đầu tiên là ở chỗ có thể nhận thức được một cách tự giác sự tồn tại hiểu lầm trong quan hệ nhân tế của bạn. Chỉ có nhận thức được điều này một cách tự giác, bạn mới có thể có động cơ và mục tiêu khơi thông.

Thông thường, dễ sản sinh hiểu nhầm trong quan hệ nhân tế là ở những người như sau: người chuyện trò với nhau đi lại với nhau quá ít, người không tìm hiểu cá tính của nhau, người có tính cách hướng nội, người cá tính đặc biệt, người tự xem mình là thanh cao, người ngông cuồng ngạo mạn, người thần kinh quá nhạy cảm, người bạ đâu nói đấy, người hay bới móc tình tiết nhỏ.

Giao tiếp với những người nói trên, bất kể là lần đầu hoặc nhiều lần, bạn đều phải chú ý lời nói, việc làm xử sự của bạn có dễ sản sinh ra ý kiến bất đồng hay không, có khả năng bị hiểu nhầm hay không. Hoặc bạn có còn thiên kiến và hiểu nhầm đối với anh ta nữa hay không.

Bất kể người nào đều có mảnh trời đất nho nhỏ thuộc anh ta độc lập quản lý, hình thành suy nghĩ của lời nói và hành động của anh ta, hình thành nên đặc trưng của bản thân anh ta. Có người mảnh trời đất nho nhỏ riêng này mang trạng thái cởi mở bung ra, có thể tiếp nhận mọi người bất cứ lúc nào. Có người lại thể hiện trạng thái bít kín kìm nén, đây là những người giao tiếp không tốt, giao tiếp không được hoặc giao tiếp khó. Muốn giao tiếp với anh ta, trước tiên phải mở cánh cửa bịt kín đó. Ðợi sau khi bạn đi vào được mới có thể phát hiện được anh ta thật sự. Bằng không bạn chỉ có thể giao tiếp với anh ta ở ngoài cửa, lúc này đủ mọi kiểu hiểu lầm đều có thể sản sinh.

Chúng ta đều biết, Lâm Ðại Ngọc là một con người đặc biệt khó giao tiếp, tùy tiện dùng lời không thỏa đáng đều có thể có lỗi với cô ta. Cô ta nổi giận lên, bạn vẫn còn chưa biết vì việc gì. Trong cuộc sống, những người đàn bà như thế không phải là hiếm gặp.

Nếu như bạn đã tự giác ý thức được đã bị hiểu nhầm biện pháp trực tiếp đơn giản nhất đương nhiên là trực tiếp trao đổi giải thích với người hiểu nhầm bạn, cởi mở chân thành gặp nhau. Không nên để lại trong lòng, không nên do dự băn khoăn. Bạn có thể mượn một bữa tiệc gia đình, một lần đi vũ trường hoặc một lần hoạt động xã hội, hoặc một lần hẹn gặp, một cú điện thoại cùng nhau giải bày tâm sự để bạn biết được tâm trạng của anh ta, anh ta biết được tâm trạng của bạn. Thắc mắc được cởi mở, băng tan tuyết chảy, quay trở về những điều tốt đẹp.

Có thể chưa có dịp trao đổi trực tiếp này hoặc cảm thấy phương thức trao đổi giải thích trực tiếp có chút ngượng ngùng thì dùng phương thức thư tín, trình bày mình tường tận, cũng có thể biến vũ khí thành đồ ngọc và tơ lụa.

Nếu như việc hiểu lầm của đối phương đối với bạn quá sâu sắc, đã hình thành thiên kiến đối với bạn thậm chí xem bạn như thù địch. Loại bỏ được hiểu nhầm này đương nhiên phải khó khăn rất nhiều. Một là phải có phương thức xác đáng, hai là phải cần thời gian nhất định. Bạn trước tiên có thể thông qua phương thức gián tiếp, dùng những người có thể tin thân cận người hiểu nhầm bạn để anh ta làm cầu nối, làm môi giới giữa các bạn với nhau, đem những bực dọc và ý kiến của người hiểu nhầm bạn, đem thành ý và chủ định của bạn đều thông qua người trung gian này để truyền đạt khơi thông ở cả hai bên. Truyền đạt khơi thông đến thời cơ nhất định, các bạn sẽ có thể phát triển đến trực tiếp trao đổi giải thích.

Không có tảng băng cứng nào không phá nổi.

Tiền đề và cơ sở của tất cả là ở chỗ khi bạn bị hiểu nhầm, nhầm không phải ở bạn mà là ở phía đối phương, còn bạn đối với sự nhầm của đối phương lại có thể rộng lượng khoan thứ, không so đo tính toán, trái lại chủ động tìm cách loại bỏ sự nhầm của đối phương. Ðó là độ lượng
quân tử.

Khi bạn bị hiểu nhầm, nếu như bạn đối với sự nhầm của đối phương ghét, căm ghét chẳng hề muốn loại bỏ nó, càng không muốn chủ động để làm công việc khơi thông, cho rằng làm như thế là hạ thấp thân phận, tổn hại nhân cách. Ðó là tâm trạng của kẻ tiểu nhân.

Thánh nhân nói: "Thụ quốc chi cấu, thị vị xã tắc chủ" - gánh chịu bị áp bức và lăng nhục của cả nước mới được tính là vua của quốc gia. Nếu như bạn trong vòng quan hệ nhân tế cỏn con cũng chịu không được một chút ấm ức, không chịu nổi một chút thiệt thòi, đầu cúi không quá một ly, lời nói không kém nửa câu, thì bạn sẽ một mình một bóng, lẻ loi trơ trọi.



Xem tiếp Khoảnh khắc sản sinh nỗi buồn vô cớ trong phần VI. Gió Tây cuốn mành

* Buồn phiền là một lưỡi dao tàn khốc khắc họa những nét nhăn trên mặt người ta.

* Sức mạnh của sinh mệnh, ngọn lửa sáng tạo sẽ nằm trong tình cảm sôi nổi và tinh thần dũng cảm.

Trong tiểu thuyết dài nổi tiếng "Teryssuan-Xenti" của nhà văn Anh Stein, cha của Teryssuan có những năm tháng một nửa đời người đều cảm thấy buồn phiền vì tiếng kêu cọt kẹt của chiếc cánh cửa phòng, nhưng ông ta lại không đi tra vào chỗ trục bản lề vài giọt dầu để loại bỏ sự quấy rầy hàng ngày đều gặp.

Chắc chắn bạn bảo ông ta ngu không ai bằng. Nhưng chính bạn, rất nhiều người xung quanh bạn có thể cũng chính là đang ngu như thế.

Bạn biết rất rõ ràng không có cái gì tàn phá thân thể và tâm hồn bạn và hủy hết sự nghiệp của bạn một cách ghê ghớm hơn tình cảm buồn phiền, nhưng bạn vẫn luôn luôn giam mình trong chiếc lồng tù của buồn phiền.

Ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác buồn phiền việc này lại buồn phiền việc kia. Chính bạn khó có được mấy ngày hởi lòng hởi dạ, khó để biểu hiện ra nhiều niềm vui dạt dào của sinh mệnh. Bạn luôn luôn giữ một dáng vẻ buồn phiền thê thảm, vẫn luôn luôn giữ một vẻ thẫn thờ, người ta có thể vừa trông đã nhận ra bạn già trước tuổi, đã nhận ra bạn buồn phiền và thê thảm từ những đường nhăn nổi lên trên trán quá sớm, từ những giọng nói uể oải, thở hổn hển, từ những bước đi khập khiễng
chậm chạp.

Mọi người đều biết: Buồn phiền là những nhát dao tàn khốc khắc lên những nếp nhăn trên khuôn mặt người ta.

Thà vứt bỏ buồn phiền, đi tìm tiếng cười, đi tìm nguồn vui tiếng ca hát còn hơn tìm trăm phương ngàn kế để làm đẹp, để hóa trang, để cứu vãn hồng nhan đã mất.

Tạo sự nghiệp, lao động cần mẫn thật ra không thể kéo ngã được thân thể của một người, chỉ có tinh thần buồn phiền mới là lưỡi rìu sắc vô hình giết người.

Cười một cái, trẻ mười năm, lo một cái bạc hết đầu. Quả đúng như vậy.

Ai không mong muốn mình có một số phận tốt đẹp.

Goethe (Gơth) nói: "Sự phiền muộn và cởi mở tinh thần của một người sẽ hình thành số phận của anh ta!"

Sức mạnh của sinh mệnh, ngọn lửa sáng tạo sẽ nằm trong tình cảm sôi nổi và tinh thần dũng cảm, sẽ nằm trong tâm tư vứt bỏ tất cả mọi cái trái ngược với nó, xua đuổi khổ đau, buồn phiền, u uất đến biệt tăm biệt tích. Chỉ có khi bạn có được sinh mệnh khỏe khoắn và sức sáng tạo dồi dào, bạn mới có được số phận tốt đẹp.

Vì sao lại sinh ra buồn phiền vô cớ?

Cho rằng "Vô cớ", kỳ thực là có lý do có nguyên nhân. Hoặc là vì bạn lòng dạ, đầu óc hẹp hòi, đối với xã hội, đối với cuộc đời có một kiểu hiểu bi quan hẹp hòi. Hoặc là tầm nhìn của bạn ngắn ngủi, chỉ nhìn thấy cái bất lợi và khó khăn trước mắt, đâm ra hoảng sợ, mất dũng khí tiến thủ. Hoặc là bạn hy vọng quá cao, ham muốn quá lớn, mà lại không muốn lao động nhiều. Tóm lại, đây là một cá tính kiểu tự khép chặt tàn lụi, một kiểu ti tiện của thế tục, một kiểu nhân sinh trì trệ mà lại tham lam.

Tâm trạng buồn phiền đau khổ đã chôn chặt vào trong thể xác và tâm hồn của con người, lâu ngày nó sẽ đi kèm với nhịp sinh mệnh của con người có tính chu kỳ và lâu dài.

Chu kỳ nhịp sinh mệnh của đa số người là vào khoảng trên dưới 30 ngày, đại khái song song với chu kỳ tròn khuyết của mặt trăng. Trong một chu kỳ, người vui vẻ cởi mở, thể xác và tâm hồn khỏe mạnh, anh ta có thể có 25-27 ngày ở trạng thái tinh thần phấn chấn, năng lực trí tuệ sôi nổi, mà chỉ có 2-3 ngày tình cảm tương đối giảm sút, năng lực trí tuệ ở trạng thái thoái trào. Còn một người khổ đau dồn nén, bi quan buồn rầu thì ngược lại với điều đó, anh ta trong một chu kỳ nhịp sinh mệnh, có thể có 25-27 ngày có tâm tư trầm lặng, năng lực trí tuệ ở trạng thái thoái trào, mà chỉ có 2-3 ngày tâm tư tình cảm hơi hơi ổn định một chút thôi.

Như vậy, sự cao thấp của thành tựu sự nghiệp của hai loại người, sự xấu tốt của số phận chẳng đã quá rõ ràng sao?

Có người đã đem so khổ đau buồn phiền như là "tên kẻ trộm" hung dữ nhất, lớn nhất của cửa hiệu tinh thần. Bạn vốn là một người đang yên đang lành, đang là lúc tinh lực dồi dào, tinh thần sôi nổi, lại chỉ vì lo âu buồn phiền cái tên trộm này quanh năm suốt tháng dòm ngó bạn, "ăn trộm" hết tinh thần của bạn, làm suy sụp linh hồn của bạn mà làm cho bạn dần dần trở nên tinh thần trống trải, hồn xiêu phách lạc.

Một người tinh thần trống trải, một người hồn xiêu phách lạc liệu còn làm nên được sự nghiệp gì chăng? Nhận thức của anh ta đối với thế giới, hiểu biết của anh ta đối với cuộc sống, nhận biết của anh ta đối với sinh mệnh đều sẽ hiện ra là một bãi sa mạc, một mảng trắng xóa. Kết quả xấu nhất là anh ta sẽ trở thành một xác ướp, như là một khối thịt biết đi.

Lo âu phiền muộn không khác gì tự sát dần dần.

Làm sao để trị chữa cá tính âu sầu phiền muộn?

Bệnh tâm lý chưa có ?linh đan diệu dược? gì chữa trị được, có thể các chuyên gia bệnh tâm lý có thể chỉ cho bạn một vài cách mê hoặc, nhưng quan trọng hơn là phải tự chữa bệnh tâm lý.

Hãy giải phóng tâm lý, tự mình giải phóng mình! Tất cả mọi điều ân oán và thù hằn, nợ nần và nhân tình, tài sản và con cháu, khát vọng và ham muốn không cần thiết lúc nào cũng bận tâm suy nghĩ, đôi khi phải nhìn thông thoáng một chút.

Có ngưười xem việc đóng kín cửa trong đêm tuyết rơi đọc sách cấm là nguồn vui của đời người, bạn không cần phải đọc sách cấm, đọc một chút sách phiếm là được.

Người ta nói người có thể "cho" luôn luôn hạnh phúc, cho thế giới một cống hiến, cho nhân loại một tấm lòng lương thiện, bạn sẽ vui thú vô cùng.

Hãy dời ánh mắt từ trong lồng bồ câu nhỏ của bản thân bạn nhìn ra thế giới bên ngoài, thế giới bên ngoài đang muôn màu rực rỡ. Một ông bố trẻ dẫn dắt cậu con trai nhỏ luồn lọt như con thoi giữa đám xe đang đụng nhau đi lại như chơi; Bác Vương sau khi nghỉ hưu đã nhận giấy phép kinh doanh lập ra công ty phục vụ vui chơi văn hóa có thưởng; người ta chú ý tới bốn con rồng nhỏ của châu á, bảy nước lớn của phương Tây, tương lai của Trung-Mỹ, tương lai của thế giới...

Không phải lo lắng Mặt Trời sẽ đột nhiên bị tắt, hiện nay nhân loại đã dùng máy tham trắc Vũ trụ quan sát đến hệ tinh tú siêu sáng cách dải Ngân Hà tới 2 tỷ năm ánh sáng. Năng lượng mà nó tỏa ra bằng 100 triệu Mặt Trời.

* Chỉ có những ai đã từng thể nghiệm đau khổ mới hiểu được giá trị chân chính của đời người.

* Xung động sáng tạo của con người chỉ có dưới kích thích của đau khổ mới có thể tuôn ra ào ào.

Thể nghiệm đau khổ và cá tính sầu muộn buồn phiền nói ở trên là hai thái độ nhân sinh hoàn toàn khác nhau. Như trước đã nói, cá tính sầu muộn buồn phiền là thái độ nhân sinh tàn lụi, khép kín, và trì trệ, là một loại nhân sinh rơi vào trong thế giới nhỏ hẹp của thói đời. Thể nghiệm đau khổ, thể nghiệm thảm họa của thế giới và đời người sẽ là một thái độ nhân sinh có tính va chạm tích cực, là gắng gượng cầu mong. Anh ta vì tự giác thể nghiệm thảm họa của thế giới và đời người mà bật ra khỏi xung động mãnh liệt của thảm họa - một xung động sáng tạo. Việc này làm cho sinh mệnh của anh ta như một ngọn lửa đốt cháy, cháy vì đau khổ, cháy vì xung động sáng tạo, nó có thể cháy cho đến khi dầu hết đèn tắt mới thôi.

Do hạn chế diễn đạt ngôn ngữ, rất khó dùng từ ngữ để phân biệt rõ ràng hai tâm thái của cá tính sầu muộn buồn phiền và tự thể nghiệm đau khổ, bạn chỉ có thể dùng ý niệm để thừa nhận khác nhau. Bởi vì hai cái đó về bề ngoài, thậm chí biểu hiện tình cảm bề ngoài của người cũng thường thường lẫn lộn làm một khó phân biệt. Giống như cũng là "không làm" cả, nhưng không biết không thể làm mà không làm thì có thể là ngu xuẩn, còn biết không thể làm mà không làm thì lại là sáng suốt. Giá như chỉ từ hành vi bề ngoài bạn sẽ khó phân biệt được sự khôn ngu cao thấp của hai việc đó.

Ðời người trong thế giới này, do mọi nguyên nhân chủ quan, khách quan không thể tránh khỏi, luôn luôn đi kèm với đau khổ và thảm họa. Con người có cảm giác đau khổ và vô vị, chính là một trong những đặc trưng con người cao hơn tất cả mọi động vật. Con người thật cao quý, thật vĩ đại, lý tưởng và theo đuổi của con người vô cùng cao xa. Con người vừa không thể thỏa mãn được trạng thái tự nhiên và sinh tồn xã hội, cũng không thể thỏa mãn được hoàn cảnh trước mắt mà tự nhiên và xã hội phú cho con người và tồn tại hiện thực của bản thân con người. Tất cả đều bắt nguồn từ sự thật đơn giản: người là động vật có tư tưởng, người là động vật có lý tính.

Hơn nữa, sự liên tưởng và tưởng tượng của con người cũng thật phong phú. Buổi hoàng hôn, mưa thu, chiếc lá rơi, cành cây trơ trụi, cánh hoa tàn, cỏ hoang của phần mộ, làn khói trắng của nơi hỏa táng, ngọn nến cháy hết, tro bụi trong lò, hòn sỏi phơi mình trong nắng nóng, con sóng bị biển cả cuốn đi, tất cả, tất cả đều có thể gây cho con người cảm giác đau khổ.

Ở trong cảnh ngộ cuộc sống khác nhau, từng người khác nhau có thể sản sinh nỗi đau khổ ở cung bậc khác nhau đối với từng thảm họa.

Sự thiếu thốn là đau khổ cơ bản nhất đời người mà chúng ta rất nhiều người đã từng thể nghiệm. Thiếu thốn vật chất - các điều kiện sinh tồn cơ bản như ăn, mặc, ở, đi lại không được bảo đảm từ đó làm cho người ta sản sinh đau khổ mong muốn về vật chất. Thiếu thốn tinh thần - cuộc sống đơn điệu, văn hóa nghèo nàn, tình yêu giày vò, hoàn cảnh lạnh lẽo cô đơn làm cho người ta sau lúc ăn no ngủ đủ, vẫn không thể như động vật an nhàn nhởn nhơ tùy thích nên sinh ra đau khổ buồn chán.

Ðối với việc theo đuổi mục tiêu đời người và lý tưởng sự nghiệp, đối với hoạn nạn khốn khó của tiền đồ dân tộc, quốc gia làm cho người ta sinh ra đau khổ cao thượng. Có người gọi cái đó là đau khổ kiểu Giôn Kelisđuôvơ dưới ngòi bút của Roman Roland, ông hy vọng chiến thắng trì trệ và hư vinh của mình, thực hiện nhân cách của mình, vì nó mà gắng gượng một cách đau khổ. "Chết đi vốn biết mọi việc như không, nhưng lại buồn như chưa được nhìn thấy Cửu châu", chữ "buồn" trong đó cũng là một loại đau buồn cao thượng.

Do mình suy ngẫm lại những điều mình đã nghĩ, từ đó hiểu rõ được mức độ đau buồn tồn tại của mình, làm cho người ta sản sinh đau khổ có tính triết học. Ðây là ý thức bi kịch của sinh mệnh - cô đơn, sinh ra khi hiểu ra được ý nghĩa của sinh mệnh đặt trong thời gian không gian vô hạn. "Chỉ có điều là trời đất vô cùng vô tận, thương đời người lam lũ lâu dài; kẻ đi tôi chưa gặp, kẻ đến tôi chưa nghe", "Ðời người sống không đầy trăm năm, lại thường ôm ấp cái lo của người nghìn tuổi"?, "trước không gặp người xưa, sau chưa nhìn thấy người đến, hoài tưởng đất trời trường cửu, nỗi buồn cô đơn tự nhiên sẽ đến làm rơi nước mắt", đều là đem sinh mệnh ngắn ngủi đặt vào trong thời gian không gian vô hạn mình vừa không thể có cách gì đuổi kịp người đã qua của quá khứ bắt đầu từ vô hạn, lại cũng không thể cùng nghe thấy những người đến của tương lai kết thúc ở vô hạn, cảm giác cô đơn của sinh mệnh tự nhiên sinh ra. Ðể vượt qua sự tồn tại của mình, đi tìm nơi cư trú của sinh mệnh và chỗ quy tụ của loài người, vô số nhà triết học và nhà nghệ thuật đã hao phí tâm huyết cả cuộc đời, thậm chí không sợ trở thành người điên trong con mắt của người đời.

Thể nghiệm đau khổ tức là đời người được mài giũa. Kiên nhẫn, dũng cảm, năng lực, tài hoa và tất cả mọi phẩm cách vĩ đại của đời người đều là được mài giũa nên trong đau khổ và thảm họa, trong quá trình thử nghiệm đau khổ. Tất cả những người sợ đau khổ, trốn tránh đau khổ đều không thể hình thành nhân cách hoàn chỉnh.

Còn tất cả mọi sáng tạo, mọi thành tựu, mọi nhận thức đối với giá trị của đời người cũng đều thực hiện sau khi hoàn thành thể nghiệm đau khổ đới với một giai đoạn nào đó, một phương diện nào đó.

Ngạn ngữ có câu: "Có nuôi con mới biết nỗi khổ của mẹ", so với câu nói của Roman Roland: "Chỉ có những ai đã từng thể nghiệm đau khổ, mới có thể hiểu được giá trị chân chính của đời người" như không hẹn mà gặp.

Ý nghĩa của thể nghiệm đau khổ càng trực tiếp hơn biểu hiện là một mong đợi, một thức tỉnh và một xung động sáng tạo càng mới mẻ hơn mà những cái đó tổng hợp thành to lớn luôn luôn làm cho sinh mệnh hướng tới tương lai. Nó giống như người thầy tốt, người bạn có ích của nhân loại, sức mạnh của con người chỉ có được bồi đắp nên từ đau khổ, mới càng ngày càng lớn mạnh, linh hồn của con người chỉ có dưới sự tiêm nhiễm của đau khổ mới có thể ngày càng hoàn thiện và lành mạnh, xung động sáng tạo của con người chỉ có dưới kích thích của đau khổ mới có tuôn ra ào ào.

Socrates chính là trên ý nghĩa này đã tuyên bố: Một trong những phương pháp của triết học là ở nơi sâu thẳm của linh hồn chúng ta thức tỉnh dậy một ý thức đau khổ và hoạn nạn khốn khó.

Cũng có nhà triết học từ ý nghĩa này ngẫm nghĩ lại nói -

Ðau khổ là nguồn linh cảm thiên tài.

Giá như trong cuộc sống, không có một lo lắng gì, không có một đau khổ gì, mọi người đều thanh thản cả, thì kịch và thơ của Shakespeare và Goethe làm sao sản sinh được?

Plato còn có thể có tư tưởng triết học, Kant còn có thể có phê phán thuần lý tính được không?

Còn người bình thường và cả thế giới rộng lớn thì sao - Người trở nên người bắt nguồn từ đau khổ, thành đạt từ đau khổ. Tất cả mọi khả năng của con người, tất cả mọi khả năng của thế giới, tất cả mọi khả năng của tương lai đều thai nghén trong đau khổ, đều thành thục trong đau khổ và triển khai trong đau khổ.

Trốn tránh đau khổ, bạn và thế giới đều có thể không có một cái gì hết.







--------------------------------------------------------------------------------

[1] Nhẫn là đơn vị đo lường ngày xưa = 7 - 8 thước.

* Cho dù người to cao, sau khi quỳ xuống cũng có thể thấp hơn người nhỏ lùn một đoạn.

* Tự tin, cái vốn đáng tin cậy của đời người.

* Hãy xóa hết các từ như "tôi không được", "tôi không có thể" từ trong cuôn từ điển cuộc đời của bạn đi!

Không có bất cứ cái gì có thể làm cho bạn thua liểng xiểng giống như tự ti. Tự ti mãi mãi là tấm chắn đầu tiên cản bạn đi đến con đường thành công. Bạn còn một ngày không thể khắc phục tâm lý tự ti thì còn một ngày không thể bước lên con đường thành công được.

Hạn chế mình vào một hoàn cảnh kém hơn người khác, cho mình là không có duyên với những sự việc tốt đẹp của thế gian, tự bày đặt cho mình hàng loạt những cái "không có thể", - không thể xuất sắc như anh ta, không thể làm được những việc lớn như anh ta, không thể giành được những thành công lớn như thế..., như thế thì bạn đã thật sự xúi quẩy đến tột đỉnh.

Kỳ thực thì sao? Bạn hoàn toàn có thể vượt hẳn người khác, bạn đều có duyên với tất cả mọi sự việc tốt đẹp trong thế gian, bạn hoàn toàn có thể xuất sắc hơn, làm được những việc lớn hơn, giành được thành công lớn hơn so với anh ta... Tất cả mọi khả năng đều tồn tại, chỉ xem bạn có bằng lòng vứt bỏ tâm lý tự ti, xây dựng nên lòng tự tin vững chắc hay không mà thôi.

Cùng sống chung với người tự ti, người tự ti thường thường có thể chiếm được nhiều tiện lợi hơn, được nhiều lợi ích vô hình hơn. Ðược biết Napoleon hễ vào chiến trường thì lập tức tăng ngay lực lượng quân sĩ lên gấp đôi, còn sức chiến đấu của kẻ thù lại tiêu giảm xuống một nửa. Việc này tuy hiềm vì có chút phô trương nhưng hàm chứa đạo lý sâu sắc mà thực tế. Ðại để có nhiều người đều không luôn luôn tự tin mạnh mẽ giống Napoleon như thế, bằng không, nếu như mọi người đều tràn ngập lòng tự tin thì Napoleon sẽ có thể mất tác dụng.

Người tự tin nhất loạt đều là những người xem thường mình, là người ngược đãi mình, là người có lỗi với mình, một khi tâm lý tự tin của bạn được thức tỉnh, bạn sẽ có thể hiểu rõ ràng điều này.

Vua bóng đá Pêlê, đã từng là một người hoàn toàn tự ti. Trước khi lòng tự tin thức tỉnh hưởng thụ vinh dự trong giới bóng đá, anh luôn lo lắng những cầu thủ nổi tiếng sẽ từ chối đấu bóng với những cầu thủ không có tên tuổi. "Cho dù những danh thủ bằng lòng đá bóng với tôi, cũng chẳng qua là muốn dùng những kỹ thuật bóng tuyệt đẹp của họ để làm nổi bật cái vụng về và ngu dốt của tôi thôi! Lạy chúa, nếu như họ trên sân bóng xem tôi là đối tượng đùa bỡn, sau đó xem tôi như thằng ngốc, tìm cách đuổi về nhà, thì tôi nên làm thế nào"

Khi Pêlê chiến thắng tự ti, thức tỉnh lòng tự tin, say mê bóng đá, mới phát hiện ra một Pêlê chân chính, Pêlê mới có thể phát triển mạnh mẽ phong độ hùng dũng, thét ra lửa trong giới bóng đá thế giới, mới biết được lòng tự ti của năm xưa là hoang đường và đáng cười biết mấy!

Sản sinh tâm lý tự ti, phần lớn vì bạn luôn luôn dùng con mắt của người khác để đánh giá quá thấp và xoi móc mình, rất ít khi tin là mình đã nắm chắc được điều gì, từ đó mà không thể chính xác khẳng định và phát triển mình hơn. Ngược lại với nó, bạn lại xem thế giới bên ngoài bạn quá thần bí, quá huyền ảo, đánh giá người khác - trong đó chắc chắn bao gồm cả nhiều người không bằng bạn - quá cao và quá vĩ đại.

Trái lại không biết rằng, những người trên đời vĩ đại hơn bạn thật ra không nhiều lắm như bạn tưởng tượng.

"Những vĩ nhân sở dĩ ta nhìn vào thấy vĩ đại, chỉ là vì chính chúng ta đang quỳ. Hãy đứng dậy nhé!" Marx đã thức tỉnh những người tự ti
như thế.

Trên thế giới, đại để không có loại nghi lễ nào có thể kích thích lòng tự hào của người được nhận lễ và lòng tự ti của người thi lễ hơn quỳ xuống dập đầu về phía người khác. Cho dù người to cao sau khi quỳ xuống cũng có thể thấp hơn người bé lùn một đoạn, càng khỏi phải nói khi dập đầu xuống đất, thì anh ta hầu như đã mất hẳn hoàn toàn.

Ðộ cao khi quỳ xuống tuyệt đối không phải là độ cao thật sự của bạn. Con người bạn do tâm lý tự ti tưởng tượng ra, tuyệt đối không phải là bạn thật sự, mà nó là một người so với bạn xấu xí hơn, tồi tệ hơn bạn, không có năng lực hơn bạn, bình thường hơn bạn. Bạn không nên cùng đứng cùng ngồi với nó, không dùng con mắt và tâm lý của nó để nhận thức và nhận biết thế giới, bạn so với nó giỏi giang hơn nhiều, vĩ đại hơn nhiều.

Hãy khắc phục tâm lý tự ti, thức tỉnh lòng tự tin của bạn, dũng cảm tiến về một mục tiêu cao cả. Bạn có thể kinh ngạc phát hiện ra là: bạn không hề mảy may thua kém bất cứ người nào.

Vì sao tự ti? Có gì cần phải tự ti như thế? Bạn có thể vì một vài khiếm khuyết nào đó về sinh lý mà sinh ra tự ti. Không cần thiết. Trên thế giới những người sinh lý có khiếm khuyết mà có thành tựu sự nghiệp lớn, làm tổng thống, làm tướng cũng có khối người. Những người giành được giải Nobel, là những cự phú, nhà văn hóa lớn cũng có khối người. Một số khiếm khuyết về sinh lý không mảy may ảnh hưởng nhân cách của bạn, mà cũng hầu như không có quan hệ trực tiếp gì với việc thực hiện giá trị nhân sinh bao nhiêu.

Bạn có thể vì khiếm khuyết của hoàn cảnh gia đình hoặc xã hội mà tự ti. Càng không cần thiết. Tất cả mọi hoàn cảnh đều do con người tạo ra. Trong hoàn cảnh có khiếm khuyết càng thích hợp với việc rèn luyện ý chí và phẩm cách của bạn. Cải thiện được hoàn cảnh, điều đó bản thân sẽ có nghĩa là thành công. Chúng ta một mạch sẽ có thể đếm ra hàng loạt lớn những cự phú, vĩ nhân xuất thân từ những thôn nghèo ngõ vắng.

Có lẽ bạn ngay từ nhỏ đã bắt đầu dần dần hình thành ý thức tâm lý tự ti, mà đến nay đã ăn sâu bén rễ, đã trở thành một tâm lý sâu xa, một trạng thái tiềm thức. Ðiều này đòi hỏi bạn phải ngay từ lúc này tiến hành rèn luyện tâm lý một cách có ý thức và tự giác.

Hãy nghi nhớ câu cách ngôn suốt đời của Rothschid cũng là câu cách ngôn của tất cả mọi người đã từng để lại dấu tích trên thế giới: "Hãy dũng cảm đi lên phía trước!"

Hãy nhớ rằng, thành công của bất cứ người nào đều không thể cao hơn lòng tự tin của anh ta. Tự tin, cái vốn tin cậy nhất của đời người. Bất kể thiên tài của bạn cao đến đâu, năng lực lớn đến đâu, được giáo dục cao sâu đến đâu, thành tựu sự nghiệp của bạn vĩnh viễn không thể cao hơn lòng tự tin của bạn, "Bạn có thể, giả sử bạn nghĩ bạn có thể; bạn không thể, giả sử bạn nghĩ không thể"

"Dứt khoát vứt bỏ tất cả ý thức tự ti, hãy xóa đi những từ "tôi không được", "tôi không thể" từ trong cuốn từ điển cuộc đời của bạn, mà thay vào "tôi được", "để tôi lại thử xem", "để tôi đến", "trên đời không có việc gì khó, chỉ sợ không dám leo lên?, ?trời sinh ra tôi, tất nhiên phải có chỗ dùng".

Ðồng thời với việc tiến hành tự giác rèn luyện tâm lý, thiết kế làm thành công vài sự việc.

Chỉ cần bạn không ngừng thử lâu dài, ý thức tự ti sẽ có thể dần dần mất đi, tâm lý tự ti sẽ có thể lặng lẽ nâng lên.

Xem tiếp Khoảnh khắc cảm thấy phẫn nộ

* Phẫn nộ là biểu hiện bất lực, là ma quỷ của sinh lý.

* Không thể để cho tính nết xấu, tình cảm xấu của mình thống trị mình.

Khi đối mặt với những việc trái ngược với ý nguyện của mình hoặc nghe được những lời nào đó trái tai, không thể dùng thái độ đúng để đối xử, không có khả năng dùng phương pháp thích hợp để xử lý khéo mà có biểu hiện đơn giản thô bạo nhất chính là phẫn nộ.

Cho nên nói phẫn nộ là biểu hiện bất lực. ít nhất có thể nói, thời điểm bạn đang phẫn nội, lúc đó bạn đối với việc làm bạn phẫn nộ là bất lực, cho dù ở thời điểm khác bạn biểu hiện ra tài năng xuất sắc cũng mặc. Không ai ở thời điểm phẫn nộ, có thể thành công, không có việc gì dựa vào phẫn nộ mà hoàn thành được.

Phẫn nộ là biểu hiện của sinh lý không hoàn hảo, là một phẩm chất ti tiện, người càng thô lỗ ngu muội càng dễ dàng sinh ra phẫn nộ. Khi phẫn nộ đến tột đỉnh, dễ dàng dẫn đến mất lý tính nhất, nói ra những lời vốn không nên nói, làm những việc vốn không nên làm. Những người sau khi xẩy ra việc hay xin lỗi phần nhiều là những người hay cáu, hay nổi trận lôi đình.

Tâm lý sâu xa của phẫn nộ là sợ hãi. Khí thế bề ngoài ào ào, nhe răng múa vuốt giống như dáng có thể nuốt chửng người khác, nhưng trong lòng anh ta lại đang lo sợ thân thể bị thương hoặc tài sản bị cướp mất, hoặc hạnh phúc bị cướp đoạt hoặc danh dự bị tổn thất. Tỏ ý sợ hãi đối với sự việc nào đó nên đề phòng một khi phát sinh sự việc này hoặc xuất hiện dấu hiệu thì dễ dàng gây ra phẫn nộ. Một người tràn ngập lòng tự tin, không có chút sợ hãi, trầm lặng bình tĩnh thì không dễ dàng sinh ra phẫn nộ, cho dù anh ta gặp những việc buồn phiền không thuận theo ý muốn, anh ta cũng có thể không lo không sợ, dứt khoát xử lý.

Có người gọi phẫn nộ là ma quỷ của sinh lý. Giáo sư E.C. Gates có nghiên cứu tỉ mỉ đối với tình cảm của con người đã dùng vô số lần thực nghiệm để chứng thực, hễ là tính tình phẫn nộ, độc ác, uể oải đều có thể sản sinh trong hệ thống thân thể con người chất hỗn hợp có tính vô cùng độc hại, đồng thời ảnh hưởng đến công năng bài tiết và phân tiết của thân thể. Giống như rắn độc dưới ảnh hưởng của phẫn nộ, sợ sệt phân tiết ra dịch độc. Các nhà y học nói, rắn độc có một cái túi, có thể tích trữ dịch độc, còn người thì không có, vì thế mà chất dịch có độc hại sản sinh do tình cảm không tốt như phẫn nộ v.v... sẽ phân bố vào trong tổ chức của toàn thân.

Một trận phẫn nộ kịch liệt có thể làm đảo lộn sự ngon miệng của người, cản trở tiêu hóa, làm cho người ta nhất thời thậm chí trong vài ngày ý thức không rõ ràng. Tiến sĩ Malton thậm chí còn chỉ ra rằng thể xác và tinh thần không thoải mái do phẫn nộ gây nên có thể lật đổ cả người và dùng phản ứng của nó mà làm đảo lộn lý trí và đức tính. Giống như là đem một khuôn mặt xinh đẹp biến thành xấu xí.

Phẫn nộ có thể trong một lúc hoàn toàn làm biến đổi tâm tình của một người. Sự phẫn nộ của người mẹ rõ ràng có thể gây độc hại cho đứa con đang còn bú. Phẫn nộ quá lớn có thể gây nên bệnh hoàng đởm, sinh ra nôn ọe.

Horace Fleicher nói: ?Phẫn nộ và lo lắng không những làm cho người ta kém chí khí và uể oải, mà đôi khi còn đưa người ta đến chỗ chết. Người do giận dữ kịch liệt dẫn đến trúng phong bị chết trong cuộc sống của chúng ta không phải là hiếm thấy?.

Correggio, danh họa quan trọng của thời kỳ văn hóa phục hưng Italia đã từng dày công sáng tác một bức vẽ, hiện nay bức vẽ này là một vật quý giá của phòng trưng bày Mỹ thuật Dresden nước Ðức, đương thời nhà danh họa này chỉ được trả công có 9 shilling, ông vì thế phẫn nộ mà chết.

Chixư, nhà thơ vĩ đại nhất của Anh thế kỷ 19, theo kể lại nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của ông là bị một trận phê bình gay gắt.

Phẫn nộ thật đáng sợ!

Chúng ta tuy không thể làm được việc ngăn chặn triệt để phẫn nộ như chủ trương của nhà triết học phái Stuoger, nhưng ít nhất nên tự giác kiềm chế tình cảm phẫn nộ, tuyệt đối không nên suốt ngày giận dữ. Bacon đã từng giới thiệu cho người ta một biện pháp kiềm chế phẫn nộ, là khi sắp sửa phát cáu gắt, lập tức nghĩ ngay đến những hậu quả xấu do nó gây ra - hãy ghi lại những hậu quả xấu đó. Việc này đương nhiên cần phải dùng đến sức mạnh của lý tính, tiến hành phán đoán và suy ngẫm có tính logic.

?Bất cứ một người nào có phẩm cách kiên cường quyết không cho phép để tính nết xấu và tình cảm xấu thống trị mình, chịu sự sắp đặt của nó, anh ta luôn có thể tìm thấy sức mạnh kiềm chế và biện pháp xoay chuyển tình cảm phẫn nộ.

Khi mọi việc không vừa lòng, đi khắp mọi nơi đều có khó khăn, khi mây đen phủ thành, bốn bề bị đe dọa, khi tai họa do người tạo nên đột nhiên rơi xuống đầu bạn chính là lúc kiểm nghiệm phẩm cách của bạn, khảo nghiệm năng lực và bản chất của bạn. Lúc này, bạn có thể kiềm chế phẫn nộ ở mức độ lớn, sẽ hiện rõ bạn cuối cùng là một người như thế nào. Bạn có thể không biến sắc sợ hãi, bình thản điềm nhiên đối xử với những cái không thuận, chứng minh bạn có khí phách vĩ đại, có phong độ kiệt xuất. Bạn buồn bực không yên, tức tối lồng lộn lên chứng tỏ bạn là kẻ bình thường
bất lực.

Trong cuộc sống hàng ngày, bạn đương nhiên rất ít gặp những giờ phút cực đoan như thế. Trong cuộc sống từng giờ từng nơi xẩy ra rất nhiều sự việc, đối với một kẻ bình thường có thể tức giận nổi cơn tam bành lên, còn đối với một người có tu dưỡng tốt lại chỉ một cái mỉm cười là xong, hoặc một câu nói vui nhẹ nhàng rí rỏm đã đẩy nó đi xa rồi. Thái độ thuộc kiểu Milrabeau đáng để bạn bắt chước.

Khi Milrabeau một lần diễn thuyết ở Mác-xây ở phía dưới có mấy tên tâm địa không tốt cố ý gọi ông ta là "kẻ phỉ báng, kẻ nói dối, kẻ ám sát, kẻ du côn", ông ta liền mỉm cười trả lời lại những người kia: "Tôi đang chờ đợi, thưa các ngài, tôi đang bình tĩnh chờ đợi những việc vui này xẩy ra".

Mark Twain có một lần sau khi uống rượu, nói một câu hơi thô với một nhà báo: "Có một số nghị sĩ trong Quốc hội Mỹ được bọn gái điếm nuôi". Ngay sau đó như đàn ong vỡ tổ, có một số người mượn cớ này để gây gổ, tuyên bố nếu Mark Twain không công khai đăng báo xin lỗi thì họ sẽ kiện lên Tòa án, tố cáo về tội vu khống. Ðối với việc này Mark Twain không những không phẫn nộ mà còn rất rí rỏm. Ðể tránh mọi phiền phức, ông bèn lập tức đăng một bản tuyên bố "công khai xin lỗi":

"Hôm trước bỉ nhân (tôi) đang lúc uống rượu nói có một số nghị sĩ Mỹ được bọn gái điếm nuôi, có chỗ không thỏa đáng, mà không hợp với thực tế. Nay tuyên bố sửa lại lời đó là ?Có một số nghị sĩ trong Quốc hội Mỹ không phải do bọn gái điếm nuôi".

Một câu tuyên bố tinh nhanh rí rỏm mà không bỏ lỡ đem cái rởm ra chế giễu, khiến cho người ta không còn tìm đâu ra tóc để túm nữa, làm cho đối thủ khóc dở mếu dở.

Xem tiếp Khoảnh khắc cảm thấy sống quá mệt mỏi

* Cảm giác sống mệt mỏi xét đến cùng là kết quả của con người làm trái ngược với quy luật khách quan vận động của sinh mệnh.

* Ðời người phải chăng vốn chính là một sự việc gian nan, nặng nề, rất mệt mỏi

Sống thấy mệt mỏi, thật ra không chỉ là cảm giác của người hiện đại, kỳ thực đây là một đầu đề câu chuyện cổ xưa, có lẽ là một vấn đề chính về đời người cùng sinh ra với con người. Con người ở thời đại khác nhau có cảm giác mệt mỏi khác nhau. Người thời đại ăn sống nuốt tươi, hữu dụng vô mưu, có khi giống như một con quỷ đói đi kiếm ăn, có khi giống như một con sư tử đực dũng mãnh. Anh ta phải trốn tránh tai nạn của tự nhiên, xuyên qua rừng rậm, lao khắp vùng đồng bằng để đi tìm kiếm thức ăn cho vào bụng và nơi dừng chân, không thể không mệt mỏi được. Thời đại máy tính, loài người có thể thông qua vệ tinh nhân tạo đưa thời gian của toàn cầu đồng bộ đến 0,1 micrô-giây (1 phần 10 triệu giây), đồng thời còn kèm theo đại chiến thương mại, đại chiến ngoại giao, đại chiến thông tin, đại chiến nhân tài đều có thể làm cho con người trở nên sức cùng lực kiệt.

Nhưng, bất kể thời đại nào. Cảm giác sống mỏi mệt, xét đến cùng đều là kết quả của người đi ngược với quy luật khách quan vận động của sinh mệnh, là kết quả của bản tính sinh mệnh của người không thể triển khai và thực hiện một cách tự nhiên. Từ hơn 2.000 năm trước, người Trung quốc xưa đã phát hiện ra điều này và đã từng tổng kết một cách hệ thống các loại nguyên nhân làm cho con người sống cảm thấy mệt mỏi. Như trong sách "Lã thị Xuân thu" đã từng liệt ra 4 loại lớn, mỗi loại có 6 nguyên nhân làm cho con người ta sống thấy mỏi mệt:

Một là những cám dỗ đối với ý nghĩ của con người gồm 6 loại vật chất ngoài thân thể con người như: phú quý, giàu có, quyền thế, uy nghiêm, thanh danh, tài lợi.

Hai là những ràng buộc đối với tâm trí của con người gồm 6 loại mà mọi người đều có như: dung mạo, cử chỉ, sắc thái, lời lẽ, khí thế, tình cảm.

Ba là những vướng víu đối với đức hạnh con người gồm 6 loại tình cảm như: hiềm nghi, yêu đương, ham thích, cáu giận, đau buồn, vui sướng.

Bốn là những trở ngại đối với đạo làm người gồm có 6 kỹ xảo lược thuật là mưu trí, tài năng, xa rời, hướng tới thành tựu, chọn lựa và bỏ qua.

Người xưa cho rằng chỉ có đối xử thích đáng với 4 loại này, tâm địa mới có thể thuần khiết đoan chính, có tâm địa thuần khiết đoan chính thì sẽ bình tĩnh an thái, có bình tĩnh an thái thì sẽ phán biện rõ ràng, có phán biện rõ ràng thì sẽ sống được thanh thản.

Nếu như bạn nhận tất cả 4 loại: cám dỗ, ràng buộc, vướng víu và trở ngại này thì làm sao có thể sống không mệt mỏi được?

Nếu như bạn không thể đối xử thích đáng với 4 loại này, trước công danh lợi lộc tham không biết chán, vươn tay quá dài, mà vứt bỏ tâm tính tốt đẹp và đạo đức lương thiện, bất chấp liêm sỉ để luồn cúi kiếm chác, không tiếc thủ đoạn, có lẽ bạn có thể được một vị thế, có lẽ bạn dựa vào một chút tinh ranh của bạn có thể thực hiện được một số mục đích danh lợi, nhưng chỉ cần bạn suy ngẫm lại mình phải chăng khi làm một con người chân chính tồn tại, bạn sẽ phát hiện bạn sống quá gấp gáp quá mỏi mệt, sống quá phiền não quá phù phiếm, hoặc về tâm lý quá không cân bằng, cái tìm được, đạt được trên thực tế rất ít, cái phải trả ra, phải mất đi trên thực tế
rất nhiều.

Bởi vì cái bạn trả ra là cả nhân cách và tôn nghiêm của con người, là giá trị cơ bản của sinh mệnh, mà cái bạn được là cái vỏ bám ở ngoài sinh mệnh. Giống như là để được cái mũ trang sức ở đầu mà lại đã vứt bỏ cái đầu, vì thủ đoạn mà quên mất mục đích.

Chúng ta đã từng thấy nhiều cuộc đời đáng buồn, thông minh trái lại bị sai lầm của thông minh, mưu kế tính toán cặn kẽ đến cùng vẫn là sạch sành sanh một mảng trắng xóa. Ðây chính là kết quả của việc không coi trọng rèn luyện phẩm hạnh đạo đức bên trong mà chỉ cầu kỹ xảo và danh lợi ở bên ngoài, đây chính là ngọn nguồn của cảm giác sống mỏi mệt, đây cũng là nguyên nhân làm cho con người rơi vào vật chất. Người đã trở thành một vật, dù cho đem vật này đặt vào trong hộp vàng, đặt lên bàn thờ trên cao để cúng, thế thì lại có ý nghĩa gì nữa?

Tư tưởng nói trên, tôi đã từng nhắc đến trong lời nói đầu một quyển sách khác của tôi, sau khi các bạn đọc đến hỏi tôi, theo đuổi giá trị căn bản của sinh mệnh - tinh thần, đạo đức, lương tri, sự ràng buộc của vật siêu việt và vương vấn hư vinh thì người ta sẽ có thể sống được nhẹ nhõm không? Ðời người phải chăng vốn chính là một sự việc gian khó, nặng nề, rất mỏi mệt?

Ðây là một câu hỏi ở một phía khác đối với sự tồn tại của con người. J. P. Sartre và nhiều nhà tư tưởng hiện đại của phương Tây chính đã từ phương diện này để đoán: Ðời người là sự tồn tại hoang đường.

Ðó thật ra không phải là thượng đế đưa ra sự sắp đặt công bằng mà từ thiện khiến chúng ta đến với thế giới này, trên thân mình mỗi người chúng ta, trong đồng loại của chúng ta, chân thành và giả dối cùng tồn tại, lương thiện và hung ác cùng tồn tại, tốt đẹp và xấu xí cùng tồn tại. Chúng ta sở dĩ trở thành sự tồn tại này, mà không trở thành sự tồn tại kia hoàn toàn ở chỗ bản thân chúng ta sau khi đến thế giới này đã tiến hành tự phán đoán và chọn lựa. Ðây là một quá trình đời người gian nan mà đau khổ, tịnh không có một quy định tất nhiên, không có một quy tắc chung cố định. Sáng tạo một đời người ra sao? Hoàn toàn do bản thân bạn. Trên điểm này, nơi sâu thẳm linh hồn của bạn tất nhiên là cô đơn, không có bất cứ sự nhờ vả và dựa dẫm nào. Cho dù bạn cảm thấy lại mệt mỏi, vẫn cần bản thân bạn sáng tạo đời người.

Thứ hai là, khi thượng đế đem chúng ta sắp đặt đến thế giới này, do bạn tặng cho chúng ta tư tưởng và lý tính, tình cảm và ý chí, thế là chúng ta khát vọng có cả vũ trụ. Song, đồng thời khi chúng ta có niềm vui, ham thích và hạnh phúc làm người của con người, cũng sẽ có đau khổ, buồn thương và thảm họa làm người của con NGƯỜI. Ở đây, chúng ta nên có sự chọn lựa, nếu không hạnh phúc và thảm họa đồng thời đã chọn chúng ta. Còn bản tính tránh khổ thích sướng lại làm cho chúng ta luôn cảm thấy vui sướng quá ít, vui thích quá ít và hạnh phúc quá ít mà đau khổ quá nhiều, đau thương quá nhiều, thảm họa quá nhiều. Thế là chúng ta cảm thấy mỏi mệt nhiều.

Thứ ba là trước khi chúng ta sinh ra, thượng đế cũng chưa đưa mọi quan hệ giữa thiên nhiên, xã hội và chúng ta chỉnh lý xong xuôi đâu vào đấy. Trong vướng mắc của ba mâu thuẫn đan xen phức tạp này, chúng ta sẽ va chạm, luẩn quẩn và lo buồn. Nhưng do những thiếu sót mà bản thân chúng ta cũng không có cách gì bù đắp nổi, vận mệnh của chúng ta đã định chỉ có thể chịu sự ràng buộc của quy luật tự nhiên và quy luật xã hội. Vận mệnh chúng ta đã định bản thân chúng ta chịu sự quản chế của mạng lưới văn hóa vì để điều hòa mối quan hệ giữa tự nhiên, xã hội và con người mà thêu dệt nên. Nếu như bạn không tin gian tà, khăng khăng muốn sử dụng giải số khắp người thậm chí điên cuồng va chạm, thì chỉ tổ làm cho bạn sống càng mệt mỏi hơn, hơn nữa có thể va chạm tới sứt đầu mẻ trán, đến cuối cùng vẫn phí công uổng sức, bạn đừng mong màng lưới văn hóa siêu việt. Bất kể bạn hò hét những lời "ý thức siêu việt", "nhân tính rộng mở" vang tận trời xanh đều chẳng giúp được việc gì.

Vì thế, khi chúng ta cảm thấy sống quá mỏi mệt, chúng ta chỉ có thể thừa nhận tính tất nhiên của thảm họa cùng tồn tại.

Vì thế sau khi chúng ta hiểu rõ lời truy vấn của "một phía khác" của đời người, liền có thể đồng thời trả lời khẳng định hai vấn đề của người bạn kia:

Ðời người vốn chính là một sự việc gian nan, nặng nề rất mệt mỏi, nhưng chúng ta có thể dùng trí tuệ của chúng ta phát hiện và thuận theo quy luật khách quan của vận động sinh mệnh, triển khai và thực hiện một cách tự nhiên bản tính sinh mệnh của con người, từ đó làm cho chúng ta sống được thanh thản nhẹ nhàng mà tốt đẹp. Như thế thì, xét đến cùng, đời người tịnh không phải là gian nan, mỏi mệt.

Xem tiếp Khoảnh khắc làm những điều trái lương tâm

* Thường tưởng là mình đang lừa dối người khác, nhưng trên thực tế đều lại là đang lừa dối mình.

* Danh dự của vai bạn đang đóng thật ra không phải là danh dự của bản thân bạn.

Thường nói: "Người không làm những điều trái lương tâm, nửa đêm có tiếng gõ cửa vẫn không hoảng sợ". Ta thấy sau khi làm những điều trái lương tâm, đặc trưng tâm lý quan trọng chính là "run sợ" - một loại tâm trạng đau khổ nhất.

- Một khi làm những điều trái lương tâm, bạn sẽ luôn luôn đề phòng bí mật lộ ra tội ác sẽ đến, suốt ngày lo sợ không yên, chăm chú nghe ngóng. Từng lời nói, từng việc làm, từng nét mặt của mọi người vốn chẳng liên quan gì đến bạn, chỉ vì trong lòng bạn có vấn đề bạn có thể trong lòng sinh nghi, cho là người khác đang ngầm phỉ báng đối với bạn, thường xuyên nơm nớp lo sợ giống như "trâu sợ trăng sáng".

Kiểu đời người này thật là quá ảm đạm. Nếu biết như thế, việc gì phải như xưa?

Xưa kia có thể là mù quáng nên đã hồ đồ làm như thế. Song nhiều tình huống bạn vốn biết mình đang làm những việc trái lương tâm, cảm thấy lời nói việc làm của mình ngược với lẽ phải, nhưng lại vì không chống lại nổi mọi cám dỗ nên đã làm như thế, đã nói như thế. Có thể lúc ấy tồn tại một tâm lý kiêu hãnh, tưởng là việc này chỉ có trời đất biết thôi, còn người khác không thể biết được, do đó đã táng tận lương tâm, đã làm những việc vốn không nên làm. Sau đó mới phát hiện có không ít chỗ thiếu sót, lộ tẩy rất nhiều, do đó mây đen ùn ùn kéo lên trong lòng. Thế là sản sinh tâm lý lo lắng, sợ sệt và hoảng hốt.

Dù cho bạn làm những việc trái với lương tâm đến mức hoàn toàn giữ được bí mật, quả nhiên chỉ có một mình bạn biết rõ ràng, còn người đời đều không biết, nhưng khi lương tâm của bạn thức tỉnh lại, bạn tất nhiên sẽ từng cơn từng cơn chịu đựng giày vò của lương tâm, vì thế mà trong lòng không yên ổn, ngẩn ngơ như đánh mất cái gì, làm cho bạn càng thêm khó chịu. Có người đã tiêu phí năm tháng một cách ảm đạm như thế, lĩnh nhận cuộc đời đáng buồn tối đen không bóng mặt trời, vẫn không thể làm người được đường đường chính chính.

Nếu như bạn đang nằm trong cảnh ngộ cuộc đời như thế - đã làm một vài việc hoặc nhiều việc trái với lương tâm, trong lòng đang chịu giày vò hoảng sợ thì làm thế nào để thoát ly vũng bùn đau khổ này, bước lên con đường tràn ngập ánh nắng tươi đẹp được?

Không nên lại lừa gạt thế giới nữa, không nên lại lừa gạt người khác nữa, nguyên tắc thông thường giữa người đời chính là thường tưởng mình đang lừa dối người khác, nhưng trên thực tế đều là đang lừa dối mình, đều là đang bịt tai ăn trộm chuông. Bản thân hành vi "lừa gạt" này chính là việc xấu, bạn đã làm những việc trái lương tâm mà muốn bưng bít nó, đó là trên cơ sở đã xấu lại chồng thêm một tầng xấu khác nữa. Bất cứ hành vi xấu xa nào đều không thể duy trì được lâu, tất nhiên sẽ bị đào thải theo quy luật tự nhiên. Những điều trái lương tâm bạn làm là một tồn tại khách quan và do ảnh hưởng cảm giác chủ quan của bạn. Quyết không thể lật ngược lại được, tồn tại khách quan này sẽ chịu ảnh hưởng cảm giác chủ quan của bạn. Bạn mưu toan dùng cái có hay không có của cảm giác chủ quan để quyết định cái có hay không có của tồn tại sự việc khách quan. Ðây rõ ràng là hoang đường, là một kiểu hình thức tư duy của duy tâm luận chủ quan, điển hình. Tục ngữ nói "Nếu muốn người không biết, trừ phi mình không làm", đã nói rành mạch đạo lý này một cách rất thấu triệt.

Muốn xua tan đám mây đen bao phủ trong lòng, điểm mấu chốt nhất là ở chỗ bạn phải hết sức quyết tâm, vứt bỏ gánh nặng, thả hết mọi vận khí đen đủi đang tích tụ trong lòng, hãy thừa nhận lỗi lầm của bạn trước người khác, dốc hết những lời sám hối với người khác, tuôn ra càng nhiều càng thoải mái. Sám hối là bước đi đầu tiên giải phóng mình, sám hối quá khứ là sự bắt đầu đi đến tương lai sáng sủa. Người ta vẫn thường có thể tha thứ những người tự giác hối hận mình. Thừa nhận lỗi lầm, sám hối triệt để tất nhiên làm cho bạn giành được cuộc sống mới.

Muốn bước đến bước này có thể rất khó khăn, bạn có thể do dự, lưỡng lự, dừng bước không tiến lên hoặc là vừa mới cất bước đi lại dao động. Bạn lo lắng có thể vì thế mà phải chịu tổn thất kinh tế hoặc tổn thất danh dự, trái lại không biết bạn mang một bộ mặt giả dối suốt ngày lo lắng sống trên cái thế giới này, sự đau khổ của tâm linh không biết phải lớn hơn gấp bao nhiêu lần so với điểm tổn thất kinh tế kia. Còn cái mà bạn gọi là tổn thất danh dự, trên thực tế không tồn tại, bạn chỉ cần vứt đi bộ mặt giả dối, mà khôi phục lại bộ mặt chân thực của bạn mà thôi. Giống như là diễn viên cởi bỏ phục trang ra. Danh dự của vai mà bạn đóng thật ra không phải là danh dự của bản thân bạn.

Cho dù do bạn đem một số việc mất mặt thừa nhận với người khác mà dẫn đến một vài tổn thất kinh tế và danh dự, nhưng đây tất nhiên là tạm thời. Bạn vứt đi một? cái tôi cũ ngồi chồm hỗm ở góc xó tối tăm, mà mang một bộ mặt mới mẻ xuất hiện trước mặt người đời, bạn có thể cảm thấy đang sống dưới ánh mặt trời là một sự việc dễ chịu bao nhiêu. Lúc này, bạn nhẹ nhõm toàn thân, tất cả mọi cái của tương lai đều đang rộng mở đối với bạn.

Sáng tạo mình như thế nào không nằm ở quá khứ, mà ở chỗ bắt đầu từ hiện tại, từ tương lại lại bắt đầu từ hiện tại.

Cho nên, thực tế bạn không cần thiết khư khư ôm lấy quá khứ mà nơm nớp lo sợ. Bạn trước đây làm những việc trái lương tâm, chắc chắn đó là việc xấu của quá khứ. Tất cả mọi việc của quá khứ hãy để cho nó qua đi. Nếu như hiện tại bạn vẫn không thể thả "cái tôi" của quá khứ đi, để hiện tại và tương lai vì "cái tôi" của quá khứ mà phải gánh chịu gánh nặng tư tưởng nặng nề, thì giá cuộc đời của bạn sẽ phải trả ra quá lớn.

Ðương nhiên, thừa nhận lỗi lầm với người khác, về tư tưởng giải tỏa được gánh nặng, cuối cùng chỉ là bạn bắt đầu đi đến cuộc đời mới, tức đã hoàn thành bước ngoặt mấu chốt từ cái tôi cũ đến cái tôi mới. Con đường đi về sau hãy còn dài lắm. Muốn bù lại thật sự điều đáng tiếc của đời người do quá khứ làm những điều trái lương tâm, sáng tạo một cái tôi hoàn toàn mới, cần bạn phải từ nay về sau qua thực tiễn lâu dài. Từ nay về sau còn phải biết nắm cánh cửa của trí nhớ bất cứ lúc nào, nó sẽ cảnh giới và thôi thúc của bạn. Con người không thể không phạm sai lầm, nhưng cần phải cố gắng tránh mắc phải những sai lầm giống nhau.

Xem tiếp Khoảnh khắc mắc nợ tinh thần

* Tất cả món nợ tinh thần đều có thể đổi thành hai chữ: "trách nhiệm".

* Thời thế tạo anh hùng là xét từ tính tất nhiên phát triển sự vật, nhưng thời thế tạo ai thành anh hùng, đó lại là do tính ngẫu nhiên - bản thân người anh hùng cụ thể - quyết định.

Món nợ tinh thần là khái niệm mượn danh nghĩa nợ vật chất mà sinh ra. Nợ món nợ vật chất dùng vật chất để trả, còn món nợ tinh thần chỉ có thể dùng tinh thần để trả.

Vật chất có thể nhìn thấy sờ thấy, nhưng mắc nợ tinh thần chỉ là một sự tỉnh ngộ và cảm giác trong lòng bản thân bạn. Khi bạn cảm thấy áy náy, thấp thỏm không yên đối với những việc dưới đây, thì có nghĩa là bạn đã mắc món nợ tinh thần rồi.

Ðược yêu chuộng và quan tâm của người khác, được sự cổ vũ và giúp đỡ của người khác, người ta gửi gắm hy vọng sâu xa đối với bạn, bạn lại không giành vẻ vang đã phụ lòng mong đợi của người ta đối với bạn.

Người ta tín nhiệm bạn, tôn sùng bạn, chọn cử bạn, ủng hộ bạn, bạn lại lơi là cương vị công việc, không xứng chức vụ, làm cho người ta thất vọng.

Ðã từng "hẹn biển thề non", mà ngày nay cô ta (anh ta) vẫn đang yêu đương quyến luyến bạn sâu sắc, bạn lại đi tìm nguồn vui mới khác đem vứt bỏ cô ta (anh ta).

Việc vốn là thuộc phận sự của bạn, bạn có khả năng, có thời gian làm tốt nó, mà bạn lại không làm tốt nó.

Sự việc bạn phải hoàn thành, bạn cũng có năng lực, có thời gian hoàn thành nó, mà bạn lại không hoàn thành.

Sự việc vốn nên hoàn thành ngay ngày hôm nay, bạn lại kéo dài đến ngày mai.

Sự việc vốn phải tháng này hoàn thành, bạn lại kéo đến tháng sau.

...

Cũng giống như tất cả mọi nợ nần vật chất đều có thể chuyển đổi thành hai chữ "kim tiền", tất cả mọi món nợ tinh thần cũng có thể đổi thành hai chữ: "trách nhiệm".

Mắc nợ tinh thần cũng chính là mắc nợ trách nhiệm làm người của bạn. Nỗi áy náy đối với tất cả mọi việc đều tập trung vào một điểm chính là áy náy về việc mình đối với một vài việc nào đó chưa đem hết trách nhiệm của mình nên đưa ra.

Một người có thể không mắc khoản nợ vật chất, hơn nữa có thể trả hết nợ bất cứ lúc nào, nhưng rất khó không mắc món nợ tinh thần. Còn một hơi thở, trách nhiệm vẫn còn, bạn thường không có cách nào định liệu bạn lại không mắc khoản nợ tinh thần. Rất nhiều người đều mang theo di hận sâu sắc rời bỏ cõi đời, trong di hận đó có một bộ phận tương đối lớn là trách nhiệm chưa làm tròn, món nợ tinh thần còn chưa hết, linh hồn của anh ta ở trên trời sẽ có thể chưa yên.

Không mang nợ vật chất, có thể làm cho cuộc đời người tốt đẹp, không mang nợ tinh thần có thể làm cho tinh thần người ta thoải mái, hai bên ảnh hưởng lẫn nhau, hai bên hợp nhau càng thêm tốt đẹp, nhưng phân lượng hai bên chiếm trong đời người có những sai khác rất lớn.

Về đời sống vật chất thanh bần một chút, nhưng chỉ cần tinh thần bạn vui vẻ thoải mái, không oán không hận, đời bạn vẫn tràn đầy niềm vui sướng và hạnh phúc. Bằng không, dù cho lưng bạn dắt vạn quan, có thể được hưởng thụ đời sống vật chất cao cấp, nhưng món nợ tinh thần lại chồng chất, trong lòng đau khổ không yên cuộc đời bạn lại không có niềm vui sướng và hạnh phúc chân chính gì đáng nói.

Hoàn trả và giải tỏa món nợ tinh thần như thế nào? Ðành rằng món nợ tinh thần tập trung vào hai chữ "trách nhiệm", như thế thì hoàn trả và giải tỏa món nợ tinh thần cũng chính là bù đắp và đảm nhận trách nhiệm làm người.

Bạn trên đường đời cần phải gánh vác hai trách nhiệm nặng nề: một là trách nhiệm đối với mình, hai là trách nhiệm đối với người khác.

Khi bạn còn chưa đến với thế giới này, bộ mặt vốn có của bạn là gì? Tính quy định bạn phải trở thành loại nào đều không thể tồn tại, không có bất cứ ai hoặc bất cứ cái gì khác quy định sẵn bạn tồn tại ra sao, ngôn hành ra sao. Mà sau này bộ mặt mà bạn có, bạn trở thành một người như thế nào, bạn có một cuộc đời như thế nào, tất cả những việc này đều là do bản thân bạn chọn lựa. Mặc dù không có nghi vấn gì, hoàn cảnh xung quanh bạn đối với việc tạo nên cuộc đời của bạn đã phát sinh ảnh hưởng cực kỳ quan trọng, nhưng điều có tính quyết định vẫn là ở chính bạn. Bởi vì hoàn cảnh như nhau, thậm chí giữa anh em cùng sinh ra, đều có thể sinh ra cuộc đời khác nhau rất lớn.

Tại sao bạn trở thành vĩ nhân mà không trở thành ăn mày? Tại sao bạn thành công mà không phá sản? Tại sao về sau bạn lại thua liểng xiểng? Ðều là kết quả do bản thân bạn chọn lựa. Bất kể thời thế tốt đẹp hoặc hiểm ác ra sao, xét đến cùng là bạn chọn thời thế mà không phải là thời thế
chọn bạn.

Cái gọi là thời thế tạo anh hùng là xét từ tính tất nhiên phát triển của sự vật, nhưng thời thế chọn ai để tạo thành anh hùng, đấy là do tính ngẫu nhiên - bản thân người anh hùng cụ thể - quyết định. Thời thế ba anh em Lý Thế Dân sống là như nhau, người con trưởng là Lý Kiến Thành và người con thứ ba là Lý Nguyên Cát vì âm mưu chiếm quyền không được nên bị chết dưới lưỡi dao của Lý Thế Dân, con thứ là Lý Thế Dân lại lên ngôi Hoàng đế, trở thành một vua hiền một thời. Kết cục như thế, quyết định bởi hành vi của ba anh em mỗi người khác nhau.

Cho nên, bất cứ ai đều phải vì sự sinh tồn của mình và tất cả mọi hành vi của mình đảm nhận trách nhiệm, như thế mới không hổ thẹn với đời người, không hối hận, không có món nợ tinh thần mình có lỗi với mình.

Ngoài trách nhiệm đối với mình ra, tất cả mọi hành vi của bạn còn phải có trách nhiệm đối với người khác. P.J. Sartre đã lớn tiếng kêu gọi mãi không chán: Tự do của người là chỉ tự do chịu trách nhiệm đối với người khác.

Khi sáng tạo ra cuộc đời của mình, bạn đồng thời là đang phục chế lại một loại hình của con người. Trên thân thể của bạn, trong toàn bộ phương thức hành vi của bạn đồng thời ngưng kết toàn bộ nền văn minh nhân loại. Cho nên toàn bộ hành vi của bạn vừa phải có trách nhiệm đối với cá tính của mình, còn phải có trách nhiệm đối với toàn nhân loại: gánh vác trách nhiệm mở rộng và kéo dài nền văn minh nhân loại.

Bạn là động vật có tính xã hội, bạn tuyệt đối không thể tồn tại độc lập, sự tồn tại của bạn cần phải dựa vào rất nhiều, rất nhiều người xung quanh bạn để tồn tại. Trái lại trong sự tồn tại của rất nhiều, rất nhiều người xung quanh bạn cũng tất nhiên có một phần dựa vào sự tồn tại của bạn. Bạn và người khác cùng tồn tại dưới hình thức bổ trợ lẫn nhau. Người khác có trách nhiệm đối với sự tồn tại của bạn, bạn cũng tất nhiên có trách nhiệm đối với sự tồn tại của người khác. Không gánh vác nổi phần trách nhiệm này, bạn sẽ phải chịu tự khiển trách, cảm thấy mắc món nợ tinh thần.

Hành vi của bạn muốn không thẹn với người khác, thì phải tận tâm tận chức vì người khác để cố gắng làm việc.

Có trách nhiệm đối với mình và có trách nhiệm đối với người khác, hai bên đều có chỗ thống nhất nhau, đôi khi có trách nhiệm đối với mình trên thực tế chính là có trách nhiệm đối với người khác, còn có trách nhiệm đối với người khác cũng thường thường chính là có trách nhiệm đối với mình.

Chỉ có cáng đáng nổi toàn bộ trách nhiệm làm người, bạn mới có thể thật sự hưởng thụ vui vẻ tinh thần, mà không thể có cảm giác mắc món nợ tinh thần.

Xem tiếp Khoảnh khắc sản sinh tâm lý gặp may

* Quả thật Ông Trời không có mắt, không chiếu cố anh ta lấy một lần?

* Chỉ có làm người thật thà, vứt bỏ tâm lí cầu may mắn, thận trọng thiết thực từng li từng tí mới có thể thu hái được trái ngọt của hạnh phúc.

Vừa mơ ước thành công, mơ ước tương lai tốt đẹp, lại không muốn tuân theo quy luật tất nhiên phát triển của sự vật khách quan, không muốn trả giá lao động vất vả, trả giá cho cuộc đời, thế là ấp ủ tâm lý may mắn, ảo tưởng dựa vào một số nguyên nhân ngẫu nhiên giành thành công nhẹ nhàng ngon xơi. Ðây là một kiểu nhân sinh đáng buồn sống trong ảo giác.

Bạn hãy nhìn xem, kia là một người chỉ muốn dựa vào may mắn để thành công. Anh ta đang rụt cổ, lồng hai tay vào nhau, ngửa mặt lên trời, đang tưởng tượng ở đó:

- Sẽ có một ngày tôi gặp được thời cơ mang lại. Nhiều người đã xem tướng cho tôi nói số mệnh của tôi rất tốt, trung niên có thể đại phát, cuối đời giàu có thoải mái. Người ta đều nói tôi là người có tướng tốt đến lúc đó vận may sẽ có thể đến.

- Ðừng xem tôi tạm thời hiện nay chưa được. Kỳ thực chưa biết chừng tôi có thiên tài sáng tạo. Tương lai chưa chừng người Trung Quốc đầu tiên giành được giải Nobel lại chính là tôi.

- Một ngày nào đó linh cảm đột nhiên xuất hiện, tôi sẽ có thể giành được thành công. Linh cảm sớm muộn đều sẽ lóe hiện lên trong đầu óc của tôi.

- Có lẽ có thể có một nhân vật lớn nào đó sẽ tiến cử tôi, giúp tôi một tay, tôi sẽ có thể vượt lên trên mọi người.

- Có lẽ có một ngày nào đó tôi gặp được khoản thưởng độc đắc, một vé thưởng mua hàng độc đắc, một tờ lịch năm mới có thưởng đặc biệt, chẳng phải là phút chốc đã phát giàu không? Hà tất phải gian khổ vất vả tích lũy từng xu từng đồng?

- Chưa biết chừng một ngày nào đó có một kỳ tích nào đó xuất hiện, tôi sẽ có thể thăng chức rất nhanh sẽ có thể phất một khoản to.

- Ông Trời có mắt, chắc sẽ chiếu cố tôi một lần.

...

Nhưng, ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác, thời gian không phải một ngày đã qua đi. Anh ta từ lúc thiếu thời đến thời trung niên, chốc lát lại từ trung niên đến tráng niên, phút chốc lại từ tráng niên về già. Vận may mà anh ta mơ ước cho đến nay vẫn không thấy manh mối. Giải thưởng Nobel mà anh ta hằng mơ ước còn cách tên anh ghi đến mười vạn tám ngàn dặm, linh cảm mà anh ta mơ tưởng cũng vẫn còn chưa đến, nhân vật lớn mà anh ta mơ tưởng cũng còn chưa thấy tăm hơi, giải thưởng đặc biệt vẫn chưa từng gặp, kỳ tích vẫn cứ chưa xuất hiện.

Quả thật là ông Trời không mắt, không chiếu cố anh ta lấy một lần? Ðúng thế, Ông Trời quả thực không có mắt, vĩnh viễn cũng không thể đi chiếu cố anh ta được. Chúng ta nếu như có chút lòng nhân từ, nên hét cho anh ta một tiếng to thức tỉnh giấc mộng hoàng lương của anh ta...

Ðương nhiên, mọi người đều khát vọng tốt đẹp. Không ngừng theo đuổi tương lai tốt đẹp bản thân chính là một cách làm đẹp.

Mọi người đều ít nhiều có một chút năng lực tưởng tượng. Giống như bạn, tưởng tượng ra hàng loạt giấc mộng đẹp đẽ kia, hàng loạt ảo giác kia, một tòa ảo cảnh kia, một đám mây ở tận chân trời kia, thực ra là rất dễ dàng, hầu như mỗi người đều tưởng tượng ra được.

Song, ảo mộng mãi mãi chỉ là ảo mộng, nó quyết không thể thay được sự thật. Bạn còn một ngày không tỉnh ngộ ra, không chịu hành động, thì sẽ còn một ngày bạn chỉ có thể ở lại trong ảo mộng, đi theo đuổi mơ tưởng hão huyền của bạn. Có lẽ bạn đã từng theo đuổi giá trị đứng "nhai đại trước cửa hàng thịt" để thỏa mãn tuy không được thịt nhưng được khoan khoái dễ chịu phải không? Có lẽ bạn bằng lòng ôm hôn cuộc đời tự tê liệt, tự lừa gạt này chăng? Thế thì bạn sẽ mãi mãi, mãi mãi sẽ ăn bánh vẽ cho đỡ đói, mãi mãi yêu theo kiểu Plato nhé!

Ðiều đó chẳng phải là còn đau khổ hơn nhìn thẳng vào hiện thực chăng?

Ðương nhiên những thứ mà bạn tưởng tượng ra, đều có khả năng ngẫu nhiên thực hiện. Nhưng bạn nên biết rằng, tất cả mọi cái ngẫu nhiên đều nằm trong cái tất nhiên, chỉ có điều là trong tất nhiên mới có thể nhìn thấy ngẫu nhiên, mà bạn lại vừa khéo là vượt qua tất nhiên trơ trọi một mình chọn thẳng ngẫu nhiên. Ðây chẳng phải là bạn đang làm trò đùa đối với sinh mệnh của mình, phải không?

Trong tất cả mọi việc may mắn của bạn, cái gọi là thiên tài hay đại loại như linh cảm, thậm chí đến tính ngẫu nhiên cũng không tồn tại.

Một phần mười của thiên tài là linh cảm, chín phần mười là máu và mồ hôi, đây là một đạo lý mà mọi người đều biết.

Gorki nói có vẻ văn học một chút, song cũng rất là thực tế. Ông nói: "Cái trời phú cho người giống như một đốm lửa, vừa có thể tắt ngúm, cũng có thể bùng cháy. Mà phương pháp làm cho nó bùng cháy lên thành một ngọn lửa hừng hực thì chỉ có một - đó là lao động, lao động nữa. Thiên tài chính là lao động".

Bạn hãy xem, nhà danh họa Liêpin cũng có cảm nghĩ như thế. Ông nói: Cái gọi là linh cảm, chẳng qua là lao động ngoan cường mà giành được phần thưởng. Trersepski mang giọng châm biếm đã nói với những thanh niên: Linh cảm là một người khách không thích đến thăm những anh chàng lười biếng.

Nhà thơ vĩ đại Heinrich Heine cảm khái muôn phần nói với chúng ta: Người ta đang ba hoa khoác lác những cái trời phú và linh cảm ở đó, còn tôi lại giống như người thợ kim hoàn đánh dây chuyền đang chăm chú lao động đem những chiếc vòng nhỏ xíu nối lại với nhau một cách khéo léo.

Bạn có tin chăng? Các vị như Heine nói trên đều là những bậc thiên tài một thời, thiên tài của họ bắt nguồn từ sự cần mẫn, từ lao động, từ máu và nước mắt ngưng kết nên. Bạn chỉ có thể chăm chỉ cố gắng giống như họ, hao tổn máu và nước mắt to lớn giống như thế, mới có khả năng trở thành thiên tài. Thiên tài, linh cảm quyết không phải sản phẩm của tưởng tượng, quyết không phải may mắn mà thành.

Còn đối với cái gọi là trúng vé độc đắc mà bạn tưởng
tượng ra, không loại trừ có ngẫu nhiên này tồn tại. Nhưng đó là việc ngẫu nhiên hiếm có biết bao! Bạn chẳng lẽ bằng lòng gửi gắm lý tưởng của mình vào tia hy vọng mỏng manh một phần mấy chục vạn đến một phần mấy chục triệu hoặc một phần trăm triệu thậm chí một phần mấy trăm triệu chăng? Bạn không cảm thấy quá khôi hài và buồn cười chăng?

Cho dù bạn trúng vé thưởng độc đắc, giành được khoản tiền lớn ngoài ý muốn, ngoài việc vì tăng được một chút tài sản, nhất thời kích động hưng phấn một hồi ra, còn có ý nghĩa gì khác nữa? Chẳng lẽ toàn bộ giá trị, toàn bộ ý nghĩa của cuộc đời bạn chỉ ở chỗ được một chút tài sản do may mắn ngoài ý muốn này chăng? Còn có linh hồn của bạn, tinh thần của bạn nữa, đặt để ở nơi nào? Cái giành được do may mắn đó liệu có thể làm cho linh hồn của bạn thăng hoa được không? Một cái thân xác mà linh hồn uể oải thì hạnh phúc ở đâu?

Không nên ngụy trang nữa. Phần lớn những người đem cuộc đời gửi gắm vào may mắn đều là lười biếng. Ðã lười biếng lại còn thèm muốn ước mong quá cao, ngọn nguồn của bi kịch của nó chính là tại chỗ này.

Chỉ có làm người thật thà, vứt bỏ tâm lý cầu may mắn, thận trọng thiết thực, từng ly từng tý mới có thể thu hái được trái ngọt của hạnh phúc.

Xem tiếp Khoảnh khắc sản sinh tư tưởng chán nghề