Quê hương đã đi vào chỗ tận cùng sâu thẩm trong trái tim của Hoàng Cầm.Đối với nhà thơ tài hoa này thì vùng đất Kinh Bắc đã trở thành nổi ám ảnh khôn nguôi, đã trở thành một ma lực đầy chất thẩm mỉ trong thơ của ông.Chính vì vậy nên năm 1948 khi nghe tin miền quê yêu dấu của mình bị giặc chiếm đóng và tàn phá , với nổi đau đớn, xót xa,ray rức nhà thơ đã thứ trọn một đêm để hoàn thành tác phẩm.Đứng về mặt chỉnh thể , bài thơ là sự kết hợp thống nhât giữa hai cảm xúc song hành.Đó là sự tiếc núi,xót xa trước cảnh quê hương bị tàn pha, đó còn là sự tự hào về một vùng đất Kinh Bấc thẩm đẩm chất văn hoá của ngày xưất tất ca các cảm xuc này được thể hiệ rât đậm nét ở mười bốn câu thơ đầu của bài thơ:

Em ơi!

Buồn lam chi

Anh đưa em về bên khia sông Đuống

Ngày xưa ...

Các trắng phẳng lì!

Sông Đuống trôi đi một dòng lấp lánh

Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ

Xanh xanh bãi mía bờ dâu

Ngô khoai biên biếc

Đứng bên này sông sao nhở tiếc

Sao xot xa như rung ban tay

     Mở đầu bài thơ thật ấn tượng với lời an ủi động viên bằng một thán từ"em ơi" thật ngọt ngào và sâu lắng,  với giọng điệu  rất buồn làm cho người đọc có cảm tương như chính tác giả tự an ủi mình bằng cách mượng một nhân vật trữ tình “Em”để rồi sau đó một loạt hình ảnh được tác giả miêu tả như một bức tranh với nhiều gam màu tươi đẹp , màu trắng của các, màu xanh của dòng sông lấp lánh, màu xanh của bãi mía  nương dâu ,màu xanh của ngô khoai biên biếc.Ở đây ta thấy tác giả yêu quê hương nên nhìn quê hương không phải bằng ánh mắt mà bằng cả mộtt trái tim tha thiết  đã in sâu vào máu thịt mình,nhìn dòng sông trôi đi với màu lấp lánh, nhìn ngô khoai mà ánh lên màu biên biếc.Thêm vào đó là hai tính từ “nghiêng nghiêng” biểu  lộ sự trăn trở ray rức trước cảnh quê hương bị tàn phá.Thế nhưng bài thơ đã đi vào lòng người không chỉ bởi câu từ giảng dị, hỉnh ảnh tươi đẹp  về một vùng đất kinh bắc trù phú và đậm chất văn hoá xa xua…mà bài thơ làm rung động trái tim bạn đọcchính là ở giọng điệu bài thơ. Bởi lẻ giọng điệu bài thơ chính là linh hồn của bài thơ và giọng điệu ấy thay đổi theo từng cảm xúc giũa hai miền đối lập của hiện tại và quá khứ.Nếu như ở quá khứ giong điệu với niềm tự hào, tiếc núi về vùng đất kinh Bắc thấm đượm chất văn hoá từ ngàng xưa , thì ở hiện tại khi đứng bên này sông nhìn cảnh quê hương bị quân giặc tàn phá thi ta thấy giọng thơ như nghẹn ngào, đau đớn, ray rức không yên .Bởi vì mất quê hương là mất đi mật phần cơ thể”sao xót xa như rụng bàn tay” ở đây ta thay  nổi đau vật chất đã biến thành nổi đau về thể xác .Bằng lối so sánh tài tình tác giả đã thể hiện một tình yêu quê hương sâu đậm, tha thiết gắn liền với một phần cơ thể.

 

Ai đã từng rung động trước một bài thơ giàu cảm xúc thì có lẻ đối với bài thơ này cũng không ngoại lệ.Bởi lẻ khi đọc bài thơ ta có cảm tường tác giả nói vè quê hương của mình mà như là quê hương ta vậy.Với lối xử dụng hình ảnh đặc sắc, câu từ lạ mà đơn giảng tác giả đã đưa bạn đọc đi từ cảm xúc này đền cảm xúc khác với một giọng thơ chân thật

đầy cảm xúc  khác  biệt  với những bài thơ viết về quê hương khác.Thêm vào đó là trạng thái thay đổi đổi từng  cảm xúc  bằng giọng điệu thơ,bằng cả một tấm lòng,cả một trái tim

luôn hướng về quê hương, đất nước.