Bên dòng sông                                             
    QUÊ HƯƠNG...

Thềm sương tiếng cuốc gọi bên hè,
Giọng chị hò ơ dưới luỹ tre .
Giã gạo nuôi em ngày mẹ yếu,



Bồng con đứng đợi buổi anh về .
Canh khoai tối ngủ còn lưng bụng,
Cơm nguội khuya nằm dạ tái tê .
Những tưởng ngày xuân tràn mộng đẹp,
Nào hay mưa dột chẳng tranh che.
Dương Lam

Bên dòng sông                                             
    QUÊ HƯƠNG...



Tranh che ta đắp bằng hương lữa,
Môi giữa bờ môi giữ mặn nồng .
Chẳng có chăn bông ngày ấm lạnh ,
Không thuyền đưa đón buổi qua sông.




Em thơ lội bộ giờ đi học,
Mẹ yếu thâu đêm bắt muỗi mòng .
Cảnh khổ ngày xưa ngồi nhớ lại,
Qua rồi năm tháng những long đong.

Bên dòng sông                                             
    QUÊ HƯƠNG...

Phồn hoa mơ lại ngày ta gặp,
Tôi với em đi giữa phố phường.
Má đỏ son hồng còn thắm sắc,
 Hoa cài aó trắng vẫn thiên hương.



Ngây thơ nhắc lại ngày hoa bướm,
Thờ thẩn rồi quên buổi tựu trường.
Kỹ niệm ngày xưa tràn ngập lối,
Đêm về thao thiết nhớ muôn phương.

ĐÃI BẠN

Tình thơ lai láng giữa trăng tà,
Đãi bạn bày cờ thưởng thức hoa.
Mã đội pháo đầu -công chớ thủ,
Xa hoành sĩ ghết - để coi nhà.
Bồ đào Cây Lý bạn ưa thích,
 


Rượu Đế Gò đen thiệt ý ta.
Bè bạn bao năm rồi gặp lại.
Uống say một bữa để vui mà.

Dương Lam
  [trích QUÊ HƯƠNG -TÌNH BẠN]

CÂU THƠ YÊN NGỰA


Muôn câu ý đẹp tình thêm đẹp,
Vợ tiễn chồng đi bước hải hồ. [5]


    [ Ngọc Hân công chúa tiễn vua Quang Trung ra trận...]

Kiếm bạt  sa trường tung vó ngựa,
Bên lầu khuê cát dậy hồn thơ.    [6]
Quân qua Tam điệp rừng yên lặng,
Giặc đến Nhị hà nước nghẽn bờ. [7]
Thây địch chất cao thành gò Đống…[8]
Thanh triều nửa tĩnh nửa như mơ. [9]

Dương Lam

Chú thích;

[5] Cuối năm 1788, Càn Long sai Tổng đốc Lưỡng Quảng Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn quân Thanh hộ tống Lê Chiêu Thống về Đại Việt với danh nghĩa “phù Lê”, vào chiếm đóng Thăng Long.
Quân Tây Sơn do Đại tư mã Ngô Văn Sở, theo mưu kế … , chủ động rút quân về đóng ở Tam Điệp -  cố thủ chờ lệnh.  [Quân qua Tam điệp rừng yên lặng…,]
Nghe tin báo, ngày 25 tháng 11 năm Mậu Thân , Nguyễn Huệ thống  lãnh đại quân  tiến ra Bắc. Ngọc Hân công chúa tức Hữu cung hoàng hậu tiễn đưa [ …Vợ tiễn chồng đi bước hải hồ ,  Kiếm bạt sa trường tung vó ngựa …]
[6].    Ngọc Hân Công chúa là một cô gái thông minh, một nữ sĩ tài hoa ,hương sắc vẹn toàn .Từ nhỏ đă được học thông kinh sử và giỏi thơ văn .Bà đã nỗi tiếng trong làng thơ nôm với bài “Ai tư vãn” do bà viết gồm 164 câu,theo thể song thất lục bát ca tụng chiến công vua Quang Trung... [ Bên lầu khuê các dậy hồn thơ…]
 [7] Đêm 30 tháng Chạp âm lịch Quang Trung đánh diệt các đồn Nguyệt Quyết, Nhật Tảo, dụ hàng được đồn Hà Hồi. Đêm mồng 4 Tết, Quang Trung tiến đến trước đồn lớn nhất của quân Thanh là Ngọc Hồi nhưng dừng lại chưa đánh khiến quân Thanh lo sợ, phần bị động không dám đánh trước nhưng cũng không biết bị đánh lúc nào. Trong khi đó cánh quân của đô đốc Long bất ngờ tập kích đồn Khương Thượng khiến quân Thanh không kịp trở tay, hàng vạn quân lính bỏ mạng. Chủ tướng Sầm Nghi Đống tự vẫn. Xác quân Thanh chết sau xếp thành 13 gò đống lớn,có đa  mọc um tùm nên gọi là gò Đống Đa. [Thây địch chất cao thành Gò Đống…]
[8] Sáng mồng 5, Quang Trung mới cùng đô đốc Bảo tấn công vào đồn Ngọc Hồi. Trước sức tấn công mãnh liệt của Tây Sơn, quân Thanh bị động thua chết hàng vạn, phần lớn các tướng bị giết.Trong khi Quang Trung chưa đánh Ngọc Hồi thì Tôn Sĩ Nghị nghe tin đô đốc Long đánh vào Thăng Long, cuống cuồng sợ hãi đã bỏ chạy trước. Đến sông Nhị Hà, sợ quân Tây sơn đuổi theo, Tôn Sĩ Nghị hạ lệnh cắt cầu khiến quân Thanh rơi xuống sông chết rất nhiều làm dòng sông bị nghẽn dòng chảy. [Giặc đến Nhị hà nước nghẽn bờ ]… Trên đường tháo chạy, Tôn Sĩ Nghị bị hai cánh quân Tây Sơn của đô đốc Tuyết và đô đốc Lộc chặn đánh, tơi tả chạy thoát sang bên kia biên giới. Quân Tây Sơn đuổi theo và rao lên rằng sẽ đuổi qua biên giới cho đến khi bắt được Tôn Sĩ Nghị và Chiêu Thống mới thôi. Bởi thế dân Tàu ở biên giới dắt nhau bỏ chạy làm cho suốt năm sáu chục dặm đường không có bóng người và trâu bò súc vật…
Như vậy, sớm hơn dự kiến, chỉ trong vòng 6 ngày với kế hoạch tốc chiến tốc thắng ,với thiên tài mưu lược về quân sự của Nguyễn Hụê , quân Tây Sơn với quân số 10 vạn [phần lớn là dân quân chưa được tập luyện] đã đánh tan 29 vạn quân Thanh , lập nên một kỳ công hiển hách nhất trong lịch sữ nước ta và cả thế giới...Trưa mồng 5 Tết xuân Kỹ Dậu, Quang Trung với chiến bào đầy khói đen ,trên mình voi nhuộm đầy khói súng tiến vào thành Thăng Long trong sự vui mừng hã hê chào đón của toàn dân. … [Sau này khi nhớ lại lời hứa hẹn 10 năm sau vua Quang Trung sẽ lấy lại 2 tỉnh Quảng đông và Quảng tây mà Tàu đã chiếm của nước Nam ta trước kia không phải là lời nói quá nếu nhà vua không mất sớm…]!!!
[9]Tin bại trận đưa về, Càn long mắt nhắm mắt mở, nửa tĩnh nửa mê…Thôi rồi giấc mộng đế quốc bành trướng của triều Thanh tan tành thành mây khói…[Thanh triều nửa tĩnh nửa như mơ…]
 
[trich "QUÊ HƯƠNG VÀ TÌNH YÊU" Dương Lam

THƠ VUI CUỐI TUẦN
----------------------------
BAO TUỔI SAO EM VẪN MƯỢT MÀ ?
Thềm trăng muốn đến hỏi Hằng nga
Bao tuổi sao em vẫn mượt mà ?
Bỡi nắng xuân vàng e ấp bạn
Hay trời thu tím vấn vương ta
Rượu say ai hát lời êm ả
Thơ họa người gieo ý thiết tha
Mai lướt phi thuyền cung quế đến
Trừơng sinh mượn thuốc... dễ đâu già.
Dương Lam

KIM  CANG

BÁT NHÃ BA LA MẬT TÂM KINH

 

Thuyền hoa vượt bến hoang mê

Nương chèo bát nhã vượt bè qua sông

Vô biên vô lượng đóa hồng

Vọng Tâm hàng phục Tâm không trụ hằng

Duong Lam

 

Biển rộng trời cao bằng sãi cánh, 


Long đong trên bước đường lưu lạc,
Bốn hướng về đâu dặm hải trình.
Biển rộng trời cao bằng sãi cánh,
Sông dài núi thẳm gót phiêu linh.
Công cha nghĩa mẹ còn chưa trả,
Ơn chị tình em hẹn đáp đền.

 
Nắng nhuộm rừng phong. Thu đã tới,
Bên đường từng chiếc lá lênh đênh.

[Trích QUÊ H[size="3"]Ư[size="3"]ƠNG V[size="3"]À T[size="3"]ÌNH Y[size="3"]ÊU[size="3"]][/size][/size][/size][/size][/size][/size]

Dương Lam

Chiêm ngưỡng tài nguyên biển đảo Hoàng Sa - Trường Sa.

   

Đaỏ Ba bình [Trường sa]

Ra khơi sóng tỏa muôn trùng thẳm,
Biển biếc trời xanh núi ngút ngàn.
Côn đảo mây che hè nắng đỗ,
Trường sa mưa tạnh buổi đông sang.

Đảo Đá Tây [Trường sa]
 

Ngựa hồ gió lạnh hí phương bắc, [1]
Chim Việt đậu cành chọn hướng nam.
Ta  giống Rồng Tiên dòng Lạc Việt ,
Làm sao tỏ mặt với lân bang…

{Trich QUÊ HƯƠNG VÀ TÌNH YÊU­ ­¦

Tu lang thang

---------------------------------------------
Chú thích:[ nguồn vikipedia... ]

[ 1 ]Hồ mã tê Bắc phong, Việt điểu sào Nam chi.
 Nghĩa là: Ngựa Hồ hí gió Bắc, Chim Việt đậu cành Nam.

Chim Việt là loài chim sinh ở đất Việt, thuộc phía nam nước Tàu. Mỗi năm cứ đến đầu thu, từng đàn chim Việt bay sang phương Bắc để kiếm ăn. Vì khi thu sang, phương Bắc có nhiều chỗ có giống lúa mới vừa chín…dễ kiếm ăn.
Tuy sang phương Bắc nhưng đàn chim Việt vẫn nhớ quê hương. Muốn làm ổ, chúng chọn cành cây chĩa về phương Nam, tức là hướng quê nhà mà chúng sinh trưởng.
Chim Việt tức (Việt điểu) để chỉ chim luôn nhớ quê hương cố quốc.
Ngựa Hồ là ngựa ở nước Hồ. Nước này ở về phương bắc nước Tàu mà ngày xưa người Tàu thường cho là nước man rợ hay cũng gọi là Phiên quốc. Ngựa Hồ cao lớn, leo núi rất giỏi, chạy rất nhanh. Người Trung Quốc thường mua về làm ngựa chiến . Nước Hồ vốn ở xứ lạnh , khi đông về, gió bấc thổi, tuyết rơi lả tả, gió lạnh tê tái.

Ngựa Hồ tuy về Trung Quốc, là nơi tương đối ấm áp nhưng vẫn nhớ đến đất Hồ , mỗi độ đông về khi có gió bấc lạnh [là gió từ phương bắc thổi đến, ngựa cất tiếng hí lên thê thảm tỏ lòng nhớ cố quốc.

"Chim Việt ngựa Hồ" trở nên thành ngữ, có nghĩa bóng là loài vật mà cũng không quên nơi quê cha đất tổ , dù ở nơi đất khách quê người.

 

Chẳng phải giàu mà cũng chẳng sang

[1] bài thơ Con Cóc nỗi tiếng xưa nay:

con cóc trong hang,

con cóc nhảy ra,

con cóc nhảy ra,

con cóc ngồi đó,

con cóc ngồi đó,

con cóc nhảy đi...

[2] [3] Ca dao có câu: Con Cóc là Cậu Ông Trời ,

Ai mà chọc nó thì trời đánh cho...

 

 

SẮC KHÔNG

 

Mượn tiền mượn gạo có chi đâu,
Chớ mượn tình duyên để phải rầu.
Bạc chị vay rồi mai mốt trả,
Nghĩa chàng để lại những dài lâu.
Nghìn trang kinh sách còn chưa đọc,
Một giấc nam kha hết khổ sầu,
Giọt nắng bên thềm qua cửa sổ,
Lâu đài ngoảnh lại thấy ngàn dâu…

Duong Lam

 

 

SẮC KHÔNG

 

Em là hoa nở trong thơ

Ta là nguyệt bạch bên bờ khói sương

Gặp nhau giữa cõi vô thường

Cùng như cánh bướm dạo vườn SẮC KHÔNG...

 

Duong Lam

Trăng rằng – xưa lạc bến giang đầu

Ta hỏi rằng

 xưa gặp gở đâu ?
Trăng rằng 

 xưa lạc bến giang đầu
Hỏi thuyền

thuyền vội mà quên hẹn
Hỏi gió 

 gió hờn để phải đau
Hỏi bướm

 bướm còn đang thơ thẩn
Hỏi đêm 

 đêm ngủ suốt canh thâu
Hỏi người 

 người vẫn còn mê mãi
Bút thẳng lòng son

 chẳng gợn sầu

 

 

Tôi chỉ muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá tràng kình ở biển Đông, đánh đuổi quân Ngô, giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ, chứ không chịu khom lưng làm tì thiếp cho người ta"

 

Đạp cơn sóng dữ quậy ngông cuồng
Chém cá tràng kình dậy biển Đông
 Giúp nuớc xây nhà xua giặc mạnh
  Dương cờ khởi nghĩa dựng binh hùng
 Bồ Điền[ 1] giữa trận so đao kiếm
Non Việt bên trời lập chiến công
Nữ tướng Nhụy Kiều danh nỗi tiếng [2]
Ngàn sau rạng rỡ  giống TIÊN RỒNG  
 Dương Lam

[  
 
--------------------------------    Chú thích:
[1] Bồ- Điền : căn cứ địa xảy ra những trận chiến quyết liệt giữa quân Bà và quân Ngô... 
[2]  Nhụy Kiều : Vị tướng yêu kiều như nhuỵ hoa. 

--------------------------------------------------------------
Cuộc Khởi Nghĩa Của Triệu Thị Trinh (248)
(Bà Triệu)
"Muốn coi lên núi mà coi
Có Bà Triệu tướng cưỡi voi đánh cồng"
Trong lịch sử đấu tranh chống ách đô hộ và giành độc lập cho nước nhà, nếu đỉnh cao của thế kỷ I là khu vực Giao Chỉ và đỉnh cao của thế kỷ II là vùng Nhật Nam, thì đỉnh cao của thế kỷ III lại là quận Cửu Chân. Thực ra, ngay từ cuối thế kỷ II, nhân dân Cửu Chân cũng đã từng phối hợp chặt chẽ với nhân dân Nhật Nam trong cuộc đấu tranh chống ách thống tri của nhà Hậu Hán. Chính họ đã góp phần không nhỏ vào quá trình tạo lập nên vương quốc của người Chăm (năm 192). Tuy nhiên, chói lọi nhất thế kỷ III vẫn là cuộc khởi nghĩa ở trung tâm quận Cửu Chân do Triệu Thị Trinh phát động và lãnh đạo.

Triệu thị Trinh sinh ngày 2 tháng 10 nǎm 226 (Bính Ngọ) tại huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hoá trong một gia đình hào trưởng. Triệu thị Trinh là một phụ nữ có tướng mạo kỳ lạ, người cao lớn vú dài nǎm thước. Bà là người tính tình vui vẻ, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, trí lực hơn người. Truyền thuyết kể rằng, có lần xuất hiện một coi voi trắng một ngà phá phách ruộng nương, làng xóm, làm chết người. Triệu Thị Trinh dũng cảm cầm búa nhảy lên dùng tài làm con voi lạ gục đầu xin qui thuận.
Khi nhà Ngô xâm lược đất nước gây nên cảnh đau thương cho dân chúng, khoảng 19 tuổi Triệu thị Trinh bỏ nhà vào núi xây dựng cǎn cứ, chiêu mộ nghĩa quân đánh giặc. Khi anh trai nhắn về nhà gả chồng, bà đã trả lời tỏ rõ khí phách của mình mà đến nay không mấy người Việt Nam là không biết: "Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp bằng sóng dữ, chém cá tràng Kình ở biển Đông, đánh đuổi quân Ngô, giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ, chứ sao lại chịu khom lưng làm  tì thiếp người ta". Truyền thuyết kể rằng, nǎm 248 khi Triệu Thị Trinh khởi nghĩa trời đã sai đá núi loan tin tập hợp binh sĩ trong vùng. Đêm khuya từ lòng núi đá phát ra rằng:

 Theo đó dân chúng trong vùng hưởng ứng nhiệt liệt, có người mang theo cả bộ giáp vàng, khǎn vàng.... dâng cho bà. Anh trai bà là Triệu Quốc Đạt được tôn làm Chủ tướng. Bà Triệu là Nhuỵ Kiều tướng quân (Vị tướng yêu kiều như nhuỵ hoa). Khi ra trận Bà mặc áo giáp vàng, chít khǎn vàng, đi guốc ngà, cưỡi voi một ngà. Quân Bà đi đến đâu dân chúng hưởng ứng, quân thù khiếp sợ. Phụ nữ quanh vùng thúc giục chồng con ra quân theo Bà Vương đánh giặc. Cho đến nay nhân dân vùng Thanh Hoá và lân cận còn nhiều câu ca, lời ru con nói về sự kiện này.
Sau hàng chục trận giao tranh với giặc, trận thứ 39 anh trai bà là Triệu Quốc Đạt tử trận, Bà Triệu lên làm chủ tướng và lập nên một cõi giang sơn riêng vùng Bồ Điền khiến quân giặc khó lòng đánh chiếm. Biết bà có tính yêu sự trong sạch , ghét quân dơ bẩn, quân giặc bố trí một trận đánh từ tướng đến quân đều loã thể. Bà không chịu được chiến thuật đê hèn đó phải lui voi giao cho quân sĩ chiến đấu rồi rút về núi Tùng. Bà quì xuống vái trời đất: "Sinh vi tướng, tử vi thần" (Sống làm tướng, chết làm thần) rồi rút gươm tự vẫn.
Đến nay chuyện Bà Triệu từ thế kỷ thứ II vẫn còn hằn đậm trong tâm thức mỗi người Việt Nam với lòng ngưỡng mộ và tự hào. Lǎng và đền thờ Bà vẫn còn mãi với thời gian tại huyện  Hậu Lộc tỉnh Thanh Hoá là di tích lịch sử quan trọng của quốc gia là bằng chứng về niềm tự hào một người phụ nữ liệt oanh của Dân tộc Việt Nam. 

 

Em về chung một chuyến đò sang…

 

Lâu rồi chẳng ghé lại phuơng nam

Thăm bạn năm xưa - rượu uống tràn

Nốc cạn vầng trăng in đáy cốc

Say hoài giếng mắt đẹp mơ màng...

Sông nào mây biếc theo dòng chảy

Bến đó tình xanh mãi đá vàng

Mong một ngày rồi qua bến đó

Em về chung một chuyến đò sang…

Dương Lam

R