Vào những buổi chiều muộn đi trên phố, ai đó có thể đã nhìn thấy một ông anh tóc tai xù xì, áo quần hầm hố cưỡi trên chiếc xe 125 phân khối chạy như kẻ lãng du. Ánh mắt ông anh lạnh lùng bình thản nguỵ trang cho những nỗi buồn mê đắm vẫn còn ngấm ngầm chảy trong trái tim năm mấy năm gõ nhịp. Ông anh đang đi về phía một dòng sông-nơi những tia nắng vàng vọt lẻ loi cuối chiều sẽ gợi cho ông anh nỗi nhớ thắt ruột thắt gan về dòng sông Sài Gòn một thời khói kửa. Ấy là lúc ông anh đang "tìm về".
Thế nào, trong những phút giây đó ông anh cũng lại bồi hồi mà khóc lặng lẽ. Cái tuổi toan về già bỗi bỗng dưng lại hay khóc như trẻ con. Xúc dộng một tí là khóc. Bóng ông anh in hình bên bờ sông, nhìn từ xa, giật thột bởi lại thấy hình ảnh cậu bé cùng lớp, rồi đêm giáng sinh ngồi như bị chôn chân trước ngõ nhà cô ấy mà không dám gõ cửa. Cái buổi biết trốn học ra bờ sông Hồng hoang sơ lau lách, tập tành tành tành thả khói thuốc trắng xoá cả hoàng hôn, bó gối cô độc mơ tới những chân trời mới lạ. Đâu biết rằng những triệu chứng già trước tuổi kỳ quặc ấy là mầm mống nảy nòi ra những tố chất văn chương của cậu học trò hư thủa ấy. Để rồi khi 17 tuổi vác súng ra trận, đã thầm nhủ rằng " chết thì thôi, sống về cầm bút" . Suốt mười năm vật lộn với cái chết cận kề, những tưởng đã bị dập vùi trong bom đạn... Nhưng rồi chiến tranh chống mỹ kết thúc thắng lợi, đất nước hoà bình ông anh trở về nguyên vẹn đeo cái sự nghiệp văn chương vào thân " lấy bút làm thìa múc óc ra mà sống" ( chữ của Chu Lai) Ông anh viết như ma đuổi, như lên cơn nhập đồng nghiệp chướng. Viết như để trả nợ những tháng năm đã ban tặng cho ông anh những giá trị sống mà ông anh đã phải đổi bằng máu và bằng tuổi thanh xuân của mình. Ông anh viết từ sự thôi thúc khôgn thể cưỡng lại được .
Bởi vì ông anh đã từng hẫng người lại, đau xót đến tận cùng mỗi khi đồng đội ngã xuống giữa tiếng bom đạn rùng rợn trên đầu. Những buổi chiều, giữa chiến hào anh nằm gác đầu lên súng, ngước nhìn bầu trời vùng ven xám xịt khói đạn, mơ đến những tháng ngày bình yên. Thỉnh thoảng tiếng súng từ xa dội lại, buồn đến dại người . Lúc ấy ông anh cũng khao khát một cái nhìn của người con gái lắm chứ . Ấy vậy mà có thời gian được sống cùng người yêu ở Hà Nội suốt ba ngày trong ngôi nhà thời kỳ sơ tán, ông anh đa xphải vật vã, giằng xé tới tận cùng bản năng của một thằng dàn ông với một người lính đang đè nặng trên vai. Và cuối cùng, anh lính Chu Lai ra đi để lại người yêu " nguyên vẹn thời con gái" Về sau, bạn bè bảo "ông dại bỏ mẹ" "Ừ đúng thật, tôi cứ tưởng tôi hoá thánh. Ấy vậy mà khi trở về, nàng đã lấy chồng". Thế là lại thêm một trải nghiệm nữa được cộng vào kho tàng nỗi đau của ông anh. Làm cho ông anh ngày càng giàu có. Dòng đời cứ thế trôi đi, những người lính trở về từ cuộc chiến tranh lại tiếp tục vật lộn với miếng cơm manh áo. Bom đạn đã lùi xa, nhưng nguy cơ thời bình còn có sức tàn phá khốc liệt hơn...như bào mòn cả thể xác lẫn tinh thần của họ .Ông anh và đồng đội lại trở thành những người lính trên mặt trận mới, trong một " vòng tròn bội bạc" , sau những bi tráng của " Nắng đồng bằng".
Văn chương đã chọn Chu Lai để đày đọa, để rồi ông anh thấy mình suốt đời cô độc. Và vì thế ông anh nói, cô độc và lãng mạn tận cùng không chấp nhận sự sánh đôi. LÃng mạn chính là cái nguồn của hàng trăm trạng thái tình cảm khác: bâng khuâng , xao xuyến, buồn , thất tình...mà cô đơn lại là điểm chạm tới cuối cùng cao nhất, sâu nhất của lãng mạn. CÁi anh văn chương mà ham hố chốn đông người, ham hố những cuộc vui ồn ã thì làm được cái quái gì. Chả thế mà mỗi ngày ông anh nhốt mình trong ngôi nhà âm u tĩnh mịch để đắm chìm trong thế giới riêng tràn ngập ký ức với những nỗi đớn đau lẫn hạnh phúc của đời người. Ông anh ngồi tập tành ngồi thiền mỗi ngày 45 phút, cho đó là công việc " bảo dưỡng hệ thần kinh" đã bị chiến tranh và những nghiệt ngã đời thường làm cho quá tải. Và buổi chiều lại xách xe long rong một mình đi về phía bờ sông. Đó là những khoảng không gian và thời gian lý tưởng nhất cho sự chiêm nghiệm, cho sự thai nghén, cho sự hiến mình vào cõi văn chương. Ông anh biết chìm vào cô đơn là tự đày đoạ, nhưng cô đơn chính là sự tự do cao nhất, là tài sản quý giá nhất của sáng tạo. Ngay cả việc nếu như có ai đó ban tặng cho ông anh một người con gái đẹp khì ông anh đang mê đắm với từng con chữ, thì ông anh cũng không dại gì thổi phụt đi sự thăng hoa đang trào lên đầu ngọn bút, mặc dù ồn anh là chúa đa tình, chúa mê cái đẹp. Lúc nào cũng có thể đắm chìm chuyện văn chương với phụ nữ. Có vẻ như hình tượng người phụ nữ xuất hiện trong văn Chu Lai là những người con gái thánh thiện với mái tóc dài, vai thon, "bắp chân trắng nôn nao cả bưng biền." vụt loé sáng rồi vụt biến mất. Đó là sự bất diệt của khoảnh khắc.
Dường như bước chân đã bắt đầu mệt mỏi bởi những chặng đường dài, cái tuổi toan về già của ông anh đang cần lấy cắp đi khí thế rạo rực, lấy cắ đi những khoảnh khắc "len cơn" những buổi ngồi vào bàn viết như ma đuổi .
Cho dù vậy, vẫn còn ham hố những chuyến đi độc hành vào cái cõi đã " hành hạ" mình suốt cả cuộc đời. Chuyến xuyên việt bằng xe máy, ăn cơm bụi, ngủ nhà bình dân, không ghé qua bất kỳ một uỷ ban. hiệp hội nào là ý muốn bấy lâu nay của ông anh. Âu cũng là sự đam mê và dâng hiến đến tận cùng là sự đam mê và dâng hiến đến tận cùng cho cái sự nghiệp văn chương " đầy tăm tích" trong suốt cuộc đời dài lắm này