Tôi đi mổ Cataract

hôm nay, 02:32 PM
Mổ Cataract
Chuyện nhỏ mà với tôi… không nhỏ chút nào
Có những chuyện người ta làm rất nhẹ nhàng, bình thản, thậm chí làm xong còn chẳng buồn kể lại. Ví dụ như mổ cataract, chẳng hạn. Bạn bè tôi đã có nhiều người đã mổ cataract. Số đông thành công, số ít không như ý muốn, đôi khi còn mờ hơn!
Có mấy người thì nói, “Có gì đâu! Chỉ 15 phút, nằm xuống, bác sĩ làm rẹt rẹt, về nhà nhỏ thuốc, vài ngày sau thấy rõ như hồi còn trẻ.”
Nghe họ kể, tôi cũng thấy… khuyến khích. Nhưng khi nhớ lại mấy người “bán than” thì lo sợ. Tôi biết, mỗi thể trạng con người mỗi khác, hên xui mỗi khác. Nhưng họ nói những điều đó chỉ là nói về mắt của họ. Còn đây là mắt của tôi. Mà mắt đối với tôi không phải chỉ để nhìn đường sá khi lái xe, hay để nhìn người đẹp cho rõ, hay đọc thực đơn trong nhà hàng. Mắt của tôi chính là cái “văn phòng” cuối cùng của đời tôi.
Bây giờ, thú vui của tôi cũng chẳng còn bao nhiêu; ngoài đi đây đi đó thăm viếng bạn bè; thì giờ còn lại – nói đúng hơn là ngồi thiền internet cả ngày – là để miệt mài ngồi mài đũng quần viết văn, làm thơ, soạn nhạc thay vì làm hội viên danh dự cho Hội ACCC (*). Nói cho sang thì đó là đời sống tinh thần. Nói thật hơn một chút thì… đó là những thứ còn lại để tôi ngồi lì trước computer mà không bị nhà tôi quạu quọ, hoặc bị sai quét nhà rửa chén. Cho nên, nếu một ngày đẹp trời nào đó tôi đi mổ mắt, rồi chẳng may không được tốt số thì… ôi thôi ai tai! “Tàn đời cô Lựu!”
Không đi đây đi đó thì đôi chân nó hành, cái đầu nó nản. Không còn đủ sức thơ văn nhạc nữa thì cuộc sống sẽ vô nghĩa biết chừng nào. Nghĩ tới lúc “ta sẽ ra sao với phần đời buồn bã còn lại” thì giật mình, lo sợ. Do đó, tôi cứ… drag my feet mấy năm qua.
Có một số bạn đã mổ rồi cứ xúi tôi, “Mổ đi! Có gì đâu mà sợ!” Mỗi lần nghe xong lại muốn “go forward” nhưng rồi khi về nhà lại tiếp tục sợ. Cho đến một ngày, nhận ra, mắt càng ngày càng mờ. Nhìn xa bắt đầu như nhìn qua một lớp sương mỏng. Ban đêm thì ánh đèn xe cộ trở thành những đốm sáng khó chịu. Tôi không còn dám lái xe ban đêm. Nhưng điều oái oăm là tôi đọc chữ nhỏ trên điện thoại, trên computer rất rõ. Thế mới cứ dằng dai!
Một ông già có thể ngồi hàng giờ trước computer viết văn, làm thơ, soạn nhạc; nhưng bước ra ngoài đường thì lại phải nheo mắt nhìn thiên hạ. Cuối cùng tôi đành phải tự thuyết phục mình, “Thôi đi mổ mắt đi cha nụi😜” Ừ thì đi mổ.
Cũng may, cataract surgery không phải là một cuộc tổng tấn công cùng lúc vào cả hai con mắt. Hai mắt thường được làm ở những thời điểm khác nhau. Đối với một người nhát… à quên, thận trọng, như tôi, chuyện đó có một tác dụng tâm lý rất lớn. Tôi tự nhủ, “Thôi thì làm một con trước. Nếu chẳng may có mệnh hệ gì… mình vẫn còn một con.” Nói nghe hơi bi quan, nhưng chính cái suy nghĩ ấy lại giúp tôi có thêm động lực.
Rồi ngày mổ cũng đến.
Trước đó là cả một danh sách những chuyện phải nhớ: kính mát, thuốc phải mua sẵn, những loại thuốc nhỏ mắt phải dùng theo đúng chỉ định, lịch hẹn trước và sau mổ, rồi ngày giải phẫu phải theo đúng hướng dẫn của bác sĩ về ăn uống và thuốc men. Người ta yêu cầu ngưng ăn uống ít nhất khoảng sáu giờ trước, quần áo giản tiện, cần có người thân đi theo để đưa về, và thời gian chờ đợi khoảng hơn hai tiếng. Tôi đọc những hướng dẫn ấy rất kỹ. Không phải vì tôi muốn trở thành bác sĩ mà vì tôi là một bệnh nhân lo xa.
Chúng tôi đến cơ sở giải phẫu theo chỉ dẫn sớm hơn. Chờ đợi đến khi được gọi tên. Vào phòng mổ, làm tất cả thủ tục gồm đặt ống cho thuốc vào tay, gây tê/mê locally, và chờ đợi khoảng 45 phút trước khi đưa tới phòng với bác sĩ. Bác sĩ “xẹt xẹt” khoảng hơn 15 phút, có cảm thấy đau đau một chút. Xong, đẩy ra khỏi phòng và giao tôi cho nhà tôi đưa về. Đơn giản như đang giỡn!
Sau khi mổ, phần còn lại tưởng chừng đơn giản nhưng lại rất nhiễu nhương và nghiêm túc. Nhỏ cả 3 loại thuốc theo lời dặn, đúng giờ, đúng liều. Ăn uống, ngủ nghỉ theo lời dặn. Cấm giụi mắt, cấm cúi thấp, không xách, mang gì quá 5lbs, không làm bất cứ điều gì có thể tạo áp lực lên mắt, mang kính che khi ngủ… Đã vậy, nhà tôi còn canh chừng từng chút, không được tự do với computer và phone như thường lệ!
Rồi đi tái khám một ngày sau, rồi một tuần sau. Nhưng giữa tuần tôi vẫn không thấy gì với con mắt mổ, lo quá, gọi Bác sĩ xin tới văn phòng tái khám. Bác sĩ vui vẻ cho hẹn tới ngay, ông ấy xem qua nói… không sao, có tiến triển tốt!
Nói chung, cataract surgery tuy là một thủ thuật thường gặp và nhìn chung rất an toàn, nhưng nó vẫn là một cuộc giải phẫu thật sự, và việc theo dõi sau mổ là một phần quan trọng của quá trình hồi phục.
Và rồi điều kỳ diệu xảy ra. Sau khoảng một tuần, tôi nhìn xa rõ hơn rất nhiều. Cái thế giới trước mắt bỗng nhiên sáng sủa, rõ nét ra khi tôi nhắm con mắt chưa mổ. Nhưng khi nhìn vào màn hình điện thoại, màn ảnh computer, tập sách… ôi, một cõi mù sương! Chỉ khi tôi nhắm con mắt mổ thì mới đọc được như tình trạng trước khi.
Ngày tôi tái khám lần thứ ba, tôi hỏi bác sĩ, “Doctor, tại sao trước khi mổ tôi đọc gần rất rõ, mà bây giờ lại không thấy?”
Bác sĩ giải thích cho tôi một điều mà trước đó tôi chưa hiểu hết, “Loại thủy tinh thể nhân tạo được chọn có mục tiêu chính là giúp nhìn xa rõ, còn khả năng nhìn gần sau mổ phụ thuộc vào loại lens được lựa chọn và những yếu tố khúc xạ khác. Một số loại lens cao cấp có thể được gắn vào để giảm nhu cầu đeo kính cho cả xa lẫn gần, nhưng đó là một lựa chọn khác và thường có chi phí khá cao.”
Tôi hỏi, “Vậy muốn nhìn xa và nhìn gần như hồi còn trẻ thì sao?”
“Cần mang kính để đọc. Kính có thể mua bất cứ nơi đâu, không cần toa Bác sĩ, còn hơn là tốn thêm khoảng $4000 một mắt. Loại nầy bảo hiểm không trả. Thường thì rất ít người chịu chi số tiền nầy.”
Tôi im lặng một lúc lâu, rồi hỏi, “Vậy tôi có thể không mổ con mắt còn lại, vì như thế tôi có thể nhìn được cả xa và gần?”
Bác sĩ nói, tạm thời cũng có thể được nhưng có thể không được lâu; một bên xa, một bên gần sẽ làm cho hai mắt luôn luôn điều tiết mệt mỏi, sẽ không phải là một chọn lựa lâu dài, trước sau gì cũng phải mổ thôi.”
Tôi vẫn bâng khuâng chưa có quyết định dứt khoát. Về nhà hỏi ý kiến nhà tôi. Nhà tôi cũng nói y như vậy, “Trước sau gì cũng phải mổ.” Dù vậy, tôi vẫn nghiêng về việc chậm mổ con còn lại… chỉ vì ghét mang kính! Từ nhỏ tới giờ, tôi vẫn thích cái cảm giác mắt mình nhìn thẳng vào thế giới mà không có một thứ gì đứng giữa.
Thế nhưng…
Càng ngày điểm mù bên con mắt còn lại càng rõ. Nhắm con mắt mổ, thấy màu vàng, đọc vẫn rõ; nhắm con mắt chưa mổ thấy xa rất sắc nét với màu trắng.
Bây giờ tôi đứng trước một sự lựa chọn rất giản dị. Một là bỏ thêm một số tiền khá lớn để giảm nhu cầu đeo kính. Hai là chấp nhận một cặp reading glasses. $8000+ trong thời gạo châu củi quế không dễ với số lương hưu ít ỏi. Thôi thì… đành!
Ngày trước mình chọn những gì mình thích. Bây giờ mình chọn những gì hợp lý, hợp tình vậy. Và thế là tôi chuẩn bị bước vào cuộc mổ con mắt thứ hai… một tuần nữa.
Vẫn là những giấy tờ, tiền bạc, thuốc men như lần trước. Tôi sẵn sàng – không còn hồi hộp, tính toán gì thêm – để vào cuộc thay đổi mà không có chọn lựa nào tốt hơn! Và lần nầy tôi sẵn sàng hơn lần trước.
Tôi viết lại câu chuyện này không phải để khuyên mọi người phải đi mổ cataract. Cataract có cần mổ hay chưa, khi nào mổ, chọn loại lens nào, có cần kính sau mổ hay không… đều là những chuyện nên bàn kỹ với bác sĩ mắt của mình. Không phải ai có cataract cũng cần mổ ngay; quyết định thường dựa trên mức độ ảnh hưởng của thị lực đối với sinh hoạt, công việc và đời sống hằng ngày của từng người.
Tôi chỉ muốn kể một chuyện rất riêng của mình. Nếu bạn cũng đang drag your feet vì sợ mổ mắt, thì tôi hiểu. Tôi đã drag my feet còn lâu hơn bạn nhiều. Nếu bạn đang lo, thì lo cũng chẳng có gì khác người. Ai mà không lo khi quyết định thay đổi vận mệnh của cặp “cửa sổ tâm hồn.”
Nhưng cũng đừng vì sợ mà cứ để thế giới trước mắt mình ngày càng chìm vào sương khói. Khi cataract bắt đầu ảnh hưởng đến những sinh hoạt quan trọng như đọc sách, lái xe hoặc xem TV, nhất là không còn nhìn được người đẹp thì là một thua thiệt không nên có 😜.
Còn riêng tôi, tôi đang chuẩn bị cho con mắt thứ hai. Và tôi đã chuẩn bị tinh thần cho một cuộc hy sinh vĩ đại – Đeo reading glasses. Thôi thì cũng chẳng sao. Miễn là còn đọc được. Còn viết được. Còn làm thơ. Còn soạn nhạc được thì một cặp kính nhỏ trên sống mũi… cũng chưa đến nỗi “tàn đời cô Lựu”.
Cuối tháng 9/2026
—------------------------------
ACCC(*) = Ăn Chơi Chờ Chết
Khi Đôi Mắt Nhìn Rõ Trở Lại
Hôm nay, hai mắt đã được giải phẫu hoàn tất. Con mắt thứ hai đang trên đường hồi phục tốt.
Một chặng đường mà tôi đã lần lữa suốt bao nhiêu năm, cuối cùng cũng đã đi qua. Hai con mắt đã lần lượt được thay những thủy tinh thể cũ kỹ bằng những đôi mắt mới – nói theo cách vui vui của một thanh niên nhiều tuổi vốn hay tự trêu mình.
Đáng lẽ phải làm tôi vui mừng lắm chứ. Và quả thật, tôi có vui nhưng tự nhiên… lại mất chữ “lắm”. Tôi đang tự vấn lòng, “Sao lại có cảm giác lạ vậy.” Nhìn xa đã rõ hơn. Mọi vật trước mắt dường như có đường nét trở lại. Bảng chỉ đường, rừng thông, khu nhà, những hàng xe trên đường, những khuôn mặt thân quen… tất cả như vừa được lau sạch một lớp bụi mờ mà tôi đã không thể lau sạch trong một thời gian dài.
Nhưng lạ thay…
Trong lòng tôi lại có một chút gì đó không gọi được tên. Có chút vui vui. Có chút buồn buồn. Có chút xao xuyến… và tôi cứ bâng khuâng tự hỏi. Có lẽ khi đôi mắt nhìn rõ hơn, tôi lại nhìn thấy một điều khác – một điều mà trước đây, khi mắt còn phủ đầy sương khói tôi đã cố tình không để ý nhiều hoặc lơ đãng cho nó thoáng qua. Đó là thời gian và đời người. Đó là con đường mà ai rồi cũng đi qua, dù đôi mắt có sáng hay sương khói đến đâu!
Trong đầu tôi chợt vang lên lời ca tôi đã viết khá lâu – Bản nhạc “Dòng đời trôi…”
Ngồi trong bóng đêm
Nghe tiếng gió đuổi nhau qua thềm vắng
Cả không gian âm trầm vắng lặng
Chỉ có tiếng côn trùng rả rích gọi canh thâu…
Ngày ấy, tôi viết những câu hát ấy trong một tâm trạng khác. Hôm nay, sau khi hai mắt vừa được mổ xong, những câu hát ấy trở lại trong tôi theo một cách rất khác. Khi tôi nghe tiếng gió, không chỉ nghe tiếng gió. Tôi ngước nhìn bầu trời, cũng không chỉ nhìn bầu trời. Tôi nhìn những người thân yêu quanh mình, và bỗng thấy thời gian đang âm thầm đi qua trên từng khuôn mặt.
Cha mẹ đã đi xa. Anh em mỗi người một nơi, mỗi người một tính cách, một hoàn cảnh. Tình thương yêu… sao cũng thấy mông lung quá. Rồi nghĩ đến bạn bè, kẻ còn người mất. Người lớn tuổi hơn tôi ra đi cũng là lẽ thường tình, nhưng cũng có lắm người trẻ hơn nhiều đã vội vã rời xa. Có những người một thời rất thân, bây giờ chỉ còn lại một cái tên trong ký ức. Có những người tưởng như sẽ còn gặp nhau lâu, nhưng rồi một ngày bất chợt nghe tin đã thản nhiên nằm xuống.
Con người gặp nhau giữa cuộc đời, thương nhau, giận nhau, cùng nhau vui buồn, rồi một ngày lại lặng lẽ chia tay. Có phải “tất cả chỉ là những mốc dừng chân ngắn ngủi giữa một dòng đời rất dài?” Tôi thiệt tình không biết. Nhưng càng sống lâu, tôi càng thấy câu hỏi ấy không còn xa lạ.
Gió sẽ về đâu khi đã đến cùng trời cuối đất?
Người sẽ về đâu sau bao phen được-thua-còn-mất?
Nhưng vẫn nhiều khi “đứng trước tử sinh… len lén thở dài.” Có lẽ đó là những mâu thuẫn mà con người ta luôn vướng phải.
Không cần phải chờ đến tuổi già cũng không cần phải đợi đến khi tóc bạc. Chỉ cần một đêm nào đó ngồi thật yên, nghe tiếng gió ngoài hiên, nghe tiếng côn trùng gọi nhau trong đêm tối, người ta cũng có thể chợt nhận ra rằng đời mình thật ra ngắn ngủi biết bao.
Hôm nay, tôi nhìn mọi thứ rõ hơn. Nhưng kỳ lạ thay, càng nhìn rõ, tôi càng thấy mình quá nhỏ bé giữa cái thế giới mà mình từng cho là rất lớn. Cái thế giới rồi sẽ một ngày không còn thuộc về mình nữa. Những thành quả mình từng xây dựng. Những bài thơ mình từng viết. Những dòng nhạc mình từng hát. Những cuộc vui mình từng có. Những điều mình từng giận dữ, từng tranh hơn thua, từng đau lòng vì được mất… rồi cũng sẽ nằm lại phía sau.
Dòng đời vẫn trôi… không vì ai mà dừng lại. Tôi nghĩ đến gia đình. Nghĩ đến những người đã cùng tôi đi qua những năm tháng dài. Nghĩ đến bạn bè, những người đã cho nhau những cuộc gặp gỡ, những câu chuyện, những tiếng cười giữa những ngày tháng tưởng như bất tận. Có lẽ điều quý nhất của đời người không phải là mình đã kiến tạo được những gì mà là trên con đường trôi qua ấy, mình đã từng có những ai bên cạnh.
Một bàn tay nắm lấy bàn tay. Một câu hỏi thăm. Một cuộc điện thoại. Một người bạn ngồi nghe mình nói những chuyện chẳng đâu vào đâu. Một người thân vẫn còn đó khi mình trở về… Những điều một thời quan tâm ấy, đến một tuổi nào đó bỗng nhiên trở nên như mộng huyễn.
Có bao giờ tự hỏi ta là ai
Giữa thế giới con người muôn vạn
Cha mẹ, anh em, người thân, bè bạn
Chỉ là mốc dừng chân giữa cõi tạm luân hồi…”
Có lẽ hôm nay tôi hiểu câu ấy hơn ngày tôi viết ra nó. Bởi vì sau bao nhiêu năm đi qua, tôi đã nhìn thấy quá nhiều người đến rồi đi. Và rồi một ngày, chính mình cũng sẽ đến lúc phải đi. Nhưng có lẽ đó không phải là điều đáng sợ nhất. Điều đáng sợ hơn là khi còn đang sống mà ta đã quên mất cái lẽ vô thường. Vâng, dẫu vô thường nhưng cũng không thể quên cả yêu thương, tình nghĩa. Hay quên nói với nhau một lời tử tế. Quên gọi cho một người bạn cũ một thời gắn bó bên nhau. Quên ngồi bên những người thân thêm một lúc. Quên thưởng thức một buổi chiều mùa hạ có gió. Quên vẻ đẹp của một buổi thu sang, hay quên nghe một bài ca ưa thích… chỉ vì nghĩ rằng mình vẫn còn nhiều thời gian.
Tôi vừa mới đi qua một cuộc giải phẫu nhỏ. Nhưng có cảm tưởng như mình vừa được nhắc nhở một điều quan trọng, “Đừng chờ đến khi không còn nhìn thấy nữa mới tiếc rằng thế giới nầy đẹp đến nhường nào.” Có lẽ đó cũng là lý do hôm nay lòng tôi xao xuyến.
Đôi mắt đã tỏ hơn, nhưng tôi lại nhìn thấy những ngày tháng còn lại của đời mình ngắn hơn trước. Tôi không muốn buồn vì điều đó. Bởi buồn cũng chẳng làm thời gian đứng lại. Tôi chỉ muốn sống những ngày còn lại một cách nhẹ nhàng hơn, thanh thản hơn. Thương người thân hơn một chút. Quý bạn bè hơn một chút. Bớt hơn thua một chút. Bớt giận hờn một chút. Có thể ngồi xuống viết thêm vài trang hồi ký, làm thêm vài bài thơ, soạn thêm vài bản nhạc. Và khi có cơ hội, ngồi yên lặng ngắm nhìn một buổi chiều có ráng hồng rực rỡ chân mây.
Biết đâu, đến một lúc nào đó, tôi sẽ không còn đủ sức viết nữa. Không còn đủ sức làm thơ. Không còn đủ sức ngồi trước computer hàng giờ nhưng vẫn không quên những người mình thương, vẫn còn biết mỉm cười với một buổi sáng trời cao mây trắng, vẫn còn nghe được tiếng gió nhẹ nhàng đi ngang qua hàng thông… thì có lẽ tôi cũng đã có một đời sống trọn đầy.
Đôi mắt rồi sẽ mờ. Đôi chân rồi sẽ chậm. Bàn tay rồi sẽ run nhưng tình người, những kỷ niệm đẹp, những câu thơ, những bài hát mình từng để lại… biết đâu vẫn còn ở lại với ai đó sau nầy.
Ngoài kia, đêm vẫn xạc xào. Hàng cây vẫn nghiêng nghiêng trong gió. Bầu trời vẫn phủ một lớp sương mênh mang. Dòng đời vẫn lặng lẽ trôi, như chưa từng biết đến những vui buồn của một đời người. Còn tôi, sau lần mổ mắt nầy, bỗng thấy mình vừa nhìn rõ hơn một thế giới bớt khua động và cũng nhìn rõ hơn chính mình.
Có lẽ rồi đây, tôi sẽ không còn cố níu giữ quá nhiều. Chỉ mong mỗi ngày còn lại được nhìn rõ một chút, thương người hơn một chút, và sống chậm lại một chút… để khi đến ngày phải trở về với cát bụi tôi có thể mỉm cười mà nói, “Ừ thôi… Dòng đời vẫn trôi.”
Kingwood, 6/10/2026