Bài Kinh nầy được trích trong Tương Ưng Bộ kinh (Samyutta-nikaya), tập I, trang 70 (Pali Text Society).
Nội dung Kinh thuyết minh ba pháp:

1. Tham: ưa muốn, ham mê, đắm say, thích thú, cố giữ, keo kiết, ưng được thỏa mãn, mong được khoái lạc, danh vọng,...
2. Sân: chán ghét, giận dữ, thù hận, nóng nảy, chống trả,...
3. Si: ngu dốt, đần độn, lầm lạc, thành kiến, giáo điều, cuồng tín, mê tín,...

là những nguyên nhân gây ra bất hạnh, phiền não và ưu tư cho con người.
Theo đạo Phật, ba thứ độc nầy không phải do thần linh tạo ra, do định mệnh an bài, hay có ra một cách may rủi. Vì tất cả mọi phản ứng tâm lý (tâm sở) đều do nhân duyên, ở đây có nghĩa là do tâm lý và cảnh vật xúc tác với nhau mà phát sinh ra. Có thể nói tham sân si là sản phẩm của tâm lý chủ quan xấu xa và đối tượng khác quan ô nhiễm. Ba pháp nầy được duy trì và phát triển liên tục theo giòng sống của chúng sanh trong hiện tại cũng như trong quá khứ và nếu không được diệt trừ thì chúng vẫn tồn tại và phát triển trong tương lai: phút sau cùng như các đời sau của mỗi chúng sanh. Chúng hiện hữu và phát triển nơi những con người không giác ngộ giải thoát qua hành động xấu ác của thân (như giết hại, trộm cướp, tà hạnh) trong lời nói xấu ác của miệng (như nói dối, nói thêu dệt, nói hai lưỡi, nói thô ác) trong tư tưởng xấu ác của ý (tham muốn, tàn bạo, hiểu sai).
Chúng có thể được tìm thấy một cách dễ dàng nơi hành động, ngôn ngữ, và ý nghĩ của bản thân cũng như của bản thân cũng như của kẻ khác. Kinh nghiệm cho ta biết bất cứ ở đâu hay lúc nào, nếu tham sân si có mặt và ngự trị thì cuộc sống riêng hay chung đều trở nên xấu xa đau khổ. Điều cần lưu ý là không nên xem tham sân si như là những gì trừu tượng, chỉ hiện hữu trong tâm lý con người mà phải tìm thấy sự hiện hữu cựu thể của chúng qua những hành động chiếm đoạt, bốc lột, tàn bạo, giết hại, qua những tu tưởng tối tăm, lầm lạc trong mọi sinh hoạt cá nhân và tập thể.
Tham sân si là sản phẩm của con người và xã hội và chính chúng là nguyên nhân làm hư hại cuộc sống an lành của loài người giống như bông tre nở từ cây tre và là biểu tượng suy tàn của cây tre; nghĩa là khi tre trổ bông là lúc tre tàn lụi.
Trong khi dạy cho con người biết Tham sân si là nguyên nhân của cuộc sống đau khổ, cần phải tiêu diệt, Phật cũng nói cho chúng ta còn có ba pháp vô tham, vô sân, vô si là những yếu tố tâm lý cần nên phát triển để xây dựng cuộc sống an lành.
Muốn phát triển ba pháp thiện này chúng ta phải tu dưỡng theo chánh đạo gồm Giới Định Huệ.

Tại Tịnh xá ở Savatthi, lúc bấy giờ, vua Pasenadi (Ba-tư-nặc) nước Kosala đi đến Thế Tôn; sau khi đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên rồi, vua Pasenadi nước Kosala bạch Thế tôn:
- Bạch Thế tôn, có bao nhiêu pháp, khi khởi lên trong nội tâm của người sẽ gây ra bất lợi, khổ đau, và bất an cho người ấy?
- Thưa Đại vương, có ba pháp khi khởi lên trong nội tâm của người sẽ gây ra bất lợi, khổ đau, và bất an cho người ấy. Những gì là ba? Tham, Sân, Si (*), thưa Đạϩ vương, khi khởi lên trong nội tâm của người sẽ gây ra bất lợi, khổ đau và bất an cho người ấy. Ba pháp nầy, thưa Đại vương, khi khởi lên trong nội tâm một người sẽ gây ra bất lợi, khổ đau và bất an cho người ấy:

Tham sân si là tâm ác của người.
Chúng hại người như bông tre (hại tre).

(*) Dịch giả dịch gọn lại để khỏi lặp lại.

Nguồn:http://www.buddhismtoday.com/viet/kinh/11-tamdoc.htm [/align]

[color="royalblue"]Thêm bài nữa - bài này vdn được đọc_học 32 năm qua - xem như chiếc 'BÈ nổi' cứu vớt vdn bao cơn sóng gió giữa 'biển đời' >>[/color]


Để Tâm ta đoạn trừ "Tam Độc = THAM SÂN SI" - Hãy (RÁNG) Trì niệm & thực hành ... (TÂM XẢ) là khó nhứt >>

*************

TỨ VÔ LƯỢNG TÂM: TỪ, BI, HỶ, XẢ

Monday, 9. August 2010, 12:36

Suyngam

Ðức Phật khuyên dạy chúng sinh hãy chăm tu tập “Tứ Vô Lượng Tâm”, tức là “bốn món tâm rộng lớn không lường được”, đó là các tâm “Từ, Bi, Hỷ, Xả”. Phật dạy hãy mở rộng bốn tâm này, không hạn chế, cho tất cả các loài hữu tình ở khắp bốn phương. Đây là những đặc tính giúp con người trở nên tốt đẹp, hoàn thiện, là lối sống của bậc thánh. Nếu mỗi người tự cố gắng thực hành “tứ vô lượng tâm”, không phân biệt tôn giáo, chủng tộc v.v… thì mỗi người sẽ trở thành một công dân lý tưởng trong một thế giới hòa bình, an lạc.

Đạo Phật thường được gọi là đạo từ bi, đạo cứu khổ. Ở đâu có Đạo Phật, ở đó có tình thương. Phương châm tu tập của Phật Giáo là từ, bi, hỷ, xả. Người Phật tử lấy từ, bi, hỷ, xả làm nền tảng cho sự phát triển thánh hạnh; tâm từ bi được coi là tâm Phật. Trong quá trình truyền giáo, Đạo Phật chưa bao giờ gây chiến tranh hay đổ máu, thông điệp tình thương cứu khổ, giúp đời đã được Đức Phật tuyên thuyết ngay từ thời kỳ sơ khai thành lập giáo đoàn. Bốn món tâm rộng lớn không lường được nói trên nếu của Phật và các vị Bồ tát thời được xưng là “Đại từ, Đại bi, Đại hỷ, Đại
xả”.
Tâm “Từ” là khả năng hiến tặng niềm vui cho tha nhân, cho người khác. Tâm “Bi” là khả năng làm vơi đi nỗi khổ đang có mặt. Tâm “Hỷ” là niềm vui, lòng thanh thản do từ bi đem tới. Tâm “Xả” là thư thái nhẹ nhàng, tự do, không kỳ thị. Đức Phật dạy người Phật tử phải tu tập tứ vô lượng tâm.

TÂM TỪ

“Từ” là lòng lành giúp ích cho người, lòng thương yêu, thường đem vui cho tất cả chúng sinh. “Tâm từ” là cái gì làm cho lòng êm dịu, là lòng mong ước cho tất cả chúng sinh đều được an lành vui vẻ. Tâm từ là lòng mong mỏi chân thành của người bạn hiền muốn cho bằng hữu mình được an vui hạnh phúc. Ngược lại với tâm từ là lòng “sân hận”.

Tâm từ không phải là sự yêu thương thiên về xác thịt, về tình dục, cũng không phải là lòng trìu mến vị kỷ, lòng luyến ái đối với người nào. Tâm từ không phân biệt kẻ thân người sơ, không dành riêng cho tình đồng chí, không dành riêng cho tình đồng chủng, cũng không dành riêng cho tình đồng hương hay đồng đạo. Hơn nữa tâm từ không phải chỉ nên có giữa người và người mà phải bao trùm tất cả chúng sinh, bởi vì, loài cầm thú cũng cần đến sự giúp đỡ và tình thương.

Nói tóm lại, tâm từ bao la, rộng rãi, trải ra đồng đều đối với chính mình cũng như đối với những người thân cận, dù không quen biết, dù có ác cảm với mình. Người thực hiện từ tâm đến mức độ cùng tột sẽ thấy mình đồng hóa với tất cả chúng sinh, không còn sự khác biệt giữa mình và người. Cái gọi là “ta” không còn nữa. Mọi sự chia rẽ đều biến mất như đám sương mù tan trong nắng sáng. Vạn vật trở thành một, đồng thể, đồng nhất.

Khi tâm từ xuất hiện thì lòng sân hận, ác ý, thù oán không thể phát sinh. Đức Phật dạy chỉ có tâm từ mới dập tắt được lòng sân. Không những dập tắt được lòng sân, tâm từ còn diệt được các mầm tư tưởng bất thiện. Nhìn thái độ của loài người đối với hận thù, Ðức Phật đưa ra nhận xét là tình thương sẽ chinh phục được lòng sân hận. Ðể giảng hòa một cuộc tranh chấp giữa hai tiểu bang đang giành nhau nước dưới con sông làm ranh giới, Ðức Phật dạy:

(Pháp Cú 197)
Ở ngay giữa đám nhân sinh
Dù người hờn oán, nếu mình thảnh thơi
Sống không thù hận cùng người
Thật là sung sướng, cuộc đời thơm hương.

Nhưng có lòng từ ái đối với người khác không có nghĩa là phải quên mình. Lúc Ðức Phật sắp nhập Niết Bàn, các đệ tử từ bốn phương xa gần tấp nập về đảnh lễ Ngài. Chỉ có một thầy Tỳ kheo, thay vì làm như các vị khác, lại rút về tịnh thất chuyên cần hành thiền. Khi được hỏi về thái độ ấy, thầy trả lời vì trong ba tháng nữa Đức Phật sẽ nhập diệt nên thầy nghĩ rằng để tỏ lòng quý trọng Ngài, việc làm tốt đẹp nhất là thành tựu đạo quả A La Hán lúc Ngài còn tại tiền. Ðức Phật ngợi khen thầy và nhấn mạnh là “Không nên vì mục tiêu của người khác mà lãng quên mục tiêu, sự an lành của chính mình. Hãy nhận định rõ ràng mục tiêu của mình và lập tâm thành đạt mục tiêu ấy”:

(Pháp Cú 166)
Chớ vì lợi ích cho người
Mà quên lợi ích cho nơi chính mình
Mục tiêu giải thoát tử sinh
Ai lo lợi ích cho mình chớ quên
Quyết tâm đạt được cho bền.

Không nên hiểu lầm là Đức Phật dạy ta nên ích kỷ, chớ có phục vụ kẻ khác một cách vị tha, bất cầu lợi. Trái lại Đức Phật chỉ nhấn mạnh rằng trong khi phục vụ lợi ích cho người cũng đừng quên mục tiêu tự giải thoát cho chính mình. Mình có giác ngộ và giải thoát rồi sau đó đi giúp kẻ khác mới hữu hiệu được hơn.

TÂM BI

“Bi” là lòng thương xót cứu khổ, thương dứt trừ đau khổ cho hết thảy chúng sinh. Bi là động lực làm cho tâm rung động trước sự đau khổ của kẻ khác. Đặc tính của “tâm bi” là ý muốn giúp người khác thoát khỏi cảnh khổ.

Tâm bi là vị thuốc có thể tiêu trừ bệnh hung bạo. Lòng của người có tâm bi thật là mềm dịu. Lắm khi người có tâm bi không ngần ngại hy sinh đến cả tính mạng. Chính do nơi tâm bi mà con người có thể hoàn toàn vị tha trong khi phục vụ kẻ khác, giúp mà không bao giờ mong đền ơn, đáp nghĩa.

Đối tượng của tâm bi là những kẻ nghèo đói, túng thiếu, đau ốm, cô đơn dốt nát, hư hèn và cả những người có đời sống buông lung, phóng đãng tội lỗi. Tâm bi phải bao trùm tất cả chúng sinh đau khổ, rất bao la và bình đẳng. Như Đức Phật xưa kia đã từng tế độ cho một người phụ nữ lạc bước giang hồ và cho cả một tên sát nhân tàn ác, toan hại Ngài. Về sau, cả hai đều theo Ngài và hoàn toàn đổi tính. Bên trong mỗi người, dù xấu xa thế nào cũng ngầm có những tính tốt. Đôi khi chỉ có lời nói phải, đúng lúc, cũng có thể làm đổi hẳn con người. Như vua A Dục ngày xưa, tàn bạo đến nỗi, người đời bấy giờ gọi là “A Dục, con người tội lỗi”. Thế mà, khi nghe được lời nói phải của một thầy Sa di trẻ tuổi, ông đổi hẳn lại tính tình, mạnh tiến trên con đường tự giác và trở thành “A Dục, con người hiền đức”. Ta nên nhận định rằng, tâm bi của Phật giáo không phải là giọt nước mắt nhỏ suông gọi là thương xót. Kẻ thù gián tiếp của tâm bi là “âu sầu, phiền não”.

Tâm từ và tâm bi thường đi chung với nhau. Trước hết phải dùng tâm bi để trừ giùm đau khổ cho chúng sinh, rồi kế đó dung tâm từ mà cho họ niềm vui. Như thế, cái vui mới được hoàn toàn. Vậy “bi” là nhân mà “từ” là quả. Người sống có tâm từ bi, có tình thương thì mọi hận thù trên thế gian này sẽ tiêu tan.

Một người có hai bà vợ. Một bà có con và một bà không. Bà không con đem lòng ganh tị, trộn thuốc độc vào thức ăn của bà kia, hại bà kia hai lần hư thai. Ðến lần thứ ba, thuốc độc làm cho bà kia đang có mang cùng chết với đứa bé. Bà kia khởi tâm cương quyết báo oán và thực hành ý định. Bà không con bị trả thù, cũng quyết tâm trả thù lại. Thù oán trả qua trả lại, hết bà này đến bà kia, qua lại trong hai kiếp sống liên tục. Tuy nhiên, đến kiếp tái sinh thứ ba, cơ hội đưa đẩy hai bà cùng đến gặp Ðức Phật và sau đó nhờ Ngài khuyên giải mà hận thù được chấm dứt:

(Pháp Cú 5)
Khắp nơi trong cõi dương gian
Hận thù đâu thể xua tan hận thù
Chỉ tình thương với tâm từ
Làm tiêu oán hận, giải trừ hờn căm
Đó là định luật ngàn năm.

Cô hầu nhỏ của một ông chồng nọ bất chợt đem lòng ganh tị bà vợ lớn. Một lần cô đem đổ bơ nóng lên đầu bà nhưng bà không giận mà còn giải lòng từ bi đến cô, nguyện rằng mình không sân hận, khiến cho bơ nguội lạnh, bà không bị phỏng. Về sau, cô hầu nhỏ ăn năn hối hận và xin sám hối. Bà bảo cô phải lên xin sám hối với Ðức Phật trước bà mới bằng lòng quên lỗi. Cô làm theo lời bà và được Ðức Phật khuyên rằng “Hãy lấy tình thương mà chế ngự tâm sân, lấy chân thật khắc phục giả dối”:

(Pháp Cú 223)
Lấy từ bi, lấy ôn hòa
Thắng cơn nóng giận bùng ra thét gầm
Lấy hiền lành, lấy thiện tâm
Thắng lòng hung ác bất nhân khó lường
Lấy tâm bố thí cúng dường
Thắng hàng keo kiệt, thắng phường tham lam
Lấy chân thật để đập tan
Những trò hư ngụy, dối gian ở đời.


TÂM HỶ

“Hỷ” là lòng vui, tự mình vui và mừng giùm cho người được điều thiện. Hay muốn nói cho đủ là tùy hỷ: vui theo, cùng vui với người khác. Phản nghĩa của hỷ là “ưu phiền”. Hỷ không phải là trạng thái thỏa thích suông, cũng không phải là cảm tình riêng đối với một người nào. Hỷ là lòng cùng vui thích với người khác khi họ có hạnh phúc hay họ được thành công, nhất là khi sự thành công ấy tiến về nẻo thiện, hướng đến mục đích giải thoát.

Lòng “ganh tị” là kẻ thù trực tiếp của hỷ. Nhiều người lấy làm bực tức khi thấy người khác thành công hay vui khi thấy người khác thất bại. Chính tâm hỷ làm tiêu tan lòng ganh tị đó.

Người có tâm hỷ sẽ trực tiếp hưởng nhiều lợi ích do tâm ấy đem lại cho mình hơn cả người khác. Nếu so sánh với tâm từ và tâm bi, tâm hỷ lại càng khó thực hiện. Muốn có tâm hỷ, phải có ý chí mạnh mẽ và hết sức cố gắng. Để tạo sự an vui, hạnh phúc trong đời sống cá nhân cũng như tập thể và vươn mình lên sống đời trong sạch, cao thượng, người Phật tử nên thực hành tâm hỷ.

Một Sa di, con của người gác cửa, nói xấu về tâm bố thí của tất cả các thiện tín đến chùa, từ đại thí chủ như ông Cấp Cô Độc đến vua Ba Tư Nặc, ngoại trừ những người có họ hàng với chú. Đề cập đến bà con mình thời chú nói: “Ô! Nhà của bà con tôi cung cấp đầy đủ cho các Sa môn tứ phương!”. Vài vị Sư khác muốn tìm hiểu, điều tra và khám phá ra sự thật. Khi các vị này bạch lại vớí Đức Phật về tác phong thấp hèn của chú Sa di, Đức Phật dạy “Người nào đem lòng khen chê, bất mãn và đố kỵ về những phẩm vật bố thí thì tâm người ấy chưa được an tịnh. Người bỏ được tính đố kỵ, ganh ghét và không so đo hơn thua thì tâm lúc nào cũng an tịnh”:

(Pháp Cú 249)
Do lòng tin, bởi niềm vui
Người người bố thí, nơi nơi cúng dường
Kẻ mà tâm xấu buông lung
Thấy ai được hưởng, trong lòng ghét ganh
Ngày đêm sẽ mãi quẩn quanh
Không hề an tịnh tâm mình được lâu.

(Pháp Cú 250)
Chỉ riêng người hiểu pháp mầu
Nên lòng ganh ghét trước sau diệt trừ
Ngày đêm hương đạo thơm đưa
Cõi lòng an tịnh, tâm tư thanh nhàn.

TÂM XẢ

“Xả” là lòng buông xả ra mọi vật của mình cho tất cả chúng sinh không phân biệt kẻ oán người thân. Xả là bố thí, bỏ đi, không chấp, không ghi giữ trong lòng. Xả là trông thấy đúng đắn, nhận định chân chính, suy luận vô tư, tức là không ghét bỏ cũng không luyến ái; không ưa thích cũng không bất mãn. Phản nghĩa của “tâm xả” là “cố chấp”.

Người cao thượng luôn giữ tâm bình thản trước sự khinh rẻ, phỉ báng, nguyền rủa. Giữa cuộc thăng trầm của thế gian đó, Đức Phật dạy ta nên luôn bình thản, hành tâm xả, vững chắc như tảng đá sừng sững giữa trời, vững như voi, như mãnh hổ. Ví như gió thổi ngang màn lưới mà không bị vướng trong lưới, tuy sống giữa chợ người mà ta không luyến ái những lạc thú hão huyền và vô thường của cuộc đời. Như hoa sen từ bùn nhơ nước đục vươn lên, chúng ta cũng vượt lên bao nhiêu quyến rũ của thế gian để sống trong sạch, tinh khiết, luôn luôn bình tĩnh và an vui.

Kẻ thù trực tiếp của xả là “luyến ái” và kẻ thù gián tiếp của tâm xả là sự “lãnh đạm”. Tâm xả lánh xa lòng tham ái và trạng thái bất mãn. Thái độ vô tư, thản nhiên, an tịnh là đặc tính quan trọng của tâm xả. Người có tâm xả không thích thú trong vui sướng cũng không bực tức trong phiền não. Người có tâm xả đối xử đồng đều giữa kẻ tội lỗi và bậc thánh nhân. Đức Phật luôn khen ngợi, khuyến khích hàng đệ tử thực hành tâm xả.

Xả có bốn thứ. Nếu đem cho người ta đồ vật, của cải thời gọi là “tài xả”. Nếu đem giáo pháp, giáo lý cho người thời gọi là “pháp xả”. Nếu đem đức không sợ hãi cho người thời gọi là “vô uý xả”. Còn tự mình xả bỏ tất cả các mối phiền não thời gọi là “phiền não xả”.

Một Tỳ kheo có thói xấu hay moi móc lỗi lầm của người khác để chê bai. Đức Phật dạy “Nếu có ai nói rõ lỗi lầm của người khác và chỉ dạy cho họ cách sửa chữa lại thì đó chẳng phải là một hành động xấu ác đáng chê trách. Trái lại nếu có kẻ nào luôn luôn chỉ trích chỗ sai lầm của người khác với ý định hiểm độc để nói xấu thời những người như thế không bao giờ đạt được giác ngộ mà chỉ có sự ô nhiễm tăng trưởng trong họ mà thôi”:

(Pháp Cú 253)
Nếu ta thấy được lỗi người
Tâm ta nóng giận tức thời dễ sinh
Tăng thêm phiền não thật nhanh,
Xa lìa an tịnh, quẩn quanh muộn sầu,
Lỗi người chẳng để tâm lâu
Còn chi sầu muộn, còn đâu não phiền

Vài thầy Sa di không biết nên theo phá khuấy một vị A La Hán khả kính vì thân hình ngài nhỏ bé thấp lùn. Khi được biết vị thánh tăng tính tình hiền hòa, chẳng hề tức giận, vẻ mặt luôn bình thản, không chút xao động, Ðức Phật dạy rằng chư vị A La Hán giữ mình luôn luôn bình thản trước những lời tán dương hay khiển trách:

(Pháp Cú 81)
Gió nào lay núi đá cao
Và người trí lớn khác nào núi kia
Tiếng đời trần tục khen chê
Tán dương, phỉ báng, dễ gì động tâm.

Theo lời mời của một vị Bà La Môn, Ðức Phật và các môn đệ Ngài đến an cư kiết hạ tại làng của ông ta. Nhưng Đức Phật và các Tỳ kheo lắm lúc bị bỏ lửng, không được chăm sóc đến, vì vị thí chủ này lãng quên, hơn nữa dân làng địa phương lúc đó đang bị nạn đói kém trầm trọng. Đức Phật và các Tỳ kheo trong thời gian đó phải dùng lúa cho ngựa ăn được cúng dường bởi các người buôn ngựa, nhưng không có ai vì đó mà buồn ý, vẫn tinh tấn tu tập. Ðến khi trở về tịnh xá Kỳ Viên các ngài được cung cấp thực phẩm chu đáo nhưng cũng không vì đó mà tỏ ra thỏa thích quá độ. Ðức Phật lưu ý rằng người thiện trí vượt lên trên mọi xúc động thường tình, không bao giờ bồng bột, cũng không bao giờ để tinh thần suy sụp, luôn bình tĩnh trước mọi việc xảy ra:

(Pháp Cú 83)
Người lành thường mãi lìa xa
Mọi điều dục lạc bỏ qua chẳng bàn,
Người hiền trí gặp vui buồn
Dù đầy hạnh phúc, hay tràn khổ đau
Không hề dao động trước sau
Tinh thần luôn vững, há nào mừng lo.

Một bà tín nữ có ý muốn thỉnh năm vị Tỳ kheo lão thành về nhà trai tăng. Nhưng tịnh xá lại cử đi năm vị Sa di trẻ tuổi đến nhà bà thọ thực. Bà thí chủ chỉ muốn thỉnh những vị Tỳ kheo nên bà không vui, tỏ vẻ không tôn kính và không dâng cúng vật thực đúng thời khiến các vị Sa di bị đói khát. Về sau bà mới nhận ra phẩm hạnh của các vị Sa di, mặc dầu không được tiếp đãi nồng hậu, vẫn không hề tỏ ra bất mãn. Khi nghe thuật lại câu chuyện, Ðức Phật dạy:
(Pháp Cú 406)

Tỏ ra thân thiết chân tình
Giữa người thù nghịch quanh mình gần xa,
Tỏ ra thiện chí ôn hòa
Với người tính khí thật là hung hăng,
Không còn luyến ái vương mang
Bên người cố chấp buộc ràng vây quanh,
Bà La Môn thật xứng danh.

Một ông vua lấy làm thất vọng và âu sầu vì đã bị bại trận ba lần. Ông không thắng nổi kẻ địch là người cháu gọi mình bằng cậu. Người cháu đó là vua A Xà Thế. Ông vua bại trận bỏ cả ăn uống, cứ nằm dài mãi trên giường. Ðức Phật luận về hậu quả không hay của cả người thắng lẫn kẻ bại, dạy rằng muốn an vui, chớ ham tranh thắng bại. “Kẻ chiến thắng gây thêm thù hận. Còn người thất trận phải chịu khổ đau ảo não”. Sống an hòa là thái độ tốt nhất:

(Pháp Cú 201)
Khi mà thắng lợi vẻ vang
Sinh ra thù oán ngập tràn. Nguy thay!
Khi mà thất bại chua cay
Sinh ra đau khổ chất đầy tâm can!
Chi bằng thắng bại chẳng màng
Cuộc đời tịnh lạc, bình an vô cùng.

Hỷ và xả là hai hạnh lành, có tương quan mật thiết, làm nhân làm quả cho nhau. Xả làm nhân cho hỷ, nghĩa là muốn vui theo với người, muốn làm cho người vui, thì trước tiên mình phải đừng chấp, phải xả bỏ những điều ngang trái, những điều thiệt thòi sỉ nhục mà người khác đã làm cho ta.

Trong các truyện về “Tiền thân Đức Phật” ta thấy Ngài từng xả bỏ thân mạng mà cứu giúp chúng sinh. Khi được làm Bồ Tát trên cung trời Đâu Suất, Ngài xả bỏ các sự vui sướng nơi thiên cung mà giáng sinh cứu thế. Trước kia khi còn là một hoàng tử sắp lên ngôi vua, Ngài xả bỏ tất cả đền đài cung điện, châu báu ngọc ngà, vợ đẹp con khôn, quyền cao chức trọng để mà một thân một mình ra đi tu hành khắc khổ.

Người tu hành phải tập xả dần, xả tất cả. Con tằm sở dĩ thành bướm bay lượn đó đây, vì nó đã rời bỏ cái kén, dù đó là một cái kén bằng tơ vàng óng ánh, ấm áp, đẹp đẽ mịn màng vô cùng. Nhưng xả mà còn buồn rầu tiếc nuối cho cái mà mình đã bỏ đi thì xả như thế không có ích gì. Xả phải đi đôi với hỷ. Phải xả với vẻ mặt hân hoan, vui mừng như người tù khi tháo gỡ xiềng xích.

Theo thuvienhoasen.org
http://my.opera.com/tuandtd2008/blog/show.dml/15433852

[/align]

 [/align] --------------------------------------------------------------------------------[/align] Câu chuyện nguồn gốc của những lời nói ấy...[/align] Xin quý vị  đọc thêm như sau:[/align] “Đây là một mẫu đối thoại ngắn giữa Thần học gia người Brazil, Leonardo Boff, và Đức Đạt Lai Lạt Ma…
Tại một cuộc hội thảo bàn tròn về “Tôn giáo và tự do” có Đức Đạt Lai Lạt Ma và tôi cùng tham dự. Lúc tạm nghỉ, tôi hỏi ngài vừa tinh nghịch vừa tò mò: [/align] “Thưa ngài, tôn giáo nào tốt nhất? ”[/align] Tôi nghĩ ngài sẽ nói: “Phật giáo Tây tạng” hoặc “Các tôn giáo phương Đông, lâu đời hơn Ki-tô giáo nhiều”.
Đức Đạt Lai Lạt Ma trầm ngâm giây lát, mỉm cười và nhìn vào mắt tôi… Điều này làm tôi ngạc nhiên vì tôi biết đây là một câu hỏi ranh mãnh.[/align] Ngài trả lời:
“Tôn giáo tốt nhất là tôn giáo đưa anh đến gần Đấng tối cao nhất. Là tôn giáo biến anh thành con người tốt hơn”.[/align] Để giấu sự bối rối của tôi trước một câu trả lời đầy khôn ngoan như thế, tôi hỏi:[/align] “Cái gì làm tôi tốt hơn? ”[/align] Ngài trả lời:
“Tất cả cái gì làm anh
Biết thương cảm hơn
Biết theo lẽ phải hơn
Biết từ bỏ hơn
Dịu dàng hơn
Nhân hậu hơn
Có trách nhiệm hơn
Có đạo đức hơn”.[/align] “Tôn giáo nào biến anh thành như vậy
Là tôn giáo tốt nhất”.[/align] Tôi thinh lặng giây lát, lòng đầy thán phục, ngay cả bây giờ, khi nghĩ đến câu trả lời đầy khôn ngoan và khó phản bác:[/align] “Anh bạn tôi ơi! Tôi không quan tâm đến tôn giáo của anh hoặc anh có ngoan đạo hay không,
Điều thật sự quan trọng đối với tôi là cách cư xử của anh đối với người đồng đẳng, gia đình, công việc, cộng đồng và đối với thế giới.[/align] Hãy nhớ rằng vũ trụ dội lại hành động và tư tưởng của chúng ta.
Quy luật của hành động và phản ứng không chỉ dành riêng cho vật lý.
Nó cũng được áp dụng cho tương quan con người.
Nếu tôi ở hiền, thì tôi gặp lành,
Nếu tôi gieo gió, thì tôi gặt bão.
Những gì ông bà nói với chúng ta là sự thật thuần túy.
Chúng ta luôn nhận được những gì chúng ta mong muốn cho người khác.
Hạnh phúc không phải là vấn đề số mệnh.
Đó là vấn đề lựa chọn.” [/align] Cuối cùng ngài nói:
“Hãy suy tư cẩn thận vì Tư tưởng sẽ biến thành Lời nói,
Hãy ăn nói cẩn thận vì Lời nói sẽ biến thành Hành động,
Hãy hành xử cẩn thận vì Hành động sẽ biến thành Thói quen,
Hãy chú trọng Thói quen vì chúng hình thành Nhân cách,
Hãy chú trọng Nhân cách vì nó hình thành Số mệnh,
Và Số mệnh của anh sẽ là Cuộc đời của anh.
… và …
Không có tôn giáo nào cao trọng hơn Sự thật."[/align]  
[/align]
nguồn - e-mail

                          





                              NHƯ LÀ SẮC KHÔNG
 
 
                          Ta về tìm đọc Chân Như,
                   Đến trang vô tự lòng như .. “ NHƯ LÀ...
                          Ra vườn ngắm lá , xem hoa,
                Chợt nghe TÂM rộ một tòa “ … SẮC KHÔNG”
 
                                     Dương Lam

Trích đoạn: duonglam



                              NHƯ LÀ SẮC KHÔNG
 
 
                          Ta về tìm đọc Chân Như,
                  Đến trang vô tự lòng như .. “ NHƯ LÀ...
                         Ra vườn ngắm lá , xem hoa,
               Chợt nghe TÂM rộ một tòa “ … SẮC KHÔNG”
 
                                    Dương Lam

Chân thành cám ơn Dương Lam ghé thă và để lại bốn câu thơ Thiền...
Kính chúc DL ngày đêm AN LÀNH.

Kính
vdn

Em bôn ba giữa giòng đời
Cuối đường chưa vẫn chơi vơi cõi lòng ?
tâm chưa tịnh chốn hồng trần
Rối bời một mối - chôn chân nỗi buồn

-----------------------------------


Em đọc nhiều bài viết của chị lắm - cả những trang nhật ký và những bức thư tình... Em ngưỡng mộ chị vô cùng nhưng chưa có dịp nào để nói vì hơi ngại.

Chúc chị luôn luôn an nhàn.

Em gái
HM

AO ƯỚC...

Đã từng lặn lội gió sương
Sao tâm chưa tịnh nỗi buồn trần gian
Chưa trọn vui ,đã đêm tàn
Ước mơ còn đó đã sang tuổi già.

Thôi đành kiếp cỏ thân hoa
Không như tùng bách cũng là màu xuân
Đục trong chung nỗi lặng thầm
Kiếp đời đành để tuổi xuân xứ người...

Con đò bến nước xa xôi
Cây đa đành để trên trời cho Trăng
Chị giờ ôn tháng ôn năm
Em xem thơ chị...Ruột tằm tuôn châu.

Mai này dẫu có đi đâu
Lời văn còn ở trong bầu suy tư
Câu thơ biết có bao từ
Tâm nào cũng ước ,được như Con Người.

MINH TUẤN

Hôm nay em mới vào được thư quán
gặp bài thơ của em gái chị....
đọc thật xúc động và buồn chị ạ.

Em viết đôi câu thăm chị và các bạn của trang thơ
Kính chúc cả nhà đều vui vẻ và mạnh khoẻ sáng tác đều tay.chị nhé

Trích đoạn: Minh Tuấn

Em bôn ba giữa giòng đời
Cuối đường chưa vẫn chơi vơi cõi lòng ?
tâm chưa tịnh chốn hồng trần
Rối bời một mối - chôn chân nỗi buồn

-----------------------------------


Em đọc nhiều bài viết của chị lắm - cả những trang nhật ký và những bức thư tình... Em ngưỡng mộ chị vô cùng nhưng chưa có dịp nào để nói vì hơi ngại.

Chúc chị luôn luôn an nhàn.

Em gái
HM

AO ƯỚC...

Đã từng lặn lội gió sương
Sao tâm chưa tịnh nỗi buồn trần gian
Chưa trọn vui ,đã đêm tàn
Ước mơ còn đó đã sang tuổi già.

Thôi đành kiếp cỏ thân hoa
Không như tùng bách cũng là màu xuân
Đục trong chung nỗi lặng thầm
Kiếp đời đành để tuổi xuân xứ người...

Con đò bến nước xa xôi
Cây đa đành để trên trời cho Trăng
Chị giờ ôn tháng ôn năm
Em xem thơ chị...Ruột tằm tuôn châu.

Mai này dẫu có đi đâu
Lời văn còn ở trong bầu suy tư
Câu thơ biết có bao từ
Tâm nào cũng ước ,được như Con Người.

MINH TUẤN

Hôm nay em mới vào được thư quán
gặp bài thơ của em gái chị....
đọc thật xúc động và buồn chị ạ.

Em viết đôi câu thăm chị và các bạn của trang thơ
Kính chúc cả nhà đều vui vẻ và mạnh khoẻ sáng tác đều tay.chị nhé

Minh Tuấn ơi !

Em & gia đình khoẻ? Lâu quá không thấy em vào TQ. Chắc đi chơi xa há ?
Lóng rày lắm chuyện thế gian... Nênchị bận rộn theo dõi tin tức và copy dán vào Blog và những web 'đặt biệt' trong CĐNVHN.
Chúc em & gia đình luôn an vui may mắn.
Thân mến
Bảy_vdn

CHIẾC LÁ.
 
Mong manh chiếc lá cuộc đời
Gió to lúc rụng chẳng rời gốc cây
Lang thang đã bấy nhiêu ngày
Nay em trở lại nơi đầy tiếng thơ
 
Xưa quê thổn thức trong mơ
Nay nơi xa xứ lại thờ thẫn trông
Đó đây khi đã quen lòng
Đất lành ta đậu ,đỡ vòng cánh chim .
 
 
MINH TUẤN
 
 
Em đã về sinh sống ở Việt Nam chị ạ
Dạo này đang mùa lễ hội thôn xóm nên em phải tham gia vào đội cúng tế dâng hương….<vào các Cụ >chị ạ
Nhanh quá đi thôi …thoắt cái….đã lên hội các cụ rồi
 
Mấy dòng em báo tinh cho chị hay/kính chúc chị ở lại luôn mạnh khỏe và gia đình an khang chị nhé
 
 

Trích đoạn: Minh Tuấn

CHIẾC LÁ.
 
Mong manh chiếc lá cuộc đời
Gió to lúc rụng chẳng rời gốc cây
Lang thang đã bấy nhiêu ngày
Nay em trở lại nơi đầy tiếng thơ
 
Xưa quê thổn thức trong mơ
Nay nơi xa xứ lại thờ thẫn trông
Đó đây khi đã quen lòng
Đất lành ta đậu ,đỡ vòng cánh chim .
 
 
MINH TUẤN
 
 
Em đã về sinh sống ở Việt Nam chị ạ
Dạo này đang mùa lễ hội thôn xóm nên em phải tham gia vào đội cúng tế dâng hương….<vào các Cụ >chị ạ
Nhanh quá đi thôi …thoắt cái….đã lên hội các cụ rồi
 
Mấy dòng em báo tinh cho chị hay/kính chúc chị ở lại luôn mạnh khỏe và gia đình an khang chị nhé
 
 

Vậy là tốt rồi !
Chúc em & gia đình bình an.
[sm=40.gif]
7_vdn

Chân thành cám ơn DL ghé thăm và để lại bài thơ.
Chúc anh thân tâm luôn an lạc.
[sm=40.gif]
vdn

 
 
NHỚ MẸ
 
Cùng trăng trở lại nơi này
Vào mơ tìm kiếm bàn tay dịu dàng
À ơi …Mẹ cõng con mang
Trên lưng bút  sách hành trang cuộc đời.
 
Bước con đi khắp xa xôi
Mang thân mưa nắng về nơi bọt bèo
Chẳng trông thấy mái tranh nghèo
Cô đơn nhớ mẹ nặng đeo cõi lòng.
 
Xòe tay đã hết sắc hồng
Gương soi mái tóc đã lồng trắng mây
Miệng cười muối mặn gừng cay
Nước trong ngấn lệ còn đầy vấn vương.
 
Cánh buồm dừng bến quê hương
Ngắm trông bóng gió nhớ đường biển xanh
Bao năm mang dạ cam đành
Tấm thân trăn trở kết vành cô đơn
 
Giọt xuân nắng thả chập chờn
Bờ hiên hiu hắt ,gió vờn quẩn quanh
À ơi cuộc sống lanh canh…
Như mưa rơi chậu kết thành tiếng mưa.
 
MINH TUẤN
 
R
Em có bài thơ Tâm chia sẻ cùng chị
Kính chúc chị cả tuần vui vẻ và hạnh phúc.chị nhé.

Trích đoạn: Minh Tuấn

 
 
NHỚ MẸ
 
Cùng trăng trở lại nơi này
Vào mơ tìm kiếm bàn tay dịu dàng
À ơi …Mẹ cõng con mang
Trên lưng bút  sách hành trang cuộc đời.
 
Bước con đi khắp xa xôi
Mang thân mưa nắng về nơi bọt bèo
Chẳng trông thấy mái tranh nghèo
Cô đơn nhớ mẹ nặng đeo cõi lòng.
 
Xòe tay đã hết sắc hồng
Gương soi mái tóc đã lồng trắng mây
Miệng cười muối mặn gừng cay
Nước trong ngấn lệ còn đầy vấn vương.
 
Cánh buồm dừng bến quê hương
Ngắm trông bóng gió nhớ đường biển xanh
Bao năm mang dạ cam đành
Tấm thân trăn trở kết vành cô đơn
 
Giọt xuân nắng thả chập chờn
Bờ hiên hiu hắt ,gió vờn quẩn quanh
À ơi cuộc sống lanh canh…
Như mưa rơi chậu kết thành tiếng mưa.
 
MINH TUẤN
 
Em có bài thơ Tâm chia sẻ cùng chị
Kính chúc chị cả tuần vui vẻ và hạnh phúc.chị nhé.

 
 
Hello Minh Tuấn, vẫn khoẻ luôn hén

 

 

 

 

Nhẫn và Tâm
 
Chuyện kể rằng: Có cặp vợ chồng người Nhật nọ mua căn nhà cổ, anh chồng thấy khung cửa từ phòng khách sang phòng ăn không hợp với ý mình nên mới tháo ra để sửa lại, khi tháo khung cửa rời khỏi vách còn sót lại cái nẹp, anh nhìn vào đó thấy có con thạch sùng bị nẹp dính liền vào vách nhưng vẫn còn sống. Anh chàng rất ngạc nhiên và vốn có tánh tò mò nên để vậy ngồi nghiền ngẫm.
Thạch sùng đâu có thể không ăn mà sống lâu như vậy ? căn nhà này đã xây gần cả trăm năm rồi. Ngồi nhâm nhi ly trà và nghĩ mãi không ra giải đáp ... bỗng nhiên anh nghe có tiếng gọi tạch, tạch, tạch và ... kia một chú thạch sùng đang tha mồi chạy tới mớm cho bạn mình. À ra là như vậy, thì ra là vậy ... thì ra là vậy anh chàng nhảy cững lên vui mừng còn hơn trúng số độc đắc. Ôi tình nghĩa, ôi lòng kiên nhẫn, ôi chữ tâm.
Sau khi giải thoát cho con thạch sùng, ngày hôm sau anh điện thoại cho chủ cũ của căn nhà và hỏi về chiếc cửa, mới biết là đã bị hư và được sửa lại trên mười năm rồi. Trên mười năm nuôi bạn! ... Loài vật nào có thiếu tình huống chi con người ...
 
Mười năm mật mớm mồi đơm
Mười năm gian khổ tình thơm ngát tình
 
 
Nhẫn và Tâm
 
Phá cửa nguời ơi, phá cửa mau
Tìm sau gỗ mục khối tình sâu
Mười năm mớm mật ôi gian khổ
Một phút trời thương hoá nhiệm mầu
Nhẫn nọ liền tâm xây tháp báu
Tâm kia kề nhẫn luớt đau sầu
Thương đời quý trọng câu nhân nghĩa
Góp truyện thành thơ nối nhịp cầu

Chu Hà

 
 
 
TÌNH VÀ NGHĨA
Mười năm mớm mật để nuôi nhau
Mục gỗ mà tim vẫn đỏ màu
Nhẫn nọ đem thương gài kiếp nạn
Tâm kia cậy bạn nhổ cơn sầu
Vì tình gắng vượt qua bể lớn
Ơn nghĩa cùng nhau nối nhịp cầu
Vạn vật nhỏ nhoi còn biết trọng
Con người ai nỡ chỉ cho đau …
 
MINH TUẤN
 
Helo Chu Hà
Lâu lắm rồi mới nảy mấy câu thơ 7 chữ cùng bạn
Câu chuyện thật là hay và đầy nhân văn đấy bạn
Họa với bạn đôi vần ngoài khuôn khổ thông cảm nhé
Chúc bạn và gia đình vui vẻ
 

Chào MT & CH,

7 rất vui 2 Thi Sĩ ghé "nhà Tâm" và để lại thơ.

Câu chuyện "Thạch Sùng" 7 đã đọc không biết bao nhiêu lần, mà lần nào đọc lại vẫn xúc động[sm=mecry.gif]. Ôi, loài động vật chung tình chung thuỷ nghĩa nhân đậm đà. Huống chi con người....... ai nào nỡ vội vong ơn !

Chúc tất cả an vui & hồn thơ lai láng.
7_vdn

SA xin kính chào Cô Bảy, anh Chu Hà và huynh Minh Tuấn, đã lâu hong có ghé nhà TÂM, hôm nay vô tình nó hiện trước mắt vào đọc xem, biết được tin huynh MT đã về sinh sống tại VN, xin chúc huynh tìm thấy được an lạc dù ở bất cứ nơi đâu, bởi hạnh phúc tự đo tâm huynh há. Ngoại cảnh sẽ không làm tâm giao động tức là huynh đã ngô được Pháp rồi đó. SA mượn vần trong bài thơ cuả anh Chu Hà ghép thành bài thơ này xin gởi đến Cô 7 và hai anh nha Chúc cả nhà TÂM luôn AN LẠC mọi thời.
 
 
 

Trích đoạn: SuongAnh

SA xin kính chào Cô Bảy, anh Chu Hà và huynh Minh Tuấn, đã lâu hong có ghé nhà TÂM, hôm nay vô tình nó hiện trước mắt vào đọc xem, biết được tin huynh MT đã về sinh sống tại VN, xin chúc huynh tìm thấy được an lạc dù ở bất cứ nơi đâu, bởi hạnh phúc tự đo tâm huynh há. Ngoại cảnh sẽ không làm tâm giao động tức là huynh đã ngô được Pháp rồi đó. SA mượn vần trong bài thơ cuả anh Chu Hà ghép thành bài thơ này xin gởi đến Cô 7 và hai anh nha Chúc cả nhà TÂM luôn AN LẠC mọi thời.
 

Sắc Sắc - Không Không

 

Người ơi hãy kịp tỉnh cho mau
Dục sắc đời trần chớ lún sâu
Hỷ nộ làm tâm đau vạn nỗi
Từ bi khiến dạ đẹp muôn mầu
Thân an hướng dẫn ra bể khổ
Trí tịnh xa rời khỏi cảnh sầu
Sắc sắc - không không luôn nhớ đến
Vô thường thế tục chớ mong cầu

 

Sương Anh

HỎI:Chúng tôi có biết một số giai thoại thú vị về Tô Đông Pha và Thiền sư Phật Ấn. Nhưng giai thoại về "Bát phong xuy bất động” thì chưa được tỏ tường, nhất là bài thơ của Tô Đông Pha. Trong cuộc sống hàng ngày, con người luôn đối diện với "Bát phong”, tức tám ngọn gió đời. Có cách nào để có thể đứng vững trước tám ngọn gió ấy không?
(NGUYỄN TẤN, Phan Đình Phùng, Đà Lạt, Lâm Đồng; 
ST

 
Cám ơn chị Bảy và Sương Anh có lời tầm sự và chung vần thơ chia sẻ…Kính chúc chị và SA cuối tuần vui vẻ và mạnh khỏe.
Câu truyện Tô Đông Pha thật hay quá chị nhỉ
Em còn chờ thi sĩ Chu Hà gieo vần để họa theo vận của ảnh cho tiện chị ạ
 
Heho Chu Hà ,phóng bút một bài Đường cho câu chuyện của chị Bảy nhé
Chờ mong nhiều nè…
 
 

Chào MT,


RÁNG RÁNG... cố gắng giữ TÂM yên tịnh thì "Tám ngọn Gió Đời (khó) làm chao động ngọn đèn TÂM".

Nói rất dễ, nhưng khi LỬA TÂM phừng phực cháy lên, TÂM ta không 'chụp nắm' kịp thì vẫn Phàm như ai ! "Một niệm, SÂN thiêu cả rừng công đức" vung trồng hằng trăm ngàn năm [sm=praying.gif].

Bát phong xuy bất động (Tranh Phật giáo Trung Quốc)

HỎI:Chúng tôi có biết một số giai thoại thú vị về Tô Đông Pha và Thiền sư Phật Ấn. Nhưng giai thoại về "Bát phong xuy bất động” thì chưa được tỏ tường, nhất là bài thơ của Tô Đông Pha. Trong cuộc sống hàng ngày, con người luôn đối diện với "Bát phong”, tức tám ngọn gió đời. Có cách nào để có thể đứng vững trước tám ngọn gió ấy không?
(NGUYỄN TẤN, Phan Đình Phùng, Đà Lạt, Lâm Đồng; 

ĐÁP:Bạn Nguyễn Tấn và sentrang… thân mến!

“Bát phong xuy bất động” (tám gió thổi không động) là một giai thoại vui, thâm thúy và tràn đầy thiền vị về mối thâm giao giữa thi hào Tô Đông Pha (1037-1101)  và Thiền sư Phật Ấn (1032-1098). Chuyện kể rằng, một hôm Tô Đông Pha sáng tác được một bài thơ và ông rất hài lòng, bèn cho người đem tặng Thiền sư Phật Ấn lúc bấy giờ đang ở chùa Kim Sơn. Nguyên văn bài thơ của Tô Đông Pha như sau: Khể thủ thiên trung thiên/Hào quang chiếu đại thiên/Bát phong xuy bất động/Đoan tọa tử kim liên. Tạm dịch là: Đảnh lễ Bậc Giác ngộ (thiên trung thiên tức là Phật, Bậc Giác ngộ)/Hào quang chiếu vũ trụ/Tám gió thổi chẳng động/Ngồi vững tòa sen vàng. Phật Ấn xem qua bài thơ xưng tán cảnh giới giải thoát của Bậc Giác ngộ, thấy chữ nghĩa và ý tứ rất hay nhưng biết quá rõ bạn mình nhờ văn hay, chữ tốt, dùng tâm thức bén nhạy để làm thơ chứ không phải là bậc thượng sĩ thâm nhập nghĩa lý sâu xa của Phật pháp, đạt đến Thượng thừa “Tám gió thổi không động” nên thay vì khen ngợi ngài liền cầm bút phê vào hai chữ “phóng thí” (đánh rắm- hạ phong) và bảo gia nhân đem về trình lại cho Đông Pha. Quả như điều mà Phật Ấn đã dự đoán. Đông Pha sau khi xem lời nhận xét của Phật Ấn xong liền đùng đùng nổi giận, lập lức bươn bả vượt sông sang chùa Kim Sơn để bắt tội Phật Ấn.

Gặp nhau ở bến sông, Đông Pha liền lớn tiếng trách: Bài thơ của tôi sai sót ở chỗ nào mà ngài lại phê vào hai chữ “đánh rắm” kia. Thiền sư Phật Ấn liền cười xuề: Ông nói “Tám gió thổi không động” mà chỉ một cái “đánh rắm” thôi đã bay sang sông rồi. Đến đây, Đông Pha mới chợt hiểu ra mình chưa bất động.
Về bát phong hay bát thế phong, nghĩa là tám ngọn gió đời, tám pháp ở thế gian hay làm loạn động, mê hoặc lòng người. Theo Từ điển Phật học Huệ Quang, tập I, tr.414, tám ngọn gió ấy gồm: 1-Lợi (lợi lộc), 2-Suy (hao tổn), 3-Hủy (chê bai chỉ trích), 4-Dự (gián tiếp khen ngợi người), 5-Xưng (trực tiếp ca tụng người), 6-Cơ (dựng sự việc giả để nói xấu người), 7-Khổ (gặp chướng duyên nghịch cảnh, thân tâm bị bức bách, khổ não), 8-Lạc (gặp được duyên tốt, thuận cảnh, thân tâm vui vẻ, hân hoan). Con người thường giao động, thể hiện cảm xúc vui buồn rõ rệt trước những hoàn cảnh thuận nghịch của cuộc sống. Khi được lợi (lợi) thì vui mừng, hớn hở ngược lại khi bị mất mát, tổn hại (suy) thì buồn bã, tiếc nuối. Khi bị chê bai, chỉ trích (hủy) cảm thấy rất khó chịu nhưng khi được khen ngợi (dự) thì vui thích, hài lòng. Khi được mọi người xưng tán, tung hô (xưng) thì hả hê, ngất ngây hạnh phúc ngược lại khi bị chế diễu, vu khống (cơ) thì hậm hực, bức xúc không yên. Khi những điều không như ý ập đến (khổ) thì đau khổ, thở than và ngược lại khi mọi việc đều thuận lợi như ý (lạc) thì mừng rỡ, vui vẻ.
Cuộc sống của con người chẳng mấy khi được bình an, vì luôn bị tám ngọn gió này chi phối. Do vậy, muốn thiết lập hạnh phúc và an vui trong đời sống chúng ta phải giữ vững tâm ý khi tiếp xúc, đối điện với tám ngọn gió này. Đại thừa vô sanh phương tiện môn (Đại chính 85, 1247 hạ) chỉ rõ: “Nếu thân tâm vắng lặng an ổn thì tám gió thổi không động”. Cũng như chuyện “gió động hay phướn động”, thì ra tâm người động chứ gió và phướn chỉ là chuyện bên ngoài. Những giao động của tâm thức như là sóng nhưng bên dưới sự ầm ào đó là yên lặng. Phải quán sát liên tục để thấy rõ bản chất của tám ngọn gió đời ấy tuy thường xuyên thổi đến nhưng thực chất chỉ là ở bên ngoài, bởi vì mình đeo bám, bị dính mắc nên mới bị chúng chi phối. Mặt khác, bát phong vốn vô thường nên có đó rồi lại không đó. Vì thế, được hay mất, khen hay chê, đau khổ hay vui sướng cũng đều tương đối, không có gì trường cữu. Nhờ thường xuyên quán sát với trí tuệ như thế nên khi được cũng không quá mừng, lúc mất cũng không quá buồn, được khen không kiêu, bị chê không giận v.v… thì có thể chế ngự được bát phong. Sống vững chãi và thảnh thơi trong vô vàn biến động thuận nghịch của cuộc đời là điều có thể thực hiện được nhờ thực tập và thành tựu tuệ quán về ba sự thật Vô thường- Khổ-Vô ngã của vạn pháp.
Chúc các bạn tinh tấn

ST

Chuyện buồn…
 
Tám ngọn gió thử cuộc đời
Biết ai bất động như lời Đông Pha
Phật Ấn thử chốn thật thà
Hạ phong phê bút mà ra ngã lòng.
 
Nàng thơ là chốn thong dong
Tâm thơ là của tấm lòng bút nghiên
Đông Pha kẻ sĩ ngoan hiền
Còn không chịu nổi bút tiên mất lòng…
 
MINH TUẤN
 
Em chia sẻ câu chuyện của chị như vầy nè
Chúc chị vui vẻ…

 



SẮC KHÔNG
 


1

MÙA XUÂN EM MẶC ÁO HỒNG
 
Mùa xuân em mặc áo hồng,
Hoa nào nở nụ giữa dòng thời gian.
Chiều nay kinh nở hoa vàng,
Em ngồi hong tóc cúng dường sắc không..
 
 
Bên thềm chải tóc bâng khuâng,
Áo em tím thuở mùa xuân tóc thề .
Ta ngồi dưới cội hoa lê,
Bên nhau mà tưởng nẽo về chiêm bao.
 
 
Chiều hôm én gọi lao xao ,
Con qua biển bắc con vào biển nam.
Em về hong nắng bên sân,
Thuyền ai thấp thoáng bến xuân gọi đò…
 
 
Đường về dấu nẽo thu xưa,
Thềm hoa lối cũ hừng hờ mây bay.
Trăng tà chếch bóng hiên tây.
Sao em vóc nguyệt còn gầy dáng sương…
 
2

TÓC EM XANH CÕI VÔ THƯỜNG
 
Xa quê lòng thấy rưng buồn,
Áo em trắng thuở mùa xuân luân hồi.
Kinh vàng em đọc trong tôi,
Hoa vô ưu nở một trời sắc không.
 
 
Tóc em xanh cõi vô thường,
Môi em nở nụ mười phương diệu vời.
Kinh nào hóa kiếp thân tôi,
Kinh nào cứu độ đưa người trầm luân.
 
 
Sen tòa hiện cánh hoa xuân,
Nắng  nghiêng cành biếc nụ vàng tà dương.
Đêm nằm giấc điệp mơ màng,
Sáng ra thức dậy vô thường sắc không.
 
 
Ngày xưa em mặc áo hồng,
Lên non lạy Phật nâu sồng đổi trao.
Bấy giờ tóc ấy xanh xao,
Bấy giờ môi ấy má đào ngây thơ.
 
3

NHỚ EM TỪ ĐỘ TƯƠNG TƯ
 
Trăng đi từ độ bao giờ,
Người đi từ độ hoa thơ chạnh lòng.
Em về giũ tóc bên sông,
Giữa mùa thu lạnh bềnh bồng nước xưa…
 
 
Nhớ em từ độ tương tư ,
Mây qua phố cũ người đi hững hờ.
Thương em cho đến bao giờ,
Quốc kêu sương lạnh, trăng mờ sườn non.
 
 
Tình cờ một buổi sớm hôm ,
Em đi qua phố nét buồn dấu tôi.
Mười năm –dòng lệ trang thơ,
Mười năm­­ ­­­­- lệ đó bây giờ còn đây.
 
 
Em xưa nét liễu hao gầy
Hoa thua dáng ngọc, má hây nắng hồng.
Xuân nào áo tím bên sông ,
Hạ nào áo đỏ bềnh bồng nước mây .
                                                                          
4


ÁO EM TÍM THUỞ NGÀY XƯA HẸN HÒ
 
Thu sang rượu cúc vơi đầy ,
Một bầu mỹ tửu chén say,chén nồng.
Tình ơi xanh ngát mênh mông,
Thơ ơi xanh ngát một đồng cỏ hoa.
 
                        
 Mây xưa về dỗ nắng tà,
Em xưa giấc ngủ thềm hoa hững hờ.
Trăng tà chếch bóng hiên thơ,
Bên hoa dưới nguyệt mộng hồ ly xưa.
 
 
Thương nhau từ độ bao giờ ,
Áo em tím thuở ngày xưa hẹn hò.
Bây giờ nét chữ trang thơ,
Lệ xưa còn đọng những tờ thư xanh.
 
 
Mốt mai đời có vô tình,
Soi gương ngày cũ bóng mình còn đây.
Một dòng xanh ngắt mây bay,
Dấu trầm hương cũ ngọt ngào trôi đi.
 
5


[color="#000099"]SONG TRĂNG ƯỚC HẸN NGÀY VỀ VÀNG HOA
 
Người xưa biền biệt chưa về ,
Bên hiên đã điểm hoa lê trắng ngần.
Em còn hong tóc đón xuân?
Em còn thơ thẩn tần ngần dưới hoa ?
 
 
Ngày vui bướm lượn chim ca,
Đầu vườn oanh hót, hiên nhà nắng reo.
Người đi còn nhớ câu thề,
Sông trăng ước hẹn ngày về vàng hoa.
 
 
Hạ về cắt cỏ tưới hoa,
Giồng cao trồng một nương cà tím xanh,
Thu vàng cành biếc lá xanh,
Muối dưa rau quả trăng thanh tháng ngày…
 
 
..Đầu thành nắng nhạt hoa phai,
Chiều đông mưa bụi dặm dài bay sang.
Xa xa bờ liễu mây ngàn,
Thương cha nhớ mẹ quê hương tít mù…
 
6


TAY EM BẠCH NGỌC GIŨ TÀ HUY BAY
 
Đêm nằm lắng giọt vô ưu ,
Tay nghiêng hạt bụi chân như hiện về.
Hồng trần chìm nổi si mê,
Khói sương lãng đãng nẽo về hằng sa…
 
 
Mắt em ngàn cõi di đà,
Tay em bạch ngọc giũ tà huy bay.
Trăng vàng chìm lắng non tây,
Mây hương bàng bạc hạc bay về ngàn…
 
 
Đố ai quét sạch lá vàng ,
Thì ta múc ánh trăng ngàn đổ đi,
Đố ai nhặt hết tình si,
Thì ta xin chịu làm thơ tặng người.
 
 
Một cành hương sắc cho đời ,
Một bông hoa thắm cho người tình chung.
Em về hong tóc bên sông,
Thì ta theo gió bềnh bồng nước mây.
 
7


[/color]TÂM EM VÔ LƯỢNG ĐÓA HOA ĐẠI TỪ
 
Trông trăng nhớ dáng mẹ gầy,
Xa em nhớ sợi tóc mai ngắn tròn.
Chiều nay hoa tím bên sông,
Nhớ ơi áo tím bên dòng thời gian
 
 
Hạc khuya về khép cánh ngàn,
Gió rung thành giọt chiên đàn cõi xưa.
Ta nằm dựa cửa chân như,
Tay nghiêng hạt bụi không hư hiện về…
 
 
Ngày xưa nắng rủ mây đi,
Bỏ ta ở lại cơn mê luân hồi.
Hoa đồng cỏ nội rong chơi.
Bồ đề một cội diệu vời hằng sa.
 
 
Áo em xanh cõi ta bà,
Tâm em vô lượng đóa hoa đại từ.
[Ta còn trọn kiếp yêu thơ,
Thì em muôn thuở đợi chờ thơ anh…]
 
Dương Lam

Cám ơn DL & MT ghé thăm và để lại những bài thơ...
Chúc tất cả an vui
Thân
vdn

Triết gia Krishnamurti có nói: " Mỗi ngày bạn hãy tìm một nơi yên tĩnh trong mươi phút, tạm quên đi những lo âu của đời sống, buông xả tất cả tinh thần và thể xác, hãy lắng nghe từng hơi thở của mình; hãy khách quan nhìn ngắm mọi vật chung quanh ta mà không suy nghĩ, xét đóan gì hết; hãy hòa mình vào với thiên nhiên, nghĩ đến những điều tốt. . . mỉm cười với cuộc đời . . . Hãy cố gắng thiền định như vậy mỗi ngày, một thời gian sau bạn sẽ có được sự hiểu biết về chính mình, và sẽ được sự thanh thản tâm hồn."

            Ðúng vậy, đời sống ngày nay đã và đang xô xấp chúng ta tới trước.  Chúng ta đang vướng mắc vào vòng quay thời gian mà không biết, đang ở trong ảo tưởng mà không hay (Phạm duy Sương).  Trước hết là thời gian.  Thời gian buộc chúng ta phải tính tóan sử dụng sao cho bằng hết 24 tiếng đồng hồ.  Chưa làm việc này xong đã tính cho bước kế tiếp; dự án này chưa hoàn thành đã lập kế cho phương án sau.  Không lúc nào chúng ta rỗng rang tâm trí, thảnh thơi ngắm nhìn mặt trời lặn sau đồi, trăng lên đỉnh núi hay rãi một nắm hạt mè cho bầy chim sẻ đang sà cánh trước mặt . . . Thiên nhiên đầy nhựa sống tươi thắm đã bị chúng ta hờ hững, người thân đang sống gần chúng ta cũng bị chúng ta quên lãng, chúng ta ăn uống cũng không hưởng được hương vị ngon của thực phẩm, ngay cả khi chúng ta ôm hôn người yêu, đầu óc chúng ta cũng bận rộn lo toan sắp đặt, một nụ cười cho nhau cũng hà tiện .

            Tương Lai, hai chữ  "Tương Lai" đã giết chết dòng sống hiện tại đầy hạnh phúc của con người.  Chính nền khoa học thực nghiệm, chính nền văn minh kỹ thuật đã vô tình cắt đứt sợi dây liên lạc thân ái giữa người và người, giữa hiện tại và qúa khứ, giữa con người và truyền thống và xô đẩy con người hiện tại vào tương lai, một thứ tương lai mờ mịt, không rõ rệt.  Phải chăng đó là thảm kịch của thế kỷ văn minh vật chất cơ khí ngày nay? Con người đã mất hết cội nguồn, sống vội vã trong những xô đẩy của thời cuộc, của đời thường; lúc nào cũng lo sợ, bất an, và không bao giờ có thể ý thức rõ rệt được ý nghĩa của cuộc sống (Nguyên Phong).

            Như vậy, phải sống như thế nào mới là đáng sống?  Sống như thế nào mới là một đời sống ý nghĩa trọn vẹn theo ý Phật, ý Chúa ?  Sống như thế nào mới gọi là sống đẹp?
            Theo Thi sĩ Walt Whitman, ông ta cho sống đẹp là:

Không tranh cãi hoặc không tranh luận
Không bao giờ phàn nàn, càu nhàu về bất cứ cái gì
Không bao giờ nói đến tiền bạc
Không bao giờ to tiếng trong cơn giận
Không bao giờ nổi giận
Không bao giờ tỏ ra sợ hãi
Không bao giờ sợ hãi một cái gì cả.

Tuy nhiên, đó cũng chỉ là bề mặt, cũng thể hiện chỉ được một phần cái Chân Thiện Mỹ của cuộc sống, chưa đạt được cái cốt lõi của một đời sống đẹp và ý nghĩa.
Người viết xin đưa ra một ý kiến nhỏ của một người bạn, Bạch Vân (đúng hay sai tùy theo quan niệm cá nhân):
" Muốn tìm hiểu và đạt đến một đời sống đẹp, ý nghĩa, trước hết chúng ta phải tự biết mình.  Tự biết mình có nghĩa là ý thức được con người mình, ý thức một cách trọn vẹn và sâu thẳm từng đợt sóng tâm linh đang trào dâng trong hồn.
Tự Biết Mình hay Tự Tri là khởi điểm của Minh Trí, là bắt đầu cho một sự thông minh tâm hồn.  Tự Tri cũng có nhiều cấp độ, mà cấp độ cao nhất của tự tri là tỏ ngộ tâm thái an nghỉ, một sự an nghỉ trong tâm thái tuyệt vời (Ngày Mai số 288).

Trong chúng ta, rất ít người chịu khó tự đặt cho mình câu hỏi: " Ta là aỉ? Ta muốn gì?  Thực sự ta cần gì?  Mục đích đời sống của ta không lẽ chỉ có cơm áo và tình dục? "
Một khi chúng ta tự đặt cho mình câu hỏi và tìm được câu trả lời xác đáng, một nhãn quan mới về con người, tâm linh và vũ trụ sẽ mở ra và cõi đời này sẽ không còn đau khổ nữa.
Thiếu tự tri, thiếu sự quán chiếu về nội tâm mình, chúng ta rất khó lòng thoát khỏi những ảo giác, những mê vọng, những ngu xuẩn của một tâm thức điên đảo đưa đến những hành động sai lầm, cuồng loạn.  Hầu hết chúng ta đều tiềm tàng khả năng tự tri này nhưng chúng ta không bao giờ quan tâm đến vì chúng ta mãi vọng tưởng tìm một chân trời hồng xa xôi diệu vợi không tưởng; chúng ta mãi lăng xăng chạy theo những biến động của ngoại giới để rồi chính chúng ta làm tiêu phí đi mất năng lực của tâm trí và làm cùn nhụt nhuệ khí, ý chí của mình - từ đó sẽ gây ra một là khuynh hướng sống tiêu cực bi quan, chán nản cuộc đời, hai là sống buông thả phóng túng cốt thỏa mãn bản năng.

Cả hai khuynh hướng sống đó đều đưa đến hủy diệt, thui chột cuộc đời.   Cho nên nếu chúng ta là một con người thông minh, chúng ta sẽ biết buông bỏ những vọng niệm, những tham dục mong cầu quá đáng để trở về với chính mình từng giây, từng phút, từng giờ, từng ngày để được sống an nghỉ tự do.
Hãy tập buông xả !
Hãy tập lắng nghe và theo dõi tiếng nói nội tâm của chính mình!
Hãy tập thiền định!
Chúng ta tập buông xả mọi tham niệm vọng tâm để tránh đi mọi xung đột Tâm - Sinh Lý:  không nóng giận, cau có, phiền muộn.  Tâm tư luôn bình thản, trầm tĩnh.  Ðứng trước mọi biến cố, chúng ta không còn run sợ, lo âu, hoảng hốt hay hôn trầm mê muội nữa; vì phương pháp Xả là một phương pháp dinh dưỡng nghỉ ngơi của tâm hồn lẫn thể xác (Ngày Mai số 288).

Chúng ta tập lắng nghe và theo dõi tiếng nói nội tâm của chính mình để chuyể hoá những tạp niệm vọng tưởng trong tâm, và chận đứng sức công phá mãnh liệt của ngoại giới tác động vào tâm thức.  Chúng ta áp dụng những pháp môn tu tập thích hợp vào đời sống thường nhật vì những pháp môn tu trì đó là cách thức chuẩn bị nội tâm đưa đến tư thế chờ đợi giây phút tỉnh thức tỏ ngộ tâm thái tự do an nghỉ.
Qua hệ luận trên, chúng ta thấy nếu không thực hành sự Buông Xả một cách trọn vẹn, chúng ta sẽ không thể khai triển được khả năng Tự Tri, và nếu không hiểu được chính nhu cầu, sở nguyện, tâm linh của mình thì khó lòng đạt được sự an nghỉ hoàn toàn của một tâm thức Tự Do Tuyệt Ðối .
Nào bây giờ, chúng ta hãy tập buông lỏng các dây thần kinh não bộ, thư giãn các bắp thịt, mềm người ra để trọng lực toàn thân rơi xuống đúng cái vị trí tự nhiên của nó; hãy lắng nghe tất cả các máy động trong cơ thể, nếu còn dây thần kinh nào, cơ quan nào còn co thắt căng thẳng thì buông lỏng nó ra .  Ðặt trọn con người chúng ta trong tư thế tự nhiên và hoàn toàn nghỉ ngơi, an nhàn thoải mái.  Hãy lắngnghe và điều chỉnh ngay trong con người chúng ta, buông bỏ luôn cả cái nhăn mặt, nhíu mày. . .(Vũ Bội Quang Khôi). 

Lẽ dĩ nhiên, buổi đầu thực tập, chúng ta sẽ cảm thấy chật vật khó khăn, nhưng dần dần chúng ta sẽ trả con người mình về được cái trạng thái an nghỉ hoàn toàn như thuở ban sơ của nó và không cần phải điều động tâm thức nữa.  Và từ đó, trong dòng sinh hoạt hằng ngày, trước mọi thách đố ngoại giới, chúng ta luôn tỉnh thức trong tư thế nghỉ ngơi, khi đi đứng nằm ngồi, chúng ta đều trú tâm vào cảnh giới An Lạc Thường Nhiên Tự Tại.  Mọi biến động của Tâm và Cảnh từ đây sẽ không còn là những cực hình đau khổ nữa mà sẽ trở thành những thử thách, những cuộc phiêu lưu đầy tính cách khám phá, sáng tạo và xây dựng.

Từ đây, chúng ta sẽ bắt đầu dấn thân vào con đường nghệ thuật " Sống Ðẹp, Sống Ðúng, Sống Ý Nghĩa, Sống thật Nhân Bản Trọn Vẹn và Tự Do " .

SẮC KHÔNG
                                             [ Thơ Dương Lam ,hình sưu tầm minh hoạ hongsang ]




1
MÙA XUÂN EM MẶC AÓ HỒNG
 

Mùa xuân em mặc áo hồng,
Hoa nào nở nụ giữa dòng thời gian.
Chiều nay kinh nở  hoa vàng,
Em ngồi hong tóc cúng dường sắc không..

 
 
Bên thềm chải tóc bâng khuâng,
Áo em tím thuở mùa xuân tóc thề .
Ta ngồi dưới cội hoa lê,
Bên nhau mà tưởng nẻo về chiêm bao.

  

 
Chiều hôm én gọi lao xao ,
Con qua biển bắc con vào biển nam.
Em về hong nắng bên sân,
Thuyền ai thấp thoáng bến xuân gọi đò…



 
Đường về dấu nẻo thu xưa,
Thềm hoa lối cũ hừng hờ mây bay.
Trăng tà chếch bóng hiên tây.
Sao em vóc nguyệt còn gầy dáng sương…
 
2
TÓC EM XANH CỎI VÔ THƯỜNG
 

Xa quê lòng thấy rưng buồn,
Áo em trắng thuở mùa xuân luân hồi.
Kinh vàng em đọc trong tôi,
Hoa vô ưu nở một trời sắc không.

 
 
Tóc em xanh cõi vô thường,
Môi em nở nụ mười phương diệu vời.
Kinh nào hóa kiếp thân tôi,
Kinh nào cứu độ đưa người trầm luân.
 


 
Sen tòa hiện cánh hoa xuân,
Nắng  nghiêng cành biếc nụ vàng tà dương.
Đêm nằm giấc điệp mơ màng,
Sáng ra thức dậy vô thường sắc không




Ngày xưa em mặc aó hồng,
Lên non lạy Phật nâu sồng đổi trao.
Bấy giờ tóc ấy xanh xao,
Bấy giờ môi ấy má đào ngây thơ.
 
3
NHỚ EM TỪ ĐỘ TƯƠNG TƯ
 

Trăng đi từ độ bao giờ,
Người đi từ độ hoa thơ chạnh lòng.
Em về giủ tóc bên sông,
Giữa mùa thu lạnh bềnh bồng nước xưa…

 
 
Nhớ em từ độ tương tư ,
Mây qua phố cũ người đi hững hờ.
Thương em cho đến bao giờ,
Quốc kêu sương lạnh, trăng mờ sườn non.
 









 
Hạc khuya về khép cánh ngàn,
Gió rung thành giọt chiên đàn cõi xưa.
Ta nằm dựa cửa chân như,
Tay nghiêng hạt bụi không hư hiện về…

  
 
Ngày xưa nắng  rủ mây đi,
Bỏ ta ở lại cơn mê luân hồi.
Hoa đồng cỏ nội rong chơi.
Bồ đề một côị diệu vời hằng sa.


 
Áo em xanh cõi ta bà,
Tâm em vô lượng đóa hoa đại từ.
[Ta còn trọn kiếp yêu thơ,
Thì em muôn thuở đợi chờ thơ anh…]
 
Dương Lam

Cám ơn DL ghé nhà "TÂM" và để lại thơ ...
Chúc ngày đêm AN LÀNH.
vdn

 
THƠ QUÊ
 
Thanh minh gió chở sang hè
Xe mây tít tắp gợi về quê hương
Bờ xưa tre nán bên đường
Nùi rơm giữ lửa vấn vương luống cày…???
 
Một mình ,mình với hôm nay
Giữa nơi hoa lệ ,hồn đầy bóng quê
Đất người nắng lửa đam mê
Vương vương đôi mắt dõi về phương Nam…
 
Quê hương phải dấu chấm than
Ngả nghiêng thân lúa ,cho vàng phơi sân
Chuối tre mưa gió rần rần
Dáng người vẫn thẳng bên tâm giữ nòi…
 
Vại mưa hứng gốc cau coi
Khi trông mây thắm ,lúc soi nụ cười
Giàn trầu mướt mát xanh tươi
Rung rinh giọt nắng đợi người cầu duyên.
 
Bao năm thương bến đợi thuyền
Bước chân lưu lạc mang duyên lạc loài
Đêm buông khao khát hồn mai
Héo mành trăng ước dệt bài thơ quê.
 
MINH TUẤN
 
 
Em vào ghé thăm chị với đôi vần cảm xúc những ngày cuối của mùa xuân quê nhà
Kính chúc chị cả tuần vui vẻ và mạnh khỏe chị nhé.