Cùng thời gian Will và Cal về đến nhà của gia đình Jerome, Rebecca đang kiên nhẫn đứng bên cạnh một bà làm công tác Bảo vệ Gia đình trên tầng thứ mười ba của Đỉnh Cao Mandela, một cao ốc chung cư xuống cấp tồi tàn nằm ở khu vực tệ nạn của hạt Wandsworth. Bà nhân viên xã hội bấm chuông căn hộ số 65 đến lần thứ ba mà không ai ra mở cửa, trong lúc Rebecca nhìn quanh cái sàn dơ hầy. Một ngọn gió lờ đờ nghe như giọng than vãn áy náy, thổi qua cửa sổ vỡ của cầu thang, vỗ lạch phạch mấy bao đựng rác đầy chừng một nửa nằm ở một góc.
Rebecca rùng mình. Không chỉ vì gió lạnh, mà bởi vì con nhỏ sắp bị giao cho một nơi mà nó coi là tồi tệ nhất trên trái đất.
Lúc này, bà nhân viên xã hội thôi nhấn vào cái nút chuông cửa đóng đầy bụi nữa mà bắt đầu dộng ầm ầm lên cánh cửa. Vẫn không ai ư hử gì, nhưng âm thanh của máy truyền hình bên trong căn hộ vẫn nghe rõ mồn một. Bà bèn dộng cửa một lần nữa, lần này mạnh hơn, và chỉ ngừng lại khi nghe tiếng ho của một người đàn bà và tiếng chân bước vang lên từ bên kia cánh cửa.
- Được rồi, được rồi, ơn Chời Phật, cho chúng tôi một cơ hội với.
Bà nhân viên xã hội quay sang Rebecca cố gắng mỉm cười trấn an. Nhưng bà chỉ nặn ra được một vẻ mặt nhăn nhó thương hại.
- Xem ra bà ấy có ở nhà.
Rebecca xách hai cái rương quần áo của mình, nói giọng chua chát.
- Ôi, tốt quá.
Hai người đợi trong sự im lặng khó xử, rút cục sau một hồi trông ngóng, cánh cửa được mở khóa và tháo xích, kèm theo tiếng lầm bầm chửi bới, kết thúc bằng tiếng ho dấm dẵng. Cánh cửa cuối cùng bật mở và một bà sồn sồn trông hơi nhếch nhác, môi dưới dính một điếu thuốc lá, đưa mắt nhìn bà nhân viên công tác xã hội từ đầu đến chân đầy ngờ vực. Bà hỏi:
- Thế này là thế nào?
Một con mắt của bà lác sau khói cuộn tỏa từ điếu thuốc lá, khi bà nói thì nó giật giật hùng hồn như cây đũa điều khiển của nhạc trưởng.
Bà nhân viên xã hội chỉ vào Rebecca đứng bên cạnh thông báo:
- Bà Boswell, tôi đưa cháu gái của bà đến.
- Bà cái gì?
Bà sồn sồn gắt hỏi, búng tàn tro thuốc lá rơi trên đôi giày bóng láng của bà nhân viên xã hội. Rebecca co rúm lại.
- Bà không nhớ sao… Chúng ta đã nói chuyện trong điện thoại ngày hôm qua đấy?
Đôi mắt mòng mọng của bà sồn sồn nhìn chằm chằm vào Rebecca, con nhỏ mỉm cười và chồm tới trước một chút để lọt vào tầm nhìn bị giới hạn của bà ta. Cố gắng tối đa, con nhỏ nói:
- Chào dì Jean ạ.
- Rebecca, ôi, cục cưng, dĩ nhiên rồi, nhớ chứ, trông cháu kìa, cháu lớn xộn, chứ chẳng phải à? Ra dáng một tiểu thư yểu điệu rồi đấy.
Dì Jean vừa ho vừa mở rộng cửa.
- Đúng thế, vào đi, vào đi, dì đang dở tay trong bếp.
Dì quay lại và đi lệt xệt vào một hành lang nhỏ, bỏ mặc Rebecca và bà nhân viên xã hội ngó mấy đống báo quăn queo chất bừa bãi dọc theo tường, và vô số thư từ chưa mở và tờ bướm cung vãi trên tấm thảm bẩn thỉu. Mọi thứ đều phủ một màng bụi dày, và các góc trong hành lang giăng đầy mạng nhện. Tòan bộ căn hộ ám mùi khói thuốc lá của dì Jean. Bà nhân viên xã hội và Rebecca đứng trong im lặng cho đến khi bà nhân viên xã hội đột ngột, như thể tự lôi mình ra khỏi cơn mê, chào tạm biệt Rebecca và chúc con nhỏ may mắn. Bà ta có vẻ vội vàng kinh khủng khi ra về và Rebecca ngó theo bà ta đi ra cầu thang, dừng một chút để liếc vào cánh cửa thang máy như thể bà hy vọng là phép màu chợt xảy ra và thang máy hoạt động trở lại, để bà khỏi phải leo xuống chuỗi cầu thang dài.
Rebecca rón rén đi trở vào căn hộ, và theo người dì vô nhà bếp.
Dì Jean lượm gói thuốc lá giữa mớ tùm lum trên bàn, nói:
- Dì cần giúp một tay trong này.
Rebecca ngắm cái cảnh tượng bừa bộn bày trước mắt nó. Những vạt nắng xuyên qua màn sương mù mịt của khói thuốc lá lởn vởn quanh người bà dì như một đám mây bão riêng. Con nhỏ nhăn mũi khi ngửi ra mùi hăng hắc của đồ ăn bị khét ngày hôm qua vẫn còn vương trong không khí.
Dì nó nói trong tiếng ho khùng khục.
- Nếu cháu muốn ở chong cái rạp của dì thì cháu sẽ phải động đậy.
Rebecca không nhúc nhích; nó sợ bất cứ cử động nào, dù nhẹ nhàng đi nữa, cũng sẽ gây ra hậu quả là nó bị bao trùm trong đám bụi hiện nằm im bao phủ mọi thứ.
- Nào, Becs, bỏ túi xách xuống, xắn tay áo lên, cháu có thể bắt đầu bằng việc đun một ấm nước.
Dì Jean mỉm cười ngồi xuống bên bàn bếp. Dì đốt một điếu thuốc lá mới bằng cách mồi nó vào đầu thuốc lá cũ trước khi quăng cái đầu điếu thuốc vẫn còn cháy vào thẳng mặt bàn bằng mi-ca, chứ không trúng vào cái gạt tàn đã đầy ắp.
Bên trong căn nhà của gia đình Jerome thì tiện nghi và giàu có, trải thảm có hoa văn trang trí tinh vi, đồ gỗ bóng mướt, tường màu xanh lá sậm và màu đỏ rượu vang. Cal đón cái ba-lô của Will đặt xuống bên cạnh một cái bàn nhỏ, trên bàn có một cây đèn dầu có chụp đèn thủy tinh mờ để trên một tấm khăn lót màu kem.
- Vô trong này.
Cal nói, ngụ ý Will nên đi theo nó qua lớp cửa đầu tiên dẫn ra khỏi hành lang. Thằng nhỏ hãnh diện tuyên bố:
- Đây là phòng khách.
Không khí trong phòng ấm áp và hơi oi, chỉ có từng chút không khí phả ra từ một khung lưới sắt đóng bụi ngay phía trên cỗ tụi nó đang đứng. Trần nhà thấp có trang trí bằng những mô hình thạch cao đúc nổi màu trắng lờ mờ vì ám khỏi tỏa từ một ngọn lửa đang cháy trong lò sưởi. Phía trước lò sưởi này, nằm ườn trên một tấm thảm Ba Tư là một con vật to có vẻ xơ xác, chân giơ lên trời, phơi bày một cách trơ trẽn hai hòn dái ỉu xìu.
- Một con chó!
Will hơi ngạc nhiên khi thấy một con vật nuôi kiểng trong nhà ở dưới này. Con vật có màu xám đá mài, hầu như trụi lũi, chỉ có một dúm lông hay râu kỳ cục mọc lên lởm chởm rải rác trên lớp da bèo nhèo, lùng nhùng như một bộ đồ không vừa vặn.
- Chó hả? Mèo đó chứ, nó là Bartleby, một biến thể thuộc giống mèo Rex. Một tay săn cừ khôi.
Will kinh ngạc nhìn lại con vật. Một con mèo? Nó to cỡ một con chó được vỗ béo và bị cạo lông nham nhở. Chẳng có tí xíu gì mèo trong con vật này cả. Lồng ngực nó đang nhô lên xẹp xuống nhẹ nhàng theo nhịp thở. Khi Will cúi xuống để xem xét nó kỹ hơn, nó ngáy rõ to trong giấc ngủ, và móng vuốt của nó giật giật.
- Coi chừng, nó cào sứt mặt cháu đấy!
Will quay phắt lại, thấy một bà già ngồi trên một trong hai chiếc ghế bành có lưng dựa cao đặt hai bên lò sưởi. Khi Will bước vô, nó không thấy bà vì bà ngồi thụt sâu trong lòng ghế.
Will đứng thẳng lên, trả lời kiểu chống đỡ:
- Cháu chẳng đời nào đụng đến nó.
Đôi mắt xám nhạt của bà già nhấp nháy và nhìn chằm chằm vào mặt Will. Bà nói:
- Nó chẳng cần được đụng tới.
Bà nói thêm:
- Nó còn phản ứng theo bản năng, con Bartieby của chúng ta.
Gương mặt bà ánh lên vẻ cảm thông khi nhìn con vật to quá khổ và đang đắm mình trong hưởng thụ. Cal nói:
- Thưa bà, đây là Will.
Một lần nữa ánh mắt am hiểu của bà già hướng về Will và bà gật đầu.
- Điều đó thì bà quá biết. Nó là một đứa dòng dõi Macaulay từ đầu đến ngón chân, có con mắt của mẹ nó, chẳng nhầm lẫn vô đâu được. Chào Will.
Will á khẩu vì kinh ngạc; đứng chết trân trước phong thái thanh lịch và ánh sáng lung linh nhảy múa trong đôi mắt già nua của bà. Dường như một phần nào của con người nó, một ký ức mơ hồ, vừa được thắp lên, như một cục than hồng sắp tàn được một làn gió thoảng thổi bùng lên. Nó cảm thấy dễ chịu ngay trước sự có mặt của bà. Nhưng tại sao? Nó đã tự nhiên cảnh giác khi gặp gỡ người lớn lần đầu tiên, và ở tuốt dưới này, nơi kỳ lạ nhất, nó không thể liều để cho sự cảnh giác này rơi mất. Nó đã quyết định hòa thuận với những người này, chơi trò chơi của họ, nhưng sẽ không tin tưởng bất cứ người nào. Tuy nhiên, với bà già này, chuyện lại khác. Dường như nó đã biết bà…
- Cháu đến đây và ngồi xuống, nói chuyện với bà. Bà biết chắc là có vô số chuyện kì lạ cháu có thể kể cho bà nghe về cuộc sống của cháu trên đó.
Bà ngước mặt lên trần nhà khi nói tới đó.
- Caleb, cháu đun nước lên để chúng ta cùng uống trà ăn bánh ngọt. Will sắp kể cho bà nghe mọi chuyện về nó.
Bà vừa nói vừa chỉ vào chiếc ghế bành bọc da bằng một bàn tay dịu dàng nhưng mạnh mẽ. Đó là bàn tay của một phụ nữ đã làm việc khó nhọc cả một đời.
Will ngồi ghé lên mép ghế, ngọn lửa sống động khiến nó ấp ám và nhẹ nhõm. Mặc dù nó không thể tự giải thích với mình, nó cảm thấy rốt cuộc đã đến được một nơi an toàn, một chốn nương náu.
Bà già chăm chú nhìn nó và nó bất giác nhìn thẳng lại bà, sự ấp ám trong từng chút quan tâm của bà cũng giống như lửa trong lò sưởi khiến nó được an ủi. Tất cả hãi hùng và gian nan của tuần vừa qua được quên đi trong lúc đó, và nó thở ra, ngồi thụt sâu vào ghế, nhìn bà với vẻ tò mò mỗi lúc một tăng.
Tóc bà đẹp, trắng như tuyết, được bới thành một búi khéo léo ở trên đỉnh đầu, cài bằng một cây trâm đồi mồi. bà mặc một áo đầm dài tay màu lam giản dị, cổ áo cao xếp nếp.
Will đột nhiên hỏi:
- Không hiểu sao cháu lại có cảm giác như biết bà rồi ấy ạ?
Nó có cảm giác thật kỳ cục là nó có thể nói ra bất cứ điều gì ở trong đầu mình với người xa lạ hoàn toàn này.
Bà mỉm cười:
- Tại vì cháu biết chứ. Bà bồng cháu thuở cháu sơ sinh, hát ru cháu ngủ mà.
Nó há hốc miệng, sắp phản đối rằng những điều bà nói không thể nào đúng, nhưng có ngậm miệng lại. Nó nhăn nhó. Một lần nữa, sâu thẳm bên trong nó lóe lên sự thừa nhận. Như thể mọi thớ thịt trong cơ thể nó đang bảo rằng bà già nói đúng. Có gì đó rất quen thuộc về bà già này. Cổ họng nó co lại và nó nuốt nước miếng nhiều lần, cố gắng kiềm chế cảm xúc của nó. Bà già nhìn thấy tình cảm ứa tràn trong mắt nó.
Bà ngoại Macaulay nói:
- Cháu biết không, mẹ cháu ắt hẳn là tự hào về cháu lắm. Cháu là con đầu lòng của mẹ cháu.
Bà hất đầu về phía bệ lò sưởi:
- Cháu làm ơn đưa giúp bà tấm hình kia - ở đó, cái chính giữa ấy.
Will đứng dậy ngắm kĩ mấy tấm hình lộng trong khung nhiều hình dạng kích cỡ khác nhau. Nó không nhận ra ngay tức thì người nào trong ảnh cả. Một số nhe răng cười ngớ ngẩn, và một số đeo gương mặt cười trịnh trọng nhất. Tất cả đều có phẩm chất cao sang theo phong cách chụp ảnh thế kỉ trước. Những tấm hình cũ bày ra những chân dung giống như ma của người thuộc quá khứ xa xăm mà nó từng thấy trong viện bảo tàng của cha nó ở Highfield. Theo yêu cầu của bà ngoại, Will cầm tấm hình to nhất trong đám được vinh dự đặt ở vị trí chính giữa của bệ lò sưởi. Nhận thấy đó chính là ông Jerome và một phiên bản trẻ con hơn của Cal, nó ngập ngừng.
Bà ngoại xác nhận:
- Đúng, cái đó đấy.
Will đưa tấm hình cho bà, quan sát bà lập úp tấm hình trên đùi của bà, tháo những chốt gài, và giở tấm bìa sau của khung ảnh ra. Có một tấm hình khác được giấu trong đó. Bà dùng móng tay gỡ tấm hình đó ra và đưa Will mà không bình luận gì hết.
Xoay tấm hình về phía ánh sáng, Will nghiên cứu kĩ tấm hình. Đó là hình một người đàn bà trẻ mặc một cái áo trắng và một cái váy đen dài. Bà ôm trong tay một cái bọc nhỏ. Tóc của bà trắng hơn tất cả mọi màu trắng y chang tóc của Will,và gương mặt của bà thật xinh đẹp, một nét mặt rắn rỏi với đôi mắt hiền lành, và khuôn mặt thanh nhã, miệng rộng, hàm vuông… tay nó bất giác đưa lên sờ hàm của nó.
Bà ngoại dịu dàng nói:
- Ừ, đó là Sarah, mẹ của cháu. Cháu giống y như mẹ cháu. Hình đó được chụp lúc cháu mới được sinh ra vài tuần.
Will suýt đánh rơi tấm hình, há hốc kinh ngạc.
- Hả?
- Tên thật của cháu là Seth… Đó là tên khai sinh của cháu. Mẹ cháu đang bồng cháu đó.
Will cảm giác như thể tim nó ngừng đập. Nó nhìn kĩ cái bọc. Nó có thể thấy đó là một đứa trẻ sơ sinh nhưng không thể nào nhìn rõ mặt đứa nhỏ vì chăn tã quấn kín. Đầu óc nó hoang mang, tay nó bủn rủn, trong lúc cảm xúc và lý trí nó ngấu nghiến nhau. Nhưng qua tất cả điều này, một điều gì đó đã lộ ra và có liên hệ, như thể nó đang đánh vật với một vấn đề cho đến giờ vẫn chưa có giải đáp, rồi bỗng nhiên nó khám phá ra câu trả lời. Như thể chôn sâu trong tiềm thức nó là một câu hỏi nhỏ được giấu giếm, một nghi hoặc không được thừa nhận rằng gia đình nó, Tiến sĩ Burrows, bà Burrows và Rebbeca, tất cả những người mà nó biết từ ấu thơ đến giờ, đều không biết vì sao mà khác hẳn nó.
Tâm trí nó bị chi phối, không còn tập trung vào tấm hình nữa, nhưng nó tự ép mình nhìn vào tấm hình một lần nữa, rà soát tìm kiếm chi tiết.
Bà ngoại Macaulay nói dịu dàng:
- Đúng như vậy đó.
Nó nhận thấy chính mình gật đầu. Nó biết, cho dù có vẻ vô lý thế nào đi nữa, nó biết chắc chắn tuyệt đối rằng điều bà đang nói là sự thật. Rằng người đàn bà trong tấm hình đen trắng này với gương mặt hơi mờ, là mẹ ruột của nó, và những người mà nó mới vừa gặp đây là gia đình ruột rà của nó. Nó không thể nào giải thích điều này cho chính mình, nó chỉ biết mà thôi.
Những ngờ vực rằng họ đang tìm cách lừa nó và tất cả những việc này là một trò bịp tinh vi đã bốc hơi biến mất và một giọt nước mắt lăn xuống má nó, vạch thành một vệt mong manh nhợt nhạt trên gương mặt chưa được rửa của nó. Nó vội vàng đưa tay quệt đi. Khi nó đưa lại tấm hình cho bà ngoại Macaulay, nó biết rằng là mặt nó hoen ố bê bết.
Để lờ đi sự ngượng ngùng của nó, bà ngoại hỏi:
- Kể cho bà nghe đi, ở trên đó – trên Trần-gian – như thế nào?
Nó biết ơn bà nhưng vẫn đứng lóng ngóng bên cạnh ghế bà trong lúc bà ráp lại khung ảnh, rồi đưa cho nó để đặt trả lại lên bệ lò sưởi.
Nó ấp úng nói:
- Dạ…
- Cháu biết không, bà chưa từng thấy ánh sáng ban ngày hay cảm nhận mặt trời chiếu trên mặt mình. Cảm giác như thế nào hở cháu? Nghe nói nó rát lắm, phải không?
Will đã quay trở lại ghế mình và ngồi xuống, nhìn lại bà. Nó phân vân:
- Bà chưa từng thấy mặt trời à?
- Rất ít người ở đây được thấy.
Cal đã trở lại phòng, ngồi xổm xuống tấm thảm trải trướclò sưởi dưới chân bà ngoại. Nó bắt đầu xoa nắm nhè nhẹ lớp da bèo nhèo và hơi ghẻ lở dưới cằm con mèo; gần như ngay lập tức, tiếng gừ gừ khoái trá vang lên khắp phòng.
Cal dựa lưng vào tay ghế của bà ngoại và bà đặt tay lên đầu Cal.
- Cháu kể đi, Will, kể cho bà cháu nghe xem Trần-gian như thế nào?
Thế là Will bắt đầu kể cho bà ngoại và Cal nghe, lúc đầu nó hơi ngần ngừ, nhưng rồi như thể một dòng nước được xả ra, nó thấy mình gần như bô lô ba la về cuộc sống của nó ở trên kia. Nó kinh ngạc là sao mà dễ dàng như vậy, nó cảm thấy sao mọi chuyện tự nhiên như vậy, khi nói chuyện với hai người này, những người nó chỉ mới quen biết trong một thời gian ngắn ngủi. Nó nói với bà ngoại và Cal về gia đình và trường học của nó, đãi đằng lỗ tai họ bằng những câu chuyện cùng đi khai quật khảo cổ với cha nó – hay đúng ra là người mà nó đã tin là cha nó cho đến lúc này – và về mẹ và em em gái nó.
Bà ngoại Macaulay nói:
- Cháu thương yêu gia đình người Trần-gian của cháu lắm, đúng không?
Will chỉ có thể gật đầu. Nó biết không có chuyện gì, không có bất kỳ tiết lộ nào về việc nó có một gia đình ruột rà ở chốn Thuộc-địa dưới này, có thể thay đổi tình cảm nó dành cho cha nó. Và dù Rebbeca đã từng khiến cho cuộc sống nó khổ sở, nó phải thừa nhận là nó nhớ em gái mình vô cùng. Nó cảm thấy đầy tội lỗi, bất là bây giờ con nhỏ hẳn bồn chồn lo lắng chuyện gì đã xảy ra cho nó. Thế giới trật tự nhỏ bé ngăn nắp của Rebbeca hẳn lộn tùng phèo xung quanh con nhỏ. Nó khó nhọc nuốt nước miếng. Xin lỗi nghe, Rebbeca. Lẽ ra anh nên nói với em, lẽ ra anh nên để lại một lời nhắn! Nó tự hỏi con nhỏ có báo cảnh sát không sau khi phát hiện ra nó đã mất tích, một thủ tục rách việc tương tự như khi tụi nó hành động lúc ba tụi nó biến mất. Nhưng tất cả những điều này lập tức bị gạt sang một bên khi hình ảnh Chester lóe lên, vẫn một mình bị nhốt trong cái xà lim khủng khiếp. Nó buột miệng hỏi:
- Chuyện gì sẽ xảy ra cho bạn của cháu?
Bà ngoại Macaulay không trả lời, lơ đãng nhìn vào ngọn lửa, nhưng Cal nhanh nhảu trả lời:
- Họ sẽ không bao giờ cho anh ấy về… hay cả anh.
Will hỏi:
- Nhưng tại sao? Tụi này hứa sẽ không nói gì hết… về tất cả chuyện này.
Mọi người im lặng trong vài giây rồi bà ngoại Macaulay ho khẽ. Bà nói:
- Sẽ không thuyết phục được bọn Styx đâu. Chúng không để cho bất cứ ai kể cho người Trần-gian biết về chúng ta. Chuyện đó có thể gây ra sự Khám-phá.
- Sự Khám-phá à?
Cal nói giọng đều đều như đọc kinh:
- Điều đó tụi em được dạy trong cuốn Sách về Tai-họa. Đó là kết thúc của mọi thứ, khi con người bị săn lùng và hủy diệt bởi bàn tay của bọn ở trên.
Bà ngoại ngoảnh mặt đi rồi lại nhìn vào ngọn lửa, lầm rầm:
- Trời cấm.
Will bèn hỏi mà sợ câu trả lời:
- Vậy họ sẽ làm gì với Chester?
Cal đáp:
- Hoặc là anh ấy sẽ đi lao động, hay có thể bị Đày… cho lên chuyến xe lửa chạy tuốt xuống Cõi-sâu, để tự lo lấy.
Will sắp hỏi Cal Cõi-sâu là cái gì, thì từ ngoài hành lang, cánh cửa bật mở một cái rầm. Ngọn lửa bừng lên và tung ra một đám tia lửa lấp lánh, lóa sáng ngắn ngủi, rồi bị hút lên ống khói. Bà ngoại Macaulay ngoái nhìn qua cạnh ghế, mìm cười trong khi cả Cal và Bartleby đứng phắt dậy. Giọng một người đàn ông mạnh mẽ vang lên:
- CHÀO CẢ NHÀ!
Mặc dù vẫn còn ngái ngủ, con mèo lao ngang qua dưới gầm một cái bàn nhỏ, khiến cái bàn này ngã chổng kềnh đúng lúc cánh cửa vừa mở tung ra. Một người đàn ông to lớn, chắc nịch, bước vào căn phòng như một cơn bão bụi, gương mặt nhợt nhạt nhưng hai má hồng hào bừng sáng một niềm phấn khởi không cần che giấu. Ông hét:
- NÓ ĐU? NÓ ĐU?
Và ông dán ánh mắt mãnh liệt vào Will, nó đã lo lắng đứng lên, không hiểu cái gì đã làm bùng nổ ra con người này. Chỉ cần hai bước dài là ông đã băng ngang căn phòng và vòng tay ôm chặt Will, nhấc bổng nó lên, như thể nó chỉ nặng cỡ một bao lông chim. Phát ra một chuỗi cười điếc tai, ông duỗi tay giơ Will ra, hai chân nó bị hổng khỏi mặt sàn đung đưa bất lực. Ông ta gào lên:
- Để cậu nhìn cháu nào. Đúng… đúng, cháu đúng là con trai của mẹ cháu, không sai vào đâu được, đúng là đôi mắt này, phải không má? Nó thừa hưởng đôi mắt của chị ấy, cái cằm… khuôn mặt thanh tú của chị. Trời đất ơi, ha ha ha!
Bà ngoại Macaulay nói:
- Thả cháu nó xuống nào, Tam.
Người đàn ông hạ Will xuống sàn, nhưng vẫn chăm chú nhìn vào đôi mắt kinh ngạc của Will, toát miệng cười và lắc đầu:
- Một ngày tuyệt vời, đúng là một ngày tuyệt vời.
Ông chìa ra một cánh tay như khúc dồi khổng lồ về phía Will:
- Cậu là cậu Tam.
Will máy móc đưa tay ra và bị cậu Tam nắm lấy bằng bàn tay vĩ đại, siết chặt như gọng kìm sắt, và kéo Will về phía cậu, bàn tay kia xoa đầu tóc nó và khụt khịt um xùm trên đỉnh đầu nó với kiểu cách hơi cường điệu. Ông nói oang oang:
- Thằng này đúng là dòng dõi nhà Macaulay, má thấy có đúng không, má?
Bà ngoại hiền từ nói:
- Không nghi ngờ gì cả. Nhưng con đừng làm cháu nó sợ với cái kiểu đùa cợt quá đà ấy, Tam à.
Con Bartleby dụi cái đầu kếch sù của nó vào ống quần đen lem luốc dầu của cậu Tam và ưỡn ẹo cái thân hình dài thòn của nó giữa chân cậu Tam và chân Will, đồng thời gừ gừ tạo nên một âm thanh rền rĩ khe khẽ. Cậu Tam liếc nhanh xuống con vật rồi nhìn Cal. Cal đang đứng bên cạnh ghế của bà ngoại, thích thú trước cảnh đó.
- Sao Cal, đệ tử của nhà ảo thuật, khỏe không, mậy?
Cậu Tam nhìn từ Cal đến Will.
- Trời đất ơi, thật phước đức được nhìn thấy hai anh em bay lại được sum họp dưới một mái nhà.
Cậu lắc đầu không tin nổi.
- Anh em, hà hà, có anh có em rồi đấy, các cháu. Vụ này phải uống mừng mới được. Uống ra trò nhé.
Bà ngoại Macaulay lập tức can thiệp:
- Chúng ta đang chuẩn bị uống trà. Con cũng uống một tách trà chứ, Tam?
Cậu Tam quay lại nhìn má, toét miệng cười với ánh mắt quỷ quái!
- Dạ, uống chứ. Chúng ta hãy uống trà và thăm hỏi nhau.
Khi bà ngoại đi khuất vào hành lang và cậu Tam ngồi xuống cái ghế bành để trống của bà, cái ghế kêu than cọt kẹt. Duỗi chân ra, cậu móc ra một ống tẩu từ trong tấm áo khoác đồ sộ, nhồi đầy thuốc lá vô. Rồi cậu dùng một que mồi lửa để bên cạnh lò sưởi để mồi ống tẩu, dựa ngửa ra ghế, rồi nhả một làn khói lam nhạt lên tận trần nhà, đồng thời vẫn không rời mắt hai đứa con trai.
Thời gian trôi qua một lúc, không có âm thanh gì khác tiếng củi lửa cháy lép bép trong lò, tiếng ư ử nhõng nhẽo của con Bartleby và tiếng bà ngoại soạn chén đĩa trong bếp. Không ai cảm thấy cần nói gì trong ánh lửa bập bùng soi từng gương mặt và chiếu cái bóng lung linh của họ lên bức tường phía sau. Cuối cùng cậu Tam nói:
- Cháu có biết người cha Trần-gian của cháu đã đi qua đây không?
Will chồm về phía cậu Tam:
- Cậu có thấy ba của cháu à?
- Không, nhưng cậu có nói chuyện với những người từng thấy ba cháu.
- Ba đang ở đâu? Bọn cảnh sát nói ba cháu an toàn.
- An toàn hả?
Cậu Tam ngồi nhỏm tới trước, bập ống tẩu trong miệng, nét mặt trở nên nghiêm trọng.
- Nghe đây, cháu đừng tin bất cứ lời nào mà bọn cặn bã không xương sống nói với cháu. Bọn chúng toàn là một lũ rắn rít. Bọn chúng là đồ nịnh bợ độc địa của bọn Styx.
- Đủ rồi nghen, Tam.
Bà ngoại Macaulay nói khi bước vào phòng với cái khay trà kêu lanh canh lách cách trong đôi tay run run của bà, và một đĩa để đầy “bánh ngọt”, theo như bà gọi những cục hình thù kì dị có trét kem đường trắng trên bề mặt. Cal đứng dậy để giúp bà, chuyền tách trà cho Will và cậu Tam. Will đứng dậy để nhường ghế cho bà ngoại và nó đến ngồi cạnh Cal trên tấm thảm trước lò sưởi.
Nhưng nó không thể tự kiềm chế lâu hơn, chỉ một chút sau là nó hỏi:
- Vậy còn ba cháu?
Cậu Tam gật đầu và mồi lửa lại ống tẩu của cậu, nả ra những cuộn khói mờ mịt bao phủ cái đầu cậu trong mơ hồ.
- Ông đi trước khi cháu đến chỉ một tuần lễ hay khoảng đó. Ông đã đi về Cõi-sâu.
- Bị đày à?
Will ngồi thẳng dậy, mặt nó đầy nỗi lo lắng khi nó nhớ tới cái từ mà Cal đã dùng.
Cậu Tam vung vẩy cái ổng tẩu, kêu lên:
- Không, không. Ông ấy muốn đi! Chuyện lạ, nhưng theo những thông tin cậu biết, thì ông ấy tự nguyện đi… không thông báo… không trình diễn… không có chút gì như trong vở kịch màu mè thông thường của bọn Styx.
Cậu Tam hút một miệng đầy khói rồi nhả ra từ từ, đôi mày cau lại.
- Cậu đoán là vì cũng chẳng có mấy trò biểu diễn cho công chúng coi, chẳng có hô hào và cũng chẳng có khóc lóc của kẻ bị kết án.
Cậu nhìn đăm đăm vào ngọn lửa, trán cậu vẫn nhăn như thể toàn bộ câu chuyện khiến cậu khó hiểu vô cùng.
- Trong mấy tuần lễ trước khi ông ta đi, người ta thấy ông đi lang thang đó đây, hí hoáy ghi trong sổ tay… quấy rầy dân chúng bằng những câu hỏi ngớ ngẩn. Cậu đoán là bọn Styx tưởng ông ta hơi bị…
Cậu Tam vỗ lên một bên đầu của cậu. Bà ngoại Macaulay đằng hắng và nhìn cậu nghiêm khắc. Cậu khựng lại rồi nói:
- … vô hại. Chắc vì vậy mà bọn chúng để ông ấy đi lung tung như vậy, nhưng dám cá là bọn chúng theo dõi từng cử động của ông ấy.
Will nhấp nhỏm ngồi trên tấm thảm Ba Tư; nó cảm thấy không phải lắm khi đòi hỏi những câu trả lời từ người đàn ông chất phác và thân thiện này, người tự coi là cậu nó, nhưng nó không thể dừng hỏi:
- Chính xác thì Cõi-sâu là cái gì?
Cậu Tam chĩa ống tẩu xuống sàn:
- Những miền sâu bên trong, Ruột-đất. Phía dưới chúng ta. Cõi-sâu.
Cal góp chuyện:
- Chỗ đó tồi tệ lắm, phải không cậu?
Cậu Tam đáp với một ánh mắt dè chừng nhìn về phía Will.
- Bản thân cậu chưa từng đến đó. Chỗ đó không phải nơi người ta thích đến.
Will tha thiết muốn biết thêm về nơi cha nó đã đi, nên hỏi:
- Nhưng ở đó có gì?
- À, sâu xuống khoảng năm dặm, có những… cậu cho là chúng ta có thể gọi họ là những lưu dân. Đó là nơi Đoàn-tàu-của-thợ-mỏ dừng lại, nơi bọn Đá-phân sống.
Cậu Tam hít ống tẩu rọt rẹt:
- Ở dưới đó không khí hơi bị chua. Đường ray tới đó thì hết, nhưng người ta nói đường hầm thì vẫn tiếp tục đi xa hơn, dặm này đến dặm khác. Truyền thuyết còn kể là có một thế giới nữa nằm sâu bên trong ruột đất, ở trung tâm, những thành phố cổ và những thị trấn cổ, rộng lớn hơn cả Thuộc-địa.
Cậu Tam cười giòn thoải mái.
- Chắc là chuyện ba xí ba tú của mấy người tào lao như cậu ấy mà.
Will hỏi:
- Nhưng có ai từng đi xuống những đường hầm đó chưa.
Trong bụng nó hy vọng là có người từng làm việc đó.
- Ôi, chỉ có chuyện đồn đại thôi. Năm 220 hay khoảng đó, người ta đồn là có một Dân-khai-hoang được trở về sau nhiều năm bị Đày. Tên của ổng là gì nè… Abraham gì đó?
Bà ngoại Macaulay khẽ nói:
- Abraham de Jaybo.
Cậu Tam liếc ra cửa, hạ giọng thấp:
- Khi người ta gặp ông ấy ở Trạm Thợ Mỏ, ông xơ xác, thương tích sứt sẹo đầy mình, mất cả lưỡi – người ta nói là bị cắt bỏ. Ông ta gần như sắp chết đói, chẳng khác gì một xác chết biết đi. Ổng không sống lâu, chỉ một tuần sau thì chết vì một căn bệnh không rõ nguyên nhân cứ khiến cho máu của ổng sôi lên trào ra tai và miệng. Dĩ nhiên là ổng không nói được, nhưng một số người nói là ổng có vẽ hình, rất nhiều hình, khi ổng nằm trên giường bệnh, sợ đến nỗi không ngủ được.
Will mở to mắt:
- Những hình vẽ đó về cái gì?
- Có vẻ như về đủ thứ máy móc quái quỷ, những con thú kỳ lạ và những phong cảnh không thể có được, và những thứ mà không ai có thể hiểu được. Bọn Styx nói tất cả những thứ đó đều là sản phẩm của một đầu óc bệnh hoạn, nhưng người khác thì cho rằng toàn bộ những gì ông ấy vẽ đều có thực. Cho đến tận ngày hôm nay những bức vẽ đó vẫn còn được giữ trong hầm khóa kỹ của Thủ-hiến, nhưng không người nào cậu từng biết được nhìn thấy chúng.
Bị mê hoặc bởi vì những điều nó vừa nghe, Will nói:
- Trời ơi, cháu sẵn sàng đánh đổi mọi thứ để được thấy chúng.
Cậu Tam nén tiếng cười bật ra. Will hỏi:
- Chuyện gì?
- À, hình như cái ông Burrows già ấy cũng nói những lời y chang như vậy khi nghe kể câu chuyện… Ông ta dùng những lời y chang.