Ông vươn đôi bàn tay gầy guộc, những ngón tay khẳng khiu như rễ cây già, bấu chặt lấy thành giường gỗ đã bóng loáng dấu thời gian. Đó là điểm tựa duy nhất giúp ông cảm thấy mình còn liên hệ với mặt đất, trước khi cái chóng mặt của tuổi tác kịp kéo ông vào những cơn lửng lơ như mây trời...
Ông nhìn ra khoảng sân trước nhà.
Nắng quái chiều hôm đổ xuống vàng vọt, nhưng trong đôi mắt, mọi thứ đều nhòe nhoẹt. Nắng cũng giống như mưa, bởi mắt ông đã đục như mắt cá để lâu ngoài chợ.
Thứ ánh sáng ấy không còn rực rỡ hay chói chang nữa, nó chỉ là màn sương mờ ảo, nơi những kỷ niệm và thực tại đan xen nhau, không phân định rõ…
Ở tuổi này, cuộc đời dường như đã được tinh giản tối đa. Không còn những bữa tiệc tùng, không còn những món ăn cầu kỳ, dai giòn. Ngày năm bữa cháo nhừ, mỗi bữa chỉ vẻn vẹn một chén nhỏ. Ông ngồi nhấm nháp từng thìa cháo trắng, cảm nhận sự mềm mại, tan chảy ngay đầu lưỡi.
Ông tự nhủ, đời người có lẽ cũng nhừ như vậy! Sau tất cả những va đập, những gai góc thời trai trẻ, cuối cùng con người cũng trở nên mềm yếu, nhão nhoét và tan biến vào hư vô như bát cháo này. Sự "nhừ" ấy không chỉ là thực trạng của thức ăn, nó như trạng thái của tâm hồn – một sự cam chịu lặng lẽ trước sự xoáy mòn bởi thời gian…
Nỗi trăn trở lớn nhất của ông không phải là cái chết, chỉ như sự nhầm lẫn giữa những chiếc mặt nạ ông phải đeo để đối diện với thế gian…!
Ông có hai bộ răng giả: bộ cũ để nhai và một bộ mới gắn vào trông trẻ hẳn. Bộ răng nhai thì thực tế, dùng để xử lý bát cháo nhừ hằng ngày. Nhưng bộ răng mới lại là câu chuyện khác. Nó là biểu tượng sự minh mẫn giả tạo, của việc cố gắng chứng tỏ với cháu con rằng ông vẫn ổn, vẫn vui vẻ. Nhiều hôm, trong cơn lú lẫn tuổi già, ông lắp nhầm bộ mới. Thế là, khi ngồi giữa mâm cơm sum họp hay giữa buổi tiệc mừng thọ, ông cứ ngồi đó, cười suốt buổi một cách vô thức.
Con cháu nhìn ông, tưởng ông đang vui vầy cùng với mình, nhưng thực chất, trong đầu ông lúc ấy chỉ là khoảng không trắng xóa. Cái cười ấy không đến từ niềm vui, nó đến từ sự nhầm lẫn của những cơ phận đã rệu rã, sắp đi theo ông bà…
Khi màn đêm buông xuống, nỗi trăn trở mới thực sự bắt đầu. Đó là lúc sự tĩnh lặng của bóng tối bóp nghẹt những âm thanh ban ngày. Đêm nào ông cũng dậy ăn bát cháo khuya, rồi lặng lẽ ngồi bên cửa sổ nhìn trời, đếm sao và đếm gió. Đếm sao để thấy mình còn thức, đếm gió để cảm nhận hơi thở thiên nhiên còn chạm vào da thịt. Và trong sự cô độc tuyệt đối ấy, ông nhớ bà…
Cái nỗi nhớ ấy lạ lùng lắm! Nó không ồn ào, không gấp gáp, nhưng dai dẳng và đeo bám như người nghiện thuốc lá nhớ cái khói bay bảng lảng, ngấy mùi mà mình từng nghiện... Một thèm khát đến run rẩy, bởi sự lệ thuộc vào ký ức để duy trì sự sống…
Bà đã đi xa, nhưng trong căn phòng trống trải này, ông vẫn luôn có cảm giác đang hiện diện đâu đó, trong những tiếng động mơ hồ của đêm tối.
Ông tự nhủ với mình rằng, nếu một mai bà có gọi, ông sẽ trả lời theo cách riêng của người đã ở bên kia sườn dốc cuộc đời. Nếu bà nghe thấy tiếng lạo xạo từ phía ông, đó là lúc ông đang hỏi:
"Em đấy hả?" Tiếng lao xao của lá khô, của gió lùa qua khe cửa, chính là tiếng lòng người già đang mòn mỏi đợi chờ. Nếu bà nghe thấy tiếng thở dài thườn thượt, đó chính là lời tự tình muộn màng: "Anh yêu em". Ở tuổi 80, 90, tình yêu không còn là những đóa hồng hay lời thề non hẹn biển, nó chỉ còn lại trong nhịp thở mỏi mệt chưa chịu buông xuôi…
Và nếu lúc nào đó, không gian chỉ toàn sự im lặng, thì bà cũng đừng buồn. Bởi có lẽ lúc đó ông đang mơ, giấc mơ xanh mướt về thời thơ ấu, nơi ông và bà đang chơi bán hàng cùng nhau bên hiên nhà cũ. Trong giấc ngủ sâu ấy, tâm hồn ông thoát ly khỏi cái thân xác già nua bệ rạc để trở về với những gì trong trẻo nhất một thời...
Thậm chí, ngay cả trong giấc ngủ, ông vẫn thấy mình đang hát. Những giai điệu xưa cũ, buồn bã nhưng thấm đẫm tình người lại vang lên trong tâm trí: "Những đồi hoa sim... tím chiều hoang biền biệt...". Màu tím ấy chính là màu sự thủy chung, cũng là màu hoàng hôn cuộc đời – Buổi chiều hoang vắng nhưng đẹp đẽ đến nao lòng…
Ông lại bấu chặt tay vào thành giường, cảm nhận cái lạnh của gỗ. Tuổi 80 không phải là sự kết thúc, chỉ là sự chuyển hóa. Từ những bữa cơm sang qua bát cháo nhừ, từ bộ răng thật sang hai bộ răng giả, và từ những lời nói rõ ràng sang tiếng thở, tiếng lặng im. Ông không sợ cái chết, chỉ trăn trở làm sao để khi "nhừ" hẳn, vẫn giữ được trong tim cái màu tím hoa sim ấy, và có thể nhận ra bà trong tiếng xào xạc của gió đêm…
Cuộc đời này, xét cho cùng, cũng giống như phiên chợ muộn. Người ta đi qua, để lại những "cặp mắt cá đục"
và những ký ức nhạt nhòa. Nhưng với ông, chỉ cần còn hơi thở để nói lời yêu, còn giấc mơ để chơi đồ hàng, thì cái sự "nhừ" kia cũng chỉ là giai đoạn tất yếu của trái chín đã trải đủ mọi gió giông…
…Nắng ngoài sân vẫn rơi, mắt ông vẫn đục, và ông vẫn ngồi đó, đợi một tiếng gọi từ không gian sâu thẳm của lòng, để đáp lại bằng hơi thở dài thanh thản từ tiếng vọng ngày còn đủ đôi...
Sg – 18.3.25 MacDung
