Những cơn chuyển mình lịch sử

Chiếc Bảo Ấn Cuối Cùng

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 108 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
8 Những Cơn Chuyển Mình Lịch Sử
8

❊ ❊ ❊

Văn tự Trung hoa thuở đầu còn viết trên những thẻ tre, những miếng gỗ mà người ta bó lại hay lấy giấy kết lại. Để bảo đảm sự kín đáo, người ta lấy đất sét đắp vào nút giây rồi dùng ấn đồng in vào. Tục lệ này tiếp tục mãi về sau cho đến thế kỷ 19 mặc dù giấy đã được phát minh vào thế kỷ thứ hai, đất về sau được thay bằng sáp hay si trám.

Sau thế kỷ thứ hai của Công nguyên, sự kiện giấy được sáng chế khiến cho những ấn triện được đóng vai trò tối quan trọng bảo đảm về tính chất quyền uy và chính thống của văn thư công quyền. Những dấu ấn đúc bằng đồng được đóng trên giấy bằng chu sa hay mực pha nước, hay mật và về sau trộn với dầu. Vào đời Đường, văn học nghệ thuật thi ca, hội họa thư pháp trở nên thịnh vượng và được vua chúa nâng đỡ bảo trợ. Đường Thái tông là người tiên khởi mở đầu truyền thống dùng ấn triện riêng của mình mà đóng trên những sưu tập sách, tranh và bức thiếp thư họa để lưu truyền mãi cho đến hiện đại. Và các hoàng đế về sau cũng bắt đầu dùng ấn triện để làm tặng vật khi sách phong cho những vua của những xứ lân bang chư hầu. Giới văn nghệ sĩ mãi đến thời Mạt Đường và Tống đại mới dần dà dùng ấn triện riêng đóng trên các sáng tác của mình ; nhờ vậy, rất hữu ích cho các sử gia hậu thế dựa vào dấu ấn để nhận định sử liệu…

Kể từ thế kỷ 14, họa gia Vương Miện là người phổ biến sự sử dụng những loại đá tương đối mềm để khắc ấn, khiến cho ngành điêu khắc ấn được dịp rộ nở. Kể từ đó trở đi, chẳng phải duy nhất những tay thợ khắc lãnh công tác khắc ấn triện, mà các thi-văn-họa gia cũng tự tay làm lấy cho mình, và nhân đó, giới này có cơ hội thí nghiệm những ý tưởng, sáng kiến, kiểu thức và kỹ thuật mới mẻ trong sự điêu khắc ấn triện. Chính nhờ sự tham gia này đã khiến từ đời nhà Minh về sau, ở Trung Quốc đã phát sinh nhiều sáng tác phẩm mà trên đó người ta có thể thưởng giám một sự tổng thể về nghệ thuật, nghĩa là cùng một lúc ngắm nghía một bức tranh đẹp, ngâm đọc vài giòng thơ hay phần lạc khoản của tranh, trầm trồ khen ngợi nét khắc tài tình của dấu ấn của trứ tác gia đa tài vậy.

Sự chuyển mình của nghệ thuật khắc chữ triện trên mặt đá đã ghi nhận nhiều người tiên phong kể từ thế kỷ thứ 13 như Triệu Mạnh Phủ, Vương Miện, Văn Bành. Những chữ triện trên những ấn cổ của đời Chu và Tần đã theo thời gian mà trở thành một loại khác gọi là « Mâu triện » với những nét đều đặn, ngay ngắn, nằm trung gian giữa cổ triện và chữ Lệ. Những nghệ nhân đời sau lại dần dà biến Mâu triện này thành « Viên triện » (hay Viên chu triện) với những nét không còn thẳng tắp mà lại lượn cong nhờ sự khắc trên mặt đá tương đối mềm. Những ấn khắc với kiểu chữ Viên Chu này hiện nay còn lưu lại là ấn khắc biểu tự của anh em Tô Thức và Tô Triệt, cùng chiếc ấn ngọc viết hai chữ Nhạc Phi.

LÊ VĂN LÂN —★— CHIẾC BẢO ẤN CUỐI CÙNG ebook©MotSAch TVE-4u© —★—
Nguồn: vnthuquan
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Lê Văn Lân

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.