Một điều rất đặc biệt là Vua Minh Mạng lại không theo lối cũ chia nước ra từng trấn với chức quan Trấn thủ, Tổng trấn, Hiệp trấn như trước mà theo lối nhà Thanh đổi trấn làm tỉnh và đặt các chức Tổng đốc (quan đầu tỉnh lớn), Tuần phủ (quan đầu tỉnh nhỏ), Bố chánh sứ (coi về thuế má), Án sát sứ (coi hình luật và trạm dịch) và Lĩnh binh (coi binh lính).
Nước Việt dưới triều Minh Mạng có cả thảy 31 tỉnh. Xin coi phóng ảnh của vài mẫu dấu ấn triện của các quan cai trị tỉnh ở Nam kỳ đời Minh Mạng (1820-1840). Riêng về Kinh đô Huế nằm trong tỉnh Thừa thiên (thừa nhận từ trời) thì tỉnh trưởng tỉnh phó là chức Phủ thừa, Phủ doãn. Thi ông danh tiếng Ưng Bình Thúc Giạ thị đã từng giữ chức Phủ doãn trước đây. Về sau, nước ta lại đặt càng ngày càng nhiều phủ huyện và tỉnh, chẳng hạn như vào đời vua Đồng khánh thì Việt Nam có :
« Ba mươi sáu tỉnh rộng dài,
Năm trăm phủ huyện trong ngoài hai kinh ».
(Dương Bá Trạc)
Hai kinh đây là chỉ Bắc và Trung, còn Nam việt thì trở thành thuộc địa của Pháp rồi.
Tôi xin nói thêm rằng những danh từ quan tước mới được đặt ra thời này như Tổng đốc, Tuần vũ, Án sát, Bố chánh vẫn được dân miền Bắc và Trung quen gọi là quan (hay cụ) Tổng đốc, quan Tuần, quan Án, quan Bố dưới thời Pháp thuộc trước đây thường được dùng trong những tác phẩm tiểu thuyết hồi trước 1945… Còn trong những truyện nói về đời vua Gia long và đời Lê trở về trước thì nhắc đến những danh từ chức tước như quan Tổng trấn, Hiệp trấn, Trấn thủ, vv… Tả quân Lê văn Duyệt dưới triều Gia long là Gia định thành Tổng trấn như hình dấu ấn triện. Điều này các cây bút sáng tác những truyện hư cấu dã sử vào giai đoạn Lê và Nguyễn nên lưu ý để viết cho đúng với thực tế.
