Có đôi khi Lý Tích Quân cũng nghĩ, việc khuôn mẫu hóa công văn chẳng khác nào khoác lên thơ từ một chiếc áo mới, chỉ là thi nhân, từ nhân viết là để tự ngâm vịnh, còn công văn lại là để lãnh đạo lắc lư đầu cổ mà đọc, sướng cho lãnh đạo, khổ cho thư ký. Có câu rằng:
Làm tài liệu, phận mèo khổ.
Nghĩ thật nhiều, ngủ thật ít.
Vắt kiệt ruột, cào mòn bụng.
Đổi lấy nụ cười tươi của lãnh đạo,
Trắng mái đầu, mỏi rã lưng.
Làm tài liệu đúng là một việc khổ cực. Đừng nhìn thư ký ngày ngày chạy theo sau đít lãnh đạo, trước mặt người khác thì vẻ vang vô tận, nhưng nỗi niềm bên trong không đủ để người ngoài hiểu, thực sự là chỉ có người trong cuộc mới biết. Ví dụ như soạn một bản diễn văn, trước khi đặt bút, phải cấu tứ, cân nhắc rồi lại cân nhắc, suy xét rồi lại suy xét, có khi trong đầu mông lung, không tài nào bắt được sợi dây liên kết đó; cầm bút lên, chữ đầu tiên thường là khó viết nhất, viết rồi lại sửa, sửa đến mức giấy nham nhở, không nhìn ra, không nhận rõ, suy nghĩ ba lần, rồi xé bỏ, bản thảo xé rồi lại xé, vo thành một cục, ném vào sọt rác, có khi đột nhiên thông suốt, lập tức tuôn bút, sợ cảm hứng trôi qua; thông được mạch tư duy rồi thì dễ làm, như trống đổ trên núi cao, bùm bùm, tuôn trào không dứt, sướng khoái vô cùng; đến khi hoàn thành, ngâm nga đọc lại, giống như gà mái đẻ trứng, thành quả đạt được nằm ngay đó, nhẹ nhàng mà tự hào, "cục tác" hát vang, chẳng phải vui sao. Cho nên, khổ cũng viết, vui cũng viết.
Người trong nghề đều biết, viết công văn còn khó hơn sáng tác văn học. Sáng tác văn học, ví như thơ ca, tác giả luôn ở thế mạnh so với độc giả, đọc hiểu thì bảo có ngộ tính; không hiểu thì có thể kiêu ngạo nói: "Người đọc hiểu tác phẩm của tôi còn chưa ra đời đâu." Nhưng thư ký thì khác, họ đích thị là kẻ yếu, bởi vì họ đối diện chính là cấp trên trực tiếp - kẻ mạnh mà ngay cả trong mơ nghĩ tới cũng run rẩy. Dựa vào sự yêu ghét, tâm trạng của lãnh đạo, chỉ cần một cái miệng là có thể khiến bạn lên thiên đường, xuống địa ngục, bảo bạn được thì là được, không được cũng thành được; bảo không được thì là không, được cũng thành không.
Do kinh nghiệm làm việc đặc thù tại Hội Văn học Nghệ thuật, Lý Tích Quân đã hình thành thói quen viết bằng linh cảm. Khi viết tài liệu, anh thường ấp ủ bản thảo trong bụng, rồi buông bút như thả ngựa, chạy đến đâu hay đến đó, câu chữ lấp lánh không ít, nhưng khuôn mẫu lại thiếu nghiêm ngặt. Cũng may anh có thực tiễn viết lách lâu năm, mạch văn rõ ràng, văn khí quán thông (thông suốt). Khi soạn thảo "Quyết định của Đảng ủy thành phố Hải Nguyên về việc triển khai công tác giảm nghèo phát triển 'Quy hoạch đến hộ, trách nhiệm đến người'", vì có báo cáo điều tra làm nền tảng, lại có biên bản hội nghị để tham khảo, nên anh hoàn thành rất nhẹ nhàng, bản thảo được viết xong một mạch, tất nhiên theo thông lệ, anh vẫn cố tình để lại vài chữ sai. Sáng hôm sau, giao cho Phó chủ nhiệm Lương Triều xem xét, thấy ông ấy khoanh tròn mấy chỗ sai đó, cũng không sửa chữa gì thêm. Phó chủ nhiệm Lương Triều đã thỏa mãn "cơn nghiện sửa văn", hài lòng nói: "Được, được, đưa cho Chủ nhiệm Lâm đi." Chủ nhiệm Lâm Bách Cường sờ túi áo trên, rút ra một cây bút trong số ba cây. Vốn không thạo công việc văn tự, ông xem lướt qua, cũng không sửa được chữ nào, lại dặn Lý Tích Quân trình lên Thị trưởng Tần Đông Giang và Bí thư Lữ Quốc Hoa xét duyệt.
Buổi chiều, Phó cục trưởng Lại Thành Chương mời cơm. Trong những ngày ngắn ngủi trở thành thư ký, một số thuật ngữ công văn dần dần biến thành cửa miệng của Lý Tích Quân, vô thức bật ra từ trong miệng. Lần này, anh mở miệng nói một câu: "Cục trưởng Lại, chủ đề của bữa cơm hôm nay là..." Tổ Thiên Tự có mặt ở đó, với tư cách là một thành viên trong đội ngũ thư ký, thấy việc này cũng chẳng lấy làm lạ, ngược lại Phó cục trưởng Lại Thành Chương không nhịn được mà trêu chọc: "Đi cái đầu chủ đề của cậu! Tôi còn tư tưởng chỉ đạo, biện pháp nguyên tắc nữa này. Viết lách đến chóng mặt rồi à!" Lý Tích Quân sững người, làm bộ gãi gãi gò má: "Đồ chua ngoa, đồ chua ngoa, lại nói lỡ miệng rồi."
Trong mắt Phó cục trưởng Lại Thành Chương, Lý Tích Quân đã là một cây bút lớn, viết diễn văn cho người đứng đầu Đảng chính là thủ bút lớn, tương lai không thể đo lường, nên anh ta tranh thủ tình đồng đội khi đi khảo sát thực tế vẫn còn, mời anh ăn thêm vài bữa cơm, để thắt chặt mối quan hệ. Thực ra, cái gọi là tài liệu lớn này, chủ yếu chỉ báo cáo công tác của Đảng ủy, Chính quyền, cũng như diễn văn của lãnh đạo chủ chốt tại các cuộc họp lớn. Người trong nghề đều biết, thư ký của "Hai văn phòng" Thành ủy và UBND thành phố, nhiệm vụ hàng đầu là soạn thảo diễn văn cho lãnh đạo, đảm bảo lãnh đạo nói là thành văn, còn việc soạn thảo các văn bản khác thực ra không nhiều. Ngoài những đề tài lãnh đạo đặc biệt giao phó, cũng như một vài văn bản liên quan đến cục diện chung, thường là các đơn vị tự soạn thảo theo tinh thần cấp trên và thực tế công tác, sau đó trình lãnh đạo Thành ủy, UBND thảo luận thông qua, rồi "Hai văn phòng" nắm bắt về chính sách, văn tự và quy trình, sau đó đánh số văn bản, lấy danh nghĩa Thành ủy, UBND mà ban hành là được.
Tài liệu lớn hay nhỏ, đúng như Đinh Lỗi đã nói: "Văn chương thiên hạ một chữ sao (chép), xem cậu biết sao hay không biết sao." Thế nhưng, thư ký đâu có dễ làm như vậy, nghề này có nỗi chịu đựng không thể gánh vác riêng. Một là phải dùng ngòi bút của mình để thay lãnh đạo bày tỏ ý chí. Tức là thuật ngữ gọi là "đại diện lãnh đạo lập ngôn", đứng ở góc độ lãnh đạo, nhìn vấn đề từ trên cao xuống, phân tích vấn đề, tìm kiếm phương pháp giải quyết vấn đề. Lãnh đạo bây giờ, cơ bản đều có trình độ khá cao, Bí thư Lữ Quốc Hoa - "bậc thầy toán học" đó lại càng lợi hại! Còn như loại người "cắm ba cây bút máy" như Chủ nhiệm Lâm Bách Cường, không có nhiều công phu văn tự, thường sẽ giấu dốt, không vẽ vời, ngoáy ngoáy lên tài liệu, đó coi như bạn có phúc; nếu phục vụ lãnh đạo mà công phu văn tự cao cường, tinh chỉnh chất lượng tài liệu, thì bản thảo của bạn bị sửa đến mức nát bét đã là may mắn, sợ nhất là vừa nhìn qua đã bị "bắn chết" (bị loại), đập đi làm lại. Nếu thời gian gấp rút, lãnh đạo không kịp suy nghĩ, còn có thể thuận lợi vượt qua. Nếu là diễn văn chủ đề của hội nghị lớn, hoặc báo cáo công tác của Thành ủy, UBND, đó là thống lãm toàn cục (thâu tóm cục diện chung), chỉ đạo công tác cả năm, Phó chủ nhiệm, Chủ nhiệm, Phó thị trưởng, Thị trưởng phải xét duyệt từng cấp. Ý kiến lãnh đạo không thống nhất, lại mở họp bàn bạc thống nhất ý kiến, thảo luận sửa chữa lặp đi lặp lại, yêu cầu đối với tài liệu khắt khe đến mức nghĩ đến thôi đã run rẩy. Lúc này thảm nhất chính là người chắp bút, cho dù bản thảo đầu tiên của bạn có viết hay đến đâu, sau khi trải qua một hồi thế này, bản thảo cũng đã bị sửa đến mức thay hình đổi dạng rồi. Tệ hơn nữa là sửa chữa, làm lại nhiều lần, cho đến khi sửa đến bản thảo thứ N, bạn đột nhiên phát hiện lại quay về mức độ của bản thảo đầu tiên. Như vậy, người chắp bút như bạn có bao nhiêu cân lượng, lãnh đạo sẽ đặt một dấu hỏi trong lòng, cân nhắc lại. Hai là công việc hiệu đính trước khi in cũng là cửa ải quỷ môn quan. Văn tự biến thành chữ in chì, đó chính là chính sách, phương châm, đừng nói là một chữ, một dấu chấm câu cũng không được sai. Thường là sau khi biến thành chữ in chì, lãnh đạo nhìn qua, sai một dấu chấm câu, nổi giận đùng đùng, làm lại! Có một lần, mọi người nhất trí cho rằng văn bản này tuyệt đối không tì vết, ai ngờ lại viết "Phó thị trưởng Tiền Tử Cường" thành "Thị trưởng Tiền Tử Cường", sao lại sót mất chữ "Phó"! Thật chẳng khác nào vuốt râu hùm Thị trưởng Tần Đông Giang! Làm lại!
Có lẽ có người cho rằng, văn chương của tú tài cũng chẳng có gì ghê gớm, lãnh đạo đọc một lần, văn bản phát đi là xong, thoảng qua như mây khói, ai mà để ý chứ? Vậy thì bạn đúng là ngoại đạo rồi. Các đơn vị thường khi tổ chức truyền đạt diễn văn của lãnh đạo, học tập quán triệt tinh thần văn bản của Thành ủy, UBND, sẽ đọc đi đọc lại văn bản và diễn văn, xem đơn vị mình xuất hiện bao nhiêu lần trong đó, công tác của đơn vị mình xuất hiện bao nhiêu lần, là xuất hiện trong phần tổng kết kinh nghiệm, hay trong phần phân tích vấn đề? Là khen ngợi hay phê bình, hay là viết lướt qua một bút? Điều này không chỉ thể hiện đánh giá của lãnh đạo đối với công tác của đơn vị mình, người tinh tế hơn còn có thể từ trong chữ nghĩa mà đoán ra vận mệnh chính trị của mình. Một số lãnh đạo đơn vị thấy cơ hội nhanh nhạy, liền sớm nhờ thư ký chắp bút quan tâm, hy vọng dù thế nào cũng phải thêm một nét bút vào phần tổng kết kinh nghiệm. Sự kiên trì này, đôi khi lại trở thành đề tài bàn tán trong nội bộ Văn phòng UBND.
Lần này Lý Tích Quân gánh vác hai vai, quyết định đó tất nhiên thuận buồm xuôi gió, nhưng diễn văn của Bí thư Lữ Quốc Hoa thì khó, làm đến mức suýt suy sụp tinh thần. Bản thảo thứ nhất, thứ hai, thứ ba... cho đến bản thảo thứ năm, bây giờ anh cứ thấy Phó chủ nhiệm Lương Triều là sống lưng lại lạnh toát. Còn có Đoạn Hùng Ưng, phía Văn phòng Thành ủy căn bản không cung cấp được tư duy của Bí thư Lữ. Thế này cũng thôi, đáng hận hơn là, Tống Minh Tông lại ngoài mặt ủng hộ, sau lưng thờ ơ, chẳng đưa ra được tài liệu gì. Lý Tích Quân đành vừa viết vừa để trống, chừa lại chỗ trống, lúc rảnh tay lại gọi điện cho các đơn vị liên quan đòi số liệu và tư liệu, như học sinh tiểu học làm bài tập điền vào chỗ trống, từ từ bổ sung lại. Vì vô tình chiếm mất vị trí "cây bút số một" của Tống Minh Tông với Dương Gia Hoa, Lý Tích Quân trong lòng thực ra có chút áy náy. Nhưng không ngờ, Tống Minh Tông sau khi thất thế, liền giở trò mèo, đợi xem kịch vui của anh, xem cái gương méo của anh. Sau chuyện này, anh và Tống Minh Tông trong lòng nhau càng có thêm nhiều nút thắt, mối quan hệ càng trở nên vi tế.
Lý Tích Quân nhớ tới đánh giá của Tăng Tĩnh về mấy nhân vật chủ chốt ở Văn phòng UBND: Đinh Lỗi là điên cộng dâm, nhưng có tài tình; Vương Bạch Thạch là lười cộng tán (tản mạn), nhưng dễ chung sống; Tống Minh Tông là tâm cao cộng khí ngạo, năng lực bình thường, tâm cơ hạng nhất. Lúc đó anh còn đùa hỏi Tăng Tĩnh, trong mắt cô ấy mình là hình tượng gì. Tăng Tĩnh mím môi cười: "Đi một gã điên dâm, tới một báu vật nén dâm, cậu và Đinh Lỗi như nhau, đều là tài tình bức người, thư ký bẩm sinh, kẻ tám lạng người nửa cân thôi!"
Chủ nhiệm Lâm Bách Cường và Phó chủ nhiệm Lương Triều là hạng người nào, rất nhanh đã phát hiện ra nút thắt giữa Lý Tích Quân và Tống Minh Tông. Chủ nhiệm Lâm Bách Cường liền dặn Phó chủ nhiệm Lương Triều: "Lão Lương, ông tranh thủ thời gian tìm Minh Tông, nói chuyện tử tế, gõ cho nó một chút, phải chừa mặt mũi cho nó, nhưng cũng phải đánh cho nó đau, không được chiều nó."
Nói đến việc lên lớp chính trị cho người khác, Phó chủ nhiệm Lương Triều không chỉ thạo nhất, mà còn đặc biệt nhiệt tình. Thế là vào lúc sắp tan làm, Phó chủ nhiệm Lương Triều gọi Tống Minh Tông qua, trước hết khách khách khí khí rót cho nó chén trà, sau đó sầm mặt, bắt đầu lên lớp.
Ông ấy cũng không nói vòng vo, "Tôi nói Tiểu Tống này, chúng ta cũng là đồng nghiệp cũ rồi, tôi đối với cậu luôn rất quan tâm chăm sóc, chỉ cần có cơ hội, tôi tuyệt đối sẽ là người đầu tiên nghĩ đến cậu. Thực ra, tôi và Chủ nhiệm Lâm đều biết, từ khi Tích Quân và Gia Hoa gia nhập vào, phân công công tác lại, trong lòng cậu không thoải mái, không dễ chịu, đúng không? Không thoải mái là đúng, chứng tỏ cậu có lòng cầu tiến đấy, tôi và Chủ nhiệm Lâm hoàn toàn hiểu. Nhưng cậu cũng phải hiểu chúng tôi, hiện tại là thời kỳ đặc biệt, trên vai chúng tôi đè nặng bao nhiêu công việc, cậu cũng biết rõ. Điều chỉnh lại phân công công tác, chúng tôi là đã cân nhắc lặp đi lặp lại, cũng là được Thị trưởng Tần đồng ý. Cậu là người trong nghề, nên hiểu rất rõ, cái thứ viết lách này, không chỉ cần phải tôi luyện lâu dài, càng cần phải có thiên phú. Trong mắt chúng tôi, Tích Quân và Gia Hoa quả thực có công phu văn tự đáng kể, điểm này cậu chắc không phủ nhận nhỉ? Tôi và Chủ nhiệm Lâm cân nhắc một thời gian rất dài, cảm thấy để cậu ở vị trí hiện tại, vẫn là tương đối thỏa đáng, trước hết quá độ một thời gian, chỉ cần chịu khó học tập, nâng cao trình độ viết lách, còn có rất nhiều công việc quan trọng đợi cậu làm, cơ hội có đầy. Phải tin rằng, đôi mắt của lãnh đạo là sáng suốt! Nhưng cậu thì hay rồi, không chỉ không thể nhận thức rõ bản thân, còn hiểu lầm lãnh đạo lạnh nhạt với cậu. Cậu đó cậu, đối với công việc của Tích Quân không hợp tác, giở tâm cơ, dương phụng âm vi (ngoài mặt tuân theo nhưng sau lưng chống đối), những điều này đều nhìn trong mắt lãnh đạo và đồng nghiệp, cậu đây là đang tự hủy hoại tương lai, cuối cùng ngược lại hại chính bản thân mình. Nếu quả thực có ý kiến, muốn trút giận, nhắm vào tôi và Chủ nhiệm Lâm là được, trút lên người đồng nghiệp thì có gì hay? Tiểu Tống này, không thể tiếp tục như thế này nữa, bằng không thì đừng trách chúng tôi làm lãnh đạo không nể mặt mũi!"
Một tràng lời nói, nói đến mức Tống Minh Tông không còn mặt mũi nào, hận không thể tìm kẽ đất mà chui xuống. Nó lại không có gan đối đầu với Phó chủ nhiệm Lương Triều, đành liên tục đáp: "Vâng, vâng, vâng". Nó còn lặp đi lặp lại kiểm điểm bản thân, thề thốt bày tỏ: "Trước kia là tôi không đúng. Tôi biết lãnh đạo là vì tốt cho tôi, xin lãnh đạo yên tâm, tôi nhất định sẽ rút kinh nghiệm, hợp tác tốt với Tích Quân, làm việc cho tốt. Xin lãnh đạo tin tưởng tôi!"
Lần này, Tống Minh Tông hiểu lầm rằng Lý Tích Quân đi mách lẻo, điều này mới chiêu mời một tiết học chính trị của Phó chủ nhiệm Lương Triều. Trong lòng nó càng thêm tức giận: Hừ hừ, trước kia tên Đinh Lỗi kia, đó là tay lão luyện làm tài liệu, tài tử điên dâm công nhận, hợp tác công việc với hắn, tao nhận. Khó khăn lắm mới tiễn hắn đi, chưa làm được "cây bút số một" mấy ngày, đã ép tao nhường chỗ, còn bắt tao hợp tác với cái thằng nhãi vắt mũi chưa sạch Lý Tích Quân này. Dựa vào cái gì chứ? Mày Lý Tích Quân tính là thứ mấy? Mới trà trộn ở Văn phòng UBND mấy ngày? Một con chim lông còn chưa mọc đủ mà đã bay lên trời rồi? Hơn nữa, dù sao tao cũng ăn cơm ở Văn phòng UBND mấy năm rồi! Chưa từng thấy phân công thế này, làm gì có chuyện sư phụ cũ làm trợ thủ cho học đồ? Đây chẳng phải cố tình bắt nạt người ta sao, chẳng phải cố tình úp cái bô cứt lên đầu tao, đâm gai vào mắt tao sao? Hừ, còn ép tao kiểm điểm. Hỏi xem bà thím bán rau ngoài chợ, đặt lên người ai mà tâm lý có thể cân bằng được?
Cái tên Tống Minh Tông này cũng không phải kẻ đơn giản, có bối cảnh lớn. Năm đó nó tốt nghiệp Sư phạm Hải Nguyên, do là trường sư phạm trung cấp, gia đình đã tìm cho nó một chỗ trống giáo viên tiểu học. Nhưng người ta tâm khí cao, căn bản không muốn đi làm "trẻ con vương", thông qua người chú họ làm trưởng phòng ở Sở Tài chính tỉnh, một tờ lệnh điều động, đã đưa nó vào tập đoàn lớn nhất của thành phố Hải Nguyên - Tập đoàn Chế tạo Máy móc Trung Nguyên tỉnh Lĩnh Đông, làm phó giám đốc bộ phận năm sáu năm. Sau này, lại nói chí không ở thương trường, lại mặt dày cầu chú họ thông lộ quan hệ, cứng rắn nhét vào Văn phòng UBND thành phố. Người này mặt vuông tai lớn, cũng coi như khôi ngô tuấn tú. Theo như "Sờ xương thần toán" nói, tướng mạo kiểu này của nó, khá có khí tượng, chính là cái gọi là vật liệu làm quan. Lúc còn học trung học, nó đã có hứng thú vượt xa người thường đối với việc làm cán bộ, để tranh làm một cán bộ Đoàn, thế mà lại tích cóp số tiền tiêu vặt chú họ cho dịp Tết, tặng quà cho lãnh đạo nhà trường và thầy cô, sau đó lại mời bạn học trong lớp ăn một bữa ra trò, cuối cùng vẫn để nó làm được. Về học tập, nó không chịu bỏ công sức, chỉ muốn tìm mẹo, ân huệ nhỏ với bạn học học giỏi, lúc thi cử thì sống chết bắt người ta cho chép. Cha mẹ nó năm đó mắng nó, nếu đem cái khôn vặt dùng vào học tập, thế nào cũng không đến mức thi vào trung sư, ít nhất có thể thi vào các trường đại học khu vực như Đại học Triệu Hưng. Khốn nỗi nó tự cho mình là cao, không mấy người lọt vào mắt xanh của nó, thuộc loại chí lớn tài hèn, mắt cao tay thấp. Mọi người đều biết nó có một người chú họ lợi hại, đắc tội không nổi, nên lười để ý đến nó. Trong Văn phòng UBND thành phố, bao nhiêu năm rồi, ngoài Đinh Lỗi khiến nó không phục không được ra, bao gồm Lương Triều, Vương Bạch Thạch những lão thần tử này, nó cho rằng đều là những vai diễn nhờ người mà thành sự, không đủ để đảm đương đại sự. Thế là nó càng coi thường mọi thứ, giọng điệu nói chuyện rất lớn, lúc nào cũng trong tư thế không nhường nhịn, khiến ai ai cũng có khoảng cách với nó.
Việc Phó chủ nhiệm Lương Triều lên lớp chính trị cho nó, thực tế không có người thứ ba biết. Nhưng bản thân Tống Minh Tông trong lòng có tật, cứ cảm thấy trong ánh mắt mọi người nhìn nó có ý mỉa mai, càng cảm thấy không có mặt mũi. Trước kia người khác đều vì chú họ của nó mà nhường nó, cũng chiều hư cái lòng dạ hẹp hòi của nó, không chịu nổi một chút ấm ức. Không mấy ngày, nó không biết từ đâu nhìn thấy một đôi câu đối, rất có cảm xúc, liền sửa chữa một chút, rồng bay phượng múa chép lên bảng đen nhỏ trong văn phòng:
Vạn sự thế cố chẳng do ta,
Một cõi oan ức lại trách trời.
Mọi người không biết nó đã xảy ra chuyện gì, chỉ tưởng là đang cằn nhằn, cũng không ai trả lời nó, đều coi như không nhìn thấy. Huống hồ lúc nó "đại diện cây bút số một" ban đầu, cái bộ dạng hung hăng đó, mọi người nhẫn nhịn đã lâu, đều giấu sự phản cảm trong lòng, thế mà không một ai chịu nhắc nhở nó. Ngược lại Phó chủ nhiệm Vương Bạch Thạch hì hì ha ha nói đùa với nó: "Tiểu Tống, chữ viết không tệ nha, rồng bay phượng múa, đã đạt được bảy phần thần vận của thảo thánh Trương Húc!"
Khi đi làm, Phó chủ nhiệm Lương Triều theo thói quen đi tuần tra các văn phòng một lượt, nhìn thấy cái bảng đen nhỏ đó, mắt quét một vòng trên mặt mọi người. Ông ấy hiểu ra tất cả, hóa ra lúc đó Tống Minh Tông kiểm điểm là giả vờ, trong lòng sớm đã một trăm phần không phục. Phó chủ nhiệm Lương Triều dùng mũi "hừ" một tiếng, sắc mặt giận dữ đầy mặt, chẳng nói gì, quay người bỏ đi. Suốt mấy ngày liền, mọi người vẫn đi làm tan làm như thường, việc ai nấy làm, đôi câu đối chói mắt kia, thế mà chẳng có ai đi xóa nó. Cuối cùng vẫn là Phàm Ly Kỳ không chịu nổi, cảm thấy đôi câu đối này ý vị uy hiếp lãnh đạo quá đậm, nếu để Thị trưởng Tần Đông Giang nhìn thấy, Tống Minh Tông không gặp xui xẻo mới là lạ. Thế là anh ta tiến lên vừa xóa, vừa nói: "Làm mới lại thôi, làm mới lại thôi." Thế nhưng thay vào nội dung gì thì tốt nhỉ? Tăng Tĩnh nói: "Bây giờ không phải đang kiến tạo thành phố du lịch ưu tú sao? Dương Gia Hoa còn bị rút sang 'Ban Kiến tạo Ưu tú' giúp đỡ nữa kìa. Cứ thay bằng nội dung này, cũng coi như hô ứng từ xa với Dương Gia Hoa, ủng hộ công việc của anh ấy." Thế là Phàm Ly Kỳ viết lên "Công tác 'Kiến tạo ưu tú', mỗi người đều có trách nhiệm".
Lại qua một thời gian, tại Văn phòng Thành ủy, Văn phòng UBND do Thành Vĩ và Lương Triều dẫn đầu, các tú tài của "Hai văn phòng" lại ngồi cùng nhau ăn uống. Trên bàn tiệc, Tống Minh Tông thế mà lại hiếm hoi uống say, giở thói rượu chè. Lúc đó đang uống canh rùa, thằng nhãi này dùng đũa gõ vào mai rùa trong bát canh, kêu cạch cạch, lớn tiếng nói lời điên rồ: "Lão rùa già ơi lão rùa già, mày dám chỉnh tao sau lưng. Trong đại viện Chính quyền, tao sợ... sợ... sợ ai bao giờ? Hả, sợ ai?" Người Văn phòng Thành ủy không hiểu ra sao, người Văn phòng UBND đều nhìn chằm chằm Phó chủ nhiệm Lương Triều. Chỉ thấy ông ấy giận đến mức mặt đỏ bừng, bỗng chốc đứng dậy, hất tay bỏ đi. Những người còn lại nhìn nhau ngơ ngác, một cảm giác tai họa sắp ập đến dâng lên trong lòng.
Sau chuyện đó, Lý Tích Quân và Tăng Tĩnh tản bộ, đội dưới đầy trời sao, thảo luận tại sao Tống Minh Tông trông thông minh như vậy, lại không màng tất cả mà đối đầu với lãnh đạo. Tăng Tĩnh nói: "Đố kỵ thôi, khí lượng lại nhỏ chút nữa. Cậu và Gia Hoa thăng tiến nhanh thế này, nó trong lòng có kháng cự. Đúng là khôn vặt, đại hồn (kẻ đại ngu)!" Lý Tích Quân tiếp lời, nói đùa:
Kẻ ngu ngông nghênh ngang chốn quan trường,
Đúng sai phải trái chẳng phân tường.
Đâm vào tường nam không biết tỉnh,
Nằm trên đất đếm sao trời!
Mối quan hệ nhân sự ở cơ quan thật vi tế, vốn là Tống Minh Tông đố kỵ Lý Tích Quân, bây giờ lại chuyển hóa thành mâu thuẫn giữa Tống Minh Tông và Phó chủ nhiệm Lương Triều, hai người thế mà đấu pháp với nhau.
Tuyệt chiêu của Tống Minh Tông là làm loạn, Phó chủ nhiệm Lương Triều lại cao tay hơn một bậc, ông ấy không thèm để ý đến Tống Minh Tông nữa, treo nó lên như cá muối, phơi nó ra, nhiệm vụ công tác không phân cho nó, mở họp cũng không thông báo cho nó, đi công tác cũng không gọi nó, bàn ăn không chừa cho nó một cái ghế. Thế này rồi, Tống Minh Tông liền không có việc gì làm, nhìn mọi người bận rộn ra vào, cảm giác mất mát mãnh liệt khiến nó ngồi đứng không yên, thế nhưng lại không có cách nào. Nó và Dương Gia Hoa làm việc cùng phòng, sau khi Dương Gia Hoa tạm thời rút sang "Ban Kiến tạo Ưu tú", nó liền một người một văn phòng. Nó không chịu ngồi yên, đi làm liền bưng cái chén trà, ung dung đi các văn phòng khác tán gẫu, gặp người là bắt chuyện, câu được câu chăng hóng hớt, người khác cũng không đắc tội nó, cứ nhạt nhẽo ứng phó. Có đôi khi, nó lại cười lớn một cách khoa trương, dường như rất vui vẻ, cách mấy văn phòng đều có thể nghe thấy tiếng cười của nó. Nó đặc biệt thích đến văn phòng lớn của Lý Tích Quân để tán gẫu, nhưng cố tình không bắt chuyện với Lý Tích Quân, chỉ tìm Tăng Tĩnh và Ôn Hòa Bình câu được câu chăng huyên thuyên. Tiểu Tăng và Tiểu Ôn vốn rất bận, nhưng cũng không thể không tranh thủ phụ họa mấy câu, không dám lạnh nhạt quá với nó. Thế nhưng, chỉ cần nghe thấy tiếng bước chân "cộp cộp" của Lâm, Lương trên hành lang, hoặc nghe thấy tiếng ho, tiếng nói chuyện của họ, Tống Minh Tông liền giống như chuột nghe tiếng mèo kêu, im hơi lặng tiếng chuồn mất.
Thấy Tống Minh Tông vì đố kỵ mình mà gây ra bao nhiêu chuyện, cùng Phó chủ nhiệm Lương Triều qua lại đọ sức, Lý Tích Quân không khỏi kinh hãi đến mức sống lưng lạnh toát: Xem ra Văn phòng UBND thật không dễ trà trộn. Anh thầm nhắc nhở bản thân, kẹp đuôi làm người, làm việc hết sức cẩn thận. Khi mọi người ở cùng nhau, không ai nhắc đến hai chữ "Tống Minh Tông", mọi người ngầm có một dự cảm, sớm muộn gì Tống Minh Tông cũng sẽ gây ra chuyện gì đó, ít dính líu đến nó là tốt nhất. Có đôi khi, Lý Tích Quân cũng muốn chủ động tìm Tống Minh Tông giao tiếp một chút, gợi ý nó điều chỉnh tâm thái, đừng tiếp tục cao điệu phô trương sự bất bình của mình, cứ tiếp tục đối kháng với lãnh đạo như thế này, kẻ chịu thiệt chắc chắn là nó, tuyệt đối không phải lãnh đạo. Thế nhưng, Tống Minh Tông ở văn phòng không trả lời anh, gặp trên hành lang nhỉ, lại là mũi vểnh lên trời, bộ dạng "đừng chọc vào tao". Lý Tích Quân thở dài một hơi, nghĩ thầm thôi bỏ đi, hà tất phải tự chuốc lấy sự nhàm chán.
Từ ngày đầu tiên bước vào Văn phòng UBND, Lý Tích Quân đã cảm nhận được tình người nóng lạnh ở nơi này, mọi người lòng cách lòng, bề ngoài hì hì ha ha, âm thầm đề phòng đối phương, căn bản không dám hy vọng xa vời sẽ tìm được người bạn thâm giao trong đó. Khi bắt tay làm quen với đồng nghiệp mới, một cô gái trong số đó mặt mũi đoan trang, tuổi tác xấp xỉ mình, bàn tay mềm mại nóng hổi, đôi má như mỡ cừu bạch ngọc vốn có bay lên hai vệt ráng đỏ, đôi mắt đẹp ngượng ngùng, liếc nhìn anh một cái, lại vội vàng cúi đầu xuống, khẽ nói: "Cuối cùng anh vẫn đến rồi." Lý Tích Quân trong lòng chấn động, như bị điện giật, ngẩn người nửa ngày, một cảm giác kỳ lạ quen thuộc dâng lên trong lòng. Mấy ngày tiếp theo, Lý Tích Quân luôn cảm thấy ngứa ngáy trong lòng, không kìm lòng được lén nhìn về phía cô ấy, cô ấy lại như cố ý tránh né, cứ cúi đầu, tự mình bận rộn.
Sau này, Lý Tích Quân mới biết, cô gái này chính là bạn học tiểu học của mình, tên là Tăng Tĩnh! Lý Tích Quân mãi mãi sẽ không bao giờ quên đoạn ký ức trong quá khứ đó. Vào buổi chiều tà mùa xuân năm mười một tuổi, anh đến bãi sông bên sông Thuận Phong chăn bò. Mỹ nữ nhỏ trong lớp Tăng Tĩnh, dưới sự che chở của người cha thị trưởng, trên bãi cỏ ven sông đuổi bắt chạy nhảy, cười khúc khích không ngừng, bên cạnh là mấy con trâu nước đã ăn no nằm đè xuống nhai lại, ậm ừ quất đuôi xua ruồi. Ánh hoàng hôn ấm áp, bãi cỏ xanh mướt, dòng nước trong vắt, còn có mỹ nữ nhỏ Tăng Tĩnh, thật là đầy chất thơ, khung cảnh mãi mãi dừng lại trong tâm hồn non nớt của anh.
Anh như bị ma xui quỷ khiến viết vào vở bài tập "Tăng Tĩnh, thật đẹp". Giáo viên chủ nhiệm là một ông già, một người tốt nghiệp trung học cơ sở thường xuyên nói "chúng ta" thành "các cháu", ông ấy nói việc này cho bố của Lý Tích Quân. Bố anh tức giận mắng: "Đứa trẻ nít ranh, chỉ nghĩ mấy chuyện xấu xa không biết xấu hổ, sau này lớn lên còn ra thể thống gì!" Vừa mắng vừa cầm lấy chổi, không nói không rằng, ấn tiểu Tích Quân xuống đánh cho một trận tơi bời, "Tao bảo mày viết, tao bảo mày viết... có biết xấu hổ không, có biết xấu hổ không... nhà người ta là con gái cưng của thị trưởng, thằng nhãi mày tính là cái rắm gì!" Đánh đến mức mông tiểu Tích Quân xanh một miếng tím một miếng, hai tuần không bò dậy nổi. Mẹ của Lý Tích Quân xót con rơi nước mắt, mắng bố anh là kẻ lang tâm cẩu phế, nếu đánh chết con thì ai đưa tang. Sau sự việc, trận đòn này quả thực đã để lại ký ức cực kỳ sâu sắc cho Lý Tích Quân, để lại một vết sẹo hình chữ thập trên mông anh. Vết sẹo để lại từ thời thơ ấu này, cùng với mỹ nữ nhỏ Tăng Tĩnh, khắc sâu trong linh hồn, cùng anh trưởng thành...
Hóa ra, sau khi Tăng Tĩnh tốt nghiệp đại học, ông bố đã xuống biển kinh doanh thông qua quan hệ, điều con gái vào Văn phòng UBND. Tăng Tĩnh là một cô gái đoan trang hiền thục, tuệ tâm diệu thủ, chồng là Lư Tiểu Hoa kinh doanh bất động sản, nghe nói gia sản không nhỏ. Hai vợ chồng cũng có những điều không như ý, không biết vì lý do gì, kết hôn bao nhiêu năm rồi, bụng của Tăng Tĩnh vẫn chưa thấy động tĩnh gì. Người phụ nữ chưa từng sinh con, vóc dáng chẳng khác nào thiếu nữ. Khi đi làm, Tăng Tĩnh luôn thu xếp gọn gàng, xinh đẹp, thanh thoát, dung hợp hương vị độc đáo của thiếu nữ và thiếu phụ. Cô tốt nghiệp Đại học Huệ Châu, vì là hệ cao đẳng hai năm, nên đi làm sớm hơn Lý Tích Quân hai năm. Đừng nhìn cô học ngoại ngữ, thực ra cô cũng như vạn vạn cô gái khác, là một người yêu văn học. Từ khi còn tiểu học, Lý Tích Quân đã biết cô thích ngâm thơ, tản văn. Từ khi học trung học cơ sở, cô đã bắt đầu đăng một số bài văn nhỏ trên tạp chí của trường, "Nhật báo Hải Nguyên", còn được mời làm tác giả đặc biệt của "Văn nghệ Hải Nguyên". Sau khi vào Văn phòng UBND, cô vẫn yêu văn học, chỉ là ngòi bút càng lão luyện, nét bút càng tinh tế hơn. Có người nói, cô gái tốt không nhất định thích văn học, nhưng cô gái thích văn học nhất định là cô gái tốt. Cô gái ngoan ngoãn có vẻ ngoài đoan trang hiền thục, nội tâm tuôn chảy sự lãng mạn này, đã giành được sự yêu mến của lãnh đạo và đồng nghiệp. Tài nữ không nhiều, tài nữ cộng mỹ nữ lại càng ít, Tăng Tĩnh rất nhanh được đề bạt làm PhóChủ nhiệm khoa viên. Đàn ông chơi chính trị, thường giống hệt phụ nữ, trước mặt mang bộ mặt cười, sau lưng giấu dao lạnh; phụ nữ chơi văn tự thì thế nào cũng không giống đàn ông, tinh tế thì tinh tế, trữ tình thì trữ tình, lãng mạn thì lãng mạn, cuối cùng vẫn thiếu chút khí tượng. Tuy nhiên, thơ ca, tản văn dù sao cũng khác với công văn, những công văn quy củ, tỉ mỉ, đứng đắn đó, căn bản không phải là thứ con gái giỏi. Cho nên, Tăng Tĩnh vào Văn phòng UBND mấy năm rồi, PhóChủ nhiệm khoa viên cũng được đề bạt, quy trình xử lý công văn thì quen thuộc, hoàn thành soạn thảo tài liệu thông thường cũng không vấn đề gì, nhưng tài liệu lớn thì vẫn không cầm lên nổi. Cho nên, trong lòng mọi người đều thích cô, công việc lại không được trọng dụng.
Ngoài Tăng Tĩnh, cùng ở văn phòng lớn với Lý Tích Quân còn có hai nữ đồng chí, một người họ Trương, người ta gọi là "Dì Hảo", đã gần năm mươi tuổi rồi, cũng là PhóChủ nhiệm khoa viên, chủ yếu phụ trách nhận, gửi, truyền văn bản, còn kiêm luôn công việc lưu trữ hồ sơ. Dì Hảo vóc dáng làn da đều còn tốt, nhất là tâm thái trẻ trung, yêu nói yêu cười, cởi mở hoạt bát, dường như chưa bao giờ có chuyện có thể khiến dì phải phiền não. Gần đây, Dì Hảo mê khiêu vũ, trước khi đi làm buổi sáng, sau khi tan làm buổi chiều, bất di bất dịch đi đến quảng trường văn hóa, mặc quần áo rộng rãi, ăn mặc diêm dúa, cùng với nam vũ công đẹp trai đó bắt cặp, mười phần hào hứng, mười hai phần phấn khích. Lên làm việc, tán gẫu trong văn phòng, ba câu không rời khiêu vũ. Mọi người trêu chọc: "Dì Hảo ơi là dì Hảo của tôi, dáng người càng nhảy càng nóng bỏng, nhảy với trai đẹp sướng nhỉ, phấn khích nhỉ?" Dì Hảo đáp: "Sướng nha, phấn khích chết đi được. Ngày nào cũng ra một thân mồ hôi, dễ chịu lắm!" Phó chủ nhiệm Vương Bạch Thạch chế giễu dì: "Dì tất nhiên sướng rồi, buổi tối chồng cho dì hạnh phúc, ban ngày lại có trai đẹp cho dì dễ chịu!" Dì Hảo nghẹn lời, kéo tai Phó chủ nhiệm Vương Bạch Thạch, nói: "Muốn chết à, chỉ có cái miệng rẻ tiền 'Chủ nhiệm ba con chim' nhà anh, chị già đây chính là muốn hạnh phúc, càng muốn dễ chịu, thì sao nào!"
Một nữ đồng chí khác tên là Lý Thuận Cơ, điều vào sau Lý Tích Quân và Dương Gia Hoa, là một nhân viên đánh máy, bình thường cũng giúp đỡ Tăng Tĩnh, Dì Hảo. Cô ta cũng khoảng hai mươi tuổi, tóc xõa ngang vai dài, khuôn mặt nhỏ như hoa đào, hơi có chút béo trẻ con, hai lúm đồng tiền rất bắt mắt, hơi thở thanh xuân đó là che cũng không che được, giấu cũng không giấu nổi. Có một lần, Vương Bạch Thạch thực sự không chống đỡ nổi, nhằm vào hai lúm đồng tiền nhéo một cái, Lý Thuận Cơ lập tức chìa tay ra, mắng yêu: "Đưa hai triệu đây, một lúm đồng tiền một triệu!" Cô nàng này lớn lên xinh đẹp như một đóa hoa, khi còn học trung học đã là tâm điểm theo đuổi của các chàng trai, cũng vì thế không dùng tâm trí vào học hành, sau khi trượt đại học thì ở nhà chờ việc, tự trào là "Mụn (đợi) mỹ nhân". Kết quả, cha cô gửi gắm quan hệ đến chỗ Chủ nhiệm Lâm Bách Cường, muốn tìm cho cô một công việc, dù là làm đánh máy, phục vụ gì cũng được. Chủ nhiệm Lâm Bách Cường khó xử, Văn phòng UBND đâu phải nơi ai cũng có thể vào? Liền thoái thác nói, vậy thì dẫn tới xem thử đi. Khi cô nàng xinh đẹp Tiểu Cơ e lệ đứng trước mặt, Chủ nhiệm Lâm Bách Cường mắt cũng hoa cả lên, không nói hai lời, sảng khoái đồng ý ngay. Dì Hảo hỏi ông ấy: "Chẳng phải ông nói Văn phòng UBND không phải đại học thì không cần sao?" Lâm Bách Cường đáp: "Bà hiểu cái gì, xinh đẹp cũng là lực lượng sản xuất, xinh đẹp chính là tố chất cao. Bà đó bà, nên thay đổi bộ não đi!" Khi Lý Thuận Cơ mới vào, cúi mày khẽ cười, giọng nói lại giòn tan, mọi người đều vui mừng, tưởng rằng trên trời rơi xuống một nàng "Thất tiên nữ". Không được mấy ngày, cá tính điên điên khùng khùng của cô ta liền lộ ra. Mọi người đều ngẩn người, hóa ra đều là tự mình đa tình, nhầm "Thất tuyến nữ" (tiếng Lĩnh Đông, thất tuyến là thần thần kinh kinh - điên điên khùng khùng) thành "Thất tiên nữ". Chỉ có tài xế Tiểu Trương, như con mèo nhớ mùi tanh của cá, có việc không có việc cứ chui vào phòng đánh máy. Cái miệng rẻ tiền của Phó chủ nhiệm Vương Bạch Thạch cũng không kiêng kỵ, mỗi lần thấy Tiểu Trương từ phòng đánh máy ra, liền ôm lấy anh ta, thì thầm gọi "Thất gia".
Không lâu sau, công việc kiến tạo thành phố du lịch ưu tú toàn quốc của thành phố Hải Nguyên hoàn thành viên mãn, quả nhiên còn được bình chọn. "Ban Kiến tạo Ưu tú" cũng hoàn thành sứ mệnh lịch sử của nó, vinh quang ban sư hồi triều (thu quân về triều), quay trở lại Văn phòng UBND. Chủ nhiệm Lâm Bách Cường và Phó chủ nhiệm Lương Triều sau khi thương lượng, cân nhắc các yếu tố như Tống Minh Tông làm loạn tâm trạng, Dương Gia Hoa trở về, quyết định điều chỉnh nhỏ phân công công tác của Văn phòng UBND. Lý Tích Quân và Ôn Hòa Bình, Tăng Tĩnh thành một nhóm. Tiểu Ôn phụ trách "Bản tin công tác Hải Nguyên", chủ yếu báo cáo cho lãnh đạo từ phó phòng trở lên đọc, nắm bắt động thái công tác; Tăng Tĩnh chủ yếu phụ trách biên tập phát hành "Thông tin công tác Hải Nguyên", hạ phát cho các đơn vị trực thuộc thành phố và các thị trấn; Lý Tích Quân đứng đầu, phụ trách xét duyệt văn bản do hai người soạn thảo, sau đó giao cho Phó chủ nhiệm Lương Triều ký phát. Sau khi ba người tổ hợp lại, Tăng Tĩnh vô cùng vui mừng, khuôn mặt nhỏ như mỡ cừu bạch ngọc, vì phấn khích mà đỏ ửng. Ba người đặt bàn làm việc sát lại với nhau, đây coi như là một nhóm, cũng thuận tiện cho công việc. Tăng Tĩnh không giấu nổi sự kích động trong lòng, cười nói rạng rỡ với Lý Tích Quân: "Anh Tích Quân, sau này việc lớn về anh và Tiểu Ôn, việc nhỏ về em, việc quét dọn, lấy nước các việc này em bao hết. Hi hi..." Một câu "Anh Tích Quân", gọi đến mức Lý Tích Quân trong lòng ấm áp. Anh sờ vào vết sẹo hình chữ thập trên mông, trong đầu lại hiện ra buổi chiều tà thời thơ ấu đó... con trâu già ăn no, ánh hoàng hôn ấm áp, bãi cỏ xanh mướt, dòng nước trong vắt, mỹ nữ nhỏ Tăng Tĩnh đuổi bắt nô đùa...
Nhân sinh thật kỳ diệu, vòng vo, lại quay trở lại.
Được ở cùng nhóm với Tăng Tĩnh, Ôn Hòa Bình, và làm người dẫn đầu, Lý Tích Quân trong lòng rất vui. Nhưng anh vui mừng khôn xiết, lại có thêm một tâm sự. Nói chung, "cây bút số một" trong Văn phòng UBND, chắc chắn là người cầm tài liệu lớn, báo cáo lớn, diễn văn lớn, giống như chỉ huy dàn nhạc, đó là nhân vật chính không thể chối cãi, tất cả mọi người đều phải xoay quanh đũa chỉ huy của hắn, các loại sáo ngắn, kèn trombone, violin, cello khác đều là nhân vật phụ, người ta bảo cậu thổi cậu mới thổi, bảo cậu kéo cậu mới kéo. Lý Tích Quân làm người tuy khiêm tốn, nhưng lại tâm mang đại chí, lúc mới vào Văn phòng UBND, chính là vì "cây bút số một" mà tới. Huống hồ thời gian trước công tác khá được lãnh đạo khẳng định, tài liệu điều tra cũng là xuất sắc nhất trong ba nhóm, hơn nữa tại đại hội nhận được sự khẳng định nhất trí của lãnh đạo, bản thảo diễn văn hội nghị giảm nghèo soạn cho Bí thư Lữ Quốc Hoa, cũng nhận được sự khen ngợi của lãnh đạo. Thế nhưng sau khi điều chỉnh phân công, anh bị phân vào nhóm thông tin, còn nhóm tài liệu lớn lại giao cho Dương Gia Hoa. Ý kiến của lãnh đạo là, Dương Gia Hoa dù sao cũng đi làm sớm hơn mấy năm, hơn nữa đã ở vị trí trưởng phòng tin tức của "Thời báo Hải Nguyên" một thời gian dài, nắm bắt tương đối toàn diện về thế cục phát triển kinh tế xã hội của toàn thành phố. Lý Tích Quân không phục, nhưng lại không thể tranh cao thấp với Dương Gia Hoa, trong lòng rất bức bối.
Không mấy ngày, Lý Tích Quân liền nhận ra, làm công tác thông tin không hề đơn giản. Bê nguyên xi bộ sách giáo khoa đó là không được, cái gọi là mười hai chữ quyết "thật, áp dụng, giản minh, chính xác, kịp thời, nhanh chóng", chỉ có thể viết ra "thông tin ngốc". Nếu muốn viết ra "thông tin ngoan" làm vừa lòng lãnh đạo, trong đó có rất nhiều diệu kế. Một là tìm "điểm sáng" trong cái bình thường. Trong cái bình bình vô vị tìm ra điểm tựa, tiến hành "gia công", tạo ra điểm sáng, hơn nữa lại không để người ta nhìn ra dấu vết "gia công". Hai là đào sâu trong cái nông. Nói chung tư liệu các đơn vị bên dưới cung cấp, đều chỉ là trần thuật đơn giản, hoặc liệt kê một số số liệu. Thật sự muốn đào bới ra thứ có trọng lượng, vẫn phải dựa vào Văn phòng UBND họ, thông qua theo dõi điểm nóng, nhìn thấu điểm khó, điều tra thực địa, v.v., cầu sâu trong cái nông, tìm hương trong cái hôi, từ trong thông tin rác bới ra thứ lãnh đạo thích. Ba là cầu rộng trong cái hẹp. Từ điển hình đơn nhất, thông qua phân tích, tổng hợp, tinh luyện, từ đó tìm ra thứ mang tính quy luật, tính phổ biến và tính đại diện. Bốn là lấy cũ đổi mới. Cùng tiến với thời đại mà, cùng một việc, dùng khẩu hiệu chính trị tươi mới đóng gói một chút, nhắm vào khẩu vị của lãnh đạo, thêm chút gia vị, "xào" lại lần nữa thì khác rồi. Dù sao, công phu sâu lắm đấy.
Tâm sự của Lý Tích Quân không hề giấu được đôi mắt của Phó chủ nhiệm Lương Triều, nhiệt tình "lên lớp chính trị" cho người khác của Phó chủ nhiệm Lương Triều được kích hoạt. Ngày này sau khi đi làm, Phó chủ nhiệm Lương Triều gọi anh qua, bắt đầu "lên lớp chính trị".
Phó chủ nhiệm Lương Triều nói: "Tiểu Lý, mấy kỳ 'Bản tin công tác Hải Nguyên' và 'Thông tin công tác Hải Nguyên' gần đây rất tốt, làm rất được." Khen ngợi mấy câu, rồi chuyển giọng, nói, "Ừm... lần điều chỉnh phân công này, cậu có suy nghĩ gì? Có thể nói với tôi, chúng tôi đều rất coi trọng cậu, cứ mạnh dạn nói không sao cả. Cậu cũng biết, mảng thông tin này chia cho cậu, tài liệu lớn kia chia cho Gia Hoa. Cậu đừng cho rằng mảng việc thông tin này không quan trọng, thực sự nếu nghĩ thế, thì cậu sai rồi. Chúng tôi đều biết, cậu viết tài liệu lớn, không vấn đề gì cả. Bản thảo diễn văn lần trước viết rất xuất sắc, Bí thư Lữ còn đặc biệt khen ngợi cậu trước mặt chúng tôi đấy. Để cậu phụ trách nhóm thông tin, chính là thể hiện chúng tôi đang khẳng định cậu, trọng dụng cậu! Bây giờ mảng công tác thông tin này, trong nhiệm vụ công tác của văn phòng chúng tôi, đóng vai trò ngày càng nặng. Là trung tâm vận hành chính vụ của toàn thành phố, các thị trấn, các đơn vị trực thuộc thành phố và liên lạc chính vụ của chính quyền thành phố, cơ bản đều thông qua văn phòng chúng tôi, phương thức chủ yếu là thông qua kênh báo cáo thông tin, có thể nói nhóm thông tin các cậu chính là tai và mắt của lãnh đạo thành phố, nếu công tác thông tin làm tốt, phát huy vai trò tham mưu tốt, thì các cậu thậm chí ở một mức độ nào đó là đóng vai trò bộ não bên ngoài của lãnh đạo. Mấy ngày trước Chủ nhiệm Lâm nói với tôi, từ khi cậu lãnh đạo nhóm thông tin, công tác thông tin tiến bộ rất nhanh. Cậu không biết đấy thôi, trước kia mảng này là Tổ Thiên Tự dẫn Tiểu Tăng, Tiểu Ôn và Tiểu Điền họ đang làm, người tuy không ít, công tác lại chả ra sao. Thông báo hàng tháng về công tác thông tin của Quế Á, Hải Nguyên chúng tôi đều đếm ngược từ dưới lên, cậu nói có mất mặt không? Làm cho tôi và Chủ nhiệm Lâm đều không dám qua bên đó họp, không ngẩng đầu lên được mà! Vì mảng công tác này, chúng tôi cũng không ít lần bị Thị trưởng Tần phê bình, nói chúng tôi vừa điếc vừa câm vừa mù vừa ngốc, không nhìn thấy sự thay đổi tình hình, không truyền ra được những điều muốn nói, không nghe được tiếng lòng của quần chúng, càng không có trình độ cung cấp cho lãnh đạo những ý kiến và gợi ý gì. Nói đi cũng phải nói lại, công tác thông tin không đẩy lên được, tôi cũng không trách họ. Họ không phải không nỗ lực, không phải không cầu tiến, mà là trình độ theo không kịp. Bò thì vẫn là bò, chạy thế nào cũng không chạy qua ngựa. Cậu không biết đâu, Thiên Tự vì làm tốt công tác thông tin, mông dính chặt trên ghế cả ngày, đều ngồi ra bệnh trĩ rồi. Cậu nhìn cậu ấy bây giờ đi vệ sinh, một lần ngồi là nửa ngày, bây giờ mọi người đều gọi cậu ấy là 'Vệ sinh Thiên Tôn'. Cho nên, Tiểu Lý, cậu làm công tác thông tin, là tôi điểm tướng, cậu phải cứu sân cho tôi đấy!"
Nghe xong những lời này, trong lòng Lý Tích Quân thoải mái hơn nhiều. Lương Triều thấy, biết lời nói của mình có hiệu quả, lại làm bộ thần bí nói với anh: "Tiểu Lý, thực ra cậu và Gia Hoa, ai cũng không kém ai, kẻ tám lạng người nửa cân. Nhìn Gia Hoa bây giờ cầm tài liệu lớn, nóng vội rồi à? Đừng vội, xem marathon chưa? Người chạy ra khỏi vạch xuất phát đầu tiên, chắc chắn không lấy được huy chương vàng, người lấy huy chương vàng là người chạy phía sau nó ung dung đấy. Hiểu ý tôi không? Ha ha... tôi không chỉ cho cậu hiểu rõ, tự mình nghĩ đi." Lý Tích Quân trong lòng vui lên, Lương Triều này cũng quá biết nói, đồ dẹt cũng có thể nói thành tròn! Sợ ông ấy vạch trần mối quan hệ cạnh tranh vi tế giữa mình và Dương Gia Hoa, Lý Tích Quân chặn ngang câu chuyện, nói: "Tôi nhất định sẽ không phụ sự kỳ vọng của lãnh đạo, bỏ công sức, dùng sức mạnh, đưa công tác đi lên, tuyệt đối không làm mất mặt ông. Ông yên tâm đi!"
Phó chủ nhiệm Lương Triều nói: "Tiểu Lý chính là không giống người thường mà, không chỉ năng lực mạnh, mà bụng dạ cũng lớn, không giống một số người... cố gắng làm đi, cứ dựa vào trình độ của cậu, năm nay công tác thông tin tôi có lòng tin đánh trận trở mình!"
Sau này, Lý Tích Quân nghĩ, trách không được người khác đều gọi Phó chủ nhiệm Lương Triều là "Giáo sư lớp chính trị"! Người ta đúng là có bản lĩnh đó, dỗ dành cậu, lừa gạt cậu, nâng bợ cậu, biến công việc không ai chú ý thành rất quan trọng, làm cậu không chỉ không cảm thấy oan ức, còn cảm thấy rất được trọng dụng. Qua lời ông ấy nói, ngược lại cảm thấy nợ ân tình của lãnh đạo, không bán mạng làm việc thì thật ngại quá. Anh lại nghĩ, tên Tống Minh Tông này thật không đáng, vì đố kỵ mình, làm căng thẳng với hai lãnh đạo Lâm, Lương, bây giờ mới phát hiện làm việc mù quáng, người thực sự thay thế nó lại là Dương Gia Hoa. Còn mình, tiếp nhận cây súng kia của Tổ Thiên Tự, mà người ta thì hớn hở, bộ dạng như trút được gánh nặng. Thật là châm biếm mà! Công tác thông tin không dễ làm, làm sao đây? Lãnh đạo đã đeo vòng kim cô lên đầu mình rồi, đâm lao phải theo lao thôi.
Tục ngữ nói rất hay, khéo cũng không thể không có gạo mà nấu cơm. Muốn làm tốt công tác thông tin, trước hết phải dựa vào bên dưới báo cáo kịp thời các loại động thái, sau đó Lý Tích Quân họ mới có gạo để nấu cơm, tiến hành cái gọi là sàng lọc và gia công. Vốn có quy định rõ ràng, các thị trấn mỗi tháng ít nhất báo cáo năm kỳ "Động thái công tác", các đơn vị trực thuộc thành phố mỗi tháng ít nhất báo cáo ba kỳ "Động thái công tác". Thế nhưng, nhân viên thư ký cơ sở cũng không dễ dàng, ngày ngày sao chép, đón khách tiễn khách, cộng thêm lại phải phục vụ các sếp lớn nhỏ trong đơn vị, xử lý các loại công việc hội nghị danh mục, còn phải chịu đựng "sự khảo nghiệm của cồn", sớm đã đầu bù tóc rối. Một số thư ký cơ sở, uống rượu, đánh bạc, hát hò, nhảy múa mười tám loại vũ nghệ đều tinh thông, chỉ là bỏ bê cây bút dùng để ăn cơm đó. Huống hồ phục vụ lãnh đạo đơn vị mình còn không kịp, đâu có thời gian rảnh rỗi ứng phó với thư ký của thành phố, viết cái gì động thái công tác? Các đơn vị các cấp văn phòng chỉ tiếp nhận sự hướng dẫn nghiệp vụ của Văn phòng UBND, căn bản không có quan hệ lãnh đạo cứng rắn nào, người ta không nghe lệnh, cậu cũng không có cách nào.
Tất nhiên, một số nhân viên thư ký cơ sở mới điều vào các đơn vị trực thuộc thành phố, trẻ tuổi khí thịnh, tính tích cực cao, xông xáo, báo cáo động thái công tác sẽ nhiều hơn, nhưng không qua một năm, chắc chắn liền mềm nhũn xuống. Nguyên nhân rất đơn giản, bởi vì họ viết tốt đến đâu, chuyển tiếp nhiều đến đâu, đó cũng là vô ích, Văn phòng UBND cậu không đề bạt được người ta, đợi người ta tỉnh ngộ ra, cũng chẳng còn tâm trí phục vụ cậu nữa. Thư ký các thị trấn tương đối nghe lệnh, đối với Văn phòng UBND ít nhiều có chút tâm lý kính sợ, cơ bản có thể hoàn thành nhiệm vụ năm kỳ mỗi tháng, đáng tiếc là chất lượng theo không kịp, chảy về phía tầm thường, hoặc là nói suông, bàn hời hợt; hoặc là khua chiêng gõ trống, toàn viết những thứ ca công tụng đức cho lãnh đạo thị trấn mình. Có người còn tuyệt hơn, dứt khoát gửi luôn bài thơ trào phúng của lãnh đạo mình ca ngợi tình hình tốt đẹp, dù sao cậu không dùng, nó cũng góp đủ số; cậu dùng, nó lại đúng dịp gãi đúng chỗ ngứa của cấp trên trực tiếp.
Bất kể tính tích cực của các đơn vị bên dưới có cao hay không, dù sao thông qua thông tin thu thập được từ hai đầu nghiệp vụ của Tiểu Ôn và Tăng Tĩnh, mỗi ngày đều có mười một mười hai bài. Tính toán như vậy, thực ra khối lượng công việc cũng không ít. Trong điều kiện bình thường, Lý Tích Quân trước hết xem qua phân việc, tìm điểm sáng, đào điển hình, có thể báo cáo, giao Tiểu Ôn viết "Bản tin công tác Hải Nguyên"; có thể hạ phát, giao Tăng Tĩnh viết "Thông tin công tác Hải Nguyên". Sau đó mình nắm chốt, văn tự, chính sách đều tỉ mỉ. Thật sự mà gây ra trò cười, không chỉ mất mặt trước lãnh đạo, còn sẽ bêu xấu trước mặt nhân dân toàn thành phố. Tiểu Ôn công tác tương đối cẩu thả, sửa chữa đồ cho anh ta tiêu tốn của Lý Tích Quân không ít tinh lực. Tăng Tĩnh thì khác, cô yêu cầu đối với bản thảo của mình gần như bệnh hoạn, luôn sau khi sửa đi sửa lại nhiều lần, mới in ra bản thảo, sau đó cùng với bản điện tử, e thẹn đưa cho Lý Tích Quân xét duyệt nắm chốt. Lúc này, cô thường nín thở, bộ dạng thấp thỏm bất an, sợ Lý Tích Quân có ý kiến phê bình gì. Sau khi sửa chữa xét duyệt xong, cô mới điều chỉnh hơi thở, thả lỏng. Mỗi khi lúc này, nghe tiếng thở nhẹ nhàng của Tăng Tĩnh, Lý Tích Quân luôn rung động, trong lòng dâng lên một dòng nước ấm.
Biên tập thông tin thật là một việc khổ cực, văn chương thiên hạ một chữ sao, thế nhưng cái thứ thông tin này sao chép ở đâu đây? Bản tin thông tin chính vụ khác với trích báo tình hình, càng không thể viết bừa bịa đặt, cho dù là gia công phóng đại, cũng phải trông như thế này thế kia. Giống như cao thủ như Lý Tích Quân, một số tư liệu bình bình vô vị, qua sự chọn lọc, phân hóa tích hợp, nâng cao đào sâu của anh, thường chỉ vài lời, là có thể gia công thành một bản tin thông tin không tệ. Trước kia Tổ Thiên Tự tuy vắt hết óc, lại sản xuất ra không ít "thông tin rác". Nguyên nhân rất đơn giản, ngoài công phu văn tự rõ ràng kém hơn Lý Tích Quân một bậc ra, không gì khác ngoài việc không nhạy cảm với động thái tình hình phát triển xã hội, nắm bắt chính sách không chính xác, suy đoán ý đồ của lãnh đạo không đúng chỗ.
Sự vất vả của ba người rất nhanh nhận được báo đáp. Ngày này, Phó chủ nhiệm Lương Triều bước vào văn phòng, rất vui vẻ nói với Lý Tích Quân, Tăng Tĩnh và Ôn Hòa Bình: "Thị trưởng Tần xem mấy kỳ bản tin thông tin gần đây, rất hài lòng. Cảm thấy các cậu phản ánh nhạy bén sự thay đổi tình hình và chính sách, nắm bắt được lượng lớn tin tức có giá trị, làm được 'mới, nhanh, chuẩn, thực'. Thị trưởng Tần còn nói, hy vọng các cậu tiếp tục phát huy, ra chiêu cao, ra chiêu lạ, đuổi kịp, đánh trận trở mình trong công tác bản tin thông tin của toàn thành phố." Sự khen ngợi của Thị trưởng Tần Đông Giang, kịp thời tiêm thuốc trợ tim cho mọi người, Tăng Tĩnh, Ôn Hòa Bình đều lộ vẻ vui mừng, tính tích cực càng cao hơn.
Lúc bận rộn, Lý Tích Quân luôn có thể cảm nhận được, đôi mắt xinh đẹp của Tăng Tĩnh thỉnh thoảng lóe lên trên mặt mình, đợi đến khi mình ngẩng đầu, cô lại vội vàng cúi đầu xuống. Cảm giác kỳ diệu này, làm anh say đắm, làm anh phấn khích, làm anh mỗi ngày đều chìm đắm trong một tâm cảnh tốt đẹp. Cảm giác tốt đẹp này, không xua tan được, quấn quýt đến chết.
Tăng Tĩnh, cô gái xinh đẹp lương thiện của anh ơi!