1

Vanvn- Chồng tôi táng mạng, người đàn ông tôi yêu và căm hận kia đã bị chém đầu ngay trên nền điện Kính Thiên, từ bấy đến nay, tôi bị giam trong Hoàng thành, cảm thấy cả đời mình như một cơn ác mộng, cũng như một vũng bùn lầy, không thể nào thoát ra được.

Tôi họ Ninh, tên Vinh Hương, nguyên quê ở đất Trường Yên. Thày tôi kể rằng ngày xưa, tổ tiên nhà chúng tôi làm quan lớn trong triều, được vua giao cho việc xây dựng cung thất, ngay như trong nhà tôi vẫn còn giữ lại một số ghi chép liên quan tới kiến trúc. Thày từng lấy cho tôi xem, hiềm nỗi chẳng nhớ được là bao. Thày tôi vốn là học trò của ông Dương Phiếm Ái, có tiếng làm thuốc hay song sau này bởi gặp án oan mà mang luỵ, thày phải đưa vợ con dạt khỏi xứ Đông, cuối cùng dừng chân ở Thái Nguyên. Một bận, Dương công từng hỏi mượn thày tôi số ghi chép này, bởi triều đình hiện cần tu bổ vài nơi, hoàng đế mà nay phải gọi là tiên đế lại là người nhân hậu, lối sống thuần phác, muốn sửa theo lối cổ, thày tôi bèn dâng cả lên những mong tận hiến nhưng Dương công chỉ cầm mấy hôm rồi trả. Thày tôi cũng biết là sách quý, bèn sao thành mấy bản. Dương công từng làm Thái y, nghe thày kể ngài là người đôn hậu, số người được ngài cứu nhiều không đếm xuể, em gái ngài xưa là phi tần được sủng ái, ngay như cháu họ ngài nay cũng đương ở ngôi cửu ngũ.

Khi còn nhỏ, tôi thường cùng đám trẻ con trong làng giúp người lớn hái chè, móng tay lúc nào cũng được đẻ tôi cắt gọn cho sạch sẽ, ngón tay nhỏ nhắn hồng hào nổi bật nơi những mầm xanh mơn mởn non mỡ nom thích mắt, nhìn từ trên đồi cao xuống, thấy bốn bề rộng khắp, tôi nói với thày rằng liệu sau này nhà mình có thể ngao du sơn thuỷ như trong chuyện thày kể, hoặc như những đạo sĩ, tiên gia như trong sách thày cho tôi đọc không. Thày tôi vừa tãi chè ra phơi vừa cười chẳng đáp, có lẽ bởi khi ấy tôi còn nhỏ quá.

Trên tôi có một anh trai, nhưng vào hồi chạy nạn, anh tôi mắc chứng phong hàn mà qua đời, chuyện này khiến thày tôi tiếc hận mãi, bởi hành y mà chẳng cứu được con mình, sau này chăm sóc tôi kỹ càng hơn. May thay, sau khi về đất Thái Nguyên được một thời gian, đẻ sinh được em trai tôi, trưởng thượng trong nhà lấy đó làm mừng, biện lễ to thắp hương cảm ơn tổ tiên phù hộ. Cảm thấy nơi đây là đất lành, thày đẻ tôi bàn nhau quyết định cắm dùi. Khi ấy tôi mới lên sáu, nhìn thằng cu bé xíu quấn tã trong lòng thày, rồi lại bàn cúng, chỉ cảm thấy em mình nhỏ quá, còn chẳng to bằng con gà luộc trên đĩa bồng kia. Thày tôi nhờ Dương công đặt tên cho con, lấy một chữ Hoà.

Năm em tôi hai tuổi, bỗng có một đạo nhân đi ngang qua, bảo rằng: “Mấy đứa con của ông vốn là con trời, mệnh cách tốt nhưng vận không gánh được mệnh, lại thêm vào việc trước đây ông từng phương hại tới tính mạng người khác dù chuyện ấy chỉ là ngoài ý muốn, nên sau này con cái sẽ gặp hoạ hoặc chẳng thể thọ được, nếu muốn hoá giải thì chỉ có thể năng tế thế cứu người, hành thiện tích đức, may ra ác quả mới chấm dứt.” Thày tôi nghe xong, cả giận, ném cái chày cán thuốc xuống, rồi xách chổi ra định đánh cho đạo nhân kia một trận. Song khi ra tới cổng, chỉ thấy tiếng cười như gần như xa vọng lại, chẳng thấy người kia đâu nữa. Thày tôi từ bấy se mình, nằm trên giường độ một năm thì mất.

Năm ấy hạn to, tôi và em trai đội tang cha, nghe hàng xóm đến viếng than về mùa vụ, rồi truyền tai nhau chuyện tu bổ đê điều ở Kinh, lại thêm chuyện nhà ai bị một đàn chó dại cắn chết. Em tôi nhớ thày, khóc đến mức tắt tiếng, còn đẻ cứ ngồi một góc như người vô hồn, mắt ráo nứt đỏ những tia máu.

Đẻ tôi đèo bòng một trai một gái, vất vả không sao kể xiết, cũng may khéo nghề kim chỉ, lại chăm trồng cấy nên cũng đỡ được phần nào. Khi em tôi lên bảy thì đẻ tôi nhờ ông đồ trong làng viết thư gửi cho Dương công, muốn nhờ tiên sinh tìm thầy cho con trai, tiên sinh đồng ý ngay, từ bấy em tôi được gửi xuống Đông Kinh, chỉ có ngày lễ tết mới gặp lại. Tôi vẫn thường giúp chăm sóc vườn tược gà vịt, thỉnh thoảng theo đẻ ra chợ bán ít rau dưa và nhận khâu đồ cho hàng xóm. Chung quanh có người đánh tiếng mai mối, song đẻ tôi chưa ưng ai, cứ thế bẵng đi.

2.

Lập Xuân, nhà anh Phủ gửi sính lễ đến. Hai nhà chúng tôi biết nhau từ lâu, thày tôi và thày của anh là bạn học, nhưng đều không theo con đường khoa cử, sau khi thày tôi đi theo Dương công thì hầu như chẳng còn nghe được tin nhau. Tới khi nghe tin thì đôi bên đã âm dương cách biệt, nhà anh Phủ bị dính vào một vụ chiếm ruộng công, thày anh ngậm oan mà mất, ít lâu sau đẻ anh cũng nhắm mắt xuôi tay. May thay bác cả anh cũng là người hiền, cưu mang anh rồi gửi cho một danh sư ở Kinh thành làm học trò. Anh hơn tôi hai tuổi, một vài ký ức hồi trẻ con hai nhà gặp mặt đã phai mờ, những tưởng đã chẳng bao giờ gặp lại nữa.

Năm tôi mười lăm tuổi, bác cả anh đưa cháu trai tới nhà tôi để xin qua lại và xin cưới, chuyện cũ như những trang giấy ố vàng mở ra, cứ vậy thuận lý thành chương. Khi nhìn thấy anh, trong đầu tôi chỉ nghĩ đến mấy câu trong bài Hùng trĩ, tưởng như duyên kéo dài từ tiền kiếp, vừa gặp đã cảm thấy thân thiết trong lòng.

Hạ chớm, đẻ đi hái hoa mới nở trong vườn, lục lục hồng hồng, vàng vàng tía tía, tôi không biết trong giỏ đẻ tôi đeo là những loài gì, chỉ biết chúng có hương thanh dịu. Hoa dãi nắng, nắng lồng hoa, đến hồi khô, đẻ nghiền hoa trong thuyền tán cho đến khi chúng vụn thành bột mịn. Màu bột đỏ tươi, đẻ cất vào lọ để dành làm son điểm môi cho tôi khi ngày lành tới. Tôi xoè quạt che nắng, gió hong mồ hôi lấm tấm, tận hưởng mấy ngày vô tư cuối cùng ở nhà.

Đẻ mở rương sính lễ nhà anh Phủ đưa tới, lấy một chiếc vòng bạc ra, trên mặt vòng khắc vân lá tùng, bảo tôi đeo vào, mong cho những ngày tháng sau này của tôi được bình an, hanh lợi.

Sắc lự đỏ như lửa của mùa hạ năm đó như hiển hiện trước mắt, tôi vươn tay hái lựu, thốt nhiên thấy ngón tay nóng nhớp, nhìn lại hoá ra là trái tim của mình. Trong cơn mơ, vô số oan hồn trồi lên từ địa ngục, gào từng tiếng thê lương. Những khuôn mặt xa lạ bê bết máu tươi nhào tới trước mắt, có người bị mổ bụng phanh thây, có người què chân cụt đầu, nhưng tất thảy chẳng hề đáng sợ bằng người bên gối.

Nhà anh Phủ ở tận Kinh thành nên đoàn rước dâu phải đi từ sớm. Của hồi môn của tôi không nhiều nhặn gì, chỉ có ít bạc nõn, chăn màn, quần áo, phấn son, sách đọc trong lúc thư nhàn và mấy cuốn bút ký của thày trong thời gian hành y. Đoàn đưa dâu nghỉ chân dọc đường, tôi chuốt lại tóc, thấm bớt mồ hôi trên mặt. Vén mành ra, đã thấy anh Phủ đứng bên ngoài, đưa nước cho tôi uống. Mầm xuân như lan ra trong lòng, tôi nhoẻn miệng cười nhìn anh, bấy giờ ánh mắt anh dịu dàng tới mức sau này nhớ lại tôi đều cảm thấy phi thực.

Đi ngang qua cầu, tôi rảy một nắm muối gạo ra ngoài, lại chợt thấy một ngôi miếu thờ Sơn Quân(1), tôi nói nhỏ với chồng mình:

– Hay ngừng một chốc, em với mình vào kia thắp một nén hương, mong chúa núi phù hộ đường đi hanh lợi.

Anh Phủ mỉm cười gật đầu:

– Thảy nghe mình cả.

Tôi xuống khỏi võng, anh Phủ sợ tôi chóng mặt, cầm tay tôi mà dắt. Phóng mắt nhìn ra chỉ thấy muôn dặm xanh biếc, cây cối um tùm, hương cỏ cây thấm vào trong lồng ngực khiến cho cảm giác ngột ngạt tan biến. Anh Phủ nói mấy tiếng với người lớn, cầm một bó hương rồi đưa tôi vào trong miếu. Miếu nhỏ, lại ở nơi vắng vẻ nên thường chỉ có người qua đường hoặc các tăng sĩ, đạo nhân vân du qua thảng hoặc cung hiến hương đèn. Anh Phủ châm lấy sáu nén hương, đưa cho tôi ba nén, vợ chồng nhắm mắt lại thành tâm cầu khấn rồi tra hương vào lư. Tượng sơn quân uy nghiêm mà thần bí như xuyên qua màn khói mờ mà trông, tôi hơi rùng mình, đoạn nhắc anh Phủ tiếp tục lên đường mà đi cho chóng. Đêm ấy, đoàn rước ngủ lại nhờ ở một nhà dân, đáng nhẽ đi lại vất vả như vậy thì hẳn tôi phải ngủ rất sâu, song trằn trọc hồi lâu vẫn không ngủ được. Bèn ngồi dậy, châm đèn rồi ra ngoài. Sắp tới độ trăng tròn, trời quang và sáng, ánh trăng tràn xuống toả nhờ trong sân. Không khí về đêm lạnh, chợt anh Phủ cũng bước ra, tôi ngượng ngùng cúi đầu. Anh cười:

– Mình không ngủ được sao?

– Vâng, chắc bởi sắp rằm chăng?

– Cớ gì nói vậy?

– Từ khi còn nhỏ, hễ tới trăng tròn, em sẽ mất ngủ mấy hôm. Trước đây có bà đồng trong làng bảo hẳn em có mối liên hệ với Nguyệt thần.

– Tôi thấy hai ta như có duyên tiền kiếp, biết đâu cũng là đệ tử dưới trướng Nguyệt hạ lão nhân?(2)

Tôi im lặng, lòng vui vẻ. Lúc ấy chợt nghĩ, nếu thày tôi trên cao có linh, hẳn sẽ yên tâm vì con gái đã tìm được một nơi nương náu tốt lành. Anh Phủ phủi bậc cấp, đỡ tôi ngồi xuống, chợt hỏi:

– Nghe người lớn trong nhà nói rằng tổ tiên nhà mình xưa từng làm việc trong cung?

Tôi nghiêng đầu nhìn anh, thấy sắc mặt anh vẫn như thường, hẳn chỉ muốn nói chuyện phiếm mà thôi. Tôi bèn kể chuyện cũ của nhà họ Ninh ở Trường Yên, cũng nhắc tới việc Dương công từng mượn thày cuốn ghi chép nọ. Anh Phủ ngạc nhiên rồi háo hức nói:

– Trải bao phen binh lửa loạn lạc mà vẫn còn truyền lưu được tới nay, quả là sách quý. Mấy năm nay tôi thường tìm cất điển tịch, đôi khi vẫn than vì mất mát quá nhiều.

Thấy anh vui, tôi cũng vui lây, mỉm cười bảo:

– Thày em có sao ra thành mấy bản, hay em đưa cho mình nhé?

– Em bằng lòng không? – Anh Phủ hấp háy mắt hỏi tôi, có ý đùa.

– Cớ gì không bằng lòng? – Tôi nhìn anh, vẫn cười.

Bấy giờ ngước mắt ngóng trăng sao giăng khắp, tôi chợt nghĩ tới ngày sau một nhà tương kính như tân, chồng đọc sách, vợ canh cửi, con cháu ríu rít, trải qua cuộc đời yên bình như nước.

Tranh của họa sĩ Trần Thắng

3.

Khách khứa đã tan, trong buồng điểm một ngọn đèn. Đêm đuốc hoa, rượu nồng tràn, trong vòm không phảng phất mùi ngai ngái tàn dư của đàn hương. Anh Phủ nắm lấy cổ tay tôi, tôi giở bàn tay còn lại của anh ra, chỉ thấy bên trên chằng chịt từng đường vân tay, không đầu chẳng cuối, nghĩ tới tao ngộ của gia đình anh, chợt thấy xót lòng. Anh buông màn giường, ánh lửa lập loè bên ngoài rọi vào khiến không gian trở nên mơ hồ. Vùi đầu vào cổ anh, tôi có thể ngửi được hương xông áo quện hương cỏ cây theo gió lùa vào thơm ngát. Anh đan đôi tay tiên dự cuộc đời trắc trở của mình vào tay tôi, rồi vuốt dọc theo mái tóc dài, kìm giữ tiếng thở dốc trong ngực. Bóng người hắt in lên vách, tôi đuổi bắt với cái bóng của chồng mình.

Đột nhiên bốn bề lạnh lẽo hẳn đi, những cơn gió buốt cắt lộng quanh thân, tôi thấy trên cổ mình nhơm nhớp một thứ chất lỏng thanh tưởi, người đàn ông trước mặt biến mất, thay vào đó là một cách tay gầy guộc đẫm máu với những móng tay dài ngoằng găm chặt gáy tôi. Tựa như bị nện một búa vào đầu, tôi gắng vùng dậy khỏi giường, giật đứt cổng màn bùng nhùng, lao ra ngoài.

Chung quanh tịnh không một bóng người, chỉ thấy đình đài lầu các trùng điệp. Mưa xối rát trên mặt đất, tôi hãi hùng nhìn quanh, dưới bóng chớp xẻ dọc nền trời loé lên như muôn ngàn vết sẹo vô phương lành lại, tôi bỗng nhận ra mình đã chết. Cái chết, thứ chấm dứt mọi thứ, dẫu cho tiếc nuối hay không cam tâm thì cũng phải cúi đầu cam chịu. Tôi ngồi thụp xuống đất, nói là ngồi nhưng đúng hơn là phủ phục, vì bản thân đã kiệt sức rồi.

4.

Trận mưa này dai dẳng chẳng ngưng, khiến cho thời tiết càng trở nên giá lạnh, tôi đứng trên thềm rồng, cậy vì chẳng có ai trông thấy mình nên phóng ánh mắt đánh giá những người ra vào nơi đây một cách thoải mái mà chẳng cần nể nang.

Ngẩng đầu nhìn rường cột và những hoa văn chạm khắc đẹp đẽ mà cả đời này gần như chưa từng được thấy, sực tưởng đến đêm hạ chí nọ, trời trở nên nồng nực khác thường, tôi không ngủ được bèn kéo chõng ra sân ngồi. Bấy giờ anh Phủ đang ngồi trong nhà chính đọc sách, tôi kéo vạt áo cho bớt nóng, cầm cái quạt nan đi vào. Anh tuồng chẳng nghe thấy tiếng động, tựa si tựa say, như thể ngoài cuốn sách mà anh đang đọc ra thì trong mắt anh chẳng có gì khác. Tôi nảy ý đùa bèn thả nhẹ gót chân, rón rén vòng sau cột nhà đi đến bên cạnh. Ngay lúc khẽ phẩy quạt, anh chợt ngẩng phắt lên, chộp lấy cổ tay tôi. Đến tận bây giờ, tôi vẫn chẳng thể nào quên được ánh nhìn buốt giá như muôn vàn lao chông trải dày trên sa trường ấy. Thấy tôi, thoắt, anh đã dịu hẳn xuống, vội buông tay ra. Nơi cổ tay nhưng nhức hằn vết vòng bạc, song tôi không thấy đau mà chỉ thấy sống lưng rờn rợn lạnh. Anh cười trừ, trốn ánh mắt tôi:

– Làm tôi giật cả mình, cứ tưởng trộm cướp chứ!

Lúc ấy tôi cũng không lấy làm ngờ, bèn kéo đôn gỗ ngồi bên cạnh nói:

– Ở chốn kinh thành này lấy đâu ra trộm cướp to gan lớn mật thế?

Anh Phủ im lặng một lúc, khi tôi tưởng anh không để ý tới lời nói của mình thì anh đã lên tiếng:

– Mình không biết đấy thôi, hồi tôi còn nhỏ, cha mẹ anh chị đều bị hại cả, nửa đêm ở trong nhà phải thắp hết đèn đuốc lên, cũng may mà không có trộm cướp gì. Nhà vắng bóng người lớn, họ hàng hầu hết đều ở xa. Sau khi việc hiếu xong xuôi, mọi người cũng lục tục về nhà mình cả, bác bên đằng ngoại có ý đón nuôi tôi song bấy giờ trong nhà đông con quá nên không tiện, đành để lại cho tôi một chút tiền và lương thực sau đó dặn rằng chờ đến Tết, lúc nhà bên đó tươm tất rồi thì sẽ quay lại. Đêm đầu quạnh quẽ, tôi cứ thế nhìn nóc màn, đến canh ba thì mắt đã cay rát cả nhưng vẫn không dám ngủ, trời lạnh, sương giá đọng nặng đánh từng giọt xuống nghe như mưa trút, chỉ mong mau sáng mà thôi. Nhưng trời sáng mới là lúc cơn ác mộng bắt đầu.

Tôi lắng nghe anh kể chuyện mình mà cứ như kể chuyện của người khác.

– Bán anh em xa, mua láng giềng gần, nhưng láng giềng lại là cướp. – Anh Phủ bật cười, mỉa mai – Hồi còn mồ ma các cụ, chung quanh ai có việc cần nhờ vả là nhà tôi cũng xắn tay vào giúp song khi gặp hoạ, họ không những thêm dầu vào lửa mà còn tranh thủ bắt nạt một đứa trẻ bồ côi bồ cút, sớm vừa trở dậy đã thấy một toán người tràn vào sân để đòi nợ. Song nợ khi nào, thực hư ra sao thì chẳng một ai rõ được. Tôi rút gậy dựng ở góc nhà chực đánh một trận, cảnh tượng ấy hẳn là tức cười lắm. Mình biết không, thày tôi nuôi một con mực, nó rất thông minh, thậm chí còn hiểu tiếng người nữa, khi thày mất, nó nằm phục bên quan tài, lẳng lặng rỏ nước mắt. Hôm ấy nó thấy có người bắt nạt tôi, bèn xồ ra cắn. Tôi nhớ như in cảnh tay làm nghề giết gà thuê kia nhấc gậy đập vào đầu nó, nhát nào nhát nấy nghe nặng như đá nện, nó nghiến chân hắn không buông, tôi toan giằng con mực ra, ôm nó về, để ai muốn lấy thứ gì trong nhà thì lấy. Tôi thầm nghĩ, nếu đã chẳng còn ai cả thì một chủ một chó vẫn có thể nương tựa vào nhau, cắn răng chờ tới đợt khoa cử tuyển nhân tài là được, nếu tiến vào triều đường biết đâu tôi sẽ có cơ hội gần cửu ngũ, rửa được mối oan cho thày đẻ. Giờ ngẫm lại, hoá ra chỉ là ý nghĩ con trẻ. Sau đó tôi lịm đi, có lẽ vì mệt hoặc cũng có thể vì đau. Đám người ấy chắc sợ xảy ra án mạng nên vội trốn sạch, nhưng tôi đã nhớ rõ mặt từng người rồi.

Nói tới đây, anh Phủ đột nhiên nắm chặt tay tôi:

– Hẳn vì những việc hồi nhỏ mà tới nay tôi vẫn cảnh giác, xin lỗi mình.

Tôi lắc đầu, cảm giác ngột ngạt như bóp nghẹt lấy mình, trong lòng đau xót, siết lấy tay anh để an ủi. Anh Phủ mỉm cười:

– Không rõ có phải nhân quả hay không, nghe nói về sau những hộ ấy bị tội, được sung đi đào kênh đắp đê, cuối cùng bị một ổ chó dại cắn chết.

Tôi sực tỉnh từ ngổn ngang ký ức bởi tiếng bước chân đang đến, chen lẫn với tiếng mưa. Ấy là một người gày gò, thoạt trông cũng chỉ mới qua tuổi đội mũ, tuy nhiên tóc mai lại lấm tấm đốm mồi. Từ ngày bị kẹt ở nơi đây, tôi chưa từng thấy gã cười, lúc nào cũng đượm vẻ mệt mỏi, tôi nghĩ mình hiểu gã, bởi đó là trạng thái kiệt sức như tôi đã từng – khi hiểu rõ gương mặt ác quỷ của chồng mình, vào lúc anh đưa tôi đến bên những người nắm thế lực trong triều bấy giờ, sau khi đã nắm rõ từng đường nét của các bản vẽ cung thất mà tổ tiên tôi để lại – Và cái trạng thái này trào ra như nước vỡ từ quả mọng, choán nhoà lên gương mặt gã, khiến dung nhan đó ngày một trở nên mờ nhạt. Tôi đã quên mất dáng vẻ khi còn sống của mình, có lẽ cũng là người có nhan sắc, hẳn vậy. Tôi chưa từng nhìn gã một cách trực diện, cho đến hôm nay, khi cơn mưa đánh thức vùng ký ức màu xám tưởng như bị chôn vùi theo mùi của sự tử vong.

Y rất giống với người đàn ông đã ám ảnh chồng tôi một đời, cũng tức là Đại hành Hoàng đế của triều đại này – Diên Ninh. Diên Ninh… Tiếc thay cả thiên hạ và bản thân vị hoàng đế này chẳng được dài lâu.

– Trẫm đã trông thấy cô một đôi lần. – Người đàn ông nọ bỗng nhiên lên tiếng khiến tôi giật thót. Dưới bóng sáng chớp loà và tiếng sấm động, gương mặt của gã ngày một rõ hơn. – Có lẽ trẫm cũng chẳng còn mấy thời gian nữa, phỏng?

Tôi không nói gì, nói đúng hơn là không thể nói được gì, chỉ còn nỗi sợ đương xâm chiếm. Đây là chủ nhân mà chồng tôi đã chọn. Tiếng binh đao, gươm giáo, tiếng than khóc, tiếng những xác người đổ xuống khi quân từ Lạng Sơn kéo về kinh, đột nhập hoàng thành như hiển hiện trước mắt. Hàng loạt các mảnh ký ức tựa mảnh trăng vỡ nơi đáy sông được trải phẳng ra trên nền giấy, ghép lại với nhau, trở nên liền mạch hơn. Nhân quả giữa tôi và chồng mình giống một mớ tơ, chẳng may gỡ sai mối, gàng gỡ càng rối. Khi phản quân tràn vào ngự thư phòng, tôi vẫn đang đứng cạnh anh Phủ, nghe anh dằn giọng:

“Bệ hạ còn nhớ tới án chiếm ruộng của con trai nhà Lê Thụ năm xưa chăng? Vì để có thể cân bằng thế cục, nào ai nhớ tới một nhà họ Trịnh ở thành Tây chịu cảnh tan nát?”

Tôi không quá tường tận về hoạ nạn mà nhà họ Trịnh gặp phải, cho đến khi nghe thấy những gì anh Phủ nói trước mặt Đại hành Hoàng đế, bấy giờ tôi mới nhận ra, rằng thời gian trôi nhanh đến vậy. Ngay lúc con dao rỉ sét trong tay anh Phủ găm vào ngực người ngồi trên ngôi cửu ngũ nọ, anh đã thua rồi, trên mặt anh, chỉ còn niềm ảo vọng ê chề chế ngự. Có lẽ hơn tất thảy, thứ chiến thắng được con người là lòng thù hận, khi chẳng thể bám víu được vào đâu khác, khi không còn mục đích gì để mà sống. Một mặt nào đó, tôi hiểu được những gì mà anh Phủ đã làm, duy một điều là không thông cảm được mà thôi. Những kẻ lạm sát dân thường năm ấy đều đã chết, những kẻ gian tham năm ấy hoặc là bị lao đày mà có lẽ tới nay cũng chẳng còn ai, chỉ còn một người ngồi trên ngai vàng ấy mà thôi, nhưng y có lỗi trong việc này chăng? Tôi thầm nghĩ. Trắng đen, thị phi vốn khó rạch ròi, rồi đây thảy đều sẽ tan thành tro bụi cuối cùng bị cơn bão lịch sử cuốn trôi, quy về đại đạo.

Vị Hoàng đế nọ thấy tôi không nói gì, khẽ cười:

– Trẫm chưa bao giờ chợn dạ bởi tiếng thiên hạ, song bây giờ trẫm lại sợ hãi lời bình của hậu thế. Nực cười thay.

Tôi vẫn im lặng. Gã thôi nói, ngoảnh đầu lại lẳng lặng ngắm mưa.

Bàn cờ lớn được vạch ra bởi những bàn cờ nhỏ, dần dà mối thù hằn hầu như chẳng còn ý nghĩa nhiều nhặn gì trong câu chuyện này, chỉ còn niềm hân hoan của kỳ thủ khi từng nước đi mình vạch sẵn làm đúng nhiệm vụ của nó. Dẫu là nhà đế vương, thế lực công thần nắm quyền cao chức trọng hay những quân tốt như nhà họ Trịnh và tôi, thì thảy chỉ là các quân cờ trong đó. Nhìn vị hoàng đế trước mắt, tôi bỗng nảy sinh cảm giác đồng bệnh tương liên. Chỉ có cái chết mới xoá nhoà mọi thứ, lạ thay, tôi không tìm thấy một phần tàn hồn nào của chồng mình, như thể người đàn ông tôi từng yêu mến, nguyện nâng khăn sửa túi, cử án tề mi chưa từng tồn tại trên thế gian.

Tôi nhớ một ngày nọ, anh Phủ mang về một cây chè tươi, vì sợ tôi nhớ nhà đâm ra buồn lòng. Tôi nhớ ngày lại mặt, anh thủ thỉ rằng mình không mong giàu sang phú quý hay công hầu khanh tướng, chỉ mong gia đình bình an, vợ chồng thương yêu nhau, con cái trong nhà ngoan ngoãn biết nhường biết nhịn. Tôi nhớ trong những đêm nồng nàn, anh vẫn nhắc nhỏm đón đẻ tôi về Kinh thành nhằm tiện bề chăm sóc. Tôi nhớ khi bạn bè anh trong giới sỹ lâm đến chơi nhà, họ thường cười rằng năm xưa chồng tôi bởi tài văn và tướng mạo hơn người mà được gọi là anh học trò mặt hoa, nếu là người khác chắc phải bực lắm, nhưng chồng tôi chỉ bỏ ngoài tai. Thảy cũng chỉ vì sợ nhau chen chân chốn triều đường sau này mà thôi, nhưng khi thấy anh Phủ dửng dưng, họ thẹn nên cũng buông không trêu nữa. Một bận, tôi ngồi quay cửi, tò mò hỏi:

– Sao ngày xưa mình không dự khảo?

Anh Phủ đương ngồi đọc sách bên song, nghe thấy tôi hỏi thì sững người, song chỉ một chốc đã trở về như thường, thong dong đáp lời:

– Lúc nhỏ thày đẻ có dành dụm cho tôi đi học, nhưng chẳng bao lâu thì nhà gặp hoạ, tôi cũng không còn tâm trạng nào để thi cử. Thực ra tôi và mình có duyên, kể cả là mối quan hệ của hai nhà hay là việc thầy dạy tôi vốn là người xứ Đông sau này nữa.

Chạm phải vết thương trong lòng anh khiến tôi áy náy, chỉ đành cúi đầu nghịch suốt, song chồng tôi dường chẳng hề để ý tới chuyện này, khi ấy nắm lấy tay tôi bảo:

– Đợi thêm ít lâu nữa thôi…

Tôi không rõ anh muốn nói việc gì và đợi chờ điều gì. Trăng dãi trong sân toả ánh nhờ như nước, gương mặt của người đàn ông tôi từng thương mến loang dần rồi tan biến, chỉ văng vẳng câu nói trước khi ném tôi vào tay một kẻ có thế lực khác: “Mình là chìa khoá quan trọng nhất của tôi.” Tôi bỗng cảm thấy buồn cười, thảy chỉ là ảo tưởng riêng anh, cứ cho rằng bản thân có thể nắm giữ vận mệnh, thay đổi thế cục mà chẳng hay, trong trò chơi quyền lực của tạo hoá, người trần luôn là kẻ thua cuộc. Trộm nghĩ, linh hồn tôi vất vưởng đến nay, phải chăng bởi tôi là người gián tiếp tiếp tay cho anh trong ván cược với ông trời này chăng?

Tưởng như đã ngủ một giấc rất dài, chỉ còn bóng đêm đằng đẵng, tôi biết đã đến lúc mình phải rời khỏi nơi đây. Tôi họ Ninh, tên Vinh Hương, nguyên quê ở đất Trường Yên, tự ải dưới gốc cây hoè vào mùa Đông năm Diên Ninh thứ tư…

PHẠM GIAI QUỲNH

(Truyện ngắn đoạt Giải ba Cuộc thi Thơ, truyện ngắn và ký

“Những làn gió Tây Bắc” lần thứ II, do Hội VHNT Hòa Bình tổ chức)

__________

(1) Chỉ hổ

(2) Chỉ Nguyệt Lão