Mẹ bận bịu cắt hái, làm hàng rau cho thật đẹp rồi quày quả quang gánh mang rau ra chợ đổi cho anh em tôi đồng quà tấm bánh, đổi cho chúng tôi bộ quần áo mới tươm tất. Tôi thấu hiểu hơn, đó là sự đánh đổi những giọt mồ hôi thấm công cha mẹ mặn chát trong khu vườn.
Mảnh đất trồng rau có màu xanh mát mắt phía sau nhà là vườn của gia đình tôi. Ấy là nơi bố tôi hằng ngày cuốc xới, gánh kĩu kịt trên vai những thùng nước từ cái ao trong xóm về chăm vườn. Là nơi mỗi ngày, mẹ cùng bố vất vả tưới luôn cả những giọt mồ hôi mặn đắng của mình xuống đất để những luống rau xanh tốt mọc lên.
Còn nhớ những năm tôi lên tám lên mười, mẹ vừa tỉ mẩn cuốc cào cho đất tơi xốp, lại vừa trông coi chị em tôi chơi trong khu vườn. Tay mẹ thoăn thoắt khi nhổ cỏ, khi cào đất lên luống. Chị em tôi mải vui đùa trong gió chiều rượi mát. Khi nhìn lại đã thấy hiện ra những vuông đất ngay ngắn sạch đẹp, chỉ chờ người gieo mầm trẩy hạt. Lúc này, miệng tôi xuýt xoa: “Mẹ làm vườn thật đẹp!”. Mẹ hiền từ xoa đầu tôi mỉm cười, dường như bao nhiêu mệt nhọc cũng tan biến theo giọng nói trong veo của con trẻ.
Bố tôi cần mẫn gánh những thùng nước về vườn. Tay bố cầm từng gáo nước được làm từ vỏ quả dừa khô tưới ào ào xuống từng rãnh đất. Nắng và gió miền Bắc Trung Bộ như muốn thử thách ý chí của con người, những dòng nước đổ tới đâu, đất nhanh chóng nuốt chửng tới đó, chỉ để trơ lại mặt đất khô ráo như muốn thúc giục người trồng rau tưới tắm thêm cho mình.
Khi bố tôi gánh nước về vườn xong cũng là lúc mặt trời sắp lặn sau rặng tre già. Nắng hoàng hôn chưa kịp thu mình về phía chân trời, ánh chiều tà còn vương vãi lại sắc vàng trên từng luống đất. Bóng mẹ tôi ngả dài gầy nhom trên thửa vườn con con. Mẹ chậm rãi cầm những bịch hạt giống mồng tơi, dền đỏ, cải thìa, cải cúc…đều đặn rắc nhẹ nhàng xuống những rãnh đất sao cho ngay hàng, thẳng lối. Gieo hạt xong, mẹ lại khẽ khàng vùi lên một lớp đất mịn xốp mà ủ hạt và cũng để tránh cho những chú chim sẻ háu ăn không vội vã sà xuống mổ hạt của nhà nông.

Mỗi ngày, tôi theo mẹ ra khu vườn để nhổ cỏ, tưới tắm cho những luống rau. Tôi hồi hộp đếm ngày chờ đợi những hạt mầm nhú lên khỏi mặt đất. Hôm nay là một lá bé xíu xanh tơ, ngày mai lại thêm lá nữa, cứ thế mầm cây lớn lên. Tôi chăm chú ngắm đôi bàn tay khéo léo của mẹ luồn lách vào những khe hẹp nhất của thân rau để nhổ từng cây cỏ, bắt từng con sâu béo tròn đang chậm rãi nhấm nháp những lá rau non xanh mởn.
Mẹ vừa làm vừa kể tôi nghe những câu chuyện từ thuở xa xưa. Chuyện cô Tấm giấu mình trong quả thị, chuyện nồi cơm của chàng Thạch Sanh ăn mãi vẫn đầy và cả những câu chuyện hôm nay con gà mái nhà tôi đẻ được bao nhiêu trứng, hay đàn lợn con đã được no cám chưa. Trong khu vườn bé nhỏ đó chứa đựng cả một thế giới cổ tích, những bài học dân gian mà mẹ khéo léo răn dạy tôi mỗi khi hai mẹ con thủng thẳng chăm sóc cho vườn rau.
Vì là khu vườn trong nhà nên ngày nào tôi cũng ra đây để hít hà bầu không khí yên lành. Mỗi sớm mai, khi ông mặt trời còn ngái ngủ, tôi bước ra vườn, vươn vai cảm nhận mùi đất còn vương lẫn sương đêm. Tôi thích thú ngắm nhìn những giọt sương trong veo như những hòn bi ve trong suốt đang cuộn tròn trên những lá rau của cây bắp cải. Tôi lấy tay đẩy nhẹ thân cây rau, những giọt nước trong xanh như hạt ngọc lăn qua lăn lại ra điều thích thú vui đùa cùng tôi.
Ngày qua ngày, qua đôi vai thô ráp cứng cáp của cha gánh những thùng nước đầy, qua đôi tay khéo léo nhẹ nhàng của mẹ chăm sóc, vườn rau đã đủ ngày, đủ tháng xanh tươi, ngọt mềm. Mẹ bận bịu cắt hái, làm hàng rau cho thật đẹp rồi quày quả quang gánh mang rau ra chợ đổi cho anh em tôi đồng quà tấm bánh, đổi cho chúng tôi bộ quần áo mới tươm tất. Tôi thấu hiểu hơn, đó là sự đánh đổi những giọt mồ hôi thấm công cha mẹ mặn chát trong khu vườn.
Tuổi thơ tôi lớn lên bên vườn rau của mẹ, bên những trò chơi dại khờ tuổi lên tám lên mười. Vào mỗi độ tháng ba, khi đất trời bắt đầu giao mùa giữa xuân và hạ, khu vườn nhà tôi được nhuộm màu rực rỡ như những tấm thảm vàng kiêu sa bởi sắc hoa cải vàng. Đàn bướm trắng, mê mải say trong sắc hương ấy mà chẳng nỡ rời đi khi ánh chiều tà buông. Chị em tôi thường chơi trò cô dâu chú rể trong khu vườn thơ mộng cuối mùa xuân. Em gái tôi đóng vai cô dâu, thằng em, con chú hàng xóm kế bên nhà thì vào vai chú rể. Chúng tôi đi một vòng quanh vườn để chọn những bông hoa đẹp nhất làm bó hoa cho cô dâu cầm tay. Tôi vào vai cô thợ chụp ảnh, chụm hai tay lên mắt mình, đếm 1, 2, 3 rồi xòe tay ra, miệng không quên tạo tiếng động cho máy ảnh kêu tách, tách…
Tôi lớn lên, đi xa khỏi khu vườn nhà xanh mát ấy. Giữa phố thị phồn hoa, tấc đất tấc vàng, tôi cố tìm mãi cũng chẳng thể nào quay về khoảng không khu vườn của mẹ trong tôi yên bình thuở nhỏ. Khi tôi trưởng thành miết mải đi tìm vùng đất mới, trải qua những thăng trầm đổi thay, hình ảnh thân thương bố mẹ và khu vườn năm xưa đã trở thành dòng hồi ức đẹp không thể xóa nhòa, là nơi tâm tưởng tôi tìm về để lại gặp những tháng ngày bình yên!