Nghiện Nàng Shantuyet

Nghiện Nàng Shantuyet

Lượt đọc: 9 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »

❊ ❊ ❊

Nghe tiếng nước sôi lúc búc, không dưng cứ thấy tiếc gì đó. Ngoài ban công, một bông hồng vừa rụt rè hé nắng. À, nắng. Tôi có thói quen thích ngồi ban công ngó nghiêng. Cảnh gần, cảnh xa kia chả gì mới với tầm mắt từ ban công. Nhưng mỗi sáng, mỗi chiều, mỗi đêm khi nhìn ra luôn thu vào lòng ta một vài gì đó hay ho. À, mà thôi, nước sôi rồi, pha trà đã. Hương vị từ trà sẽ cùng ta chiêm hứng đất trời.

Shantuyet mùa Xuân, nàng tươi lắm, thơm lắm, ngọt lắm…

Ấy là tôi khen cái cô đang hái chè, cô ấy đang đứng trước mặt tôi đây, cô chẳng nhìn gì tôi, chẳng thấy, chẳng biết gì tôi. Cô ấy chỉ nhìn vào cái mơn mởn non xanh ngút ngát rừng chè. Ngón tay mềm của cổ đang mơn man chúm chím chồi non, chắc chiếc lá non kia cũng đang vui phải biết. Ừ, mà chẳng hiểu sao cái chồi lá non xanh bóng mượt, đẹp thế kia mà họ lại cứ hay áp đặt cho nó cái rất tục danh rất mặn… rằng là chè một tôm, hai tôm…nghe chẳng “thực vật” tẹo nào.

Ngoài ban công, nắng mai hắt mơ hồ đôi câu hò hẹn, ngoài ban công bóng dáng ai ngồi.

Tôi nghiện chè từ hồi nào chẳng rõ, có thể từ lâu lắm, từ khi biết mất ngủ vì yêu. Có thể tôi biết thèm nước trà từ khi thích nhâm nhi cười nói phố phường. Ngày đông phủ trùm hơi lạnh, trên tay cứ xoay xoay cốc trà nóng, vừa ấm lòng bàn tay, vừa thơm mùi tiên tổ lầm rầm góc quán nhỏ, vắng người & mưa bụi.

Tôi thấy tiếc gì đó, hay tôi tiếc nụ cười rất tươi và rất thật của cô bán chè, ngày trước cứ mỗi tuần tôi ghé mua một đôi lần. Cả quầy chè chất ngất trăm loại, tôi chỉ mua mỗi loại mà cô ấy giới thiệu “loại này chỉ 18 ngàn một lạng, nhưng uống được lắm anh, mùi vừa mũi, và lại có vị ngọt hậu. Loại 22 ngàn, 50 ngàn thì sao, tôi lăn tăn… thì nó hơn chút xíu, nên giá nó cao hơn chút xíu, trả lời cặn kẽ xong, cô ấy lại cười, cái cười thơm tho, cái cười mất ngủ. Đồ rằng, nhiều gã cứ bảo uống chè mất ngủ [không chắc vì chè, mà vì cô bán chè cũng nên] Ấy là họ, còn tôi…hễ hết chè là nhạt mồm không ngủ được, thật đấy.

Lâu rồi, tôi không ghé chỗ thường mua chè hồi xưa nữa, cô bán chè giờ chắc vẫn thế, vẫn tay thoăn thoắt gói chè, vẫn mắt môi vẫn cười nói thật thà với khách. Cô có buồn tôi không, khi vì Shan tuyết mà tôi không còn ghé thăm cô nữa ?

Dăm bảy năm trở lại đây, tôi chỉ uống thường xuyên mỗi loại chè shantuyet. Ăn, uống tùy theo gu mỗi người. Ăn thì thói quen ảnh hưởng rất nhiều, ai đó nói rằng: món ngon nhất là món ngày xưa mẹ nấu. Nhưng uống, nhất là chè, thì không như vậy. Uống trà khác uống rượu, khác uống cà phê. Uống rượu họ cụng ly với nhau để tỏ lòng tri kỷ. Còn cà phê, thời này họ có thể pha máy [thậm chí pha máy ngon hơn cách pha phin truyền thống]. Trà thì không như vậy, tôi chưa thấy họ pha trà bằng máy bao giờ. Uống trà là uống cái nói cười, uống cái im lặng thâm sâu… thế nên uống trà họ không cụng ly mà họ cụng nhau cái ý nghĩ trong đầu ?!

Tôi thường lan man khi nhấp được ngụm trà ngon, uống trà là uống cái tinh khiết, tinh khôi của đất trời, uống cái ban mai vời vợi, uống cái ngày đã qua, uống cái ngày chưa tới. Có bạn tâm đầu ý hợp để rót cho nhau chén trà, thì uống trà… như là uống nhau. Có phải vì thế mà tinh thần trà đạo của người Nhật khởi từ bốn chữ: Hòa/Wa, Kính/Kei, Thanh/Sei, Tịch/Jaku. Vâng, trước tiên là Hòa, hòa cái đã thì ta mới ngồi trà lá được với nhau – Và, chữ HÒA theo nhà trà học Okakura Kakuzo từ ngót một trăm năm trước đã thuyết rất hay: “Trong làn nước màu hổ phách, đựng vào chén sứ sắc ngà ngà ấy, kẻ thụ giới có thể nếm cái thanh tao kín đáo của Khổng Phu Tử, thâm trầm cay đắng của Lão Tử, và cả làn hương thuần khiết của Đức Thích Ca Mâu Ni… quả là trong một chén trà tỏa/vẽ lắm hướng xa xôi.

Về trà, tôi không chắc gốc gác nó từ đâu, càng không chắc thế gian này xứ nào sành trà nhất, trọng kính trà nhất. Chỉ chắc một điều cái tinh khôi tinh khiết của trà có trước ý thức của loài người khi nhận ra/được tinh túy của thức uống vừa dân dã vừa hàn lâm cung đình ấy. Trà, là trà.

Lý Quý Khanh, một nhà thơ nổi tiếng đời nhà Tống đã phải buồn lòng mà than rằng ở đời có ba cái đáng tiếc nhất, đó là:

– Tuổi thanh niên hư hỏng vì bị giáo dục sai lầm

– Những bức danh họa phi giá đi vì bị kẻ phàm tán tụng

– Và… phung phí trà vì không biết cách pha

Ồ, phung phí trà vì không biết pha mà được thi sĩ xếp ngang với việc hư hỏng một con người. Trà hỏng như bức tranh của danh họa treo trước mắt của kẻ phàm. Từ góc nhìn nào đó, tôi không thấy sự ví von ấy quá lời. Bởi rốt cuộc các thứ quanh ta, tạo nên cái hưng phấn tươi vui cho cuộc sống [nếu thế] thì đều mang lại hiệu ứng như nhau, cái hiệu ứng ấy khởi từ cái cảm nhận tại thời điểm tức thời chẳng mảy may gì đến giá trị khác, kể cả tiền bạc.

Văn hóa trà Trung Hoa như ta đã biết, cây trà từ thường dân đến thần y, vua chúa…người ta đã biết đến trà từ lâu đời. Trong y học và thảo mộc học, trà được ưa thích vì tính chất bồi dưỡng lúc mệt mỏi, làm sảng khoái tinh thần, tăng cường ý chí và minh mẫn thị giác. Các tín đồ đạo Lão coi trà là một thứ trường sinh linh dược và, những người theo đạo Phật thường dùng trà cho tỉnh ngủ trong những giờ thiền định lâu dài.

Đời nhà Đường, xuất hiện Lục Vũ – vị truyền giáo đầu tiên của trà đạo. Ông có rất nhiều môn đồ, cuốn Trà kinh của ông được coi là Thánh Kinh của Trà Đạo. Sách này gồm ba quyển, mười chương, giải thích về tính chất của cây trà, mô tả dụng cụ hái trà, cách lựa chọn lá trà, mô tả hai mươi bốn bộ phận của bộ đồ trà, phương pháp pha trà, phân biệt cách uống trà thanh với tục. Sách còn nêu lên tiểu sử của những trà sư danh tiếng, những nơi trồng trà có tiếng ở Trung Quốc, sự phát triển của cách thức trình bày bữa trà… Theo sách ấy thì lá trà ngon phải là lá trà có nếp gấp như trên ủng da của một kỵ binh Hung Nô, có đường vòng như yếm của một con bò, bóng như mặt hồ gợn sóng… Màu xanh là sắc thanh tú nhất cho một chiếc chén uống trà vì nó kết hợp với nước trà thành sắc xanh lá cây rất ưa nhìn. Theo ông, pha trà bằng nước chảy ở núi ra là tốt hơn cả, sau đó mới đến nước sông và nước giếng. Ông không dùng bất cứ gia vị nào khác để pha trà trừ muối. Nước sôi có ba loại, thứ nhất có tăm nhỏ bằng mắt cá nổi lên ở mặt nước, thứ nhì là có tăm nổi lên lăn tăn tựa hạt ngọc trai, thứ ba là nước sủi trào sóng ầm ĩ.

Đoạn nước từ núi và “cách sôi” của Lục Vũ so với nước chắt hứng từng giọt từ lá sen và đun sôi sủi tăm của cụ Nguyễn Tuân nhà mình… không biết nước nào nẩy được hồn trà hơn. Giá như ngoài ban công nhà tôi, hai cụ Lục Vũ & Nguyễn Tuân đang về ngồi đây ngồi đợi “chén trà sương sớm”, tôi sẽ đun các loại nước như các cụ muốn, rồi tôi chế ấm trà Shantuyet, kính cẩn mời hai cụ thưởng trà.

Ồ, nghe trăm năm về lại rất gần. Chắc cả Lục Vũ, lẫn Nguyễn Tuân sẽ nheo nheo mắt mà chíp chíp mà gật gù… rồi tôi thấy Lục Vũ cao tay lên, ông tự phát vào đùi mình một cái, nghe rõ to “được, Shantuyet được, thế mà được ông ạ… khà khà khà”.

Xong, cứ gật gù cụ Lục Vũ tả chuyện uống trà, nghe mới… mất ngủ làm sao: “Tách đầu thấm vào lưỡi và cổ họng ta; tách thứ hai đánh tan cảnh cô đơn; tách thứ ba nhập vào gan ruột và khuấy lên muôn vàn ý niệm kỳ diệu; tách thứ tư làm thoát ra một chút mồ hôi và tất cả cái tục của đời ta biến theo ra ngoài lỗ chân lông; tới tách thứ năm ta đã thấy thanh thoát rồi; tách thứ sáu đưa ta lên bồng lai của thần tiên bất tử. Tách thứ bẩy! Chà! Tách thứ bẩy… thôi ta không uống được thêm nữa! Ta cảm thấy luồng gió lạnh thổi vào trong ống tay áo. Thiên đường là đâu? Chao ôi! Ta cưỡi lên cánh gió nhẹ để chơi vơi đưa ta đi!”

Cụ Nguyễn Tuân, thì cứ săm soi cái túi đựng trà, chắc cụ ngắm cái thanh xuân của cô gái đang hái chè Shantuyet vụ Xuân, lật qua trở lại, rồi cụ đọc to như mách với bạn trà:

“Chè Shan tuyết cổ thụ Nà Thác… được sản xuất từ vùng chè cổ thụ 100 đến 200 năm phát triển tự nhiên trên dãy Tây Côn Lĩnh của tỉnh Hà Giang. Độ cao trung bình hơn 1000 mét quanh năm mây mù bao phủ. Búp chè được hái vào buổi sớm và sao trên lửa trong ngày nên giữ được hương vị đậm đà và rất ngọt hậu sau khi uống”

– Thế này có phải họ đang quảng cáo không ?

– Dạ, chắc không phải, với lời lẽ mộc mạc, không bóng bẩy thuyết phục… đấy chỉ là giới thiệu xuất xứ của chè mà ta vừa uống thôi cụ ạ.

Ừ ừ, thế được, hữu xạ tự nhiên hương… tớ là tớ dị ứng nặng với kẻ lắm lời rỗng ruột.

…

Ngoài ban công, một vệt nắng vừa loang. Tôi chế nước sôi lần hai vào ấm trà, màu trà giờ thanh hơn, hương trà giờ như dậy thì trở lại. Các cụ Lục Vũ, Nguyễn Tuân, chẳng biết vội gì mà bỏ tôi ngồi lại một mình. Cổ họng tôi bây giờ vừa đăng đắng, vừa ngọt ngọt. Bỗng dưng mắt tôi nhòe, tôi thấy cái bóng dáng cũ kỹ của ông bác họ tôi ngày ấy. Một ông bác hiền lành, quanh năm ruộng đồng ngô lúa, nghiện nước chè xanh và thích lẩy Kiều [dù không biết chữ].

Hồi chừng lớp 4 lớp 5 gì đó, tôi nhớ cái buổi chiều mưa dông, sấm chớp ùng oằng, tôi ngồi nghẹch cửa ngó ra…Tôi giật mình khi có một người mang tơi, leo vội leo vàng lên cây chè nhà tôi… rồi bẻ vội bẻ vàng… rồi vày vò mấy cành chè, nhét vội vào áo tơi. Tôi chạy ra gốc chè, bác họ tôi vừa tuột trên cây chè xuống, hốt hoảng khi thấy tôi nhìn bác với nét mặt ngạc nhiên của một đứa trẻ. Bác tôi ấp úng, nói nhỏ như chỉ đủ cho tôi nghe: bác Mén đây, bác đây, bác xin nắm chè, cháu đừng mách mẹ cháu nhé… rồi bác lao ra ngõ, lúc này mưa to hơn, trời tối hơn. Nước mưa thấm từ tóc chảy tràn mặt, ừ cả nước mắt tôi cũng tự nhiên nhòe ra nữa. Chẳng hiểu sao tôi chỉ im lặng, nhìn cái dáng bác họ tôi lặng lẽ đi như chạy, đi như muốt thoát càng nhanh càng tốt khỏi tầm mắt của tôi. Bác tôi nghiện chè xanh, ngày nào cũng phải một ấm tích chè xanh, bác có thể không cần ăn sáng, ăn trưa qua loa…nhưng phải có nước chè xanh thì bác mới đủ sức đồng áng. Những năm tám mươi thế kỷ trước, không riêng gì Quảng Bình, không riêng gì làng tôi, mà cả nước [chắc thế] cơm không đủ no…Thế nên, nông dân thuần chất ruộng nương như bác tôi, chẳng mấy ai có tiền để mua nắm chè xanh om nước uống.

Gốc chè nhà tôi, chẳng hiểu đời ông nội, hay Cụ, Kị tôi trồng, khi tôi biết nó là cây chè dùng để om nước uống… thì gốc nó cũng đã to bằng bắp chân, mẹ tôi bảo, khi mẹ tôi về làm dâu cây chè cũng đã to bằng đấy. Thi thoảng mẹ tôi bứt một ôm xuống chợ bán, thi thoảng bác Mén ghé xin một nắm về om… Chắc xin nhiều bác ngại, nên chiều ấy bác phải luồn sấm chớp, đội mưa đi bẻ trộm chè… Bác tôi mất bốn chục năm rồi, nghe kể bác trăn trối lại với bác gái: mai này giỗ chạp đừng cúng kiếng chi rườm rà, chỉ om một ấm chè, đặt lên bàn thờ cho tui một cốc to là ấm no hồn vía tui rồi.

Bác ơi, giá bây giờ có bác ngồi đây, trước ban công nhà cháu, cháu sẽ pha một ấm trà Shantuyet cổ thụ, gốc chè to gấp mấy chục lần gốc chè nhà mình ngày trước… Vị nó dày, hương nó thoảng rộng, uống vào ngọt giọng lắm, bác lại tha hồ thả Kiều ngân nga. À, bác ơi, đến giờ cháu vẫn chưa mách mẹ chuyện bác cháu mình cái chiều mưa dông sấm chớp ấy đâu bác nhé. Đàn ông với nhau mà, bác nhể?

Nguồn: https://vanvn.vn/nghien-nang-shantuyet-tuy-but-cua-ho-minh-tam/
Nguồn: vanvn.vn
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Hồ Minh Tâm

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.