Những người duy tâm

Những Người Duy Tâm

Lượt đọc: 9 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Những Người Mộng Tưởng

❊ ❊ ❊

Tạp chí The Touchstone, tập 1, tháng 9 năm 1917, tr. 457-463.

Nhân vật: Howard Wincherly Tom Chase Mary Lake

Thời gian: Hiện tại, hoặc thậm chí là ngày mai. Một buổi tối cuối đông.

Bối cảnh: Phòng khách của Mary Lake, một căn phòng vừa khắc kỷ lại vừa bừa bộn. Sự khắc kỷ thể hiện qua việc thiếu vắng những món đồ trang trí cá nhân trong căn phòng vuông vức, cao ráo; còn sự bừa bộn thể hiện ở cách bày bừa tùy tiện những cuốn sách, những chiếc áo khoác và áo len chất đống trên ghế, những chiếc cà vạt vắt vẻo tạo thành mảng màu nổi bật trên đống giấy tờ trên bàn, cùng những khung tranh quay mặt vào tường.

Howard Wincherly, một người đàn ông nhỏ nhắn, mảnh khảnh trong bộ vest xám được ủi phẳng phiu, đang ngồi ủ rũ trên chiếc ghế cạnh bàn, những ngón tay mập mạp đan chặt vào giữa hai đầu gối. Anh ta nhìn Mary Lake, đôi mắt lộ vẻ hoài nghi, pha chút sợ hãi, đôi môi mỏng mím chặt khiến anh ta trông giống như một nhà tu hành khổ hạnh đang lo âu.

Mary Lake, tựa lưng vào khung cửa sổ mở, đối diện với Howard, là một phụ nữ ngoài hai mươi tuổi, với cơ thể dẻo dai, đầy sức sống cùng đôi mắt và vẻ mặt mãnh liệt. Đôi bàn tay cô đút trong túi chiếc áo khoác họa sĩ màu xanh đã bạc màu. Một vẻ háo hức bị kìm nén đã phá hỏng vẻ quan tâm mà cô đang cố gắng thể hiện trên khuôn mặt mình.

Mary: Thế là đủ rồi, Howard.

Howard: Đủ rồi ư! Em làm đảo lộn cả thế giới rồi bảo thế là đủ!

Mary: Em có nhất thiết phải bắt đầu lại từ đầu không?

Howard: Em không thể phá vỡ đính ước của chúng ta như thế này—không vì lý do gì cả—Mary à! Có phải anh đã làm gì—hay nói gì sai sao? Anh sẽ làm bất cứ điều gì em muốn——

Mary: Ồ, không. Không đâu! Chỉ là em không yêu anh. Em sẽ không cưới anh đâu.

Howard: Nhưng em phải yêu anh chứ. Em—em không thể nào—chẳng phải anh đã thấy em—bộc lộ nhiều hơn những gì em từng nói——

Mary: Ý anh là việc hôn nhau chứ gì? Có phải vậy không?

Howard: Phải.

Mary: (Rời khỏi cửa sổ và bước tới chiếc ghế gần bàn) Anh biết không, Howard—em sắp nói điều gì đó khiến anh sốc nặng đấy—nhưng hôn nhau chẳng có ý nghĩa gì cả. (Cô ngồi xuống, hai tay đan hờ quanh một bên đầu gối)

Howard: Mary! Em—em sẽ để bất cứ người đàn ông nào hôn mình sao?

Mary: Không. Không phải bất cứ ai.

Howard: Vậy thì!

Mary: Nhưng trong chừng mực nhất định thì có thể——

Howard: Em không hiểu mình đang nói gì đâu. Anh không tin rằng em có thể cho phép anh yêu mình—như cách em đã làm nếu như em không thực sự yêu anh.

Mary: Anh không thấy sao! Anh lại thế rồi, lại cứ cho là mình hiểu em hơn cả chính bản thân em.

Howard: Tất nhiên là anh hiểu. Em đang cố khiến anh nghĩ rằng em là một sinh vật tồi tệ, một người phụ nữ thiếu tự trọng, một kẻ sẽ để bất kỳ gã đàn ông nào hôn mình——

Mary: Đó không hoàn toàn là những gì em nói.

Howard: Khi anh nhìn thấy đôi mắt em, rạng rỡ biết bao—chẳng lẽ em không nghĩ anh biết—và anh đã quỳ dưới chân em vì tình yêu mà em đã trao cho anh sao!

Mary: Howard, em ước gì anh cố gắng tin những gì em nói—chỉ vài phút thôi.

Howard: (Đứng dậy và đi lại với những bước ngắn, đầy bực dọc) Anh sẽ không tin em khi em nói những điều như vậy. Chúng không phải sự thật. Em đã hứa sẽ cưới anh rồi.

Mary: Anh có nhớ không, vài lần—khi em cố nói với anh—rằng nếu anh không—chấp nhận tất cả tình yêu mà em có—thì anh không thể giữ được em?

Howard: Em vẫn chưa muốn kết hôn mà!

Mary: Và thế là anh chỉ muốn lấy những gì anh cần—theo giới hạn của anh——

Howard: Em đang buộc tội anh—vì sự đàng hoàng sao?

Mary: Chưa bao giờ nhìn thấu——

Howard: Đàn ông phải có trách nhiệm che chở cho phụ nữ.

Mary: À—có lẽ em đã tiếp tục rồi—nếu như anh ấy không viết thư.

Howard: Tại sao điều đó lại khiến em phát điên lên chứ! Giữa hai người chắc chắn phải có điều gì đó hơn những gì em đã nói.

Mary: Em phát điên sao? (Cô dang hai tay ra) Em đã cảm thấy ngột ngạt và đột nhiên em hiểu tại sao. (Ngả người về phía trước, cô gạt đống giấy tờ và cà vạt ra khỏi chiếc đồng hồ báo thức nhỏ trên bàn) Nếu anh không đi, anh ấy sẽ đến đây.

Howard: (Ngồi xuống chiếc ghế thẳng gần cửa sổ) Anh sẽ không đi. Anh sẽ ở lại và nói với hắn rằng anh là chồng chưa cưới của em.

Mary: Nhưng anh đâu phải! Chuyện đó kết thúc rồi.

Howard: Anh không chấp nhận kết thúc! (Khẩn khoản) Anh không thể!

Mary: Em tiếc lắm, Howard.

Howard: (Háo hức) Vậy thì hãy gặp anh ta, đuổi anh ta đi, rồi chúng ta——

Mary: Ồ, anh ấy sẽ không ở lại đâu. Anh ấy đến vì tò mò thôi. Để xem anh ấy đã biến em thành người như thế nào! Hồi đó em chỉ là một đứa trẻ. Anh ấy đã đùa giỡn với em—(Howard nhăn mặt)—với tâm hồn em. Em từng là một cô gái bình thường, nhạt nhòa, mong chờ kết hôn và ổn định cuộc sống như bao cô gái khác mà em biết. Anh ấy đã khám phá ra đôi cánh của em. Rồi anh ấy bỏ đi—để lại em với biết bao tình yêu chưa được đáp lại. Anh ấy không cần nó—ở cái tầng lớp mà anh ấy giao du. Anh đã chộp lấy em ngay lúc em đang hụt hẫng.

Howard: Mary! Đừng báng bổ quá khứ của chính mình!

Mary: Nói sự thật là báng bổ sao?

Howard: Nghe nó cũng chả khác gì.

Howard: Anh đã có cơ hội để níu giữ tình yêu đó. Anh không làm được.

Howard: Có phải anh ta quay lại để đùa giỡn với em lần nữa không?

Mary: (Đứng dậy, vai khẽ run lên đầy bồn chồn) Ồ, anh không hiểu đâu!

Howard: Anh thấy toàn bộ cấu trúc cuộc đời mình đang bị đổ sụp đây. Mary! Anh đã lập kế hoạch cho phần đời còn lại của mình xoay quanh em. Em không thể rời bỏ mà không có lấy một lý do.

Mary: (Chậm rãi) Em biết những kế hoạch anh vạch ra. Anh đã khoác chúng lên người em. Chúng khiến em ngạt thở.

Howard: Những kế hoạch mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng nên khao khát được khoác lên mình—như cách em mỉa mai.

Mary: Bất kỳ người phụ nữ nào sao? Làm sao anh biết? Anh có nhớ lần nọ—em nói rằng em không thể cứ ở nhà giữ trẻ—nếu em muốn vẽ. Anh đã nói với em, ôi, vô cùng nghiêm khắc! rằng anh mong đợi em phải có mặt khi lũ trẻ cần mẹ. Và em đã im lặng.

Howard: Nhưng nếu lũ trẻ cần em——

Mary: Em đã cố gắng phá bỏ những kế hoạch của anh bằng vài dự định của riêng mình, và những kế hoạch của anh lại như xiềng xích sắt khóa chặt lấy tay em.

Howard: Chỉ là anh biết mọi thứ sẽ có vẻ khác đi với em, một khi em đã kết hôn, trong ngôi nhà của anh. Anh không hề có ý định giam cầm em.

Mary: Anh không thể tránh khỏi việc đó đâu.

Howard: Anh sẽ để em được tự do——

Mary: (Dừng lại gần anh trong lúc di chuyển đầy bồn chồn quanh phòng) Anh nghĩ mình có thể sao? Anh—người đã trở nên hài lòng với——(Cô cười, ngắt lời khi nghe tiếng gõ cửa. Cô quay đầu về phía cửa, đôi môi hé mở, một luồng rạng rỡ dịu nhẹ lan tỏa trên khuôn mặt. Một lát sau, cô tiến về phía cửa, mở toang ra và lùi lại)

Tom Chase (đứng ở ngưỡng cửa một lát, nhìn Mary trước khi lên tiếng. Anh ta cao, gương mặt thanh tú, đôi mắt xám cân đối, và đôi môi đầy vẻ châm biếm. Tiếng cười của anh ta cũng mỉa mai như đôi môi ấy; nụ cười của anh ta, vốn hiếm hoi, lại mang đến cho toàn bộ gương mặt vẻ dịu dàng và cảm thông không ngờ)

Tom: Chào, Aspasia! (Anh đưa tay ra. Mary đặt tay mình vào tay anh, với vẻ thản nhiên như thể khơi lại một thói quen cũ) Cô chọn một nơi hẻo lánh cho tòa tháp của mình thật đấy. (Lướt ngón tay qua cổ tay cô) Cô còn xinh đẹp hơn xưa, Aspasia ạ.

(Howard đứng dậy, đá chiếc ghế sang một bên. Mary quay lại; hiện tại đột nhiên lồng ghép vào quá khứ sống động, khiến cô như bị cuốn ra khỏi chính mình trong nỗi suy tư mãnh liệt)

Mary: Đây là Howard Wincherly, Tom.

Howard: (Cứng nhắc) Chào anh.

Mary: Em đã nói với anh ấy là anh sẽ tới, nhưng anh ấy nhất quyết không đi.

Howard: (Ngồi xuống lần nữa) Tôi sẽ không đi. Việc này quá quan trọng.

Tom: Tôi có đang làm gián đoạn chuyện gì không?

Mary: Không đâu. Mọi chuyện kết thúc rồi.

Howard: Chưa kết thúc đâu, ông Chase. Chúng tôi đã đính hôn. Đột nhiên, khi nghe tin ông sắp đến, Mary đã cố phá vỡ đính ước.

Tom: (Cười lớn) Aspasia! Cô không đính hôn—với ông Wincherly này đấy chứ!

Howard: Tại sao không!

Tom: Với một người đàn ông đáng kính như thế này ư?

Mary: Anh ấy gọi nó là vậy. Em chỉ nói là em sẽ lấy anh ấy, và giờ thì em không thể.

Tom: Anh ta giàu lắm sao? Aspasia, cô chơi đùa với anh ta để làm gì vậy?

Mary: Howard, anh làm ơn đi cho được không?

Howard: (Đầy tự trọng) Không! Ông Chase, ông có yêu cô ấy không?

Tom: (Lại cười) Yêu ư? Mary, em tưởng tôi yêu em sao?

Mary: (Điềm tĩnh, dù câu hỏi làm màu sắc trên mặt cô nhạt đi) Anh biết rất rõ là em chưa bao giờ nghĩ thế.

Howard: Cô phá vỡ đính ước của chúng tôi vì hắn ta!

Tom: Thôi nào, thôi nào. Cô ấy có thể lấy tôi làm lý do. Tôi không phiền khi bị đem ra làm lý do đâu. Nhưng sẽ thú vị hơn nếu biết nguyên nhân thực sự. (Anh thả người thoải mái vào chiếc ghế bành gần bàn, Mary dõi theo anh khi cô trả lời)

Mary: Anh là lý do. Và anh cũng là lý do khiến em từng—đính hôn.

Tom: Tôi ư? À, Aspasia, cô không tìm được cái cớ nào tốt hơn sao——

Howard: Đó là những gì cô ấy nói. Rằng cô ấy đã trao cho tôi tình cảm thừa thải—tình yêu mà ông không muốn!

Mary: (Cô chậm rãi di chuyển ra sau chiếc ghế, đặt hai tay lên thành ghế. Cô nói ngập ngừng, như một người đang thử dùng ngôn ngữ mới. Suy cho cùng, đó đúng là một ngôn ngữ mới đối với cô, vì nó là sự thể hiện của những khoảng lặng dài đằng đẵng) Em không định nói câu đó với anh, Pericles ạ. Nhưng đó là sự thật.

Tom: Aspasia! Có bao giờ tôi tán tỉnh cô không? Chúng ta hiểu rằng tình yêu chỉ là ảo tưởng của tầng lớp tư sản—cô và tôi—một cái mặt nạ cho bản năng cổ xưa, đồi bại. Chắc chắn tôi chưa bao giờ lôi kéo cô vào vũng lầy đó!

Mary: Anh đã rất tinh tế. Em đã tin anh—bằng đôi tai của mình!

Tom: Tôi thấy cô chưa thức tỉnh. Tôi đã giải phóng tinh thần cho cô. Giữa chúng ta không có gì khác cả.

Mary: Không có gì cả. Thế mà khi ngón tay anh chạm vào tay em, một ngọn lửa đã chạy dọc trái tim em. (Cô nhìn Tom bằng đôi mắt nghiêm nghị, trĩu nặng)

Howard: Mary!

Mary: Im lặng nào! Em đang tìm ra một điều. Pericles—anh biết điều đó mà! Anh thấy em đã yêu anh!

Tom: Ban đầu, tôi đã sợ là cô yêu tôi thật. (Anh mỉm cười với cô, nụ cười chậm rãi, đầy cảm thông kỳ lạ. Những ngón tay Mary siết chặt vào nhau) Nhưng đó không phải là điều chúng ta muốn. Phụ nữ đã từng yêu tôi. Thành thật mà nói, họ luôn phải lòng tôi. Phải lòng—một cụm từ lạ lùng nhỉ. Tôi nghĩ về một tình bạn với một người phụ nữ xinh đẹp, nơi mà thể xác bị bỏ lại phía sau—nhưng vẫn giữ được tất cả những sắc thái của cảm xúc. Còn cô—cô đã quá trẻ trung và háo hức muốn được dạy dỗ. Cô đã lớn lên từ phản ứng ban đầu đó với tôi thành điều khác.

Mary: Lớn lên từ nó sao? Em đã lớn lên bao quanh nó. Em đã che giấu nó. Em đã đấu tranh để xây dựng những bức tường đủ dày để chịu đựng ngọn lửa khủng khiếp đang bùng cháy bên trong—chỉ để em có thể cho anh những gì anh muốn. Tất cả là vì em nghĩ anh không biết. Và anh đã rèn giũa em theo khuôn mẫu của anh. Giống hệt như cách anh ấy đã làm! Anh quay lại để xem liệu em có còn giữ hình dáng mà anh đã tạo ra không?

Tom: À, Aspasia, cô không nhận ra rằng tất cả sự lên men của cô đã biến cô thành loại rượu say nồng sao, và tôi đã quay lại (Dưới cái nhìn mãnh liệt của cô, anh trút bỏ vẻ châm biếm) Tôi quay lại vì tôi nhớ cô, Mary à.

Howard: (Dữ dội) Anh quay lại để làm gì? Để tìm thêm những sắc thái cảm xúc của anh sao?

Mary: Howard, tốt hơn là anh nên đi bây giờ đi.

Howard: Anh không thể đi và bỏ mặc em. Em không phải là chính mình nữa.

Mary: (Ngồi xuống, chậm rãi nhìn từ người đàn ông này sang người kia. Howard đứng dậy, nắm lấy góc bàn, trông có phần nực cười trong sự căng thẳng của cảm xúc. Tom dựa lưng vào ghế, một chân vắt cao qua đầu gối kia. Sự thích thú đầy mỉa mai của anh ta trước tình huống này đang dần tan biến) Không phải là chính mình ư? Vậy là ai? Ý tưởng của anh—hay của hắn?

Tom: Đừng cay nghiệt thế, Mary. Điều đó không hợp với em đâu.

Mary: Anh không muốn thấy bất kỳ phẩm chất khó chịu nào ở em, phải không? Anh có muốn không, Howard? Bây giờ em cay nghiệt vì em đang đau đớn nơi em tự giằng xé mình ra khỏi xiềng xích. Nhưng em đã thoát ra rồi.

Howard: (Với vẻ khiêm nhường khẩn khoản) Mary! Ý em là chuyện đính hôn của chúng ta sao?

Tom: Aspasia! Hãy để tôi rèn một bộ xiềng xích khác nhé. Tôi sẽ cưới cô. Tôi chán việc cứ phải nhớ cô rồi.

Mary: (Tì khuỷu tay lên bàn và đỡ cằm bằng một tay) Thật buồn cười, cách anh có thể tiếp tục mà chẳng bao giờ biết tại sao. Ở đây, em đã luôn chờ anh quay lại và khám phá ra rằng em yêu anh. Còn anh đã kéo em đến tận bờ vực—và bỏ mặc em. Ồ, em nhớ cái đêm anh ra đi! Anh đã trích dẫn Shaw cho em—“Cleopatra, nữ hoàng phải có sự kiên cường—lòng dũng cảm—niềm kiêu hãnh!” Anh sợ em sẽ làm ầm ĩ lên sao? Sau đó, vì bất lực trong tình yêu, em đã lao vào vòng tay tử tế đầu tiên đề nghị giúp đỡ. (Trong giọng nói của cô thoáng chút xót xa) Howard tội nghiệp! Anh cũng phải uốn nắn em. Nếu anh chỉ đơn giản đón nhận cả cuộc đời em bằng những nụ hôn của mình, có lẽ em đã sống mãi trong những ảo tưởng rồi.

Howard: Mary, anh không thể nghe em tự lăng mạ bản thân mình——

Mary: Em chỉ lăng mạ lý tưởng của anh thôi, Howard. Em đã sống đúng với nó lâu nhất có thể—một người phụ nữ ngoan hiền—thích được hôn, nhưng không biết tại sao—háo hức, không quá háo hức, để trở thành bà chủ của gia đình mẫu mực của anh. Em xin lỗi nếu em làm anh tổn thương. Em không biết là mình đang tìm cách giải thoát cho sự bị chà đạp của—điều gì đó lớn lao hơn là chỉ cơ thể em.

Tom: (Đứng dậy và cao lớn hơn Howard) Anh không thấy sao, ông—ông—tên anh là gì nhỉ—rằng cô ấy muốn anh đi à?

Mary: Vâng. Cả hai anh đều phải đi.

Tom: (Bước nhanh tới bàn, nơi anh kéo đôi tay của Mary ra khỏi dưới cằm cô và nắm chặt lấy) Tôi sẽ không đi. Tôi đã là một kẻ ngốc—nhưng tôi đã quay lại rồi.

Mary: Thế sao?

Tom: (Cúi xuống và hôn cô. Howard thực hiện một bước đi tuyệt vọng về phía họ, rồi dừng lại, hai tay nắm chặt) Đấy! Aspasia, tôi yêu em!

Mary: (Khi anh buông cô ra) Cái vũng lầy tư sản đó!

Tom: Em đã nói là em yêu tôi mà!

Mary: (Đứng dậy, đẩy ghế ra sau, rũ mình với một cử chỉ tuyệt vời) Em đã từng trẻ—đến mức mất trí! Giờ thì em đã thanh thản rồi. (Cô buông tay xuống với một tiếng thở dài) Nhưng—em mệt rồi. Hai anh đi cho được không!

Tom: Em không có ý nói là em không cần tôi chứ!

Mary: (Cười nhẹ)

Howard: Nhưng em định làm gì chứ?

Mary: (Với một cử chỉ mơ hồ quanh xưởng vẽ) Ồ—làm việc. Và em sẽ tìm một người đàn ông sẵn sàng gặp em ở giữa đường. Thể xác, tâm hồn, con cái và công việc—một người sẽ không áp đặt bất kỳ quan niệm nào bắt em phải sống theo——

Howard: Anh sẽ làm bất cứ điều gì em nói!

Tom: Trên đời này không có người đàn ông nào như thế đâu——

Mary: Có lẽ em có thể cải tạo một người—theo lý tưởng của em!

Tom: Hãy thử nghiệm trên tôi đi, Aspasia! Chuyện đó hẳn sẽ thú vị đấy!

Mary: (Có chút nuối tiếc) Em không thể. Em mang quá nhiều dấu vân tay của anh rồi.

Howard: Bất cứ điều gì em muốn, Mary! Rằng người phụ nữ thực sự mà anh biết chính là em, người khao khát——(Anh dừng lại, bối rối trước tiếng cười của Mary)

Mary: Tạm biệt! (Cô lùi về phía góc phòng. Tiếng cười của cô không hề điên cuồng; trong âm sắc mỉa mai đầy sức tàn phá ấy lại chứa đựng lời hứa của sự chữa lành) Đồ chơi của anh bị hỏng rồi. Những sợi dây sẽ không làm nó nhảy múa được nữa đâu. Tạm biệt!

(Sau một thoáng nhìn chằm chằm vào cô, hai người đàn ông nhìn nhau. Một trong hai, nếu chỉ có một mình, có thể sẽ nán lại một cách dai dẳng. Nhưng cả hai thì không thể. Tom, với một cử chỉ cam chịu cố tỏ ra mỉa mai, bước đi ra khỏi cửa. Howard, ngoái lại nhìn vài lần, bước theo sau. Khi cánh cửa đóng lại sau lưng họ, Mary buông mình xuống chiếc ghế đẩu trước giá vẽ, đôi tay thả lỏng trên lòng mình)

Ghi chú của người phiên mã

Được phiên mã từ tạp chí The Touchstone, tập 1, tháng 9 năm 1917, tr. 457-463.

Tác phẩm nghệ thuật bìa gốc mới đi kèm với sách điện tử này được cấp quyền cho phạm vi công cộng.

Cách viết chính tả và dấu câu gốc hầu như được giữ nguyên.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.