Mười lăm người xếp hàng ngang trên bến cảng, đứng đầu là thuyền trưởng. Lệnh lên đường do đại diện Bộ Tư lệnh Hải quân đọc ngắn gọn, giọng không lớn lắm nhưng rõ ràng dứt khoát. Họ im lặng ngẩng cao đầu nhìn lá cở Tổ quốc bay phấp phới. Thuyền trưởng đọc lời tuyên thệ. Rồi giây phút trầm lắng để nghe lời tuyên thệ sống rõ ràng, dứt khoát. Họ cúi đầu nhận lệnh.Sau đó, họ nhìn những con sóng cuộn lên, cuộn lên trên bến cảng như lòng họ có trăm mối âu lo cho nhiệm vụ hiểm nguy.

Còi tàu cất lên tạm biệt đất liền, con tàu lầm lũi tiến ra biển trong đêm vắng, dưới hầm tàu ngập đầy vũ khí. Trong khoang tàu có nhiều cờ của các nước khác nhau để đối phó khi qua các vùng biển theo hải trình, khi cần thiết sẽ giương cờ lên để ngụy trang. Trên boong tàu, ngư cụ đánh bắt cá được dàn ra như một con tàu đánh cá chuyên nghiệp.

Mùa biển động lại là thời gian tàu địch giảm bớt lưu lượng tuần tra, nương theo sóng con tàu làm nhiệm vụ đặc biệt lầm lũi ra khơi. Tàu đã xuất bến, thủy thủ đoàn biết rằng họ có thể ra đi bất cứ lúc nào, sóng gió trùng khơi, tàu địch rình rập dọc dài ven biển, địch phục kích ở các bến bãi. Vậy mà họ vẫn đi, nhiệm vụ đã nhận rồi, phải đi thôi. Tiếp tục hải trình làm bạn với trăng, sao trên biển. Những đêm có trăng gợi nhớ bao cảnh sắc thơ mộng của đồng bằng, bao yêu thương với người thân ở quê nhà giờ chỉ còn là kỷ niệm thân thương.

Thuyền phó Quân trầm tư rít từng hơi thuốc, khói thuốc phả ra từng ngụm, con nước rằm này chắc là lên cao. Nước tràn đồng rồi, Ngân ở nhà chắc vất vả khi có sản phụ nào trở dạ. Ngân đã học lớp bác sĩ sản khoa thời chiến, ở địa bàn đồng bưng, bao nhiêu sinh linh đã được Ngân đón chào ra đời trong nước mắt, nụ cười của nhiều gia đình lam lũ. Cuộc sống của họ đa phần chỉ biết trông cậy vào hột lúa, củ khoai. Người dân chưa có thói quen đi bệnh viện, khi có người trở dạ, họ đi tìm và rước Ngân. Bà mụ Ngân mát tay, đó là lời khen của người dân đồng bưng dành cho Ngân, dù cô chưa đầy bốn mươi tuổi. Chẳng đặng đừng, duy nhất ở vùng đồng bưng chỉ Ngân làm việc tại trạm y tế nhưng không có thời gian nghỉ cho riêng mình. Bởi không thể làm ngơ khi có ai đó đến rước Ngân khi có người trở dạ.

Hồi đó, có bao nhiêu lần từ đơn vị về nhà, Quân nấu cơm chờ Ngân về ăn. Khi trở về, Ngân quá mệt mỏi chỉ lùa vội chén cơm rồi lại chạy qua trạm y tế. Ngân nhìn Quân ánh lên một lời xin lỗi chưa kịp thốt nên lời. Quân lại xua tay như thấu hiểu. Ngân chớp mắt gượng cười: Chờ em đi chút nghen! Vậy đó! Rồi đến lúc Quân phải về đơn vị. Có lúc Ngân chạy về sà vào chỉ kịp ôm chồng một cái. Có khi Ngân không kịp về, Quân chỉ biết nhìn sang Trạm y tế, âm thầm tạm biệt vợ rồi lên đường. Thuyền trưởng Tám từ hầm máy đi lên, rảo một vòng quanh boong rồi đến gần Quân xòe tay xin điếu thuốc. Đêm nay sóng bớt cuộn trào dù biển đêm vẫn không phẳng lặng nên càng phải cảnh giác với tàu tuần tra của địch. Trăng sáng rõ càng dấy lên trong lòng mỗi người những lo lắng không yên.

Tám trêu chọc Quân: nhớ bác sĩ nhà rồi hả? mai mốt về thăm xin cô ấy cho phụ đi đỡ đẻ nghe! Cả hai cười xòa, Quân hỏi ngược Tám: Vậy hổng lẽ anh không nhớ cô giáo hả? Tám cười nói lên ao ước của mình: đợt này hoàn thành nhiệm vụ tui về ráng lợp lại mái nhà cho mấy mẹ con nó. Thằng con tui hổng biết đã lớn tầm nào rồi? Lâu quá sợ nó lạ không cho tui lại gần. Quân nhìn người chỉ huy của mình, mấy năm rồi anh ấy đã xa vợ con. Cũng như Tám, Quân phải qua huấn luyện, đã học nhiều thứ để cho cuộc hải trình này. Tám được giao làm thuyền trưởng vì đã có kinh nghiệm từ chuyến đi tiền trạm về Nam mấy năm trước. Ai cũng mong chuyến đi được thành công như mong đợi. Mỗi người trong đoàn đều có gia cảnh khác nhau, nỗi nhớ, niềm thương thoắt ẩn hiện trong suy nghĩ của họ có những cung bậc cảm xúc rất riêng. Nhưng họ cùng chung một mong ước vận chuyển số vũ khí trên tàu cập bến trong Nam an toàn, trót lọt.

***

Đã một tuần trôi qua, tàu đi ra hải phận quốc tế ngược vào Nam, tiếp tục thêm hai ngày nữa lại bị một cơn bão theo mùa quăng quật tả tơi. Không nấu được cái gì để ăn vì tàu bị xô lắc chao nghiêng dữ dội. Anh em trong đoàn chia nhau mấy củ khoai luộc hôm trước còn sót lại rồi uống nước cầm hơi. Em Sáu nhỏ nhất đoàn, ói tới mật xanh, mật vàng vì bão nhưng kiên quyết không rời hầm máy. Con tàu trồi lên hụp xuống, mỏng manh như chiếc lá, chao nghiêng nương theo từng con sóng. Do bão nên trong hai ngày đi vào vùng biển gần đất liền mà không gặp tàu tuần tra nào. Rồi biển dịu dần và bão cũng tan. Biển hôm trước ầm ào sóng cuộn, mịt mù mưa, biển giờ đây lại dịu êm yên tỉnh. Đã qua những đêm trăng sáng, đã qua mấy ngày mưa bão. Biển lặng nhưng đêm đen mịt mù, không biết đâu là bờ bến. Thuyền trưởng Tám sinh hoạt chính trị cho thủy thủ đoàn. Chuẩn bị tinh thần cho việc đi vào vùng biển Cà Mau và tìm bến bãi xuống vũ khí an toàn. Tàu đi ven bờ để tìm vàm sông nào có thể cho tàu vô được. Nhanh chóng liên hệ, phát tín hiệu kết nối lực lượng ở các bến vận chuyển trong bờ để gấp gáp chuyển vũ khí cất giấu an toàn.

Tranh của hoạ sĩ Quỳnh Thơm

Một ánh đèn chớp chớp giữa mịt mù khơi xa. Anh em mừng vui khôn xiết: hải đăng Hòn Khoai đây rồi. Cẩn thận vào bờ trước khi trời sáng, chạy thêm một hồi lâu, thuyền trưởng Tám xác định vị trí cho tàu vào một vàm sông. Tín hiệu phát ra, trên bờ có tín hiệu đèn pin đáp trả. Anh em mình đây rồi, tàu đi sâu vào con rạch. Hai bên tàn cây đước giao nhau nên chỉ đủ lối giữa cho tàu chạy từ từ rồi dừng hẳn. Xuồng, ghe cấp tập chở vũ khí phân tán đến các điểm cất giấu. Một số đưa lên bờ chuyển vào các hầm đã đào sẵn. Hơn mười tấn vũ khí đã được phân tán đi cất giấu trong đêm, lực lượng dân quân, du kích đón ở bến không có phút giây ngơi nghỉ.

Hơn ai hết họ biết số vũ khí này sẽ tiếp sức cho miền Nam tiếp tục chiến đấu chống kẻ thù. Khi trời sáng hẳn, con tàu đã được rừng đước che chở bên trên, máy bay trinh sát của địch bay tè tè đi qua mà không phát hiện gì lạ. Bà con trong xóm nấu cơm cho thủy thủ đoàn ăn một bửa no nê. Đêm sau, trời tối đen, tàu lại ra khơi trở về miền Bắc, vẫn lưu luyến tình cảm của bà con tại bến Cà Mau. Ngang qua vùng biển quê nhà Quân âm thầm cúi chào đất liền, thầm nói lời từ biệt Ngân để tiếp tục nhận nhiệm vụ mới. Ý định về thăm Ngân không thành vì Quân được lực lượng du kích cho biết tình hình địa phương không ổn. Trên lại chỉ thị đi nhanh về nhanh.

***

Trở lại miền Bắc sau mười chín ngày đi đường khá thuận lợi, cũng gặp áp thấp nhiệt đới có mưa nhiều, sóng cao nhưng chưa thành bão nên anh em cũng khỏe khoắn và phấn khởi vì đã hoàn thành nhiệm vụ. Thủy thủ đoàn được Bộ tư lệnh Hải quân khen ngợi. Họ được phép nghỉ ngơi một thời gian, sau đó họ được chia ra đi các tàu khác nhau. Họ đã có kinh nghiệm đi đường biển vào Nam nên sẽ lên các tàu khác có tân binh nhiều hơn để hướng đẫn các đồng chí mình cho thuận lợi.

Quân nhận trách nhiệm thuyền trưởng cùng thủy thủ đoàn tất cả mười bốn người chở gần hai mươi tấn vũ khí cho chiến trường quân khu V. Con tàu lần này Quân nhận là tàu mới, có vận tốc khá cao (khoảng 30 hải lý cho một giờ). Sau mấy ngày chạy ở hải phận quốc tế, tàu chạy vào bờ biển Nha Trang. Mấy giờ sau, máy bay trinh sát của địch bắt đầu quần lượn theo con tàu. Biết tàu có thể đã bị lộ, thuyền trưởng cho tàu chạy vòng vo và cho một số anh em thả lưới, kéo lưới nghi binh như một tàu đánh cá chờ trời tối chuẩn bị thả hàng. Tình hình trên biển thời gian sau này có những diễn biến phức tạp vì tàu tuần dương của địch, máy bay trinh sát tăng cường tuần tra. Một vài chuyến tàu đã bị lộ phải hủy tàu, có những đồng chí đã hy sinh. Bộ chỉ huy đã có bước chuẩn bị trước, lệnh khi vận chuyển vũ khí phải được đóng gói sẵn trong các lớp ny lon để khi có tình huống khẩn cấp thả hàng cho các bến ra vớt. Hoặc trong quá trình lực lượng đón ở các bến vận chuyển gặp phục kích thả hàng chiến đấu rồi tiếp tục vớt.

Tàu trinh sát của địch rất tinh vi, sau mấy giờ theo dõi đã nghi ngờ và phát lệnh bao vây, chúng không bắn rát hay bắn nổ tàu mà siết chặt vòng vây từ từ với ý đồ bắt sống thủy thủ đoàn. Sau mấy lần chớp đèn mà không thấy tín hiệu từ bờ trả lời. Quân đoán có lẽ bến đón tàu cũng đã bị lộ và giặc đã bố trí phục kích bờ. Lệnh khẩn cấp phát lên, đêm đen kịt thuận lợi cho việc vừa chạy vòng vo, vừa thả hàng. Còn một ít hàng chưa thả hết nhưng tình hình quá nguy cấp. Với ý đồ bắt sống thủy thủ đoàn nên tàu địch rượt đuổi theo tiếp tục chặn, khép dần vòng vây và điều thêm tàu lớn vòng ngoài hòng áp sát, bắt sống cho bằng được.

Máy bay tiếp tục được diều đến, pháo sáng thả lên nhìn rõ con tàu của ta đang bị một lũ diều hâu bao quanh. Lệnh quyết tử truyền đi, khi cách bờ còn vài trăm mét, lúc pháo sáng vừa hết đợt, anh em được lệnh rời tàu. Riêng máy trưởng Kha, vuốt nước mắt tuôn trào khoát tay ra hiệu cho mọi người rời đi, anh ở lại cùng Quân kích hoạt các kíp nổ. Một cột lửa bùng lên, sức công phá làm chao nghiêng các con tàu của địch bu chung quanh, con tàu dần chìm vào biển cả trước sự kinh hoàng của bọn giặc. Một số đồng chí chưa bơi được xa chìm xuống đáy biển theo con tàu thân yêu của mình.

***

Hoàng chứng kiến tất cả, anh và các đồng chí của mình ém quân ở các mô đất cao được dân quân đắp sẵn dọc bờ biển để chờ đón con tàu. Nhưng bất ngờ lực lượng địch đổ quân sát mép nước đón đợi. Con tàu đã bị lộ, vậy là địch quyết bắt sống thủy thủ đoàn bằng ba lực lượng tàu quân sự, máy bay trực thăng yểm trợ và cả lực lượng bộ binh đón đợi sát bờ. Tín hiệu với bờ được phát ra nhưng tình hình không cho phép Hoàng phát lệnh trả lời. Anh cùng đồng đội cắn răng nhìn cột lửa của con tàu tự hủy ngoài xa, gần bên anh có vài đồng chí không chịu nổi đã sụt sịt khóc. Hoàng phát lệnh cố nén chờ phục kích rút đi sẽ tổ chức tìm vớt vũ khí và tìm thủy thủ đoàn. May ra còn ai đó sống sót đang cần sự cứu trợ.

Máy bay địch đã sớm quay về căn cứ, gần sáng lực lượng bộ binh của địch cuối cùng đã rút hết. Ngoài biển không còn bóng dáng tàu tuần dương. Tín hiệu an toàn được phát ra, quân và dân xóm biển ùa ra vớt hàng. Họ vừa chuyển hàng vừa tìm kiếm đồng chí mình xem có ai lội được vào bờ. Ba ngày sau tin báo về ở cánh rừng mạn trên đã tìm được ba đồng chí kiệt sức vì mệt và đói. Năm ngày sau tàu đánh cá vớt được vài thi thể trôi trên biển. Số còn lại đã hòa cùng biển không dấu vết.

***

Tôi đưa đoàn học viên đi tham quan một số nơi sau khóa học chính trị tập trung. Lịch trình đi sẽ tham quan Khu di tích Bến Nhà Rồng, địa đạo Củ Chi, trường Dục Thanh ở Phan Thiết.

Tại Bến Nhà Rồng có một đoàn Cựu chiến binh đã tới trước, có lẽ họ đã đi tham quan xong, một số cụ tuổi đã ngoài tám mươi mà ánh nhìn còn tinh anh, da dẻ hồng hào. Nụ cười vui theo từng bước chân đi. Ngay cạnh tôi khi ngồi bên ghế đá nghỉ chân chờ mọi người trở ra có hai cụ đang rôm rả nói chuyện. Tôi làm quen, khoe đang đưa học viên đi tham quan, cụ gật gù chào cô giáo. Tôi hỏi thăm và được biết một cụ đã từng là thuyền trưởng tàu không số năm xưa, một cụ đã từng là bến trưởng của một bến tiếp vận. Học cùng đi dự hội nghị, cùng được đưa đi tham quan một số điểm sau đó được ra thăm lại thủ đô, được vào Lăng viếng Bác để báo cáo với Người họ đã hoàn thành nhiệm vụ được Đảng và nhà nước giao phó. Tôi nhìn họ lấp lánh nụ cười vui. Câu cuối cùng trước khi tạm biệt các cụ nói vừa đủ nghe: Cái giá của hòa bình không đo đếm được, nhờ cả vào các cháu vậy.