Tăng Cường Trí Nhớ Và Khả Năng Tập Trung

Lượt đọc: 100 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Lặp Lại & Nghỉ Ngơi

❊ ❊ ❊

22

Lý do em học tốt nhất trong khi nghỉ ngơi là vì: não của em vẫn bận rộn cho việc này trong khi em đang làm việc kia.

Nghỉ ngơi là những lúc em không cảm thấy quá căng thẳng mà vẫn có thể giải quyết vấn đề của bản thân. Khi đó, trí nhớ sẽ sắp xếp những thông tin đã tiếp thu trước đó để sau này có thể gợi nhớ lại dễ dàng khi em cần đến. Tuyệt ha! Khi đã lưu lại được một “gói” thông tin, bộ nhớ sẽ sẵn sàng lưu thêm “gói” tiếp theo. Trí nhớ luôn “đói” thông tin, và nó cũng cần có thời gian để sắp xếp lại không gian lưu trữ.

THÔNG TIN THÚ VỊ VỀ BỘ NÃO NGHỈ NGƠI ĐỂ ĐẠT KẾT QUẢ TỐT

Em có bao giờ nhận thấy rất nhiều ý tưởng hay xuất hiện khi em không căng đầu suy nghĩ về vấn đề cần giải đáp không? Em nghĩ đến những ý tưởng tuyệt vời cho ngày sinh nhật của mình ở đâu nào? Trong phòng tắm phải không! Em nghĩ ra cách giải bài toán vào lúc nào? Khi đang trên đường đi học về. Các thiên tài trên thế giới đều như vậy! Bộ não thường hoạt động TỐT NHẤT khi được NGHỈ NGƠI, vì thế nếu đang “bí lù” chuyện gì đó thì hãy đứng dậy và kiếm chuyện gì khác để làm.

23

Nghỉ ngơi một chút mà hiệu quả vô cùng

Chúng ta sẽ đề cập đến hình thức nghỉ ngơi nào đây? Ở nhà, em có thể tự sắp xếp kế hoạch cho mình – vừa học vừa chơi, làm bài tập hay ôn tập cho kỳ thi sắp tới.

Khi cảm thấy mệt mỏi, hết hứng thú, hãy tạm nghỉ khoảng 5 – 10 phút. Lý tưởng nhất là cứ sau 45 phút học bài thì em nghỉ ngơi một chút. Ra ngoài hít thở không khí trong lành, tung hứng (xem trang 42 – 43) hay đi sang phòng khác – bất cứ việc gì khiến tâm trí em ngừng suy nghĩ về việc đang làm. Khi trở lại, đầu óc sẽ tỉnh táo hơn và ham thích học hơn.

24

Em nhìn thấy hai sợi dây thừng bắc qua dòng sông Quên lãng bên dưới chứ? Sợi dây bị chùng thể hiện những gì em ghi nhớ được sau hai tiếng đồng hồ miệt mài học mà không hề ngơi nghỉ. Hãy xem nó đã sa xuống thấp đến chừng nào và mất bao nhiêu sức để giữ nó không bị rớt xuống sông!? Những gì rơi xuống dòng sông Quên lãng hầu như sẽ nhanh chóng bị đàn cá răng đao – “sát thủ” Ký ức – xơi sạch!

Trong khi đó, hai cậu bé ở bên trên trông có vẻ thoải mái hơn nhiều. Họ đã dựng được những chiếc cọc từ lòng sâu để đỡ sợi dây thừng. Mỗi chiếc cột tượng trưng cho một lần nghỉ giải lao. Sợi dây của hai cậu ấy được giữ an toàn và khô ráo ở trên cao – nghĩa là họ nhớ được rất nhiều!

25

Trở thành thần đồng tung hứng

Thích chơi tung hứng nhưng lại không biết tập thế nào à? Dễ thôi! Em chỉ cần chuẩn bị ba quả bóng nhỏ, mềm, hay mấy túi đậu cùng kích cỡ, nặng bằng nhau và thêm chút… quyết tâm.

Bước 1 – Luyện với 1 bóng

Giơ cả hai tay lên, ở vị trí ngang hông, một tay cầm lấy quả bóng. Tung nhẹ quả bóng sao cho bóng bay theo ĐƯỜNG CONG, rồi hứng bằng tay kia.

Tung bóng qua lại giữa hai tay cho đến khi thuần thục, có thể thực hiện tự nhiên mà không còn nghĩ ngợi gì nữa.

Mẹo nhỏ: Dùng cử động của cùi chỏ để thảy bóng, không phải cử động của cổ tay. Đứng luyện tập trước bức tường để có được đường bóng thẳng.

Bước 2 – Dùng 2 bóng

Giờ thì mỗi tay cầm một quả bóng. Đầu tiên tung quả bóng 1 (ở tay phải) lên, để nó bay theo hình cung và rơi vào tay trái. Điểm bay cao nhất của quả bóng là ngang tầm mắt. Khi bóng đạt đến điểm cao này, ngay lập tức tung bóng 2 (ở tay trái) sang cho tay phải. Dùng tay trái bắt bóng 1 và dùng tay phải bắt bóng 2. Dừng tại đây!

Thử lại lần nữa. Nhưng lần này thì tung bóng bằng tay trái trước. Tiếp tục tập luyện cho đến khi em có thể thảy bóng qua lại giữa hai tay một cách nhịp nhàng mà không cảm thấy chần chừ, do dự nữa.

Bước 3 – Với 3 quả bóng

Tay thuận giữ lấy bóng 1 và 3 (trong trường hợp này, tôi sẽ bắt đầu bằng tay phải, nếu em thuận tay trái thì hãy bắt đầu bằng tay trái trước nhé!), bóng 2 nằm ở tay còn lại (trong trường hợp này là tay trái). Bắt đầu tung bóng 1 theo hình cung sang bên trái.

Khi bóng 1 lên đến điểm cao nhất (ngang tầm mắt) thì tung bóng 2 lên, theo hình cung sang bên phải. Đến đây thì làm giống như Bước 2.

Khi bóng 2 đạt đỉnh cao nhất, tung bóng 3 lên theo hình cung sang bên trái.

Bắt bóng 2 bằng tay phải.

Mẹo nhỏ: Em sẽ thấy dễ hơn một chút nếu để bóng 3 trượt xuống nửa trước của bàn tay trước khi tung nó lên.

Khi bóng 3 chạm đỉnh cao nhất, lại tung bóng 1 (ở trong tay trái) lên theo hình cung về bên phải. Bắt bóng 3 bằng tay trái. Bắt đầu lại từ đầu và cứ tiếp tục.

Những mẹo vặt tung hứng tuyệt vời:

- Luôn tung bóng lê vòng cung

- Giữ hai bàn tay cao thắt lưng

- Dùng những quả b màu để dễ phân bi

- Tung bóng lên ca ngang tầm mắt

- Đừng tự ép mình phải làm cho được ngay trong lần đầ Từ từ, từng chút một nhưng thường xuy mới hiệu quả

- Luyện tập – luyện t luyện tập!

26

Khi nào thì em tiếp thu tốt nhất?

Em có nhận thấy em thường chỉ nhớ được nhiều hơn vào đầu giờ học không? Tâm trí chúng ta rất dễ “lang thang” từ giữa giờ học, trừ khi em học những bài có liên hệ với nhau (sự liên tưởng!), hay khi giáo viên nói về điều gì đó thật sự khác biệt và gây chú ý. Chỉ khi đến gần cuối giờ học, bộ não em mới tỉnh táo, tập trung trở lại và em sẽ thấy phần bài học này thật dễ nhớ.

Hình trang bên thể hiện rất rõ điều này: bắt đầu với mực nước cao, rồi hạ thấp và lại dâng cao. Những điểm cao nhất thể hiện khả năng tiếp thu và ghi nhớ tốt nhất là ba ngọn sóng lớn liên tục, đây là những điều có liên hệ với nhau trong bài học; còn ngọn sóng lướt là điều nổi bật, đáng chú ý. Cũng như những sợi thừng bắc ngang con sông Quên lãng, nếu thường xuyên nghỉ giải lao, lượng thông tin em phải ghi nhớ mỗi lần sẽ ít hơn và theo đó sẽ ít bị quên, ít mất tập trung hơn.

THÔNG TIN THÚ VỊ VỀ BỘ NÃO

Em có biết trong cái đầu kỳ diệu của em có đến khoảng 1 triệu triệu tế bào thần kinh không? Các tế bào này rất nhỏ, nhỏ đến nỗi em có thể nhét cả trăm cái vào trong đầu kim. Còn nếu xếp chúng thành hàng thì ta sẽ có được sợi dây dài bằng từ đây lên đến Mặt trăng rồi vòng về Trái đất đấy – mà Mặt trăng thì cách Trái đất khoảng 384.400 km!

27

Con “chiến mã” tập trung

Để tập trung tốt, ta cần giữ cho tâm trạng mình thật thoải mái. Có tập trung thì mới học tốt được. Hãy hình dung sự tập trung cũng giống như con chiến mã dũng mãnh luôn nôn nóng muốn lao đi! Và em phải cưỡi lấy nó!

Đôi khi việc đó cũng dễ thôi, nếu điều nó muốn làm cũng là điều em muốn làm, nhưng cũng có lúc nó biết em không thực sự để tâm vào điều em yêu cầu nó làm – nó biết em đang mơ mộng trở thành ngôi sao điện ảnh hơn là ngồi tính số đo góc hình tam giác trong lớp.

THÔNG TIN THÚ VỊ VỀ BỘ NÃO

Em có biết những vùng khác nhau trong bộ não thực hiện những chức năng khác nhau không? Phần não giúp ta ghi nhớ là đại não (cerebrum). Đây là phần não lớn nhất chiếm trọn gần hết hộp sọ, trông như một chiếc mũ trùm phủ lên những phần còn lại. Trên đại não có những nếp nhăn và rãnh uốn.

Đại não gồm hai bán cầu não nằm ở bên trái và phải.

Thế rồi nó lao như điên, tơ tưởng hết điều này đến điều nọ. Tuyệt thật đấy, nhưng em vẫn phải tính số đo ba góc của hình tam giác đấy nhé! Con “chiến mã” Tập trung của em là con ngựa đua số một. Tất cả những gì em cần làm là học cách điều khiển nó. Và rồi em sẽ có thể tập trung vào đúng đối tượng, vào đúng lúc và bỏ xa những người khác để về đích trước. Làm sao ư? Hãy để trí tưởng tượng của mình hoạt động.

28

Tưởng tượng và phi vụ giải cứu!

Đôi khi tập trung trong giờ học là điều hết sức khó khăn vì em không thể nghỉ giải lao theo ý mình muốn. Thử vài cách sau để bắt trí tưởng tượng hoạt động nhé:

Vẽ một Bản đồ Tư duy về những gì thầy cô đang giảng. Cách làm này sẽ khiến trí tưởng tượng và cả sự tập trung của em phải làm việc để tâm trí không “phiêu du”, đồng thời em cũng mau nhớ bài hơn. Nếu cần, hãy vẽ sẵn các nhánh cho Bản đồ Tư duy rồi mang theo đến trường và chỉ phải điền vào các nhánh trong giờ học thôi.

Tìm cách ứng dụng những Công cụ Ghi nhớ (xem chương 4). Chẳng hạn như nếu phải ghi nhớ cả một lô ngày tháng năm, hãy KHỞI ĐỘNG trí tưởng tượng bằng cách ghi nhớ số thông qua Hình dạng và Vần điệu, hoặc nếu phải đọc một quyển sách mà bản thân chẳng thích thú gì mấy, em có thể làm cho câu chuyện sinh động hơn bằng Cuốn phim Ký ức.

Hãy đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi khi có cơ hội. Nếu em năng động, nhiệt tình tham gia trong giờ học thì trí tưởng tượng sẽ làm việc CÙNG em, giúp “ngấm” bài nhanh hơn.

Nếu em không thích môn học nào đó, hãy dùng trí tưởng tượng để liên tưởng nó với điều gì đó đáng CHÚ Ý. Ví dụ như, em không thích môn Ngữ văn nhưng em lại rất thích trò chuyện với bạn bè qua điện thoại. Vậy thì môn Ngữ văn và những câu chuyện trao đổi với bạn bè có LIÊN HỆ mật thiết với nhau thế nào?!

Ngôn ngữ là phương tiện hình thành và phát triển nhận thức về thế giới xung quanh. Ngôn ngữ còn hỗ trợ giao lưu cảm xúc với mọi người. Ngôn ngữ còn là công cụ giúp hòa nhập với cộng đồng.

Shakespeare, nhà soạn kịch thiên tài, cũng hay thu thập ý tưởng để viết khi trò chuyện và lắng nghe người khác nói đấy! Em cũng có thể làm như vậy, dù là bài văn, câu chuyện hay là kịch bản. Vì thế nếu thích gặp gỡ và vui đùa với bạn bè, em rồi sẽ thích môn Ngữ văn thôi!

29

Cứu với! Trống trơn rồi!

Nếu em từng rơi vào trạng thái đầu óc “trống rỗng”, thì hẳn đó là do em đang ở đợt cao điểm và đang chịu áp lực phải ghi nhớ quá nhiều thứ. Nếu bị hỏi bài trong lớp mà không trả lời được thì cũng đã tệ lắm rồi, nhưng nếu “bí lù” ngay trong khi thi thì đây mới đúng là ác mộng. Vậy nên em cần thư giãn ngay thôi.

Trí tưởng tượng sẽ “chạy mất tiêu” mỗi khi em căng thẳng quá độ – nhưng nếu giữ cho mình thoải mái một chút, nó sẽ luôn trở về với em. Giả sử như em vừa đọc xong đề bài môn thi vật lý và đang cần trả lời cho câu hỏi về trọng lực. Em chăm chăm nhìn vào trang giấy trắng nhưng chẳng nghĩ ra gì. Vậy thì hãy làm như sau:

Nhắm mắt lại, hít vào rồi thở ra CHẬM và SÂU, hai bàn tay đặt trên bụng. Cảm nhận bụng phồng lên, xẹp xuống.

Sau vài giây, hãy trở lại với câu hỏi và chỉ nghĩ đến chủ đề cần trả lời – trọng lực. Chà, em BIẾT rằng chính nhờ trọng lực mà chúng ta đứng được trên mặt đất mà!

Với thông tin đầu tiên đó, hãy phác họa nhanh một Bản đồ Tư duy đơn giản để hướng trí tưởng tượng đi ĐÚNG hướng. Trên những hành tinh khác nhau, trọng lực sẽ khác nhau, và trên Mặt trăng cũng thế – em đã xem những đoạn phim và thấy các phi hành gia phải nhảy nhảy trên đó mà. Hãy thêm vào Bản đồ Tư duy các ý này.

Tiếp tục tự hỏi rồi tự trả lời nhờ vào công cụ Bản đồ Tư duy. Em sẽ thấy kiến thức cứ thế quay lại với em; và nếu đã từng vẽ một Bản đồ Tư duy về trọng lực trong lúc ôn tập, em sẽ sớm nhớ lại bài thôi.

MẸO: Nếu sau 1 – 2 phút mà em vẫn chưa nghĩ ra câu trả lời thì hãy chuyển sang câu hỏi dễ hơn. Trong lúc đó, trí nhớ vẫn làm việc để giải quyết câu hỏi còn “nợ” và sẽ đưa ra câu trả lời khi em trở lại với câu hỏi dang dở.

Mấu chốt là 5 lần ôn tập!

Thật phiền toái khi những gì em nắm rất rõ, hiểu rất kỹ đôi khi cứ trôi tuột ra khỏi đầu em, như thể em chưa từng biết gì về nó vậy. Đừng hoảng hốt! Em chỉ quên vì chưa khắc ghi nó vào sâu trong trí nhớ mà thôi.

Khi mới học điều gì đó, kiến thức sẽ được lưu vào bộ nhớ tạm thời. Tức là em chỉ nhớ trong vài phút, vài ngày (hay thậm chí vài tuần nếu sử dụng bộ công cụ ghi nhớ tôi đã giới thiệu). Nếu muốn ghi nhớ mãi mãi, em cần chuyển thông tin vào vùng nhớ dài hạn bằng cách thường xuyên xem lại bài vở. Nếu vừa xem lại bài, vừa dùng các công cụ ghi nhớ thì em chỉ cần xem lại bài tối đa năm lần, rồi em sẽ nhớ mãi. Thử nghĩ xem em sẽ tiết kiệm được bao nhiêu thời gian và công sức khi kỳ thi tới. Vậy em sẽ xem lại bài vở như thế nào đây?

Ôn đi ôn lại năm lần sẽ giúp nhớ thật lâu!

Lần thứ nhất: Khoảng một tiếng sau giờ học ở trường, hoặc sau khi xem xong quyển sách, bài viết… nào đó

Lần thứ hai: Ngày hôm sau

Lần thứ ba: Một tuần sau

Lần thứ tư: Một tháng sau

Lần cuối cùng: 3 – 6 tháng sau

Sau lần ôn bài thứ năm, đây là lúc đến phiên sự sáng tạo hoạt động. Trí tưởng tượng sẽ luôn song hành cùng những gì em đã học và đã nhớ, nhờ vậy em thấy mình dường như biết nhiều hơn. Em kết nối các ý với nhau bằng khả năng ghi nhớ tuyệt vời của mình. Mơ mộng cũng rất có ích. Hãy để tâm trí “thơ thẩn” với những ý tưởng hay thông tin nào đó và rồi nó sẽ trở nên sống động hơn đối với em.

30

Chiếc máy bay màu đỏ biểu trưng cho kết quả nếu em không chịu xem lại bài – nó bay lên được một chút rồi cứ thế lao xuống bởi càng lúc em càng mất tự tin và suy nghĩ lung tung.

Trong khi đó chiếc máy bay màu trắng vẫn duy trì được độ cao, và rồi bay vút lên. Đó là do em đã nhớ hết mọi thứ và có thể liên kết những kiến thức đã học với nhau. Chính vì vậy em mới nhớ được nhiều, nhiều HƠN nữa!

31

Xây dựng thói quen ôn tập

Làm thế nào để biết em đã ôn được những gì và khi nào thì cần xem lại bài? Cách tốt nhất là mua hoặc tự thiết kế cho mình một cuốn lịch lớn, nhiều màu sắc và tập thói quen kiểm tra lại những gì đã học trong ngày.

Dành ra 20 phút xem lại bài đã học ở trường ngày hôm đó, rồi xem lại lịch của tuần trước, tháng trước và sáu tháng trước để xem mình cần ôn lại nội dung nào. Đánh dấu bất cứ chỗ nào không hiểu rồi hỏi bạn bè, bố mẹ hay thầy cô. Theo cách này, em sẽ không bao giờ rơi vào tình trạng “nước đến chân mới nhảy”, lo sốt vó vào những giây phút cuối cùng bởi vì em đã nhớ được mọi điều đã học.

32

ĐỐ VUI

1. Ba từ FLOUR, TERN và THIRSTY có điểm chung nào?

2. Làm ra bao nhiêu, bỏ lại bấy nhiêu. Đấy là gì?

3. Ba người đang đi câu cá thì thuyền bị lật do tai nạn. Cả ba rơi xuống nước nhưng chỉ có hai người bị ướt tóc. Tại sao tóc người còn lại không bị ướt?

4. Hãy lấy tôi ra và chà chà cái đầu tôi. Ôi, cái đầu đỏ của tôi giờ đã đen thui rồi. Tôi là ai vậy?

33

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.