Notes

[←1]

Aka trong Akamatsu nghĩa là Đỏ; O trong Oumi nghĩa là Xanh lơ. (Tất cả các chú thích là của người dịch)

[←2]

Shira trong Shirane nghĩa là Trắng. Kuro trong Kurono nghĩa là Đen.

[←3]

Cách gọi để chỉ những người chỉ am hiểu một lĩnh vực nhất định mà thiếu đi các kiến thức khác hoặc tính xã hội.

[←4]

“Tsukuru” trong tiếng Nhật có nghĩa là: làm ra, tạo ra.

[←5]

“Hai” trong “Haida” có nghĩa là màu xám.

[←6]

Người Nhật vẫn hay dùng chữ Hán để viết tên. Tác ở đây là chữ 作.

[←7]

Chữ Tác trong âm Hán Nhật được đọc là Saku.

[←8]

Chữ Sáng 創 và chữ Tác 作 đều có nghĩa là làm ra, tạo ra, đều được đọc là Tsukuru trong tiếng Nhật.

[←9]

多崎利男, đọc là Đa Kỳ Lợi Nam.

[←10]

Nghĩa là “dòng sông xanh lục” trong tiếng Nhật.

[←11]

Đơn vị đo thể tích truyền thống của Nhật, một hộc tương đương 180ml.

[←12]

Một kiểu điểm tâm nhẹ phục vụ trước khi dùng trà đạo.

[←13]

Cách người Nhật gọi những nhân viên làm việc hết mình vì công ty.

[←14]

Nghĩa là “tích cực” và “tiêu cực”, cũng có nghĩa là “âm tính” và “dương tính”.

[←15]

. Tên trong nguyên tác là “Kinderszenen”.

[←16]

. Tên trong nguyên tác là “Träumerei”.

[←17]

. Được sử dụng trong kỹ thuật in thạch bản.

[←18]

. Một võ tướng nổi tiếng thời chiến quốc của Nhật Bản sống vào thế kỷ 16.

[←19]

. Một trường đại học ở Tokyo, Nhật Bản.

[←20]

. Một loại whiskey

[←21]

. Jean Sibelius: nhà soạn nhạc Phần Lan sống vào cuối thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20.

[←22]

. Quán ăn Ý chủ yếu phục vụ pizza.

[←23]

10. Tức là vô lăng nằm bên trái, vì ở Nhật Bản tay lái nằm bên phải.

[←24]

. Một loại xe ô tô lớn hơn xe con.

[←25]

. Tác giả ngầm nhắc tới vụ xả khí độc Sarin vào ga tàu điện ngầm ở Tokyo của giáo phái Oum Shinrikyo xảy ra vào tháng Ba năm 1995.

[←26]

. Các trường đại học Nhật Bản mạnh về y khoa thường có bệnh viện riêng.