Biên tập bởi

MABEL LOOMIS TODD

Hôm nay con chỉ có ngần này,

Chút này, và cả trái tim đây,

Chút này, trái tim, cùng đồng bãi,

Và khắp nội cỏ trải ngút ngàn.

Nhớ đếm giùm con, lỡ có quên, —

Hẳn ai cũng tính nổi thành tiền, —

Chút này, trái tim, cùng đàn ong

Nương náu nơi đồng cỏ xa xăm.

LỜI NÓI ĐẦU.

Sức sáng tạo trí tuệ của Emily Dickinson phong phú đến mức người ta vẫn có thể tìm thấy trong di sản văn chương của bà một tuyển tập dồi dào và đặc sắc; và tập thơ thứ ba này được ra mắt nhằm đáp lại niềm mong mỏi khôn nguôi của những độc giả say mê thiên tài kỳ lạ ấy. Phần lớn văn xuôi của Emily Dickinson đều mang tính nhịp điệu — thậm chí có vần, dẫu thường không được ngắt thành từng dòng thơ riêng biệt.

Ngoài ra, nhiều bài thơ được bà viết dưới dạng thơ để gửi tặng bạn bè qua thư từ; những thi phẩm này từng được in vào năm 1894, trong các tập Thư từ của bà. Dẫu vậy, việc đưa tất cả vào tuyển tập này là không cần thiết, nên hầu hết đã được lược bỏ, ngoại trừ ba hoặc bốn bài đặc biệt xuất sắc, chẳng hạn như "Một cuốn sách" và "Gửi kèm hoa".

Dấu vết nội tại trong nhiều bài thơ cho thấy chúng chỉ đơn thuần là những tia sáng trực giác bột phát, dường như chẳng hề liên quan tới hoàn cảnh ngoại giới. Song, một số bài khác lại bắt nguồn từ những duyên cớ cá nhân rất rõ ràng; ví như bài thơ "Tôi từng có đồng vàng guinea", dường như được gửi tới một người bạn đang du ngoạn bên trời Âu, như một lời nhắc nhở hóm hỉnh về thói trễ nải viết thư. Bối cảnh ra đời của những vần thơ Emily Dickinson thường giúp làm sáng tỏ ý tứ của chúng; song nhìn chung, tập thơ này tràn ngập những tư tưởng vốn chẳng cần tới lời chú giải đối với những ai thấu cảm được tâm hồn lấp lánh diệu kỳ này.

M. L. T.

AMHERST, Tháng Mười, 1896.

I. ĐỜI SỐNG.

I.

GIÀU SANG ĐÍCH THỰC.

Ngọc trai nào có sá chi

Khi ta làm chủ diệu kỳ biển khơi;

Cần chi trâm ngọc trên đời

Khi ngài Hoàng đế tặng người hồng ngọc;

Vàng ròng với kẻ vương tôn,

Kim cương há sánh ngọc ngà trên ngôi

Vương miện lồng lộng vòm trời

Muôn đời tôn vinh phận người kiêu sa.

II.

VƯỢT LÊN ĐỊNH MỆNH.

Vượt lên trên định mệnh

Nào phải chuyện dễ dàng.

Chẳng do ai ban tặng,

Chỉ chắt chiu gian nan

Từng mẩu vụn cơ hàn,

Để rồi trong kinh ngạc,

Linh hồn sống kham khổ

Chờ tới ngày Lạc viên.

III.

HY VỌNG.

Hy vọng là kẻ háo ăn kín đáo;

Chỉ nuôi mình bằng những vẻ kiều diễm;

Thế nhưng, ngắm nghía cho tường,

Mới hay kẻ ấy nhịn nhường xiết bao!

Bàn tiệc thanh bình người ấy bày ra

Chẳng bao giờ đón quá một người,

Và dẫu có ngốn ngấu bao nhiêu

Sơn hào hải vị vẫn còn y nguyên.

IV.

TRÁI CẤM.

I.

Trái cấm mang phong vị

Chế giễu vườn cây ngay;

Hạt đậu ngon ngọt dường bao

Sau vỏ bọc Phận sự khoá gài!

V.

TRÁI CẤM.

II.

Thiên đường là nơi ta không với tới!

Trái táo lơ lửng cành cao,

Miễn sao treo hoài tuyệt vọng,

Ấy chính là ‘thiên đường’ của ta.

Sắc màu trên vầng mây lướt,

Mảnh đất cấm khuất sau đồi,

Căn nhà náu mình sau núi, —

Nơi Lạc viên được tìm thấy!

VI.

MỘT LỜI.

Một lời đã chết

Khi buông khỏi môi,

Người đời bảo vậy.

Tôi lại bảo rằng

Nó vừa mới sống

Kể từ ngày ấy.

VII.

Muốn kính ngưỡng chuỗi ngày mộc mạc

Đưa bốn mùa lặng lẽ trôi qua,

Chỉ cần nhớ lấy một điều

Rằng từ nơi người hay ta

Chúng có thể đoạt đi cái mẩu cỏn con

Mang tên kiếp người trần tục!

Muốn khoác lên cõi thế vẻ đường bệ oai phong,

Chỉ cần nhớ lấy một điều

Hạt sồi nằm kia bé nhỏ

Chính là mầm xanh của rừng rậm

Hút bóng mây cao!

VIII.

NGHỀ CỦA ĐỜI SỐNG.

Lệ rơi là việc nhỏ nhoi,

Thở than âu cũng một hồi ngắn thay;

Thế mà bằng những nghề này

Đàn ông, đàn bà lăn quay qua đời!

IX.

Chết đuối nào đáng thương bằng

Cố công vùng vẫy nhô lên.

Ba lần, người ta thường bảo,

Kẻ chìm nổi nhìn trời xanh,

Rồi mãi mãi chìm nghỉm xuống

Nơi chốn kinh hoàng tận cùng

Nơi niềm hy vọng dứt áo chia tay, —

Bởi bàn tay Chúa đã giữ chặt chàng.

Dung nhan nhân từ của Đấng Tạo hoá,

Dẫu ngắm nhìn diệu kỳ biết bao,

Song phải thú nhận rằng,

Người ta vẫn lánh xa như một nỗi tai ương.

X.

Chuông trên gác tháp đứng yên lìm,

Cho đến khi no nê trời rộng,

Mới chồm lên đôi chân ngân bạc

Gieo khúc ca cuồng loạn vang rền!

XI.

Nếu kẻ khờ gọi ấy là ‘hoa’,

Người khôn ngoan hà tất phải phân bua?

Nếu bậc thông thái đem ra ‘phân loại’,

Âu cũng là chuyện thường tình!

Những ai đọc sách Khải Huyền

Đừng nên buông lời chê trách

Kẻ cũng đọc cùng trang sách

Bằng đôi mắt phủ bóng mây!

Giá ta đứng cạnh Moses xưa kia

Bị khước từ miền đất Hứa, —

Cũng dõi mắt trông cảnh sắc ngút ngàn

Ở phía bên kia bờ cõi, —

Hẳn ta sẽ thấy thừa thãi xiết bao

Bao nhiêu ngành khoa học

Vốn chẳng được thiên thần thông thái

Dùi mài nơi chốn trời cao!

Cúi đầu trước áng văn chương

Tuyệt mỹ và hân hoan ấy,

Cầu xin cho chúng con được đứng,

Những vì sao giữa Ngân Hà thẳm sâu,

Nơi ‘Bên Hữu’ huy hoàng khôn xiết!

XII.

MỘT ÂM TIẾT.

Ví thử môi trần thấu suốt

Gánh nặng chưa thành hình

Của một lời vừa thốt,

Hẳn nát vụn vì sức nặng oằn vai.

XIII.

LY BIỆT.

Đời tôi khép lại hai lần trước ngày nhắm mắt;

Còn phải chờ xem

Liệu cõi Bất diệt có vén màn

Một biến cố thứ ba,

Khôn cùng và vô vọng tưởng tượng,

Như hai lần từng nếm trải.

Chia ly là tất cả những gì ta biết về thiên đường,

Và là tất cả những gì ta cần về địa ngục.

XIV.

KHÁT VỌNG.

Ta chẳng bao giờ hay mình cao đến đâu

Cho tới khi được gọi đứng lên;

Và bấy giờ, nếu sống đúng tầm vóc,

Dáng hình ta sẽ chạm tới trời xanh.

Nét hào hùng mà ta ngợi ca

Lẽ ra là chuyện hằng ngày,

Nếu ta không tự bẻ cong thước tấc

Chỉ vì nỗi sợ phải làm vua.

XV.

ĐIỀU TẤT YẾU.

Trong lúc tôi run sợ, nó đã đến,

Nhưng đến bớt phần kinh hãi hơn,

Bởi vì nỗi sợ dài lâu ấy

Đã khiến nó gần như trở nên thân thiết.

Người ta có thể quen dần với một nỗi hoang mang,

Tập thích nghi cùng một niềm tuyệt vọng.

Biết nó sắp đến còn gian nan hơn

Là hay tin nó đã ở nơi này.

Khoảnh khắc ướm thử nỗi thống khổ tận cùng,

Vào buổi sáng nó còn tươi mới,

Kinh khiếp hơn nhiều so với việc mang nó

Suốt cả một kiếp nhân sinh.

XVI.

MỘT CUỐN SÁCH.

Chẳng chiến hạm nào như trang sách

Đưa ta tới những cõi xa xôi,

Chẳng tuấn mã nào sánh kịp

Trang thơ phi nước đại nghìn trùng.

Kẻ nghèo nhất cũng bước lên tàu

Chẳng lo trĩu nặng tiền đò cước phí;

Cỗ xe thanh đạm dường bao

Chở chở linh hồn một kiếp nhân sinh!

XVII.

Ai chưa thấy thiên đường nơi hạ giới

Sẽ chẳng tìm ra ở cõi trời cao.

Nhà của Chúa ngay kề bên tôi ở,

Đồ đạc trong nhà toàn vẹn tình yêu.

XVIII.

MỘT BỨC CHÂN DUNG.

Khuôn mặt cạn tình, thiếu vẻ đoan trang,

Khuôn mặt hằn học, sắt đá, thành công,

Khuôn mặt khiến hòn đá kia

Cũng thấy khoan khoái muôn phần

Như gặp lại cố tri xưa cũ, —

Ngay từ buổi đầu hội ngộ tương phùng.

XIX.

TÔI TỪNG CÓ ĐỒNG VÀNG GUINEA.

Tôi từng có một đồng guinea bằng vàng;

Đánh rơi nó trên triền cát vắng,

Và dẫu món tiền chẳng đáng là bao,

Và xứ sở này đâu thiếu đồng bảng,

Nó vẫn mang giá trị khôn cùng

Đối với đôi mắt tằn tiện của tôi,

Nên khi tìm hoài không thấy

Tôi bèn ngồi xuống mà thở than.

Tôi từng có một chú chim oanh đỏ thắm

Hót ca rộn rã biết bao ngày,

Nhưng khi rừng cây nhuộm màu lá rụng

Chú cũng vỗ cánh bay đi.

Thời gian mang đến những cánh oanh khác, —

Khúc ca của chúng cũng ngần ấy thôi, —

Nhưng tôi vẫn giữ ‘ngôi nhà ấm êm’

Cho người ca sĩ lãng du đã mất.

Tôi từng có một vì sao trên chín tầng trời;

Tên của nó là Pleiad,

Và khi tôi lơ đễnh chẳng màng

Nó đã lạc khỏi chòm sao xưa cũ.

Dù bầu trời chen chúc tinh tú,

Và màn đêm lấp lánh muôn trùng,

Tôi chẳng mảy may bận lòng đoái hoài,

Bởi chẳng có ngôi sao nào thuộc về tôi.

Câu chuyện của tôi có một lời răn:

Tôi có một người bạn nay đã bặt tin, —

Sao Pleiad tên người ấy, và cánh chim oanh,

Và đồng guinea rơi trên bờ cát, —

Và khi bài ca sầu muộn này,

Kèm theo giọt lệ rơi rơi,

Đập vào mắt kẻ bội bạc

Ở một phương trời xa xôi,

Cầu mong nỗi ăn năn trang trọng

Sẽ bóp nghẹt tâm can kẻ ấy,

Và nó chẳng tìm thấy sự ủi an nào

Dưới ánh mặt trời soi chiếu.

GHI CHÚ. — Bài thơ này, cũng như nhiều bài khác, có thể mang nguồn gốc cá nhân. Rất có khả năng nó được gửi cho một người bạn đang đi du lịch ở châu Âu, như một lời nhắc nhở hóm hỉnh về sự trễ nải viết thư.

XX.

CHIỀU THỨ BẢY.

Từ khắp các chốn lao tù, lũ trẻ

Nhảy cẫng lên trong nỗi hân hoan, —

Buổi chiều duy nhất dấu yêu

Nhà giam không tài nào cầm giữ.

Chúng ùa ra đất trời làm náo động không gian,

Một đám đông ngập tràn niềm hoan lạc.

Hỡi ôi! Những cái cau mày sao nỡ rình rập

Trước một đối thủ nhường kia!

XXI.

Mấy ai có đủ, — đủ chỉ là một;

Vào đám đông thanh khiết cõi trời

Há mỗi người chúng ta không có quyền

Lén lút nhập vào hay sao?

XXII.

Trên giá treo cổ lủng lẳng một kẻ khốn cùng,

Quá nhơ nhuốc cho cả chốn địa ngục

Mà luật pháp đã dành cho hắn.

Khi tấm màn tự nhiên buông xuống

Người cưu mang hắn lảo đảo bước vào,

Bởi đây từng là núm ruột của người mẹ.

‘Đấy là tất cả những gì tôi có,’ bà nghẹn ngào thốt lên;

Ôi, món quà tái ngắt đớn đau!

XXIII.

Ý NGHĨ ĐÃ MẤT.

Tôi cảm thấy một khoảng trống trong tâm trí

Như thể bộ não vừa nứt toác làm đôi;

Tôi cố ráp nó lại, từng đường kim mũi chỉ,

Nhưng chẳng thể nào khít khao.

Ý nghĩ phía sau tôi gắng gắn liền

Vào ý nghĩ phía trước,

Nhưng mạch lạc tuột khỏi tầm với

Như những cuộn len lăn lóc trên sàn.

XXIV.

KÍN ĐÁO.

Ngọn núi lửa trầm lặng giữ kín

Kế hoạch không bao giờ ngơi nghỉ;

Những dự tính hồng hào của nó

Chẳng thổ lộ cùng con người bấp bênh.

Nếu thiên nhiên không hé lộ câu chuyện

Mà Đức Jehovah đã gửi gắm,

Liệu bản tính con người có thể sống sót

Mà không cần một kẻ lắng nghe?

Hãy để mọi kẻ ba hoa

Nhìn đôi môi mím chặt của người mà tỉnh ngộ.

Bí mật duy nhất thiên hạ giữ được

Chính là sự Bất tử.

XXV.

GỬI KÈM HOA.

Nếu nhớ lại là lãng quên,

Thì tôi chẳng hề tưởng nhớ;

Còn nếu quên là hoài niệm,

Thì tôi suýt nữa đã quên!

Và nếu nhớ nhung là vui vẻ,

Nếu khóc than là hân hoan,

Thì ngón tay hái hoa hôm nay

Mới rộn rã làm sao!

XXVI.

Tiếng sấm xa xăm nhất tôi từng nghe

Lại gần hơn cả bầu trời,

Và vẫn ầm ì, dẫu những trưa hè oi ả

Đã cất đi những mũi tên bay.

Tia chớp đi trước tiếng sấm rung

Chẳng đánh trúng ai ngoài tôi,

Nhưng tôi sẽ không đổi tia sét ấy

Lấy tất cả phần đời còn lại.

Món nợ dưỡng khí

Nhà hoá học có thể đền bồi,

Nhưng chẳng thể trả xong

Món nợ cùng dòng điện.

Nó dựng xây tổ ấm, tô điểm tháng ngày,

Và mọi thanh âm rộn rã tươi vui

Chỉ là ánh sáng đồng hành

Của vầng quang phục kích ấy.

Ý nghĩ lặng lẽ như một bông tuyết rơi, —

Một tiếng nổ rền không vang âm sắc;

Tiếng vang của cuộc đời mới kỳ diệu dường bao

Khi tìm thấy lời giải đáp!

XXVII.

Trên mảnh đời hoang lạnh cằn cỗi

Tôi dốc sức ươm mầm hoa nở.

Muộn màng thay, mẫu đất đá sỏi

Vẫn trổ bắp ngô và chùm nho ngọt.

Đất đá hoa cương kiên trì cày xới

Sẽ đền đáp bàn tay lao nhọc;

Hạt giống cọ dưới mặt trời xứ Lybia

Vẫn kết trái đơm hoa trên cát bỏng.

XXVIII.

TƯƠNG PHẢN.

Cánh cửa vừa hé mở bên đường —

Tôi, kẻ lạc loài, đang bước qua —

Một thoáng ấm nồng hé lộ,

Cùng giàu sang và bè bạn quây quần.

Cánh cửa bỗng đóng sầm vội vã, và tôi,

Tôi, kẻ lạc loài, lại bước qua, —

Lạc lõng gấp đôi, mà xót xa nhất do tương phản,

Làm sáng tỏ nỗi khốn cùng.

XXIX.

BẠN BÈ.

Bạn bè là niềm vui hay nỗi đau?

Ví thử ân tình ở lại dài lâu

Thì giàu sang quả là điều tốt.

Nhưng nếu họ ở lại chỉ để

Táo bạo bay đi xa khuất,

Thì giàu sang chỉ chuốc thêm sầu.

XXX.

LỬA.

Tàn tro chứng giám lửa từng bùng lên;

Hãy kính cẩn trước đống tro xám xịt

Vì sinh linh đã rời bỏ cõi trần

Từng chập chờn lượn lờ nơi ấy.

Lửa tồn tại thoạt tiên bằng ánh sáng,

Rồi sau đó cô đọng lại dần, —

Chỉ nhà hoá học mới tỏ tường

Nó hoá thành những chất cacbonat nào.

XXXI.

MỘT CON NGƯỜI.

Định mệnh sát hại chàng, nhưng chàng không gục ngã;

Nó đánh gục — chàng chẳng hề buông xuôi —

Đâm chàng trên những cọc nhọn hung tàn nhất —

Chàng hoá giải tất cả chúng.

Nó chích nọc, cản bước tiến vững vàng,

Nhưng khi dở hết ngón đòn tồi tệ nhất,

Và thấy chàng điềm nhiên nhìn lại,

Nó đành công nhận chàng là một đấng trượng phu.

XXXII.

NHỮNG CUỘC MẠO HIỂM.

Hữu hạn thì thất bại, vô hạn mới dám xông pha.

Bởi một con tàu kiêu hãnh lướt dọc bờ khơi

Biết bao sinh linh quả cảm bị vùi dập

Trong những hạm đội chẳng bao giờ dập dềnh sóng nước nữa.

XXXIII.

NHỮNG NỖI ĐAU BUỒN.

Tôi đo đếm từng nỗi buồn bắt gặp

Bằng đôi mắt mổ xẻ phân tường;

Tự hỏi liệu nó có nặng như nỗi đau của tôi,

Hay mang một tầm vóc nhẹ nhàng hơn.

Tôi tự hỏi họ đã mang nó bao lâu,

Hay nó chỉ vừa mới chớm?

Tôi chẳng thể nhớ ngày nỗi đau mình khởi phát,

Bởi nó dường như đã quá đỗi già nua.

Tôi tự hỏi liệu sống có đớn đau,

Và liệu họ có phải gắng gượng,

Và nếu được quyền chọn lựa,

Liệu họ có thà chết đi cho xong.

Tôi tự hỏi khi năm tháng chất chồng —

Hàng ngàn năm — lên căn nguyên

Của vết thương thuở trước, liệu khoảng thời gian ấy

Có đem lại cho họ chút ngơi nghỉ nào chăng;

Hay họ sẽ tiếp tục nhức nhối khôn nguôi

Qua bao thế kỷ trên cõi cao xanh,

Thấm thía một nỗi đau lớn lao hơn

Bởi sự tương phản với tình yêu dấu.

Kẻ đau buồn thì nhiều vô kể, người ta bảo vậy;

Căn nguyên nằm ở chốn sâu xa hơn, —

Cái chết chỉ có một và chỉ đến một lần,

Và chỉ đóng đinh đôi mắt lại.

Có nỗi đau của thiếu thốn, nỗi đau của giá lạnh, —

Thứ mà người ta gọi là ‘tuyệt vọng’;

Có nỗi đau biệt xứ khỏi ánh mắt quê hương,

Dẫu vẫn hít thở khí trời bản xứ.

Và dẫu tôi chẳng đoán đúng ngọn ngành

Từng nỗi niềm, nhưng đối với tôi

Nó mang lại một niềm an ủi nhói buốt

Khi bước qua đồi Can-vê,

Để ngắm nhìn những dáng hình thập tự,

Của những kẻ đứng trơ trọi một mình,

Vẫn mê mải phỏng đoán rằng

Có vài cây thập giá giống hệt của tôi.

XXXIV.

Tôi có một vị vua không bao giờ lên tiếng;

Nên trong ngỡ ngàng, qua những giờ khắc ngoan ngoãn

Tôi lê bước suốt cả ngày dài, —

Nửa mừng rỡ khi đêm về và giấc ngủ đến,

May ra, qua một giấc mơ được hé nhìn

Vào những căn phòng ban ngày then cài cửa đóng.

Và nếu tôi thấy, khi ban mai thức giấc,

Ngỡ như trăm hồi trống rộn rã

Đang lăn quanh gối tôi nằm,

Và tiếng reo hò tràn ngập bầu trời thơ trẻ,

Và chuông ngân vang mãi khúc ‘khải hoàn’

Từ những gác tháp trong hồn tôi!

Còn nếu không thấy, chú chim nhỏ

Nơi vườn cây chẳng cất tiếng ca,

Và tôi quên cả lời cầu nguyện,

‘Lạy Cha, xin ý Cha được thể hiện’ hôm nay,

Bởi ý muốn của tôi đi ngược lại,

Và làm thế há chẳng phải lời bội thệ!

XXXV.

VỠ MỘNG.

Nó rơi xuống quá thấp trong mắt tôi

Đến nỗi tôi nghe thấy nó chạm đất,

Và vỡ tan tành trên những phiến đá

Dưới đáy sâu tâm trí tôi;

Song tôi trách số phận làm nó vỡ vụn thì ít,

Mà tự nguyền rủa mình thì nhiều

Vì đã cưu mang những món đồ mạ rẻ rúng

Trên kệ bạc sang trọng của mình.

XXXVI.

MẤT ĐỨC TIN.

Mất đi niềm tin còn tệ hại hơn

Mất đi cả cơ nghiệp gia tài,

Bởi cơ nghiệp còn có thể

Gầy dựng lại, — chứ niềm tin thì không.

Được thừa hưởng cùng với sự sống,

Lòng tin chỉ đến một lần trong đời;

Hủy hoại một điều khoản duy nhất,

Kiếp nhân sinh liền hoá kẻ ăn mày.

XXXVII.

NIỀM VUI ĐÃ MẤT.

Tôi từng có một niềm hoan lạc mỗi ngày

Mà tôi nhìn ngắm với vẻ nửa phần thờ ơ,

Cho tới khi bỗng thấy nó cựa mình, —

Nó lớn dần lên khi tôi đuổi theo,

Cho đến lúc, quanh một mỏm đá nhô,

Nó tan biến khỏi tầm mắt tôi,

Phóng đại vượt quá tầm với tột cùng,

Tôi mới thấm thía trọn vẹn vị ngọt ngào của nó.

XXXVIII.

Tôi làm lụng vì trấu lúa, nhưng khi nhận thóc vàng

Lại kiêu căng và thấy mình bị phản bội.

Đồng ruộng có quyền gì mà phân xử

Trong những chuyện đã được phê chuẩn?

Tôi nếm thử lúa mì, — và ghét bỏ trấu rơm,

Rồi cảm tạ người bạn hào phóng;

Sự thông thái ngắm nhìn từ phương xa

Thích hợp hơn nhiều khi ở ngay tầm tay với.

XXXIX.

Sự Sống, và Cái Chết, và những Người Khổng Lồ

Tầm cỡ như thế, đều lặng lẽ vô thanh.

Những khí cụ nhỏ nhoi, cái phễu của cối xay,

Con bọ cánh cứng chao quanh ngọn nến,

Hay tiếng tăm bé mọn của chiếc sáo trúc,

Nhờ tình cờ mà duy trì

Điều chúng hằng tuyên bố.

XL.

ÁNH HỒNG TRÊN ĐỈNH ALPS.

Đời ta như đất Thụy Sĩ, —

Thật tĩnh lặng, thật mát lành,

Cho tới một buổi chiều kỳ lạ nọ,

Dãy Alps quên kéo rèm che,

Và ta nhìn xa hơn nữa.

Nước Ý nằm ở phía bên kia,

Trong khi, như lính canh đứng chặn giữa đường,

Dãy Alps trang nghiêm,

Dãy Alps quyến rũ,

Mãi mãi chắn lối chia đôi!

XLI.

KÝ ỨC.

Ký ức có mặt sau và mặt trước, —

Nó tựa hồ một ngôi nhà;

Nó cũng có một căn gác xép

Dành cho rác rưởi và lũ chuột nhắt,

Lại có tầng hầm sâu thẳm nhất

Mà người thợ nề từng đục đẽo;

Hãy coi chừng, kẻo chính những sải sâu của nó

Sẽ săn đuổi lấy thân ta.

XLII.

Bề ngoài cúi đầu ra vẻ,

Để rồi sau đó nhận ra

Đó chẳng phải là tư thế

Của tâm trí bất tử trong ta,

Gợi lên một phỏng đoán tinh quái

Rằng trong mớ bòng bong mù mịt ấy,

Bạn cũng mang những dáng điệu mạng nhện

Trên một mặt phẳng dệt bằng sa mỏng!

XLIII.

BỘ NÃO.

Bộ não rộng hơn cả bầu trời,

Bởi, đặt chúng cạnh nhau,

Cái này sẽ chứa cái kia

Dễ dàng, và chứa cả bạn bên trong.

Bộ não sâu hơn cả biển khơi,

Bởi, áp chúng sắc xanh đối sắc xanh,

Cái này sẽ hút cạn cái kia,

Như bọt biển hút những xô nước đầy.

Bộ não nặng bằng chính sức nặng của Chúa,

Bởi, nhấc chúng lên, cân từng lạng một,

Và chúng sẽ khác biệt, nếu có chăng,

Như âm tiết khác với âm thanh.

XLIV.

Khúc xương không có tủy;

Số phận cuối cùng của nó là chi?

Nó chẳng xứng bày lên bàn tiệc,

Chẳng đáng cho kẻ ăn mày, hay cho một chú mèo.

Khúc xương có bổn phận của nó,

Một sinh linh cũng có bổn phận tương tự;

Một tập hợp rỗng tủy

Đáng trách hơn cả sự hổ thẹn.

Nhưng làm sao những tạo vật đã hoàn tất

Có thể tìm lại một công năng tươi mới? —

Bóng ma của Nicodemus già nua

Lại một lần nữa đối mặt với chúng ta!

XLV.

QUÁ KHỨ.

Quá khứ là một tạo vật kỳ lạ làm sao,

Nhìn thẳng vào dung nhan nàng

Một cơn say đắm có thể đền đáp ta,

Hoặc một nỗi nhục nhã ê chề.

Nếu ai tay không giáp hạt gặp nàng,

Tôi khuyên người ấy: hãy chạy đi!

Mớ đạn dược rỉ sét của nàng

Có thể vẫn còn phát hoả!

XLVI.

Để cứu vớt những phần hoang lạnh trong ta

Những giờ phút lành mạnh được ban phát,

Nếu chúng không giúp ta thích nghi với trần thế

Thì cũng âm thầm tôi luyện ta cho cõi thiên đường.

XLVII.

Những tạo vật êm đềm, thiên thần làm sao

Là các quý bà quý cô này!

Người ta thà tấn công một tấm nhung lông

Hay xúc phạm một vì sao còn hơn.

Những niềm xác tín mỏng manh như vải hoa xuyến,

Một nỗi kinh hoàng thanh tao tột bậc

Trước bản tính tàn nhang của con người,

Lại hổ thẹn cả với Đấng Thiêng Liêng, —

Thật là một vinh quang bình dị dường bao,

Tước vị của một kẻ đánh cá!

Sự Cứu Rỗi hỡi, người đàn bà mong manh kia,

Cũng sẽ hổ thẹn vì ngươi như thế.

XLVIII.

DỤC VỌNG.

Kẻ chưa từng khao khát, — niềm vui điên cuồng nhất

Vẫn là điều xa lạ đối với người ấy:

Bữa tiệc của sự tiết chế

Tuyệt vời hơn tiệc rượu nồng.

Nằm trong niềm hy vọng, dẫu chưa chạm tới

Mục tiêu hoàn hảo của ước vọng,

Chớ lại gần hơn, kẻo thực tế trần trụi

Sẽ giải thoát linh hồn ngươi khỏi bùa mê.

XLIX.

TRIẾT LÝ.

Có lẽ sẽ dễ dàng hơn

Khi gục ngã mà bờ cõi vẫn trong tầm mắt,

Hơn là chạm tới bán đảo xanh biếc của tôi

Để rồi diệt vong trong niềm hoan lạc ngất ngây.

L.

SỨC MẠNH.

Bạn không thể dập tắt một ngọn lửa;

Vật gì có thể bốc cháy

Thì tự nó có thể bùng lên mà không cần quạt gió

Vào đêm khuya tĩnh mịch nhất.

Bạn không thể gấp một dòng nước lũ

Rồi cất vào trong ngăn kéo, —

Bởi những cơn gió sẽ phát hiện ra,

Và mách với sàn nhà bằng gỗ tuyết tùng của bạn.

LI.

Một số phận khiêm nhường, một chút tiếng tăm nhỏ bé,

Một chiến dịch ngắn ngủi nếm trải cay đắng và ngọt ngào

Thế là thừa mứa! Thế là đủ đầy!

Việc của thủy thủ là bờ bến,

Việc của người lính — là lằn ranh đạn bom. Kẻ nào đòi hỏi nhiều hơn

Phải đi tìm kiếm ở kiếp sống láng giềng!

LII.

Hạnh phúc tối thượng há là vực thẳm nhường ấy

Khiến tôi chẳng dám bước sẩy một chân

Vì sợ làm hỏng đôi giày?

Tôi thà để vừa vặn bàn chân

Còn hơn giữ gìn chiếc ủng,

Bởi mua một đôi khác

Vẫn là điều có thể

Ở bất kỳ phiên chợ nào.

Nhưng hạnh phúc tối thượng chỉ bán một lần duy nhất;

Bằng sáng chế đã mất đi

Chẳng ai còn mua được nữa.

LIII.

TRẢI NGHIỆM.

Tôi bước từ tấm ván này sang tấm ván khác

Thật chậm rãi và cẩn trọng;

Những vì sao vây quanh đầu, tôi cảm nhận rõ,

Dưới chân mình là biển cả bao la.

Tôi chẳng hay liệu tấc đất tiếp theo

Có phải là bước chân cuối cùng, —

Điều đó mang lại cho tôi dáng đi bấp bênh

Mà người đời gọi là trải nghiệm.

LIV.

NGÀY LỄ TẠ ƠN.

Có một ngày trong chuỗi ngày năm tháng

Được gọi là ngày Lễ Tạ ơn,

Được cử hành một phần nơi bàn tiệc,

Một phần trong ký ức miên man.

Chẳng phải bậc tộc trưởng cũng chẳng phải chú mèo lười,

Tôi mổ xẻ vở kịch này;

Dưới suy nghĩ trùm khăn của tôi, dường như

Đó là một ngày lễ phản chiếu tâm tư.

Giá như không có sự trừ bớt nghiệt ngã

Khỏi tổng số ban đầu,

Không có một mẫu đất hay một tiêu đề nào

Nơi từng là một căn phòng ấm cúng,

Không có một lời nhắc nhở nào, mà viên sỏi nhỏ của nó

Làm xao động cả vịnh sâu, —

Với những kẻ như thế, nếu có một cuộc sum vầy như thế,

Đó mới thực là ngày Lễ Tạ ơn.

LV.

NHỮNG NỖI BUỒN THƠ DẠI.

Được xoa dịu bởi lớp nhung nhặn toàn bích của Thời Gian,

Nỗi đau buồn ngày xưa hiện lên nuột nà làm sao

Từng đe dọa thành trì thơ ấu

Và xói mòn những năm tháng đời người!

Giờ đây bị chia cắt bởi những nỗi đau lạnh lẽo hơn,

Chúng ta thèm muốn sự tuyệt vọng

Từng tàn phá vương quốc tuổi thơ xưa,

Bởi nó quá đỗi dễ dàng hàn gắn.

II. TÌNH YÊU.

I.

HIẾN DÂNG.

Tự hào về trái tim tan vỡ bởi chính chàng đã đập vỡ nó,

Tự hào về nỗi đau tôi chưa từng biết tới trước khi gặp chàng,

Tự hào về đêm tối của tôi vì chàng đã làm dịu nó bằng những vầng trăng,

Không được chia sẻ niềm đam mê của chàng, ấy là sự khiêm nhường của tôi.

II.

SỰ KHIÊM NHƯỜNG CỦA TÌNH YÊU.

Sự xứng đáng của tôi là tất cả mối hoài nghi,

Phẩm giá của chàng là tất cả nỗi e sợ,

So sánh hai điều ấy, những phẩm chất của tôi

Lại hiện ra thấp hèn hơn bội phần;

E sợ tôi không đủ đầy

Cho nhu cầu dấu yêu của chàng,

Đó là mối lo âu lớn nhất

Trong tín điều tình yêu của tôi.

Nên tôi, chốn dung thân phàm tục

Được sự bằng lòng tuyển chọn của chàng ghé lại,

Uốn nắn linh hồn mình tựa hồ một thánh đường

Hướng về phép bí tích thiêng liêng.

III.

TÌNH YÊU.

Tình yêu có trước sự sống,

Tồn tại sau cái chết,

Khởi nguyên của vạn vật tạo thành,

Và là số mũ của từng hơi thở.

IV.

THỎA NGUYỆN.

Tôi từng có một phúc lành, so với phần còn lại

Lớn lao hơn xiết bao trong mắt tôi

Đến nỗi tôi ngừng đo đếm, hoàn toàn thỏa nguyện,

Trước tầm vóc đầy mê hoặc này.

Đó là giới hạn của giấc mơ tôi,

Là tâm điểm của lời tôi nguyện cầu, —

Một niềm hạnh phúc tuyệt đối, làm tê liệt tâm can

Thanh thản tựa hồ tuyệt vọng.

Tôi chẳng còn biết đến thiếu thốn hay giá lạnh,

Cả hai đều hoá thành ảo ảnh hư không,

Trước giá trị mới mẻ này trong tâm hồn,

Món tài sản tột đỉnh nơi trần thế.

Thiên đường bên dưới làm lu mờ thiên đường bên trên

Bằng sắc thái hồng hào rạng rỡ hơn.

Vĩ độ đời sống nghiêng mình quá đỗi tràn trề;

Sự phán xét cũng tiêu biến theo.

Vì sao niềm vui lại ban phát ít ỏi dường kia,

Vì sao Lạc viên lại trì hoãn,

Vì sao đại dương cuộn sóng lại dâng cho ta trong từng chén nhỏ, —

Tôi chẳng buồn suy đoán nữa đâu.

V.

GỬI KÈM MỘT BÔNG HOA.

Khi hoa hồng thôi nở rộ, anh yêu,

Và hoa violet tàn phai,

Khi đàn ong nghệ trong chuyến bay trang nghiêm

Đã vượt qua bên kia vầng thái dương,

Bàn tay từng dừng lại hái hoa

Trong ngày hè này

Sẽ nằm yên lìm, nơi nghĩa trang Auburn, —

Xin hãy nhận lấy bông hoa của em!

VI.

KHÚC CA.

Ước gì em là mùa hè cho anh

Khi những ngày hè đã bay xa!

Vẫn là khúc nhạc của anh khi cánh chim diều

Và chim vàng anh đã ngưng hót!

Để nở hoa vì anh, em sẽ bước qua nấm mồ

Và gieo rắc những đóa hoa tươi thắm!

Xin hãy hái em, Hỡi hoa Phong lữ,

Bông hoa của anh đến muôn đời muôn kiếp!

VII.

LÒNG TRUNG THÀNH.

Mổ xẻ chim sơn ca bạn sẽ tìm thấy âm nhạc,

Từng cuộn từng cuộn, bọc trong ánh bạc rạng ngời,

Ban phát sẻn so cho buổi sớm mùa hè,

Dành dụm cho đôi tai bạn khi đàn xưa đã cũ.

Tháo cởi dòng nước lũ, bạn sẽ thấy hiển hiện tỏ tường,

Từng đợt trào dâng, dành riêng cho bạn;

Thử nghiệm đỏ tươi hỡi! Thomas đa nghi kia,

Bây giờ, bạn còn ngờ vực cánh chim của mình chẳng thuỷ chung?

VIII.

Mất chàng, còn ngọt ngào hơn đạt được

Mọi trái tim khác tôi từng biết trên đời.

Đúng là hạn hán thì cạn kiệt tiêu điều,

Nhưng tôi từng có những giọt sương mai!

Biển Caspi có những cõi sa mạc cát bỏng,

Và cõi biển khơi khác của riêng mình;

Nếu không có đặc quyền cằn cỗi ấy

Sẽ chẳng bao giờ có một biển Caspi.

IX.

Trái tim bé bỏng tội nghiệp!

Họ đã quên ngươi rồi sao?

Vậy thì đừng bận lòng! Đừng bận lòng nữa nhé!

Trái tim bé bỏng kiêu kỳ!

Họ đã ruồng bỏ ngươi rồi sao?

Hãy cứ tươi vui! Hãy cứ tươi vui lên nào!

Trái tim bé bỏng mong manh!

Ta đâu nỡ làm ngươi tan vỡ:

Ngươi có tin ta không? Ngươi có tin ta không?

Trái tim bé bỏng hân hoan!

Như đóa hoa bìm bìm buổi sớm

Ngươi sẽ héo tàn; ngươi rồi sẽ héo tàn thôi!

X.

LÃNG QUÊN.

Có một lời

Mang theo lưỡi gươm

Có thể đâm xuyên một chiến binh giáp trụ.

Nó phóng ra những âm tiết sắc nhọn như ngạnh gai, —

Rồi lập tức câm lặng trở lại.

Nhưng nơi nó cắm xuống

Những kẻ sống sót sẽ kể lại

Vào ngày lễ ái quốc vinh quang,

Rằng người anh em đeo cầu vai lon tướng

Đã trút hơi thở cuối cùng.

Bất cứ nơi nào vầng dương hối hả lăn qua,

Bất cứ nơi nào ngày dài rong ruổi,

Ở đó có cuộc tấn công thầm lặng của nó,

Ở đó có chiến thắng khải hoàn của nó!

Kìa trông tay thiện xạ cừ khôi nhất!

Phát súng điêu luyện tài tình nhất!

Mục tiêu vĩ đại nhất của Thời Gian

Chính là một linh hồn bị ‘lãng quên’!

XI.

Tôi có một mũi tên ở nơi này;

Yêu bàn tay đã phóng nó đi,

Tôi tôn kính mũi tên thiêng ấy.

Người đời sẽ bảo ngã xuống trong một ‘trận giao tranh’! —

Bị đánh bại, linh hồn tôi sẽ tỏ tường,

Chỉ bởi một mũi tên đơn sơ mộc mạc

Vút bay từ cánh cung của một xạ thủ tài ba.

XII.

BẬC THẦY.

Người dạo phím trên linh hồn bạn

Như nhạc công chạm lướt những phím đàn

Trước khi buông trọn khúc nhạc ngập tràn;

Người làm bạn choáng váng từng cung bậc,

Chuẩn bị thể xác giòn mỏng của bạn

Đón nhận đòn đánh thanh cao cõi trời,

Bằng những tiếng búa mờ nhạt hơn, vọng lại từ xa xôi,

Rồi gần hơn, rồi chầm chậm dần

Cho hơi thở của bạn kịp định hình ngay ngắn,

Khối óc kịp nguôi ngoai sủi bọt, —

Rồi giáng xuống một tia sét uy nghiêm đế vương

Lột phăng linh hồn trần trụi của bạn.

XIII.

Trái tim hỡi, chúng ta sẽ quên chàng!

Mày và ta, đêm nay!

Mày có thể quên đi hơi ấm chàng trao,

Ta sẽ quên đi ánh sáng rạng ngời.

Khi mày làm xong, hãy bảo cho ta hay,

Để ta dập tắt những dòng suy nghĩ;

Nhanh lên! Kẻo trong lúc mày lần lữa trễ tràng,

Ta lại nhớ về chàng mất thôi!

XIV.

Lạy Cha, con không mang bản thân mình đến dâng Cha, —

Gánh nặng ấy quá đỗi nhỏ nhoi;

Con mang đến cho Cha trái tim vương giả

Mà con chẳng đủ sức mạnh giữ gìn.

Trái tim con từng ấp ủ trong tim mình

Cho tới khi tim con trĩu nặng xiết bao,

Song kỳ lạ thay, lại nặng nề hơn kể từ khi nó rời đi,

Liệu nó có quá to lớn đối với Cha chăng?

XV.

Chúng ta lớn vượt qua tình yêu như những món đồ khác

Rồi cất nó vào trong ngăn kéo tủ,

Cho đến khi nó mang một dáng vẻ cổ xưa

Tựa như trang phục tổ tiên từng vận thời trước.

XVI.

Chẳng phải bằng một chiếc gậy mà trái tim tan vỡ,

Cũng chẳng phải bằng một hòn đá dập vùi;

Một ngọn roi da, nhỏ bé tới mức mắt chẳng thể nhìn thấy.

Tôi từng biết

Đã quất vào tạo vật huyền diệu ấy

Cho tới khi nó ngã quỵ,

Thế nhưng tên của ngọn roi ấy quá đỗi cao quý

Để thốt ra vào lúc bấy giờ.

Bao dung thay cánh chim nhỏ nhoi

Bị đứa trẻ phát hiện săn lùng,

Vẫn cất tiếng hót tặng hòn đá cắc cớ

Đã cướp đi sinh mệnh của chính mình.

XVII.

LÀ AI?

Bạn của tôi hẳn là một cánh chim,

Bởi người ấy biết bay!

Bạn của tôi hẳn là người phàm trần,

Bởi người ấy phải chết!

Người ấy có nọc nhọn, tựa hồ một chú ong.

Ôi, người bạn kỳ lạ kia,

Ngươi khiến ta bối rối xiết bao!

XVIII.

Chàng chạm vào tôi, nên tôi sống để biết rằng

Có một ngày, được ân chuẩn như thế,

Tôi đã lần mò áp vào lồng ngực chàng.

Đó là một cõi mênh mông vô tận đối với tôi,

Và lặng thinh, như biển sâu kinh khiếp

Ru những dòng suối nhỏ ngủ yên lìm.

Và giờ đây, tôi đã khác xưa nhiều lắm,

Như thể tôi hít thở bầu không khí thượng đẳng cao vời,

Hay khẽ chạm vào tà áo hoàng gia quyền quý;

Đôi bàn chân tôi nữa, từng lang bạt muôn phương,

Gương mặt giang hồ của tôi nay đã biến đổi

Thành niềm danh dự dịu dàng tha thiết hơn.

XIX.

NHỮNG GIẤC MƠ.

Chớ để tôi làm hoen ố giấc mơ tuyệt mỹ ấy

Bằng một vệt ố của ánh rạng đông,

Mà hãy xếp đặt đêm trường thường nhật

Để giấc mơ ấy lại tìm về.

XX.

ÁNH SÁNG THIÊNG LIÊNG.

Tôi sống cùng chàng, tôi nhìn thấy mặt chàng;

Tôi chẳng đi đâu nữa

Vì khách khứa, hay lúc hoàng hôn buông;

Chỉ cõi riêng tư duy nhất của Cái Chết,

Là điều duy nhất đón đầu cõi riêng của tôi,

Và điều ấy là do lẽ chàng

Đưa ra một lời thỉnh cầu vô hình,

Mà chẳng hôn lễ trần gian nào ban cho tôi cả.

Tôi sống cùng chàng, tôi lắng nghe tiếng nói chàng,

Tôi đứng đây sống động hôm nay

Để làm chứng cho sự chắc chắn

Của cõi bất tử vĩnh hằng

Được dạy cho tôi bởi Thời Gian, — con đường thấp hơn nơi trần thế,

Một niềm xác tín mỗi ngày trôi qua, —

Rằng kiếp sống như thế này là bất tận,

Dẫu ngày phán xét có ra sao chăng nữa.

XXI.

KHÁT KHAO.

Tôi ghen tị với những vùng biển chàng cưỡi sóng lướt qua,

Tôi ghen tị với những nan hoa bánh xe

Của những cỗ xe ngựa chở chàng đi,

Tôi ghen tị với những ngọn đồi câm nín

Dõi mắt trông theo hành trình của chàng;

Dễ dàng làm sao khi tất cả đều có thể ngắm nhìn

Điều bị cấm đoán tuyệt đối

Tựa hồ cõi trời cao, đối với riêng tôi!

Tôi ghen tị với những tổ chim sẻ

Lấm chấm trên mái hiên xa xôi nơi chàng ở,

Con ruồi giàu sang đậu trên ô cửa kính nhà chàng,

Những chiếc lá hạnh phúc, ngập tràn hạnh phúc

Ngay bên ngoài khung cửa sổ của chàng

Được mùa hè ban phép ngự trị nơi kia,

Đôi hoa tai nạm ngọc của Pizarro

Cũng chẳng thể nào mua chuộc được cho tôi.

Tôi ghen tị với ánh sáng đánh thức chàng thức giấc,

Và những hồi chuông dõng dạc ngân vang

Báo cho chàng biết ngoài kia đã chính ngọ, —

Chính bản thân tôi cũng có thể mang buổi trưa đến cho chàng,

Thế nhưng tôi lại cấm đoán đóa hoa của mình hé nở

Và bãi bỏ cánh ong mật của tôi,

Kẻo buổi trưa trong màn đêm vĩnh cửu

Sẽ đánh rơi cả Gabriel và tôi.

XXII.

KẾT TÓC.

Tôi từng bảo, đó là một điều trọng thể,

Khi được làm một người đàn bà vận đồ trắng muốt,

Và khoác lên mình, nếu Chúa thấy tôi xứng đáng,

Mầu nhiệm thiêng liêng thanh khiết của người.

Một điều rụt rè run rẩy khi đánh rơi một kiếp sống

Xuống đáy giếng thẳm sắc tía u buồn,

Quá đỗi sâu không lường được dây dọi để có thể trở về

Cho đến tận cõi Vĩnh Hằng.

III. THIÊN NHIÊN.

I.

SỰ THAY ĐỔI CỦA THIÊN NHIÊN.

Cảnh sắc xuân thì xanh xao nhợt nhạt

Sẽ bừng sáng như một bó hoa rực rỡ,

Dẫu ngập trong lớp tuyết trắng tựa đá Parian

Ngôi làng hôm nay vẫn đang nằm phủ phục.

Những nhành tử đinh hương, oằn mình qua bao năm tháng,

Sẽ trĩu nặng gánh tía ngát hương;

Đàn ong mật sẽ chẳng hề quên giai điệu

Mà tổ tiên xưa cũ từng hát ca.

Hoa hồng sẽ ửng đỏ nơi đầm lầy u tối,

Hoa cúc tây trên sườn đồi thoai thoải

Đặt để phong cách bất diệt muôn đời,

Và hoa long đởm giao ước viền nếp ren diễm lệ,

Cho tới khi mùa hè xếp lại phép màu nhiệm màu của nàng

Như những người đàn bà xếp lại chiếc áo choàng,

Hay các linh mục chỉnh trang biểu tượng thánh đường

Khi buổi lễ bí tích đã hoàn tất vẹn tròn.

II.

HOA TULIP.

Nàng ngủ say dưới một bóng cây

Chỉ duy nhất mình tôi còn nhớ.

Tôi khẽ chạm vào chiếc nôi câm lặng;

Nàng nhận ra bước chân quen thuộc,

Khoác lên mình bộ xiêm y đỏ thắm, —

Và hãy nhìn xem kìa!

III.

Có một thứ ánh sáng hiện hữu vào mùa xuân

Chẳng hề xuất hiện trong năm

Vào bất kỳ thời điểm nào khác.

Khi tháng Ba vừa mới chớm bước chân sang

Một sắc màu ngự trị bao la

Trên những ngọn đồi hoang vu cô quạnh

Mà khoa học chẳng tài nào bắt kịp,

Nhưng bản tính con người lại cảm thấu tỏ tường.

Nó chờ đợi trên bãi cỏ mượt mà;

Nó soi rọi cái cây xa xăm nhất

Trên triền dốc xa xôi nhất ta từng biết;

Nó gần như cất lời trò chuyện cùng tôi.

Thế rồi, khi những đường chân trời dời bước,

Hay những buổi trưa lặng lẽ điểm tin tan,

Chẳng cần công thức của âm thanh gõ nhịp,

Nó trôi qua, và chúng ta ở lại trần gian:

Một phẩm chất của nỗi mất mát khôn nguôi

Làm xáo trộn niềm an bằng của ta,

Tựa như chuyện buôn bán chợ búa bỗng chốc

Xâm phạm vào cõi thánh lễ trang nghiêm.

IV.

NĂM MỚI TỈNH GIẤC.

Một quý cô vận áo đỏ trên đồi cao

Giữ kín bí mật thường niên của mình;

Một quý cô vận áo trắng nơi cánh đồng nội

Ngủ say trong đóa bách hợp thanh bình!

Những ngọn gió tinh tươm cầm chổi quét

Quét sạch thung lũng, đồi cao, và cây cối tốt tươi!

Xin hỏi, những bà nội trợ xinh đẹp của tôi ơi!

Ai là người ta có thể ngóng trông chào đón?

Những người láng giềng vẫn chưa hề mảy may ngờ vực!

Rừng cây khẽ trao nhau một nụ cười thầm —

Vườn cây, hoa mao lương, và cánh chim muông —

Chỉ trong một thoáng chốc ngắn ngủi nữa thôi!

Thế nhưng cảnh sắc thiên nhiên vẫn đứng yên lìm xiết bao,

Khu rừng vẫn giữ vẻ thản nhiên dường ấy,

Tựa hồ sự phục sinh mầu nhiệm kia

Chẳng có chi là kỳ quặc lạ lùng!

V.

GỬI THÁNG BA.

Tháng Ba thân mến, xin mời vào!

Tôi vui sướng biết bao!

Tôi đã ngóng trông bạn từ trước.

Hãy đặt chiếc mũ xuống nào —

Hẳn bạn đã phải đi bộ đường xa —

Bạn thở không ra hơi như thế kia mà!

Tháng Ba thân mến, bạn có khỏe không?

Và mọi người thì sao?

Bạn rời Mẹ Thiên nhiên vẫn an lành chứ?

Ôi, Tháng Ba, hãy lên gác ngay cùng tôi,

Tôi có biết bao điều muốn kể!

Tôi đã nhận được thư của bạn, và của bầy chim;

Những rặng phong chưa từng hay biết

Rằng bạn đang đến gần, — tôi đoan chắc đấy,

Gương mặt chúng mới đỏ ửng làm sao!

Nhưng, Tháng Ba ơi, hãy thứ lỗi cho tôi —

Và cả những ngọn đồi kia nữa

Bạn đã để lại cho tôi tô điểm sắc màu;

Chẳng có sắc tím nào cho thích hợp cả,

Bạn đã mang tất cả đi cùng bạn mất rồi.

Ai đang gõ cửa ngoài kia thế? Lại là Tháng Tư đấy ư!

Khóa chặt cửa lại mau!

Tôi sẽ không để bị săn đuổi đâu!

Hắn ta đã biệt tăm cả năm trời, để rồi ghé thăm

Đúng lúc tôi đang bận rộn bộn bề.

Nhưng những chuyện vặt vãnh bỗng hoá tầm thường

Ngay khi bạn vừa đặt chân tới,

Đến mức lời chê trách cũng quý giá như lời khen

Và lời tán tụng cũng chỉ hư không như lời trách cứ.

VI.

THÁNG BA.

Chúng tôi yêu Tháng Ba, đôi giày của chàng màu tím biếc,

Chàng mới mẻ và kiêu hãnh ngút ngàn;

Chàng tạo ra bùn lầy cho bầy chó và những kẻ bán rong,

Chàng hong khô những cánh rừng rậm rạp;

Cây huệ chuông nhận biết bước chân chàng đang tới,

Và sinh ra những đốm lốm đốm của mình.

Mặt trời đứng gần và oai phong lẫm liệt

Khiến tâm trí chúng tôi nóng bừng bừng.

Chàng là tin tức báo trước của tất cả những kẻ khác;

Quả là táo bạo nếu phải lìa đời

Khi bầy chim xanh đang giương buồm cướp biển

Trên bầu trời đậm chất Anh quốc của chàng.

VII.

BÌNH MINH.

Chẳng biết khi nào rạng đông sẽ tới

Nên tôi mở toang mọi cánh cửa nhà;

Phải chăng nó có lông vũ như một cánh chim,

Hay mang từng đợt sóng cuộn dâng như bờ bãi?

VIII.

Một tiếng rì rào giữa vòm cây cần lưu ý,

Chưa đủ lớn để gọi là ngọn gió reo;

Một vì sao chưa đủ xa để kiếm tìm,

Cũng chưa đủ gần để với tay chạm thấy;

Một vệt vàng dài, thật dài trên bãi cỏ,

Một tiếng xôn xao tựa hồ bước chân người;

Chẳng thể nghe thấy rành rọt, như tiếng chân ta nghe được,

Nhưng tươm tất hơn, êm đềm ngọt ngào hơn nhiều;

Một sự hối hả trở về nhà của những người tí hon

Về những mái nhà không ai nhìn thấy, —

Tất cả những điều này, và nhiều hơn thế, nếu tôi kể ra,

Sẽ chẳng bao giờ có ai tin nổi.

Bao nhiêu chú chim oanh trong chiếc giường kéo lăn tròn

Mà tôi đã nhìn thấy tỏ tường

Những chiếc áo ngủ của chúng chẳng giấu nổi đôi cánh nhỏ,

Dẫu tôi nghe thấy chúng đang cố giấu đi!

Nhưng rồi tôi đã hứa sẽ không bao giờ hé lộ;

Làm sao tôi có thể bội ước nuốt lời?

Nên bạn hãy đi đường của bạn và tôi đi đường của tôi, —

Chẳng sợ gì bạn sẽ lạc mất lối đi.

IX.

Buổi sáng là chốn dành cho những hạt sương mai,

Ngô bắp trổ hạt vào buổi chính ngọ trưa hè,

Ánh sáng sau bữa trưa dành cho ngàn hoa khoe sắc,

Các bậc công tước nghênh đón bóng mặt trời lặn xế tà!

X.

Trước đôi tai thính nhạy của tôi, những chiếc lá khẽ thì thầm bàn bạc;

Những bụi cây hoá thành những quả chuông ngân;

Tôi chẳng tìm đâu ra một cõi riêng tư tĩnh lặng

Tránh khỏi những lính canh của Mẹ Thiên Nhiên.

Nếu tôi đánh bạo trốn vào trong hang đá sâu,

Những vách đá bắt đầu buông lời mách lẻo;

Cả cõi Tạo hoá dường như nứt toác một kẽ hở khổng lồ

Để phơi bày tôi ra trước mắt bàn dân.

XI.

MỘT ĐÓA HỒNG.

Một đài hoa, cánh hoa, và một chiếc gai nhọn

Vào một sớm mai mùa hè bình dị,

Một tia sương lấp lánh, một đôi cánh ong vờn,

Một làn gió thoảng qua

Một cú nhảy nhót trên vòm cây xanh, —

Và tôi hoá thành một đóa hoa hồng!

XII.

Từ chốn trời cao tôi lắng nghe tiếng một cánh chim;

Chú dẫm chân lên những ngọn cây

Tựa hồ xem chúng chỉ là những chuyện vặt vãnh tầm thường,

Và rồi chú phát hiện ra một làn gió thoảng,

Bèn nhẹ nhàng đậu xuống an nhiên

Trên một đụn gió bồng bềnh

Mà trong cơn bối rối xáo động

Thiên nhiên đã bỏ quên lại phía sau.

Một anh chàng vui vẻ hoan ca trên đường đời

Tôi nhận ra qua giọng điệu chú hót,

Vừa mang âm hưởng của lời ban phước thiêng liêng

Lại đượm chút bông đùa tếu táo,

Dường như chẳng vướng bận chút gánh nặng trần ai,

Tôi được biết, nơi rừng cây rợp bóng lá xanh

Chú là người cha hết lòng tận tụy

Của một đàn con thơ dại nương nhờ cậy trông;

Và niềm say sưa xuất thần bất ngờ này

Chính là phương thuốc xua tan mọi nỗi ưu phiền, —

Một sự tương phản hoàn toàn với những phút ngơi nghỉ của chúng ta.

Chúng ta khác biệt biết nhường bao!

XIII.

MẠNG NHỆN.

Loài nhện với tư cách một nghệ sĩ

Chưa bao giờ được người đời thuê mướn tuyển dụng

Dẫu phẩm chất tài ba vượt bậc của nó

Được chứng thực một cách đầy hào phóng

Bởi mọi chiếc chổi quét và cô hầu gái Bridget

Khắp bờ cõi xứ sở Cơ Đốc giáo này.

Hỡi đứa con thiên tài bị hắt hủi lãng quên,

Ta trân trọng nắm lấy bàn tay ngươi.

XIV.

CHIẾC GIẾNG.

Sự mầu nhiệm huyền bí xiết bao lan tỏa quanh chiếc giếng khơi!

Mặt nước sống ở chốn xa xôi dường ấy,

Tựa hồ người láng giềng từ một thế giới khác

Đang trú ngụ trong một chiếc hũ sành.

Ngọn cỏ dường như chẳng hề sợ hãi;

Tôi thường tự hỏi làm sao chú cỏ non kia

Có thể đứng sát bên bờ và nhìn thẳng đầy táo bạo

Vào cái miệng giếng vốn là nỗi khiếp hãi đối với tôi.

Chúng có họ hàng thân thuộc bằng cách nào đó, có lẽ vậy, —

Cây cói đứng sát ngay bên mép biển khơi,

Nơi biển sâu không có đáy sàn nâng đỡ, thế mà

Cói chẳng hề biểu lộ chút dấu vết của sự sợ run.

Nhưng thiên nhiên vẫn mãi là một người xa lạ;

Những kẻ thường hay trích dẫn tán tụng người nhất

Chưa từng bước chân qua ngôi nhà ma ám của người,

Cũng chưa từng đơn giản hóa bóng ma của người bao giờ.

Việc thương hại những kẻ chẳng thấu hiểu người

Được xoa dịu bởi nỗi tiếc nuối khôn nguôi

Rằng những ai càng tỏ tường về người, lại càng ít hiểu người hơn

Khi càng tiến lại gần bên người hơn nữa.

XV.

Để tạo nên một thảo nguyên bao la cần một nhành cỏ ba lá và một chú ong mật, —

Một nhành cỏ ba lá, và một chú ong,

Cùng sự mơ màng mộng tưởng.

Chỉ riêng sự mơ màng mộng tưởng cũng đủ làm nên việc

Nếu ong mật quá ít ỏi hiếm hoi.

XVI.

NGỌN GIÓ.

Nó tựa hồ ánh sáng quang vinh, —

Một niềm hân hoan không màng kiểu cách tân thời

Nó tựa hồ cánh ong mật rộn ràng, —

Một giai điệu vượt qua năm tháng thời gian.

Nó tựa hồ những cánh rừng già,

Kín đáo tựa hồ làn gió thoảng êm đềm,

Không buông một lời, thế mà nó làm lay động

Những hàng cây kiêu hãnh ngút ngàn nhất trần gian.

Nó tựa hồ buổi ban mai tươi mới, —

Tuyệt vời nhất là khi nó vừa chấm dứt dứt điểm, —

Những chiếc đồng hồ vĩnh cửu bất diệt

Điểm nhịp chuông ngân báo hiệu buổi trưa tròn.

XVII.

Một giọt sương tự thấy bản thân mình đủ đầy

Và làm thỏa mãn một phiến lá xanh tươi,

Rồi thầm nghĩ, ‘số phận vĩ đại dường bao!

Kiếp sống tầm thường nhỏ bé xiết bao!’

Mặt trời bước ra làm việc nhọc nhằn,

Ngày dài bước ra vui chơi nhảy múa,

Nhưng giọt sương ấy chẳng bao giờ còn được nhìn thấy

Bởi bất kỳ dung nhan diện mạo nào nữa trên đời.

Dẫu bị ngày dài bắt cóc mang đi,

Hay bị vầng thái dương dốc cạn đổ tràn

Vào lòng biển cả mênh mông, trên đường người lướt qua,

Mãi mãi là một ẩn số muôn đời vùi sâu trong bí mật.

XVIII.

CHIM GÕ KIẾN.

Chiếc mỏ của chàng là một mũi khoan xoáy,

Cái đầu chàng đội chiếc mũ miện viền nếp ren cong.

Chàng lao động miệt mài bên từng thân cây già cỗi, —

Một chú sâu bọ béo ngậy là mục tiêu tột bậc cuối cùng.

XIX.

MỘT CON RẮN.

Đầm lầy ngọt ngào biết bao cùng những điều bí mật giấu kín,

Cho tới khi chúng ta chạm trán một con rắn trườn bò;

Chính lúc ấy chúng ta mới thở dài thèm khát những nếp nhà êm ấm,

Và cất bước tháo lui vội vã

Bằng một cú phi nước đại đầy mê hoặc thảng thốt

Mà chỉ có tuổi thơ dại mới thấu tỏ trong đời.

Con rắn là sự phản trắc lọc lừa của mùa hè rực rỡ,

Và sự quỷ quyệt theo gót bất cứ nơi nào nó trườn qua.

XX.

Giá như tôi có thể cưỡi gió lướt đi vô định không bờ bến,

Tựa như chú ong mật trên đồng cỏ nội hoa tươi,

Và chỉ ghé thăm những nơi chốn nào tôi yêu thích,

Và chẳng người trần nào đến quấy rầy ghé thăm tôi,

Cả ngày tha hồ liếc mắt đưa tình cùng hoa mao lương vàng óng,

Và kết duyên cùng bất kỳ ai tôi có thể ưng lòng,

Và nương náu một chút ở khắp mọi nơi chốn,

Hoặc tuyệt vời hơn cả, là chạy trốn thật xa xôi

Chẳng có viên cảnh sát nào đuổi theo bén gót,

Hay săn lùng tôi ráo riết nếu tôi trốn chạy,

Cho tới khi tôi nhảy vọt qua những bán đảo xa xôi

Để thoát khỏi vòng tay của bạn, —

Tôi thầm nhủ, ôi chỉ cần làm một chú ong bé nhỏ

Trên một chiếc bè kết bằng làn không khí thanh thiên,

Cả ngày dài chèo lái giữa cõi hư không quạnh vắng,

Và buông neo nghỉ ngơi ngoài bãi cát cồn xa, —

Tự do xiết bao! Những kẻ tù đày hẳn nghĩ vậy

Khi đang bị giam cầm siết chặt trong ngục tối hoang lạnh.

XXI.

MẶT TRĂNG.

Mặt trăng mới chỉ là một chiếc cằm bằng vàng ròng

Cách đây một hai đêm trước,

Và giờ đây nàng quay trọn vẹn gương mặt hoàn mỹ tuyệt trần

Soi chiếu xuống thế giới phàm trần bên dưới.

Vầng trán nàng mang sắc vàng hoe rạng rỡ thênh thang nhất;

Đôi gò má mịn màng tựa ngọc bích berin long lanh;

Đôi mắt nàng sánh cùng hạt sương mùa hè lấp lánh

Là điều giống nhất tôi từng được biết đến trong đời.

Đôi môi nàng sắc hổ phách chẳng bao giờ hé mở;

Nhưng nụ cười nàng có thể ban tặng

Cho người bạn của nàng hẳn phải tuyệt diệu dường bao

Nếu đó là ý muốn ánh bạc thiêng liêng của nàng!

Và được làm chỉ một vì sao xa xôi nhất

Hẳn là một đặc ân vinh dự xiết bao!

Bởi chắc chắn đường nàng qua có thể lướt nhẹ

Ngay bên cạnh cánh cửa lấp lánh ánh sao của bạn.

Chiếc mũ đội đầu của nàng chính là vòm trời bao la thấu suốt,

Cả vũ trụ bao la là đôi hài nâng bước gót sen,

Những vì tinh tú là đồ trang sức đeo bên dải thắt lưng nàng,

Chiếc áo bằng vải hoa mỏng manh của nàng mang sắc xanh biếc của trời cao.

XXII.

CON DƠI.

Con dơi mang sắc màu nâu sẫm cùng đôi cánh nhăn nheo dúm dó

Tựa như một món đồ bỏ hoang cằn cỗi phế thải,

Và chẳng có khúc ca nào thấm đượm trên đôi môi nó,

Hoặc chẳng có âm thanh nào nhận biết được rõ ràng.

Chiếc ô nhỏ bé của nó, được chia đôi một cách kỳ dị cổ quái,

Vẽ nên giữa thinh không khoảng trời cao rộng

Một đường vòng cung khôn dò bí hiểm khôn cùng, —

Kẻ triết gia hân hoan đắc thắng ngạo nghễ!

Được phái đến từ vòm trời thăm thẳm nào

Của chốn ngụ cư tinh khôn sắc sảo nào,

Được trao quyền năng cùng ác ý thâm độc nhường bao

Đã được kiềm chế giấu kín một cách đầy điềm lành may mắn.

Đối với Đấng Tạo hóa khéo léo tài ba của nó

Chớ có tiếc chi những lời ca tụng tán dương tôn kính;

Hãy tin tôi đi, đầy nhân từ bác ái biết bao,

Chính là những nét lập dị kỳ quặc khác thường của Người.

XXIII.

KHINH KHÍ CẦU.

Bạn từng thấy những quả khinh khí cầu cất cánh bay lên rồi, phải không?

Chúng bay lên một cách đường bệ uy nghiêm dường ấy

Ngỡ như bầy thiên nga kiêu hãnh đã ruồng bỏ xua đuổi bạn

Để bay đi làm những bổn phận lấp lánh kim cương rực rỡ.

Những đôi bàn chân sóng sánh chất lỏng của chúng nhẹ nhàng bước ra ngoài

Trên một biển trời màu vàng óng ả mênh mông;

Chúng khinh miệt chối từ làn không khí ngỡ như quá đỗi tầm thường hèn hạ

Đối với những tạo vật danh tiếng lẫy lừng hiển hách dường kia.

Những dải ruy-băng lụa là của chúng vừa vượt quá tầm mắt dõi nhìn,

Chúng bắt đầu vùng vẫy đôi chút để tìm kiếm hơi thở dưỡng khí,

Thế mà đám đông bên dưới vẫn không ngớt vỗ tay tán thưởng hoan hô;

Họ sẽ chẳng bao giờ yêu cầu diễn lại một cái chết bi thương.

Tạo vật dát vàng căng mình gắng gượng rồi xoay tròn lảo đảo,

Vấp ngã cuống cuồng điên loạn trên một ngọn cây cao vút,

Xé toang những huyết quản hoàng gia vương giả quyền quý của nàng

Và ngã nhào rơi tõm chìm nghỉm xuống đáy biển sâu.

Đám đông lục tục giải tán ra về buông một lời nguyền rủa tục tĩu

Lớp bụi bặm trên đường phố lắng xuống tiêu tan,

Và những người thư ký viên chức trong các phòng kế toán nhận xét buông lơi,

‘Chẳng qua cũng chỉ là một quả bóng bay mà thôi.’

XXIV.

BUỔI TỐI.

Chú dế cất tiếng gáy râm ran dạo nhạc,

Và mặt trời khuất bóng lặn dần,

Những người thợ thuyền lần lượt từng người một

Hoàn thành đường may khép lại ngày dài.

Ngọn cỏ rạp mình trĩu nặng những giọt sương mai đọng lại,

Bóng hoàng hôn chập choạng đứng yên như những người khách lạ

Tay cầm chiếc mũ lịch thiệp mới tinh tươm,

Tựa hồ đang phân vân muốn ở lại hay muốn cất bước ra đi.

Một cõi mênh mông bao la, tựa như người láng giềng gần gũi, bước tới, —

Một sự thông thái vô hình vô ảnh chẳng mang một cái tên,

Một niềm bình yên phẳng lặng, tựa như hai nửa bán cầu sum họp nơi mái ấm gia đình, —

Và màn đêm buông xuống ngự trị như thế đó.

XXV.

CÁI KÉN.

Chốn ngụ cư màu xám xịt ảm đạm của ai kia?

Là ngôi đền thiêng thánh khiết hay là nấm mồ chôn xác,

Hay mái vòm cung điện của loài sâu bọ trườn bò,

Hay hàng hiên cửa ngõ của loài yêu tinh lùn tịt,

Hay hầm mộ sâu thẳm của một linh hồn yêu ma nhỏ bé?

XXVI.

HOÀNG HÔN.

Một chiếc thuyền buồm nhỏ màu hổ phách nhẹ nhàng lướt đi trôi dạt

Trên mặt biển ête thanh khiết mênh mông thẳm sâu,

Và đắm tàu tan vỡ trong cảnh thái bình một thủy thủ áo tím sắc sảo kiêu hùng,

Đứa con cưng rạng ngời của niềm hoan lạc ngất ngây xuất thần.

XXVII.

CỰC QUANG.

Rực rỡ sắc đồng hun và bừng bừng ngọn lửa cháy bỏng

Phương Bắc bừng lên, đêm nay!

Dáng hình của nó mới cân xứng hoàn hảo làm sao,

Mới được phối hợp sắp đặt tài tình từ trước cùng chính bản thân nó,

Mới xa cách vời vợi trước những hồi chuông báo động hoảng hốt, —

Một sự thờ ơ dửng dưng mang tính tối thượng thống trị uy quyền

Đối với cả vũ trụ bao la, hay đối với riêng tôi,

Nó tô điểm tâm hồn mộc mạc đơn sơ của tôi

Bằng những sắc thái lung linh của sự uy nghiêm vương giả oai phong,

Cho tới khi tôi mang những dáng điệu vĩ đại thênh thang hơn bội phần,

Và ưỡn ngực nghênh ngang bước đi trên cuống hoa thân cành của mình,

Khinh miệt loài người phàm trần và dưỡng khí ô-xy tầm thường,

Bởi lòng kiêu ngạo ngút trời ngạo nghễ của chính những sắc màu ấy.

Những vẻ huy hoàng rực rỡ của tôi chỉ là một gánh xiếc muôn thú tầm thường;

Nhưng màn trình diễn không đối thủ vô tiền khoáng hậu của chúng

Sẽ tiếp đãi làm trò tiêu khiển cho muôn thế kỷ mai sau

Khi tôi từ lâu lắm rồi, trong dĩ vãng xa xôi,

Đã hoá thành một hòn đảo nhỏ trơ trọi giữa đám cỏ hoang tàn phế nhục nhã,

Nơi chẳng một ai hay biết ngoài những đóa hoa cúc dại ngây thơ.

XXVIII.

MÀN ĐÊM BUÔNG XUỐNG.

Những ngọn núi già nua ướt đẫm nhỏ giọt ánh hoàng hôn rực rỡ biết bao,

Cùng bụi cây dương xỉ mang sắc nâu xám xịt úa tàn!

Những rặng cây độc cần được dát một lớp kim tuyến óng ánh nhường nào

Bởi bàn tay của vầng phù thủy mặt trời ma thuật!

Những gác chuông nhà thờ cổ kính chuyền tay nhau sắc đỏ thắm tươi rực rỡ,

Cho tới khi quả cầu tròn đầy viên mãn ngập tràn, —

Liệu tôi có bờ môi thắm tươi của loài chim hồng hạc kiêu sa

Để đánh bạo cất lời giãi bày kể xiết?

Thế rồi, ngọn lửa tàn dần rút lui như những đợt sóng biển xô bờ triều hạ,

Chạm khẽ vào khắp mọi ngọn cỏ xanh tươi mượt mà

Bằng một nét ngọc bích saphia xanh thẳm đang dần giã từ lùi bước,

Tựa như một nữ công tước quyền quý kiêu kỳ lướt qua!

Một làn sương nhá nhem nhỏ bé bò lan trườn nhẹ trên khắp ngôi làng

Cho tới khi những nếp nhà bị xóa nhòa thành những vệt mờ đen đúa;

Và những ngọn đuốc kỳ lạ cổ quái chẳng bàn tay người trần nào cầm nắm

Bắt đầu lập lòe le lói lấp lánh ngay tại nơi chốn ấy!

Giờ đây màn đêm đã buông xuống ngự trị trong tổ ấm chim muông và chuồng thú lạnh lùng,

Và nơi từng là cánh rừng rậm rạp xanh tươi thuở nọ,

Chỉ còn một mái vòm sâu thẳm của vực tối đang gật gù nghiêng ngả

Chìm đắm dần vào cõi cô đơn quạnh vắng thẳm sâu! —

Đây chính là những cảnh tượng huy hoàng làm bối rối lúng túng cả Guido tài hoa;

Mà Titian đại tài chưa từng hé môi giãi bày kể xiết;

Domenichino lừng danh đã phải buông rơi cây bút vẽ trong tay,

Bất lực hoàn toàn chẳng thể nào phơi bày trải rộng.

XXIX.

HẬU QUẢ.

Tiếng rì rào vo ve của bầy ong mật đã hoàn toàn dứt hẳn im lìm;

Nhưng tiếng thì thầm rì rào của một điều gì đó

Đến sau muộn màng, mang tính tiên tri báo trước,

Đã đồng thời xuất hiện bước chân tới cùng một lúc, —

Những nốt nhạc trầm lắng của chu kỳ năm tháng đổi dời,

Khi nụ cười rạng rỡ của mẹ thiên nhiên đã tan biến nguôi ngoai, —

Những điều Khải Huyền thiêng liêng của cuốn sách mầu nhiệm

Mà chương Sáng Thế bắt đầu từ những ngày Tháng Sáu tươi hồng.

IV. THỜI GIAN VÀ CÕI VĨNH HẰNG.

I.

Thế giới này chẳng phải là điểm kết thúc cuối cùng;

Một phần tiếp nối vẫn đang đứng chờ phía bên kia bờ cõi,

Vô hình vô ảnh, tựa như khúc nhạc du dương êm ái,

Nhưng hiển hiện xác thực, tựa như âm thanh vang vọng cõi lòng.

Nó vẫy gọi mời mọc và nó làm ta bối rối hoang mang ngơ ngác;

Mọi triết lý thông thái của nhân gian đều chẳng thể tỏ tường,

Và bước qua một câu đố bí hiểm khôn cùng, vào phút cuối cùng chót vót,

Sự khôn ngoan sáng suốt đành phải cúi đầu cất bước đi qua.

Để phỏng đoán giải mã được nó làm đau đầu bao học giả uyên bác;

Để đạt được chạm tới nó, con người ta đã phơi bày tỏ rõ

Sự khinh miệt đối với muôn thế hệ trần gian nối tiếp,

Và nếm trải chịu đựng cả nỗi đau bị đóng đinh trên giá chữ thập gông cùm.

II.

Chúng ta học được nhận biết trong bước đường thoái lui rút bước

Rằng một vĩ nhân to lớn nhường bao

Vừa mới đây thôi từng hiện diện cận kề giữa chúng ta.

Một vầng thái dương đã lặn tắt tiêu biến lìa đời

Trở nên thân thương tha thiết biết bao trong giờ phút giã từ ly biệt

Gấp bội phần gấp đôi nhường nào

So với tất cả sự hiện diện bằng vàng ròng rực rỡ

Mà người từng mang lại thuở trước ngày xưa!

III.

Người đời thường bảo rằng ‘thời gian sẽ làm dịu đi vơi bớt,’ —

Thời gian chưa bao giờ làm dịu bớt xoa lành bất cứ điều chi;

Một nỗi thống khổ đớn đau đích thực chỉ càng mạnh mẽ thêm lên tráng kiện,

Tựa như gân cốt cơ bắp dẻo dai hơn, cùng với tuổi tác già nua.

Thời gian chính là một phép thử nghiệt ngã của mối ưu phiền hoạn nạn,

Chứ tuyệt nhiên chẳng phải là một phương thuốc chữa lành màu nhiệm.

Nếu nó chứng tỏ được điều đó mang lại công hiệu chữa lành, thì nó cũng chứng tỏ luôn rằng

Chẳng hề có bất kỳ căn bệnh trầm kha nào tồn tại từ thuở ban đầu.

IV.

Chúng tôi phủ tấm vải liệm lên người em, hỡi gương mặt ngọt ngào yêu dấu.

Chẳng phải vì chúng tôi chán chường mệt mỏi vì em,

Mà chính vì bản thân em đã mỏi mệt chán chường với chúng tôi nơi cõi tạm;

Hãy nhớ lấy nhé, khi em vội vã cất cánh bay đi xa khuất,

Chúng tôi vẫn dõi mắt dõi theo em cho tới khi

Em chẳng còn đoái hoài để ý nhận biết đến chúng tôi thêm nữa,

Và rồi, đầy miễn cưỡng ngậm ngùi, chúng tôi ngoảnh mặt quay đi

Để nghiền ngẫm ôn lại hình bóng em hết lần này đến lần khác không nguôi,

Và tự trách cứ xót xa cho tình yêu thương quá đỗi ít ỏi sẻn so

Mà chúng tôi từng bằng lòng phơi bày thể hiện thuở nào,

Nay đã gia tăng mãnh liệt, hỡi người dấu yêu ngọt ngào, gấp cả trăm lần bội phần

Giá như em chịu đón nhận đón lấy nó vào chính lúc này đây.

V.

KẾT THÚC.

Thật trang nghiêm trọng thể xiết bao điều mà chúng ta đã đặt dấu chấm hết khép lại, —

Dẫu nó chỉ đơn thuần là một vở kịch ngắn,

Hay một khúc ca hoan hỉ vang vọng giữa những căn gác xép bụi bặm,

Hay một ngày nghỉ lễ êm đềm trôi qua,

Hay một chuyến rời xa mái ấm gia đình; hoặc giả sau này mai sau,

Cuộc chia ly giã từ cùng một thế giới trần gian

Mà chúng ta từng thấu hiểu tỏ tường, để hướng tới một điều tốt đẹp hơn

Vẫn đang tiếp tục mở ra trải rộng thênh thang.

VI.

Nguồn động lực thôi thúc mãnh liệt, bên kia nấm mồ sâu thẳm

Được chiêm ngưỡng ngắm nhìn dung nhan thánh thiện của Người,

Nâng đỡ chở che tôi tựa hồ những chén rượu nồng hoàng gia vương giả quyền quý

Được ban phát ban ơn một cách đầy oai phong lẫm liệt đế vương.

VII.

Được gả bán kết duyên trăm năm trao về cho Người,

Ôi, hỡi Đấng chủ trì cõi trời cao thanh khiết!

Là cô dâu tân nương của Đức Chúa Cha và Đức Chúa Con hiển hách,

Là cô dâu tân nương của Đức Chúa Thánh Thần thiêng liêng!

Mọi cuộc đính ước hôn nhân trần thế khác rồi sẽ tan rã tiêu biến,

Mối dây ràng buộc kết tóc của ý chí con người rồi sẽ mục ruỗng tàn phai;

Chỉ duy nhất kẻ gìn giữ chiếc ấn tín thiêng liêng này

Mới chiến thắng khải hoàn đánh bại được sự chết chóc trần tục kiếp người.

VIII.

Việc những con người kiệt xuất như thế đã lìa đời nhắm mắt xuôi tay giúp cho chúng ta

Có thể thanh thản bình an hơn khi bước vào cái chết;

Việc những con người vĩ đại như thế từng sống trên cõi đời, chính là tấm giấy chứng nhận bảo đảm

Cho sự bất tử trường tồn vĩnh cửu ngàn thu.

IX.

Họ sẽ chẳng cau mày quở trách mãi đâu, — vào một ngày ngọt ngào tươi đẹp nào đó

Khi tôi quên bẵng đi việc trêu chọc quấy rầy làm phiền,

Họ sẽ nhớ lại hồi tưởng xem tôi trông lạnh lẽo nhường nào thuở ấy,

Và tôi đã chỉ thốt lên khẽ khàng tiếng van lơn ‘làm ơn’.

Bấy giờ họ sẽ vội vã hối hả chạy ra đầu ngõ cửa nhà

Để gọi với đứa trẻ nhỏ bé ngây thơ trở về,

Đứa trẻ chẳng thể nào thốt lời cảm tạ biết ơn họ được nữa, bởi lớp băng giá lạnh lùng buốt nhức

Đã chất chồng đè nặng lên đôi môi bập bẹ nghẹn ngào của nó mất rồi.

X.

BẤT TỬ.

Đó là một ý nghĩ đầy danh dự vinh quang cao quý,

Và khiến người ta phải kính cẩn ngả mũ nghiêng mình chào đón,

Tựa như một kẻ tình cờ chạm trán những bậc quý nhân sang trọng phong nhã

Trên một con đường phố thường nhật quen thuộc mỗi ngày,

Rằng chúng ta có một vị trí bất tử vĩnh hằng trường tồn,

Dẫu cho những kim tự tháp khổng lồ có mục ruỗng suy tàn sụp đổ,

Và những vương quốc ngút ngàn oai phong, tựa như vườn cây ăn trái sum sê,

Lặng lẽ bay biến trôi đi trong sắc màu nâu đỏ úa tàn.

XI.

Khoảng cách xa xăm mà những người đã khuất bước chân đi

Thoạt đầu chẳng hề lộ rõ hiển hiện ngay trước mắt;

Sự trở về sum họp của họ dường như vẫn là điều hoàn toàn có thể

Suốt biết bao năm tháng cháy bỏng khát khao mong chờ.

Và rồi sau đó, việc chúng ta đã tiếp bước đi theo sau lưng họ

Chúng ta ngờ ngợ hoài nghi nhận ra hơn quá nửa phần chắc chắn,

Bởi chúng ta đã trở nên quá đỗi thân thiết gắn bó thiết tha nhường bao

Với cõi hồi ức dĩ vãng thân thương dấu yêu ngập tràn của họ.

XII.

Lũ chim oanh sao dám cất tiếng hót ca vang lừng dõng dạc,

Khi những người đàn ông và đàn bà ngoài kia lắng tai nghe thấy

Những kẻ kể từ khi bước về trình diện thanh toán sổ sách cuộc đời

Đã dàn xếp sòng phẳng xong xuôi cùng năm tháng thời gian! —

Đã chi trả thanh toán tất cả những gì kiếp sống đã nhọc nhằn kiếm được

Trong một tờ hóa đơn thanh toán trọn vẹn tột cùng duy nhất,

Và giờ đây, những gì sự sống hay cái chết có thể làm được

Đều trở nên vô nghĩa chẳng còn mảy may quan trọng chi nữa.

Thật là một sự sỉ nhục lăng mạ trắng trợn của vầng thái dương chiếu rọi

Đối với kẻ mà ánh sáng trần tục của đời mình,

Bị mê hoặc đánh lừa bởi cõi bất tử viển vông xa vời,

Đã trăn trối trao gửi phó thác số phận chàng lại cho màn đêm tăm tối u buồn.

Để tỏ lòng kính cẩn tôn kính đối với chàng

Hãy dập tắt câm lặng đi mọi tiếng vo ve rì rào rộn rã,

Của kẻ mà khu vườn trần gian đang vật lộn chống chọi cùng những giọt sương đêm,

Để rồi bị đánh bại quỵ ngã hoàn toàn khi rạng đông vừa hé dạng!

XIII.

CÁI CHẾT.

Cái Chết tựa hồ loài côn trùng sâu bọ gặm nhấm

Đang rình rập đe dọa thân cây già cỗi xanh tươi,

Đủ năng lực thừa sức để giết chết hủy hoại nó,

Nhưng vẫn có thể bị dụ dỗ đánh lạc hướng dẫn dụ đi nơi khác.

Hãy đặt mồi nhử quyến rũ nó bằng nhựa thơm dẻo quánh,

Hãy lùng sục truy tìm nó bằng lưỡi dao sắc bén lam lũ,

Hãy đánh lạc hướng cản trở nó, dẫu cho điều đó có làm bạn hao tổn

Tất cả mọi thứ gia tài quý giá trên cõi đời này.

Thế rồi, nếu nó đã đào sâu khoét rỗng chui sâu

Vượt ra ngoài tầm với khéo léo của kỹ năng tài ba khôn khéo,

Hãy khắc vòng bóc vỏ quanh thân cây rồi bỏ mặc buông xuôi nó nơi ấy, —

Đó chính là ý chí sắt đá của loài sâu bọ nghiệt ngã hoành hành.

XIV.

KHÔNG ĐƯỢC BÁO TRƯỚC.

Rạng đông bình minh đã lên rồi, cô bé nhỏ bé ngoan ngoãn ơi, há em

Chẳng có vị trí bổn phận nào trong ngày dài rộng mở này sao?

Đó đâu phải là thói quen của em khi lần lữa cản trở ngập ngừng dường ấy, —

Hãy mau chóng chuộc lại lấy lại sự cần cù chăm chỉ của mình đi nào.

Đã chính ngọ trưa rồi, hỡi cô bé nhỏ bé của tôi ơi, than ôi xót xa thay!

Và em vẫn còn đang nằm ngủ say sưa chưa tỉnh giấc ư?

Đóa hoa bách hợp thanh khiết đang chờ đợi được kết duyên thành đôi,

Cả chú ong mật chăm chỉ nữa, há em đã quên bẵng đi rồi sao?

Hỡi cô bé nhỏ bé của tôi ơi, màn đêm đã buông xuống rồi; than ôi xót xa nhường bao,

Khi màn đêm lại ập đến bao phủ lấy em

Thay vì buổi sớm mai rực rỡ tươi hồng! Giá như em hé lộ tâm sự

Kế hoạch nhỏ bé toan tính của em cho tôi hay biết từ trước,

Thì dẫu có không khuyên can can ngăn được em, hỡi người ngọt ngào yêu dấu,

Tôi cũng đã có thể dang tay trợ giúp đỡ đần cho em một phần.

XV.

Mỗi người thân yêu mà chúng ta đánh mất đi đều mang theo một phần máu thịt của chúng ta;

Một vầng trăng khuyết tàn dư vẫn còn nán lại kiên trì ngự trị,

Mà tựa hồ vầng trăng trên cao, vào một đêm giông bão đục ngầu cuộn sóng,

Bị triệu tập đòi hỏi bởi những đợt thủy triều dâng trào gầm réo.

XVI.

Nấm mồ sâu chẳng hề đứng cao hơn một tấc gang nào

Dành cho các bậc anh hùng kiệt xuất so với những người phàm trần bình dị;

Cũng chẳng hề nằm gần hơn một bước chân nào đối với đứa trẻ thơ ngây

So với kẻ già nua tê dại đã bước qua tuổi bảy mươi bóng xế.

Giờ phút ngơi nghỉ an nhàn muộn màng cuối cùng này vỗ về ru ngủ công bằng như nhau

Cả kẻ ăn mày khốn khó bần hàn lẫn bà hoàng hậu nữ vương quyền quý của hắn;

Hãy làm nguôi ngoai xoa dịu vị quan chức dân chủ công bằng bình đẳng này

Bằng dáng vẻ khoan dung từ ái hiền hòa của mùa hè rực rỡ nắng tươi.

XVII.

NGỦ SAY.

Xa cách vời vợi khỏi lòng trắc ẩn thương hại cũng như lời than phiền oán trách,

Lạnh lùng dửng dưng trước lời ăn tiếng nói tựa hồ phiến đá tảng vô tri,

Tê dại câm lặng trước mọi điều mặc khải huyền bí thiêng liêng

Tựa hồ nghề nghiệp mưu sinh của tôi chỉ toàn là xương cốt mục tàn.

Xa cách vời vợi khỏi dòng thời gian năm tháng tựa hồ những trang lịch sử xa xưa,

Gần gũi cận kề bên chính bản thân bạn hôm nay

Tựa hồ lũ trẻ thơ ngây vươn tay với dải khăn lụa cầu vồng rực rỡ,

Hay ánh vàng rực rỡ đùa vui của buổi hoàng hôn tà dương buông xuống

Soi rọi lên những mi mắt khép chặt nằm im lìm trong hầm mộ sâu thẳm.

Người vũ nữ nằm im lìm bất động biết bao nhường nào,

Trong khi những điều mặc khải kỳ diệu của sắc màu bừng nở vỡ òa,

Và muôn cánh bướm rực rỡ thi nhau bốc cháy rạng ngời!

XVIII.

LINH HỒN.

Nó trắng muốt hơn cả một nhánh tẩu thuốc của người da đỏ Ấn Độ,

Nó mờ ảo mong manh hơn cả một dải ren lụa thêu hoa;

Chẳng có vóc dáng tầm hình thù nào cả, tựa hồ một làn sương mù bảng lảng,

Khi bạn cất bước tiến lại gần nơi chốn ngự trị của nó.

Chẳng có bất kỳ tiếng nói thanh âm nào biểu thị báo hiệu nó ở nơi đây,

Hay ngụ ý mách bảo ám chỉ rằng nó đang ở nơi đó;

Một linh hồn thiêng liêng, làm cách nào nó có thể buông lời chào hỏi tiếp cận?

Làn không khí thinh không mang những lề thói phong tục tập quán chi?

Hình bóng ngoa dụ cường điệu vô biên vô tận không giới hạn này

Mỗi một người trần chúng ta rồi đây sẽ hoá thành chính nó;

Đó quả là một vở kịch sân khấu huy hoàng, nếu như (theo giả thuyết đặt ra)

Nó không biến thành một vở bi kịch đau thương đẫm lệ!

XIX.

BIA MỘ.

Nàng đã đặt mảnh trăng lưỡi liềm ngoan ngoãn dịu hiền của mình xuống yên nghỉ,

Và phiến đá bia mộ cơ khí vô tri vô giác này

Vẫn không ngừng thông báo tỏ bày, cho những niên đại tháng ngày đã lãng quên từ lâu,

Tin tức đau buồn xót xa rằng nàng đã vĩnh viễn ra đi rời xa cõi thế.

Thật kiên định thủy chung biết bao với niềm tin cậy lạnh lùng trơ trơ của nó,

Cột đá sừng sững kia vốn chẳng hề hay biết tỏ tường chi cả,

Nó làm bẽ bàng tủi hổ cho lòng thủy chung kiên trinh đã vội vã tháo chạy bay biến

Trước khi biểu tượng linh thiêng của nó kịp tung cánh vút bay lên trời.

XX.

Cầu Chúa ban phước lành thiêng liêng, chàng đã ra đi hiên ngang như những người lính chiến,

Khẩu súng hỏa mai báng súng tựa vững trên lồng ngực can trường;

Xin Chúa hãy đoái thương chấp thuận, cho chàng được xông pha dũng cảm nhất

Trong số tất cả những bậc thánh nhân tử vì đạo nơi chiến trường phước hạnh.

Cầu xin Chúa rủ lòng thương xót, giá như con có thể chiêm ngưỡng ngắm nhìn thấy chàng

Trong bộ quân phục trắng muốt tinh khôi mang lon cầu vai rực rỡ,

Thì con sẽ chẳng hề run sợ khiếp hãi quân thù nghênh chiến nữa,

Con sẽ chẳng hề khiếp sợ run rẩy trước trận chiến ác liệt phong ba.

XXI.

Bất tử là một từ ngữ thênh thang rộng lượng bao la nhường bao

Khi những gì chúng ta hằng khao khát cần đến vẫn đang hiện diện cận kề bên cạnh,

Thế nhưng khi nó rời bỏ xa cách chúng ta trong một khoảng thời gian năm tháng,

Nó bỗng chốc hoá thành một sự tất yếu chẳng thể nào thiếu vắng.

Về cõi thiên đường trên cao xanh vời vợi, bằng chứng vững chắc đanh thép nhất

Mà chúng ta thấu hiểu nhận biết từ tận cội rễ căn bản sâu xa,

Rằng nếu không có bàn tay cướp bóc tàn bạo hung hăng của nó cướp đoạt đi,

Thì nơi đây đã từng là cõi thiên đường đích thực ngay chốn hạ giới phàm trần.

XXII.

Nơi mà mọi cánh chim muông đều táo bạo tự do cất bước bay đến,

Và bầy ong mật chơi đùa nhảy múa chẳng chút e thẹn ngập ngừng ngượng ngùng,

Người khách lạ từ phương xa tới trước khi giơ tay gõ cửa bước vào

Buộc phải gạt phăng lau khô những giọt nước mắt lăn dài ướt đẫm trên mi.

XXIII.

Nấm mồ sâu chính là ngôi nhà tranh nhỏ bé mộc mạc của tôi,

Nơi ấy, chăm lo vun vén cửa nhà đợi chờ vì chàng,

Tôi dọn dẹp ngăn nắp chỉnh tề phòng khách nhỏ xinh xắn,

Và bày biện dọn ra bữa tiệc trà bằng đá cẩm thạch trắng trong,

Dành cho hai mảnh tâm hồn bị chia lìa cách biệt, trong một thoáng chốc ngắn ngủi,

Có thể kéo dài cả một chu kỳ thế kỷ nghìn năm đằng đẵng,

Cho tới khi cuộc sống vĩnh cửu trường tồn bất diệt kết hợp tái hợp chúng tôi lại

Trong một mối tương giao hội ngộ bền chặt vững bền khôn xiết.

XXIV.

Điều này từng diễn ra trong sắc màu trắng muốt tinh khôi của chu kỳ năm tháng,

Điều kia lại diễn ra trong sắc xanh tươi mơn mởn ngập tràn rạng rỡ,

Những đụn tuyết trôi dạt ngày ấy thật khó lòng hình dung tưởng tượng xiết bao

Cũng tựa hồ những đóa hoa cúc dại trắng ngần giờ đây khó lòng nhìn thấy tỏ tường.

Ngoái đầu nhìn lại dĩ vãng quá khứ là điều tuyệt vời nhất còn sót lại cho ta,

Hoặc nếu như nó vẫn còn đang nằm ở phía trước tương lai,

Thì sự hoài niệm hồi tưởng quá khứ đã chiếm trọn một nửa phần của viễn cảnh trông ngóng mai sau,

Đôi khi thậm chí nó còn chiếm hữu nhiều hơn thế nữa bội phần.

XXV.

Những giờ phút ngọt ngào êm đềm đã tàn lụi chết mòn nơi chốn này;

Đây thực sự là một căn phòng thênh thang vĩ đại lớn lao quyền uy;

Bên trong ranh giới rào dậu của nó bao niềm hy vọng từng vui đùa nhảy nhót, —

Giờ đây tất cả chỉ còn là những bóng hình hư ảo chìm sâu trong nấm mồ u tối.

XXVI.

Tôi ư! Hãy đến đây mau! Gương mặt choáng ngợp lóa mắt bàng hoàng của tôi

Nơi chốn rực rỡ chói lọi huy hoàng nhường kia!

Tôi ư! Hãy lắng nghe xem! Đôi tai xa lạ ngơ ngác bỡ ngỡ của tôi

Những âm thanh đón chào hoan hỉ nồng nhiệt cận kề bên tai!

Những bậc thánh nhân linh thiêng sẽ cất bước ra nghênh đón

Những bước chân ngập ngừng e thẹn bẽn lẽn của chúng ta.

Ngày nghỉ lễ hội hè vui tươi của tôi sẽ chính là

Việc các ngài vẫn đoái thương nhớ đến hình bóng tôi;

Cõi thiên đường lạc viên của tôi, chính là niềm danh tiếng lẫy lừng

Khi các ngài cất tiếng gọi vang xướng tên tôi rành rọt.

XXVII.

VÔ HÌNH.

Rời xa khỏi chúng tôi nàng đã lang bạt phiêu dạt suốt một năm tròn trôi qua,

Nơi nàng dừng chân nán lại chẳng một ai hay biết tỏ tường;

Liệu chốn hoang vu rậm rạp có ngăn trở bước chân gót ngọc của nàng,

Hay cõi thinh không thanh khiết tuyệt trần nơi ấy

Nơi chẳng một đôi mắt người phàm nào từng chiêm ngưỡng ngắm nhìn mà còn sống sót được,

Chúng tôi đành phải chịu u mê dốt nát chẳng thể nào hay.

Chúng tôi chỉ biết tỏ tường vào thời điểm nào trong năm tháng chu kỳ

Chúng tôi đã đón nhận ôm lấy điều mầu nhiệm huyền bí xót xa ấy vào lòng.

XXVIII.

Tôi ước sao mình biết được tên gọi của người đàn bà ấy,

Để rồi, mỗi khi bà ta cất bước đi qua lối này,

Tôi sẽ giữ chặt lấy sinh mệnh mình, và bịt chặt lấy đôi tai tôi lại,

Vì sợ hãi sẽ phải lắng nghe thấy bà ta buông lời thốt ra

Rằng bà ta ‘lấy làm tiếc thương xót vì tôi đã qua đời,’ một lần nữa lặp lại,

Đúng vào lúc nấm mồ sâu thẳm và bản thân tôi

Vừa mới thổn thức khóc than nghẹn ngào ru nhau thiếp đi gần trọn giấc nồng, —

Khúc hát ru êm đềm duy nhất an ủi của đời tôi.

XXIX.

CỐ GẮNG QUÊN ĐI.

Bị tước đoạt cướp mất tất cả mọi thứ trên đời, tôi bèn cất bước ra đi tha hương nơi xứ người xa xôi,

Chẳng bớt đi chút tang tóc đau thương nào mảy may

Trên một bán đảo hoàn toàn mới lạ mịt mùng, —

Thế nhưng nấm mồ sâu đã đi trước đón đầu bước chân tôi,

Chiếm đoạt lấy chỗ trọ ngả lưng của tôi trước cả khi bản thân tôi kịp tới,

Và khi tôi tìm kiếm ngả lưng xuống chiếc giường êm ái của mình,

Chính nấm mồ lạnh lẽo ấy, đã nằm phủ phục yên vị sẵn sàng

Ngay trên chiếc gối êm ái nâng đỡ đầu tôi.

Tôi thức giấc choàng tỉnh, bàng hoàng nhận thấy nó đã thức giấc đầu tiên từ trước,

Tôi vùng đứng dậy cất bước, — nó lẽo đẽo bám gót đuổi theo sau tôi;

Tôi cố công tìm cách đánh rơi vứt bỏ nó giữa đám đông chen chúc xô bồ,

Để đánh mất lạc lõng nó chìm sâu dưới đáy biển cả mênh mông,

Trong những chén rượu thuốc ru ngủ nhân tạo say nồng chuốc lấy

Để chìm vào giấc ngủ quên đi dáng hình ma quái tàn bạo của nó, —

Nấm mồ sâu đã được đào xới lấp xong xuôi hoàn tất, thế nhưng chiếc xẻng đào huyệt

Vẫn hằn sâu nằm nguyên vẹn nhức nhối trong cõi ký ức ngậm ngùi.

XXX.

Tôi cảm thấy một đám tang u sầu đang diễn ra ngay trong khối óc bộ não mình,

Và những dòng người đưa tang sầu não, cứ qua lại ngược xuôi,

Không ngừng dẫm bước, dẫm bước dồn dập, cho tới khi dường như cảm giác ngỡ ngàng

Rằng lý trí tỉnh táo đang bị chọc thủng vỡ toang tan nát.

Và khi tất cả bọn họ đã an tọa ngồi yên vào chỗ,

Một buổi lễ nghi thức tôn giáo tựa hồ một hồi trống trận dồn dập

Cứ gõ nhịp đánh liên hồi, đánh liên hồi mãi miết, cho tới khi tôi nghĩ rằng

Tâm trí sáng suốt của mình đang dần dần tê liệt dại đi mất rồi.

Và rồi sau đó tôi lắng nghe thấy bọn họ nhấc bổng chiếc quan tài chiếc hộp gỗ lên,

Và lê bước cọt kẹt nặng nề băng ngang qua linh hồn cõi lòng tôi

Bằng chính những đôi ủng nặng như chì gớm ghiếc ấy, một lần nữa lặp lại.

Thế rồi cả không gian vũ trụ bao la bắt đầu rung lên hồi chuông báo tử vang rền

Tựa hồ như thể toàn bộ các tầng trời cao xanh đều hoá thành một quả chuông khổng lồ,

Và toàn bộ Thực tại Sinh tồn chỉ còn là một chiếc tai lắng nghe duy nhất,

Và tôi cùng sự im lặng câm nín tịch mịch hoá thành một chủng tộc xa lạ kỳ dị nào đó,

Bị đắm tàu trôi dạt vỡ tan, trơ trọi cô đơn quạnh quẽ, ngay tại nơi chốn này.

XXXI.

Tôi đã có ý định tìm kiếm gặp nàng khi tôi cất bước đặt chân tới nơi;

Thần Chết cũng ôm ấp mang một toan tính mưu đồ hệt như thế;

Nhưng thắng lợi thành công vang dội lại thuộc về phần hắn ta, dường như là vậy,

Và nỗi thất bại bẽ bàng cay đắng lại thuộc về phần tôi gánh chịu.

Tôi đã có ý định thốt lời kể cho nàng hay tôi đã khao khát mong mỏi nhường nào

Chỉ duy nhất một lần này thôi gặp gỡ tương phùng;

Nhưng Thần Chết đã nhanh miệng nói trước với nàng điều ấy từ sớm,

Và nàng đã ngoan ngoãn lắng tai nghe theo lời hắn dỗ dành.

Giờ đây cõi phiêu dạt lang thang vô định chính là chốn ngụ cư nương náu duy nhất của tôi;

Được nghỉ ngơi yên nghỉ, — ôi được nghỉ ngơi sẽ là

Một đặc ân cứu rỗi xa xỉ của cơn cuồng phong bão táp gầm thét

Dành cho cõi ký ức đau thương xót xa và cho chính bản thân tôi.

XXXII.

CHỜ ĐỢI.

Tôi cất tiếng hát ca để lấp đầy xua tan khoảng thời gian chờ đợi mong ngóng,

Chỉ còn việc buộc chặt dải ruy-băng chiếc mũ đội đầu của mình lại,

Và khép chặt then cài cánh cửa dẫn lối vào ngôi nhà nhỏ ấm êm của tôi;

Tôi chẳng còn việc gì khác bận rộn để làm thêm nữa cả,

Cho tới khi, bước chân tuyệt diệu nhất dấu yêu của chàng tiến lại gần kề,

Chúng tôi sẽ cùng nhau cất bước đồng hành cất cánh bay về phía rạng đông ánh ngày,

Và thủ thỉ kể cho nhau nghe tường tận chúng tôi đã cất tiếng hát ca nhường nào

Để xua đuổi màn đêm tăm tối hoang lạnh sợ hãi tránh xa.

XXXIII.

Một nỗi chán chường ghê tởm thế giới trần tục này phần lớn được gây ra bộc phát

Mỗi khi những con người tuyệt vời lương thiện nhất nhắm mắt lìa đời;

Một niềm ao ước khao khát cháy bỏng được chiếm lĩnh ngự trị

Nơi cảnh giới cõi xa xôi diệu vợi của họ ở trên cao.

Một sự thờ ơ dửng dưng tột đỉnh sâu sắc, ngỡ như một thế giới xa lạ bỡ ngỡ nhường bao

Ắt hẳn phải là điều mà chính bản thân những bậc hiền nhân ấy

Đã vui vẻ mãn nguyện từ bỏ dứt áo ra đi không chút tiếc nuối ngậm ngùi,

Để tìm về náu mình bên Đấng Tối Cao Chí Thánh.

XXXIV.

Vầng thái dương mặt trời sẽ hoá thành thừa thãi vô ích xiết bao

Khi những điều tuyệt mỹ ưu tú nhất trên đời đã chết mòn tàn lụi;

Người sẽ hoá thành kẻ thừa thãi vô duyên mỗi ngày trôi qua,

Bởi vì mỗi một ngày dài đều vang lên lặp lại

Âm tiết thốt ra mà đức tin yếu ớt của nó

Chỉ vừa đủ sức cứu vớt nó thoát khỏi bờ vực thẳm của sự tuyệt vọng,

Và lời hẹn ước ‘tôi sẽ gặp lại bạn’ của nó bỗng ngập ngừng ngập ngừng ấp úng

Nếu như tình yêu cất tiếng gặng hỏi tò mò, ‘Ở nơi đâu hỡi người?’

Trên danh tiếng lẫy lừng không bị thời gian bào mòn của chàng

Những niên đại thời kỳ nhỏ bé của chúng ta có thể nằm yên phủ phục,

Tựa như những vì tinh tú rơi rụng vô danh không ai hay biết

Từ một bầu trời bao la dồi dào tinh tú ngập tràn ánh sao.

XXXV.

Nàng kiêu hãnh tự hào xiết bao khi được nhắm mắt lìa đời

Khiến cho tất cả chúng tôi đều phải bẽ bàng hổ thẹn tủi nhục

Rằng những gì chúng tôi hằng nâng niu trân quý gìn giữ bấy lâu,

Dường như lại quá đỗi xa lạ hờ hững đối với ước vọng khát khao cháy bỏng của nàng.

Nàng mãn nguyện thoả lòng dường bao khi được cất bước ra đi

Đến nơi chốn mà chẳng một ai trong chúng tôi có thể bước chân tới,

Ngay tức khắc tức thời, đến mức nỗi thống khổ quằn quại đớn đau đã phải cúi mình hạ giọng

Gần như chạm tới ranh giới của sự hờn ghen đố kỵ ghen tuông.

XXXVI.

TỪ BIỆT.

Xin hãy buộc chặt những sợi dây cương cột chặt vào sinh mệnh kiếp sống của con, lạy Chúa tôi,

Bấy giờ con đã hoàn toàn sẵn sàng chuẩn bị cất bước lên đường!

Chỉ xin một ánh mắt dõi nhìn ngắm lại những cỗ tuấn mã phi nhanh —

Thật mau lẹ dũng mãnh! Thế là quá đủ đầy vừa vặn rồi!

Xin hãy đặt con ngồi vào bên mạn sườn xe vững chãi kiên cố nhất,

Để con sẽ chẳng bao giờ lo sợ bị trượt chân ngã nhào rơi xuống;

Bởi vì chúng ta phải phi nước đại chạy về phía Tòa Phán Xét công minh tối cao,

Và con đường phía trước có đôi phần dốc đổ xuống chân đồi.

Nhưng con chẳng hề bận tâm mảy may để ý tới những cây cầu bắc ngang qua,

Và con chẳng hề sợ hãi bận lòng đoái hoài tới biển cả mênh mông gầm sóng;

Được ghì chặt giữ vững trong cuộc đua marathon vĩnh cửu trường tồn bất diệt ngàn thu

Bởi sự lựa chọn tự nguyện của chính bản thân con và của Người dìu dắt.

Xin vĩnh biệt giã từ kiếp sống trần gian mà con từng nếm trải sinh sống thuở nào,

Và thế giới phàm trần mà con từng quen thuộc gắn bó tỏ tường bấy lâu;

Và xin hãy thay con đặt một nụ hôn nồng ấm lên những ngọn đồi xanh tươi ấy, chỉ một lần duy nhất thôi nhé;

Giờ đây con đã hoàn toàn thanh thản sẵn sàng cất bước ra đi!

XXXVII.

Kẻ đang hấp hối lâm chung chỉ cần chút ít ỏi mà thôi, anh yêu dấu hỡi, —

Một ly nước trong vắt mát lành thế là đủ đầy trọn vẹn,

Gương mặt khiêm nhường không phô trương của một nhành hoa tươi thắm

Để điểm xuyết chấm phá làm ấm lại bức tường vôi lạnh lẽo hoang tàn,

Một chiếc quạt phe phẩy nhẹ nhàng, có lẽ vậy, một niềm tiếc thương nuối tiếc ngậm ngùi của người bạn tri âm,

Và chắc chắn không thể thiếu bóng hình của duy nhất một người kia

Người chẳng còn nhìn thấy nhận ra bất kỳ sắc màu rực rỡ nào lung linh trong dải cầu vồng nữa

Kể từ giây phút bóng hình anh vĩnh viễn khuất bóng ra đi.

XXXVIII.

CHẾT.

Có một điều gì đó còn tĩnh lặng phẳng lặng hơn cả giấc ngủ say nồng

Ngay bên trong căn phòng sâu kín nội tâm này!

Nó cài một nhành cây nhỏ nhắn xanh tươi trên lồng ngực gầy guộc,

Và nhất quyết không chịu hé môi xưng danh nói ra tên gọi của mình.

Có người run rẩy chạm tay vào nó và có người cúi đầu đặt nụ hôn nồng ấm,

Có người xoa nắn sưởi ấm bàn tay buông lơi bất động nhàn rỗi lười biếng của nó;

Nó mang một vẻ trang nghiêm giản dị mộc mạc khôn cùng

Mà trí óc tôi chẳng tài nào thấu hiểu tỏ tường nổi!

Trong khi những người láng giềng mang tấm lòng mộc mạc chất phác ngây thơ

Cứ râm ran bàn tán trò chuyện rỉ tai về kẻ ‘đoản mệnh lìa đời sớm,’

Thì chúng tôi, những kẻ vốn có thói quen thích nói quanh co bóng gió xa xôi,

Lại chỉ khẽ khàng buông lời nhận xét rằng bầy chim muông đã vỗ cánh bay xa trốn mất rồi!

XXXIX.

Linh hồn con người ta nên luôn luôn đứng hé mở then cài cửa ngõ,

Để nếu như cõi trời cao thanh khiết có cất lời gặng hỏi thăm nom,

Người sẽ không bị bắt buộc phải đứng chôn chân chờ đợi ngoài thềm mỏi mệt,

Hay ngập ngừng e ngại rụt rè sợ làm kinh động phiền toái đến nàng.

Hãy mau chóng cất bước ra đi, trước khi người chủ nhà kịp trượt then cài chốt chặt

Chiếc then cài then chốt trên cánh cửa gỗ nặng nề kia,

Để cất công đi tìm kiếm người khách quý thanh tao trọn vẹn hoàn mỹ, —

Kẻ chẳng còn là vị khách ghé thăm lui tới của nàng thêm một lần nào nữa.

XL.

Ba tuần lễ dài đằng đẵng đã trôi qua kể từ lần cuối cùng tôi được nhìn thấy mặt nàng, —

Một căn bệnh quái ác hiểm nghèo nào đó đã hành hạ quấy rầy thân xác nàng;

Chính giữa những lời kinh thánh tụng ca và tiếng hát thánh ca trầm buồn của dân làng thôn xóm

Mà tôi lại được nhìn thấy nàng thêm một lần nữa,

Và giữa một đám đông người đưa tiễn vây quanh — niềm vui sướng hoan hỉ xưa kia của chúng tôi

Chỉ là được cùng nhau đàm đạo trò chuyện tâm sự riêng tư một mình nơi thanh vắng;

Giờ đây nàng ban phát ân huệ hòa nhã dịu dàng với tôi cũng hệt như với bất kỳ người nào khác,

Chẳng hòa nhã dịu dàng thiên vị riêng với bất kỳ một ai.

Được khiêng đi tiễn đưa, mà chẳng có lời phản đối dị nghị nào từ một trong hai phía chúng tôi,

Tiến thẳng vào màn đêm tăm tối u buồn vĩnh hằng của giáo xứ quê hương;

Trong số những con người bị chia lìa cách biệt nghìn trùng nơi đây

Ai mới thực sự là kẻ đã hoàn toàn khuất dạng biến mất khỏi tầm mắt dõi nhìn?

XLI.

Tôi đã hít thở đủ nhiều để học lỏm được ngón nghề mánh khóe ấy,

Và giờ đây, khi đã bị cách ly tước đoạt hoàn toàn khỏi làn không khí dưỡng khí trần gian,

Tôi giả vờ mô phỏng nhịp thở tài tình khéo léo đến mức,

Để một kẻ nào đó muốn hoàn toàn tin chắc nắm rõ

Rằng hai lá phổi kia đã hoàn toàn bất động không còn cựa quậy rung rinh,

Kẻ đó buộc phải hạ mình bước xuống len lỏi

Giữa những tế bào xảo quyệt ranh mãnh tinh vi kia,

Và tự tay mình chạm vào màn kịch câm giả tạo ấy.

Chiếc ống bễ thổi lò xoang ngực mới cảm thấy mát lạnh giá buốt làm sao!

XLII.

Tôi tự hỏi liệu chốn hầm mộ mồ sâu hoang lạnh kia

Có phải là một lối đi quạnh quẽ cô đơn buồn bã nhường nào chăng,

Khi những người đàn ông và những cậu bé trai, cùng bầy chim sơn ca và Tháng Sáu rực rỡ nắng hồng

Đang nô nức rủ nhau bước xuống những cánh đồng cỏ xanh để thu hoạch cắt cỏ khô!

XLIII.

NIỀM VUI TRONG CÁI CHẾT.

Nếu lắng nghe tiếng chuông nhà thờ điểm tang trầm buồn tôi cất tiếng hỏi han nguyên cớ,

‘Một linh hồn đã vừa trở về bên cõi Chúa lòng lành,’

Tôi nhận được câu trả lời đáp lại bằng một giọng điệu cô đơn buồn bã quạnh hiu;

Há cõi thiên đường cực lạc lại u sầu buồn bã đến thế sao?

Rằng tiếng chuông nhà thờ lẽ ra nên ngân vang rộn rã hân hoan vui tươi để thông báo loan tin

Một linh hồn đã vừa bước chân lên tới cõi thiên đường phước hạnh,

Điều ấy đối với riêng tôi dường như mới là phương cách đúng đắn thích hợp

Mà một tin tức tốt lành hân hoan nên được loan truyền ban phát.

XLIV.

Nếu tôi có thể được phép chiếm hữu giữ lấy nó khi nó đã hoàn toàn chết lịm đi

Thì tôi sẽ hoàn toàn mãn nguyện bằng lòng yên phận;

Nếu như ngay khi hơi thở cuối cùng vừa trút cạn ra ngoài

Nó sẽ vĩnh viễn thuộc về quyền sở hữu của riêng tôi,

Cho tới khi bọn họ đem khóa chặt giam hãm nó vào trong nấm mồ sâu thẳm,

Thì đó quả thực là một niềm hạnh phúc tột đỉnh tối thượng mà tôi chẳng tài nào đong đếm cân đo xuể,

Bởi vì dẫu cho bọn họ có nhẫn tâm khóa chặt giam cầm anh vào trong nấm mồ u tối,

Thì chính bản thân tôi vẫn có thể nắm giữ chiếc chìa khóa mở cửa trong tay.

Hãy suy nghĩ ngẫm nghĩ về điều ấy đi, hỡi người tình dấu yêu hỡi! Tôi và anh

Sẽ được ân chuẩn cho phép đứng đối mặt kề cận bên nhau mặt đối mặt;

Sau một kiếp sống trần gian nhọc nhằn, chúng ta sẽ gọi đó là một cái chết trọn vẹn, —

Bởi vì cái chết chính là điều ấy thuở trước, còn giờ đây điều này chính là anh trọn vẹn hiện hình.

XLV.

Trước khi lớp băng giá lạnh lẽo kịp đóng thành tảng trên những vũng nước đọng ngoài đồng,

Trước khi những người trượt băng kịp xỏ giày bước ra lướt đi,

Hay bất kỳ đôi gò má hồng hào nào vào lúc hoàng hôn chập choạng buông xuống

Bị làm hoen ố vấy bẩn bởi những bông tuyết trắng rơi rụng lả tả,

Trước khi những cánh đồng nội thu hoạch xong xuôi trọn vẹn mùa màng vụ gặt,

Trước khi cây thông Giáng sinh lung linh được dựng lên trang hoàng rực rỡ,

Bao điều kỳ diệu nối tiếp những điều kỳ diệu phi thường

Sẽ tìm đến gõ cửa ập đến với riêng bản thân tôi!

Những điều mà chúng ta chỉ dám rụt rè khẽ chạm vào tà áo gấu váy mong manh

Vào một ngày mùa hè nắng cháy oi ả;

Những điều chỉ đang chậm rãi cất bước dạo chơi

Ngay bên kia một nhịp cầu ngắn ngủi cách xa;

Điều đang cất tiếng hát ca tha thiết nhường ấy, đang buông lời thủ thỉ chuyện trò nhường kia,

Mỗi khi chẳng có lấy một bóng người nào hiện diện nơi đây, —

Liệu chiếc áo váy tầm thường mà tôi từng đẫm lệ khóc than ngày nào

Có đủ tư cách thích hợp để tôi khoác lên mình đón nhận hay chăng?

XLVI.

LÂM CHUNG.

Tôi nghe thấy tiếng một con ruồi vo ve râm ran khi tôi đang nhắm mắt lìa đời;

Sự tĩnh lặng phẳng lặng tuyệt đối bao trùm quanh thể xác hình hài tôi

Tựa hồ sự tĩnh lặng chết chóc trong bầu không khí thinh không ngột ngạt

Giữa những cơn quằn quại gầm thét dồn dập của cơn giông bão kinh hoàng.

Những đôi mắt túc trực bên cạnh giường bệnh đã vắt kiệt cạn khô những dòng lệ ướt đẫm,

Và những hơi thở hổn hển đang thu hết can đảm vững vàng dồn tụ lại

Để đón chờ đợt tấn công trỗi dậy cuối cùng chung cuộc, khi vị vua chúa uy quyền tối cao

Hiển hiện tỏ tường chứng giám trong toàn bộ sức mạnh quyền năng vô biên của người.

Tôi đã lập xong chúc thư di chúc lại những kỷ vật thân thương quý giá, ký tên từ bỏ chuyển giao

Bất kỳ phần tài sản nào thuộc về thân thể con người tôi

Mà tôi có thể đem ra phân chia ủy thác chuyển nhượng được, — và rồi ngay chính lúc ấy

Bỗng có một con ruồi chen ngang nhảy vào chắn lối giữa đường,

Với tiếng vo ve lảo đảo chập choạng, mang sắc xanh lam mù mịt ngập ngừng không chắc chắn,

Chen ngang vào giữa nguồn ánh sáng rạng rỡ và bản thân tôi;

Và rồi những ô cửa sổ sáng sủa bắt đầu mờ mịt lụi tàn thất bại dần, và rồi sau đó nữa

Tôi chẳng còn có thể nhìn thấy tỏ tường để mà nhìn ngắm được bất cứ điều chi nữa cả.

XLVII.

Trôi dạt bồng bềnh! Một chiếc thuyền nan nhỏ bé đang trôi dạt bấp bênh không định hướng!

Và màn đêm tăm tối đang dần buông xuống bao trùm bủa vây!

Há chẳng có ai chịu dang tay dẫn đường chỉ lối cho một chiếc thuyền nan bé bỏng

Cập bến neo đậu vào thị trấn bến bờ gần nhất hay sao?

Những người thủy thủ dạn dày sóng gió kể lại rằng, vào ngày hôm qua xa xôi,

Đúng vào lúc bóng hoàng hôn chập choạng mang sắc nâu sẫm nhá nhem buông xuống,

Có một chiếc thuyền nan nhỏ bé đã buông xuôi đầu hàng từ bỏ cuộc chiến đấu vật lộn kiên cường,

Và ùng ục sủi bọt chìm sâu dần, chìm sâu dần mãi xuống đáy biển khơi.

Thế nhưng những thiên thần thánh thiện trên trời cao lại loan tin bảo rằng, vào ngày hôm qua xa xôi,

Đúng vào lúc ánh rạng đông bình minh bừng lên rực rỡ sắc đỏ tươi thắm,

Có một chiếc thuyền nan nhỏ bé dẫu đã kiệt sức mỏi mòn vì những cơn cuồng phong bão táp dập vùi

Đã chỉnh trang sửa sang lại những cột buồm gãy đổ, giăng lại những cánh buồm rách nát tả tơi

Hân hoan đắc thắng reo mừng, kiêu hãnh rẽ sóng phóng nhanh về phía trước!

XLVIII.

Vừa có một đám tang người chết trong ngôi nhà đối diện bên kia đường

Mới vừa diễn ra chỉ nội trong ngày hôm nay thôi.

Tôi nhận biết tỏ tường điều ấy qua vẻ mặt đờ đẫn tê dại vô hồn

Mà những nếp nhà tang tóc như thế vẫn luôn luôn biểu lộ muôn đời.

Những người hàng xóm láng giềng xôn xao sột soạt bước ra rồi lại bước vào,

Bác sĩ vội vã đánh xe ngựa phóng nhanh đi mất.

Một cánh cửa sổ bỗng bật mở toang ra tựa hồ một vỏ quả đậu khô nứt toác,

Đột ngột bất thình lình, theo một phản xạ máy móc vô hồn;

Có ai đó vội vã ném một tấm đệm nằm cũ kỹ ra ngoài hiên, —

Lũ trẻ con đi học vội vã hối hả rảo bước chạy ngang qua đường;

Chúng tò mò tự hỏi liệu Cái Thi Thể ấy có phải đã trút hơi thở cuối cùng chết trên tấm đệm ấy chăng, —

Tôi cũng từng hay tò mò thắc mắc nghĩ ngợi như thế thuở tôi còn là một cậu bé con.

Vị mục sư trang nghiêm cứng nhắc bước chân vào nhà

Cứ làm như thể ngôi nhà tang gia ấy là tài sản thuộc quyền sở hữu của riêng ông ta vậy,

Và ông ta độc quyền làm chủ nắm giữ tất cả những người đang than khóc đưa tang lúc này,

Và làm chủ cả những cậu bé trai nhỏ tuổi đứng lóng ngóng bên lề đường nữa;

Và rồi sau đó người thợ may làm mũ tang tiến đến, cùng người đàn ông làm nghề dịch vụ mai táng

Của cái nghề nghiệp rùng rợn kinh khiếp làm người ta rợn tóc gáy hoang mang,

Để đo đạc kích thước kích cỡ ngôi nhà và quan tài người đã khuất.

Chẳng mấy chốc nữa rồi sẽ diễn ra một cuộc diễu hành đen đúa ảm đạm thê lương rước đi

Của những dải tua rua tang tóc và những cỗ xe ngựa chở áo quan chầm chậm nối đuôi nhau;

Thật dễ dàng nhận biết tựa hồ đọc một tấm biển hiệu chỉ đường mách bảo, —

Cái trực giác nhạy bén mách bảo tin tức chẳng thể nào sai chạy

Chỉ diễn ra ở một thị trấn làng quê nhỏ bé bình dị thôn dã.

XLIX.

Chúng ta chẳng bao giờ hay biết nhận ra rằng mình đang cất bước ra đi, — khi chúng ta thực sự đang cất bước ra đi

Chúng ta vẫn mải mê bông đùa tếu táo và tiện tay khép chặt cánh cửa lại;

Số Phận định mệnh lẽo đẽo bám gót theo sau lưng chúng ta bèn nhanh tay cài then chốt chặt then cài,

Và chúng ta vĩnh viễn chẳng bao giờ còn cất tiếng cất lời chào hỏi chuyện trò được thêm một lần nào nữa.

L.

CƠN BÃO CỦA LINH HỒN.

Nó giáng đòn tấn công quất mạnh vào tôi mỗi ngày trôi qua

Tia chớp giật lóe lên mới mẻ rạng ngời tinh khôi

Ngỡ như đám mây đen kịt vừa mới nứt toác xé rách ngay trong khoảnh khắc ấy

Và để cho ngọn lửa cuồng nộ thiêu đốt xuyên thẳng qua.

Nó thiêu đốt đốt cháy da thịt tôi suốt trong đêm trường tăm tối lạnh lẽo,

Nó làm phồng rộp da thịt phỏng rát ngay trong cả giấc mơ chập chờn của tôi;

Nó lại làm tôi phát ốm mệt mỏi buồn nôn tươi mới ngay trước mắt tôi tỏ tường

Cùng với từng tia nắng ban mai thức giấc rạng rỡ của buổi sớm mỗi ngày.

Tôi từng ngây thơ đinh ninh nghĩ rằng cơn giông bão ấy chỉ diễn ra ngắn ngủi chốc lát mà thôi, —

Thứ bão táp cuồng điên nhất, hung hãn nhất thì sẽ tan biến qua đi nhanh chóng nhất;

Thế nhưng Mẹ Tự Nhiên đã đánh mất lãng quên niên đại ngày tháng của cơn bão quái ác này,

Và bỏ mặc lãng quên treo nó lơ lửng vĩnh viễn ngự trị trên bầu trời cao.

LI.

Nước mát được dạy bảo thấu hiểu bằng cơn khát khô cháy họng;

Đất liền bờ bến, bằng những đại dương bao la đã vượt qua trùng khơi sóng gió;

Cơn say đắm ngất ngây xuất thần, bằng những cơn co giật quặn thắt đớn đau tột cùng;

Hòa bình thanh bình phẳng lặng, bằng những trận chiến đấu đẫm máu được kể lại van lơn;

Tình yêu thương dấu yêu tha thiết, bằng nấm mồ đất tưởng niệm khắc ghi ghi dấu;

Bầy chim muông ríu rít ca vang, bằng những trận bão tuyết trắng xóa lạnh lùng.

LII.

CƠN KHÁT.

Thoạt đầu tiên chúng ta khát nước, — ấy là hành vi bản năng tự nhiên của Tạo hóa;

Và mãi về sau này, khi chúng ta nằm xuống hấp hối lìa đời,

Chúng ta lại yếu ớt van lơn cầu xin một chút nước mát lành nhỏ giọt

Từ những ngón tay nhân từ của những người thân thuộc đang cất bước lướt qua.

Nó ngụ ý mách bảo cho ta hay về một nỗi khao khát thiếu thốn thanh tao tinh tế hơn nhiều,

Mà nguồn cung cấp dồi dào thỏa đáng đầy đủ duy nhất để bù đắp

Chính là vùng nước mênh mông vĩ đại tuyệt vời ở phương Tây xa xôi mịt mùng

Được người đời gọi tên tôn kính là cõi bất tử trường sinh ngàn thu.

LIII.

Một chiếc đồng hồ bỗng ngừng chạy — chẳng phải chiếc đồng hồ đặt trên bệ lò sưởi phòng khách đâu nhé;

Tài năng kỹ xảo cơ khí bậc thầy xa xôi tột đỉnh nhất của xứ Geneva lừng danh

Cũng chẳng tài nào bắt con rối nhỏ bé kia cúi đầu chuyển động gập mình lại được

Kẻ mà mới vừa đây thôi vẫn còn lủng lẳng đung đưa bất động chôn chân.

Một nỗi kinh hoàng kính sợ bao trùm lên món đồ trang sức nhỏ bé xinh xắn ấy!

Những con số hiển thị còng lưng quằn quại co rúm lại vì đớn đau nhức nhối,

Rồi khẽ run rẩy co giật thoát ra ngoài khỏi những chữ số thập phân chia độ nhỏ nhoi

Để chìm sâu vào buổi chính ngọ vĩnh cửu không còn độ số đo lường.

Nó nhất quyết sẽ chẳng chịu nhúc nhích cựa quậy vì bất kỳ vị bác sĩ tài ba danh y nào,

Con lắc đung đưa kết bằng tuyết trắng giá lạnh buốt giá này;

Người thợ sửa đồng hồ ra sức van nài khẩn khoản nài nỉ cầu xin nó,

Trong khi một lời chối từ Không dứt khoát, lạnh lùng điềm nhiên và chẳng mảy may bận tâm đoái hoài

Khẽ gật đầu buông lời khước từ từ những chiếc kim chỉ giờ dát vàng lấp lánh rực rỡ,

Khẽ gật đầu buông lời cự tuyệt từ những chiếc kim giây thanh mảnh gầy gò mảnh khảnh,

Hàng bao thập kỷ thế kỷ của lòng kiêu ngạo kiêu hãnh ngút trời ngăn cách đứng sừng sững ở giữa

Mặt số đồng hồ sự sống sinh tồn và bản thân người thợ kia tha thiết nài xin.

LIV.

NẤM MỒ CỦA CHARLOTTE BRONTË.

Hoàn toàn bị phủ kín um tùm bao bọc bởi lớp rêu phong xảo quyệt xanh rì rậm rạp,

Hoàn toàn bị xen lẫn lẩn khuất giữa đám cỏ dại hoang tàn ngập tràn gai góc,

Chiếc lồng son nhỏ bé xinh xắn của nàng ‘Currer Bell’ tài hoa bạc mệnh,

Nay nằm yên nghỉ bình yên nơi nghĩa trang Haworth tĩnh lặng êm đềm.

Cánh chim nhỏ bé này, khi dõi mắt quan sát thấy những cánh chim đồng loại khác,

Mỗi khi những đợt sương muối giá buốt bắt đầu trở nên quá đỗi gay gắt buốt giá đớn đau,

Đã rủ nhau bay đi rút lui về những vùng vĩ độ phương trời ấm áp khác,

Bèn lặng lẽ âm thầm làm một việc hệt như thế cất bước ra đi,

Thế nhưng nàng lại khác biệt hoàn toàn ở việc quay trở về sum họp tái ngộ;

Bởi vì những ngọn đồi vùng Yorkshire giờ đây đã phủ một màu xanh tươi mơn mởn mượt mà,

Thế nhưng trong tất cả những chiếc tổ chim ấm êm mà tôi từng bắt gặp hội ngộ,

Chẳng thể nào nhìn thấy bóng dáng cánh chim dạ oanh ca hót đâu nữa cả.

Được gom nhặt thu thập trở về sau biết bao chuyến phiêu dạt lang thang chìm nổi dặm trường,

Khu vườn Gethsemane u sầu đẫm lệ có thể làm chứng tỏ tường kể lại

Nàng đã phải bước chân đi qua nỗi thống khổ đớn đau xuất thần ngất ngây nhường nào

Để có thể vươn tay chạm tới được nhành hoa lan nhật quang trường sinh bất tử!

Những âm thanh du dương thánh thót của chốn Địa Đàng Eden thanh khiết

Rơi khẽ khàng dịu êm rót vào đôi tai bàng hoàng ngơ ngác bối rối của nàng;

Ôi, quả là một buổi chiều tuyệt diệu rạng rỡ xiết bao cho cõi thiên đường cực lạc phước hạnh,

Vào cái ngày mà nàng ‘Brontë’ tài hoa kiệt xuất đặt bước chân bước vào nơi ấy!

LV.

Một con cóc tía xấu xí cũng có thể chết lăn quay vì quá nhiều ánh sáng rực rỡ chói lòa!

Cái Chết chính là quyền lợi công bằng bình đẳng phổ quát chung

Của loài cóc tía nhơ nhuốc và của loài người phàm trần kiêu hãnh xưng danh, —

Là đặc quyền đặc lợi thiêng liêng cao quý như nhau

Của bậc bá tước quyền quý và của loài muỗi mắt cỏn con bé nhỏ.

Cớ sao ngươi lại nghênh ngang kiêu ngạo vênh váo đến thế kia chứ?

Vị thế tối cao quyền lực thống trị của con muỗi mắt tí hon kia

Cũng to lớn vĩ đại ngang bằng quyền lực thống trị của chính bản thân ngươi mà thôi.

LVI.

Rời xa khỏi tình yêu thương chở che êm ấm người cha trần thế, Đức Chúa Cha trên cõi trời cao

Dẫn dắt đứa con bé bỏng được tuyển chọn cưng chiều của Người cất bước đi;

Người thường xuyên dẫn dắt nó đi qua cõi hoang vu của bụi gai góc cào rách da thịt

Nhiều hơn là cho nó dạo chơi thong dong trên đồng cỏ êm đềm phẳng lặng mượt mà,

Người thường xuyên dẫn dắt nó bằng móng vuốt sắc nhọn của loài rồng lửa hung dữ tàn bạo

Nhiều hơn là trao gửi phó thác cho bàn tay âu yếm vỗ về của người bạn tri âm,

Để dẫn dắt sinh linh nhỏ bé đã được tiền định số phận từ trước định đoạt

Tìm đường quay trở về quê hương bản xứ nguồn cội đích thực của mình.

LVII.

NGỦ SAY.

Một giấc ngủ dài, thật dài miên man, một giấc ngủ lẫy lừng danh tiếng lừng danh

Chẳng hề biểu lộ ra dấu hiệu nào trông ngóng đón chờ ánh rạng đông thức giấc

Bằng một cái vươn vai duỗi chân duỗi tay hay một cái cựa mình chớp mắt lay động mi mắt, —

Một giấc ngủ hoàn toàn tự do độc lập tự chủ chẳng màng thế sự nhân gian.

Há từng có sự nhàn rỗi lười biếng nào trên cõi đời này sánh bằng như thế này chăng?

Nằm náu mình bên trong một căn chòi nhỏ kết bằng đá tảng kiên cố hoang sơ

Để sưởi nắng tận hưởng tiêu dao qua hàng bao thế kỷ thời gian dằng dặc

Mà chẳng thèm một lần ngước mắt ngẩng đầu lên trông ngóng buổi chính ngọ trưa tròn?

LVIII.

HỒI TƯỞNG.

Đúng vào khoảng thời gian này của năm ngoái xa xôi là lúc tôi qua đời nhắm mắt xuôi tay.

Tôi biết rõ mười mươi mình đã lắng nghe thấy tiếng những ruộng ngô bắp xào xạc,

Khi linh cữu thi thể tôi được người ta khiêng cáng khiêng qua những trang trại đồng quê, —

Những bắp ngô khi ấy vẫn còn đang trổ những chùm râu ngô tua tủa mượt mà.

Tôi thầm nghĩ ngợi xem chúng sẽ trông vàng óng ả rực rỡ nhường nào thuở ấy

Khi anh chàng Richard đánh xe lừa đi đến cối xay gió để xay bột ngũ cốc;

Và rồi sau đó tôi bỗng thèm khát khao khát muốn vùng vẫy bước ra ngoài khỏi cỗ quan tài,

Thế nhưng có một điều gì đó vô hình đã ghì chặt kiềm tỏa ý chí sức mạnh của tôi lại.

Tôi thầm hình dung nhớ lại những trái táo đỏ mọng đã chèn chặt mắc kẹt nhường nào

Vào giữa những khe rãnh nứt nẻ của đám gốc rạ khô cằn trên cánh đồng nứt nẻ;

Và những cỗ xe bò kéo cứ còng lưng cúi rạp mình đi vòng quanh khắp các cánh đồng lúa

Để thu gom chất đầy những quả bí ngô vàng ươm to tròn trĩu nặng vào thùng xe.

Tôi băn khoăn tò mò tự hỏi xem ai trong số những người thân yêu sẽ ít thương nhớ tôi nhất trên đời,

Và khi ngày Lễ Tạ ơn đoàn viên sum họp tìm về gõ cửa,

Liệu người cha già dấu yêu có cất công đặt thêm nhiều chiếc đĩa ăn lên bàn tiệc

Để tạo thành một tổng số chẵn chòi tròn trĩnh đủ đầy hay chăng.

Và nếu như chiếc tất Giáng sinh đựng quà của tôi bị treo lơ lửng ở vị trí quá đỗi cao trên tường,

Liệu điều ấy có làm hoen ố mờ mịt đi niềm hân hoan rộn rã của ngày lễ Giáng sinh an lành,

Rằng chẳng có một ông già Tuyết Santa Claus nhân từ nào có thể với tay chạm tới được

Độ cao vời vợi chót vót của linh hồn tôi đang ngự trị hay chăng?

Thế nhưng những dòng suy nghĩ vẩn vơ kiểu này lại chỉ tự làm cho bản thân tôi thêm đau buồn tủi thân mà thôi, và vì thế

Tôi bèn thầm tưởng tượng nghĩ suy xem mọi chuyện rồi sẽ tuyệt vời hạnh phúc dường bao

Khi đúng vào khoảng thời gian này, vào một năm tháng hoàn mỹ trọn vẹn diệu kỳ nào đó mai sau,

Chính bản thân những người thân yêu ấy rồi sẽ cất bước cất cánh bay đến đoàn tụ sum vầy bên tôi.

LIX.

CÕI VĨNH HẰNG.

Trên mặt biển diệu kỳ huyền bí mênh mông này,

Đang lặng lẽ âm thầm giương buồm lướt sóng ra khơi,

Hô! Hỡi người hoa tiêu cầm lái, hô!

Người có thấu tỏ nhận biết bờ cõi bến đỗ nơi đâu

Nơi chẳng còn những con sóng ngầm gầm thét gầm rú vỡ tan,

Nơi cơn giông bão kinh hoàng đã hoàn toàn dứt hạt chấm dứt tan biến?

Nơi phương Tây xa xôi mịt mùng tịch mịch câm nín

Có biết bao cánh buồm no gió đang buông lơi nghỉ ngơi an lành,

Những chiếc mỏ neo của chúng đã cắm chặt vững vàng chìm sâu dưới đáy cát;

Về nơi chốn bình yên ấy ta sẽ làm hoa tiêu dẫn lối hoa tiêu chèo lái cho ngươi, —

Đất liền vẫy gọi kìa, hô! Chính là Cõi Vĩnh Hằng trường tồn bất diệt!

Cuối cùng đã cập bến bước chân lên bờ bình an vô sự rồi!