Chương 2
Đôi bạn già
Bebebongbong đánh máy

Năm Lê cố đè giấc ngủ xuống, nhưng nó cứ như con sóng ngoài kia, êm từng đợt lại rào lên từng đợt. Tiếng sóng thật trầm, vỗ vào bờ từng nhịp giống hệt nhau. Nghe tiếng sóng không quen dễ cảm nhận nỗi buồn u hoài, nỗi buồn không tên. Lúc này đây, Năm Lê không thấy buồn, chỉ thấy một nỗi bâng khuâng vu vơ. Anh sinh ra ở miệt biển Phan Thiết, ở đó tiếng sóng biển như mặn hơn và nồng hơn, thoảng trong gió mùi cá và mùi mắm chượp. Còn ở đây, tiếng sóng nghe có mầu, có vị khác lắm. Năm Lê dốc hết tinh thần để nghe sóng. Sóng ở đây trầm hơn, lãng mạn hơn, có một sắc thái gì đấy e ấp như của cô gái tuổi 17 chợt thẹn vì bộ ngực trần trong quần áo tắm. Đúng rồi, Năm Lê chợt thích thú vì bỗng nhận ra điều đó. Dưới lòng sâu của vùng biển này cô gái đang ngủ, và bây giờ những người như anh tới đây để đánh thức cô nàng dậy. Cô gái được các nhà thơ ví von là nàng tiên dầu khí. Năm Lê thoảng cười vì sự ví von xem ra hơi lãng mạn này. Anh nhẹ mình trở dậy, xỏ chân vào đôi dép nhựa. Mắt chợt thấy một bóng người đang tựa vai đứng bên cửa sổ. Thì ra Tư Lịch cũng không ngủ được.
- Lạ nhà hả?
Năm Lê không trả lời câu hỏi của Tư Lịch, anh áp mặt vào trấn song cửa sổ cho gió thổi đẫm khắp người.
- Cho mình xin điếu thuốc.
Tư Lịch đưa thuốc cho Năm Lê, anh cảm thấy hơi lạ, Năm Lê không hút thuốc, vậy mà bây giờ anh lại dùng thuốc để làm vơi đi cảm giác trống trải trong đêm.
- Cậu đang nghĩ gì vậy?
Tư Lịch cười
- Đang nghe sóng phải không?
- Lạ sóng ngủ không được. - Tư Lịch lắng cảm xúc của mình, - Sóng biển ở đây rất khác với sóng biển ở Hải Phòng.
Năm Lê cười. Thì ra đối với những con người của biển âm thanh của tiếng sóng thân thuộc như là không khí để thở vậy. Sóng biển không chỉ là tiếng rì rầm êm đềm của âm nhạc, mà còn là tiếng của hoan lạc của nức nở, của phẫn nộ. Với con người của biển cả, điều đầu tiên khi họ đặt chân tới một vùng biển lạ là phân tích xem biển ở đây có hương vị gì khác với biển của quê họ. Về điều này không phải ai cũng phân biệt nỗi sự khác nhau mà chỉ có những người sinh ra ở biển, lớn lên ở biển và trong máu có hương vị biển quê mình.
- Sóng biển Hải Phòng không buồn như sóng biển ở đây.
- Mình cho rằng đó là nỗi buồn của chính lòng cậu hay nói cách khác là nỗi buồn của hoàn cảnh.
Tư Lịch gật đầu. Năm Lê đã nói đúng. Mọi nỗi buồn đều phát nguồn từ trái tim mình trước tiên. Anh đang công tác ở Hải Phòng thì cấp trên có lệnh điều anh vào Vũng Tàu. Một thành phố vừa giải phóng. Còn Năm Lê từ Đà Lạt xuống. Mới chiều nay, họ trải chiếu xuống đất để bàn công việc phục vụ thăm dò và khai thác dầu khí ngoài khơi. Nhiệm vụ mới có làm cho họ choáng trong vui, nhưng không khỏi bàng hoàng vì chưa biết công việc như thế nào, hơn nữa lại phải đảo lộn tấ cả những trật tự gia đình vốn đã có từ mấy chục năm nay.
Rồi anh sẽ đưa mình vào trong đó. Tư Lịch nói với vợ trước lúc chia tay. Ngay từ khi nhận quyết định điều động, anh đã nhảy vào thư viện đọc ngấu nghiến tất cả những tài liệu viết về Vũng Tàu. Tài liệu chẳng có bao nhiêu, vì vậy anh thuộc lòng. Và khi anh thuật lại cho người khác nghe, thì ai cũng hiểu là anh đang tới một thành phố du lịch. Miệt đất ở đây gồm ba làng xã với tên gọi bắt đầu bằng chữ Thắng: Thắng Nhất, Thắng Nhì, Thắng Tam. Tam Thắng ba mặt giáp biển bình thành một cái vũng mà thời trước tàu buồm ngoại quốc vẫn ghé lại đây để tránh gió đông, vì vậy người ta còn gọi nơi đây là Vũng Tàu. Và khi người ngoại quốc tìm đến Vũng Tàu, lại tưởng đã phát hiện ra một vùng đất mới đem tên Thánh ra để đặt cho miền đất này, họ gọi Vũng Tàu là Cap Saint Jacques.
- Nếu chỉ để làm công tác du lịch, thì thành phố này tuyệt hảo. Không ở đâu gió nắng và bãi tắm đẹp như ở đây. - Năm Lê đột ngột len vào dòng suy tư của Tư Lịch.
Tư Lịch gật đầu. Anh hiểu là Năm Lê hoàn toàn đúng. Con mắt du lịch của cả hai người không thua kém gì nhau, bởi vì họ đều cùng làm công tác du lịch lý tưởng. Thành phố sát kề miền biển, mà chỉ cách Sài Gòn, một trung tâm đô hội có hơn 100 cây số. Biển án ngữ bằng hai quả núi. Núi lớn còn gọi là núi Tương Kỳ, núi nhỏ còn gọi là núi Tao Phùng. Bãi tắm nhiều đến nỗi xòe một bàn tay không đủ đếm. Nào Bãi Trước, Bãi Dâu, Bãi Sau, Bãi Dứa, lại bãi Ô Quắn, bãi Lãng Du. Di tích thắng cảnh nhiều. Gió nắng quanh năm. Đứng về địa thế du lịch thì thật là không đâu bằng. Nhưng điều quan trọng là họ tới đây không phải để du lịch và làm những công việc của người phục vụ du lịch. Nhiệm vụ đặt ra cho họ là phải mau chóng đóng góp công sức và tiền của vào việc thăm dò và khai thác dầu khí. Lo lắng đầy ấptrong lòng họ. Thành phố mới giải phóng, các cơ sở kinh tế, các công trình khách sạn, nhà cửa đã trở nên tiêu điều và hoang vắng, vì chiến tranh phá hoại và còn vì sự vô chủ một thời gian dài. Thành phố chỉ chừng vài chục ngàn dân, sống chủ yếu bằng nghề chài lưới và phục vụ du lịch. Trước đây, những cao ốc, khách sạn biệt thự phục vụ cho quân đội Mỹ, cho những kẻ lắm bạc nhiều tiền từ Sài Gòn mỗi tuần ra nghỉ mát. Bây giờ lực lượng đó gần như đã cuốn gói khỏi đất này. Xây bao giờ cũng khó, còn phá diễn ra nhanh như cơn lốc xoáy, chỉ cần vài ba tháng những căn nhà vắng chủ, lập tức nó đã trở thành hoang phế. Phải từ cơ ngơi này mà xây dựng sự nghệp. Không thể nói cái khó, mà phải bắt tay vào hành động. Thật khó tin, nếu như miêu tả lại cuộc họp của Ban giám đốc với các cán bộ chủ chốt của công ty mà lại phải trải chiếu ngối xuống đất, giữa một thành phố trong khái niệm của mọi người là tràn ngập khách sạn và các biệt thự. Vậy mà vẫn cứ phải trải chiếu xuống đất để họp. Không thể khó khăn bằng những ngày ở Hải Phòng, giặc Mỹ thả thủy lôi phong tỏa biển. Tư Lịch nghĩ. Lúc đó, đêm đêm mình nghe thấy tiếng biển khóc như một đứa trẻ kêu cứu. Và những chiến sĩ cảm tử của ta đã nghe hiểu tiếng đau thương hối giục đó của biển, và không tiếc bản thân mình, bơi trong lòng biển, nhẹ tay gỡ từng trái thủy lôi gai. Cái chết sát kề, chỉ có cái chết là quan trọng và đáng nói nhất của con người. Nhưng chẳng một ai khiếp sợ cái chết đó.
- Nhiều vất vả đấy, nhưng nhất định công ty mình lên được.
Tư Lịch thể hiện những suy nghĩ trong lời đối thoại mộc mạc và chân thành của mình.
Năm Lê mỉm cười. Anh nháy mắt đồng cảm với người bạn già. Cái nháy mắt như ngụ ý tất cả. Cậu đã nói đúng. Hơn mười năm mình lăn lộn trong rừng Trường Sơn, bao nhiêu lần đụng đầu với cái chết, bao nhiêu lần vật lộn với cơn đói, cơn khát. Bao nhiêu lần đơn vị lạc trong vòng vây. Vậy mà vẫn sống mạnh mẽ đó, tạo bồi cho con người nghị lực để có thể vượt qua được tất cả.
- Cái khó nhất theo cậu, chúng ta phải vượt qua là cái gì?
- Quyền hạn và trách nhiệm của một công ty.
- Mình đồng ý. Năm Lê lắng nghe một lát, - chúng ta đang từ cơ chế quản lý kinh tế thời chiến chuyển sang quản lý kinh tế thời bình, bao nhiêu thể chế cũ phải áp dụng trong hoàn cảnh mới.
- Vấn đề bây giờ là phải tự tháo gỡ lấy.
- Đúng, tự tháo gỡ lấy trên một tinh thần trách nhiệm. Mình nói thật đó, khi nhận được quyết định về làm giám đốc công ty, mình thăm dò cấp trên xem ai sẽ làm phó cho mình các anh nói cậu, mình mừng lắm.
-Tôi cũng vậy, tôi rất tin nơi anh.
- Còn cậu, cậu phó ở Hải Phòng cả chục năm rồi chứ ít gì.
- Vấn đề không phải là trưởng hay phó, mà vấn đề là trong cơ quan người nói phải có người nghe. Trưởng phải ra trưởng mà phó phải ra phó. Cái chung trên hết thì chẳng có khó khăn nào không bươn chải được.
Năm Lê hít một hơi thuốc lá, đã lâu không hút thuốc nên anh ho sặc lên. Tư Lịch cười, anh hiểu là Năm Lê đang phải tự điều chỉnh những suy nghĩ ngổn ngang trong đầu mình. Vai ảnh phải gánh khó khăn trước hết, rồi mới tới mình. Dù sao thì mình cũng là một người bạn thủy chung của ảnh.
- Phải xây dựng công ty ta thành một mô hình, anh Năm ạ.
- Linh hồn của mô hình phải là sự nhất trí tuyệt đối giữa tôi và cậu.
- Anh khỏi cần băn khoăn về điều này. - Tư Lịch sựng lại, anh vốn là người ít nói, những điều anh nói ra bao giờ cũng là những suy nghĩ đã chín chắn trong đầu. Anh đã tự xác định cho mình cái đạo của người Cộng sản. Anh định nói thẳng ra ý nghĩ đó với Năm Lê, nhưng không hiểu nghĩ sao lại thôi, - Từ công tác tổ chức, tới công tác quản lý kinh tế mình đều phải làm theo cách mới. Mạnh dạn trách nhiệm về việc làm của mình.
- Cậu không sợ ngồi tù đấy chứ?
- Tại sao lại ngồi tù, đó là cách nghĩ yếm thế, tôi tin vào những việc làm đúng của mình và tự nó có sức thuyết phục.
Năm Lê choàng tay qua vai bạn.
- Từ nay tới khi tụi mình về hưu, mà thành phố này khai thác được dầu, thì đã là toại nguyện lắm rồi.
Tư Lịch nghĩ trong bụng, ảnh còn gần chục năm nữa mới về hưu, mình cũng vậy, chịu đựng một thời gian như vậy thì quá dài, nhất thiết phải sớm hơn, cả nước đang trông đợi, thì tại sao lại không là vài ba năm nữa. Tư Lịch không nói thẳng ra ý nghĩ đầy tin tưởng của mình. Anh đột ngột kéo ngang hôn Năm Lê, xoay người lại.
- Tôi muốn trao đổi ngay với anh những việc phải làm, mọi sự đều phải gấp.
- Vậy hả? - Năm Lê hỏi lại, mừng trong lòng hơn là sự ngạc nhiên.
Cả hai bước chậm lại bên chiếc bàn, ngọn đèn được bật sáng lên. Căn phòng đang ngủ bừng thức, đồ đạc không có gì nên căn phòng đã rộng càng trở nên rộng hơn. Năm Lê ngồi xuống ghế trước khi lắng nghe người bạn già trình bày, anh ân cần hỏi bạn:
- Bao giờ bà và sắp nhỏ vào?
- Tôi cũng chưa biết.
- Việc đó mới là việc phải bàn đầu tiên đó ông bạn ạ. Bà nhà tôi ở Sài Gòn, tôi còn chạy ra chạy về được, đàng này bả ở tận Hải Hưng, phương tiện xe cộ đâu có dễ dàng, anh mà chưa thật yên tâm thì...
Tư Lịch cười, cắt ngang câu nói của Năm Lê:
- Tôi cũng muốn đưa bả vào, nhưng không biết bả có chịu. - Nụ cười của anh trở nên hóm hơn, nhưng tấm chân tình của anh mở cửa cả cõi lòng, - Bà răng đen thương tôi lắm, hiểu tôi lắm, nhưng bản thân bà còn mặc cảm cuộc sống của một thành phố mới giải phóng.
- Tôi sẽ viết thư cho bả.
- Khỏi anh ạ. Bả nhớ tôi, rồi cách chi cũng vào thôi. Tôi muốn bả và sắp nhỏ coi đất này là quê hương, bởi sự nghiệp thăm dò, khai thác dầu khí không phải một sớm, một chiều là xong.
Năm Lê vừa cười, vừa gật gật mái đầu, tóc anh còn đen nhức. Ngoài kia sóng biển vẫn vỗ trầm trầm một nhịp cô đơn. Những ai nghe hiểu được tiếng biển, hẳn thấy trong nhịp trầm trầm đó có mọt sức quằn quại của sinh nở. Đêm đang dần qua, một ban mai đang từ từ nhô lên từ lòng biển.
Đôi bạn già ngồi thức bên nhau cho tới sáng, họ thảo luận và quyết định thực hiện ngay những công việc trước mắt. Một mô hình công ty hình thành trên những trang giấy của họ và bây giờ, điều quan trọng là những việc làm của họ tạc hình cho những hoạch định ấy.

Chương 3
Biệt thự Cẩm Vân
Bebebongbong đánh máy

Biệt thự Cẩm Vân nằm bên sườn núi. Nét đẹp không phải ở lối kiến trúc khoáng đạt, bề thế theo kiểu Pháp, mà nét đẹp ở chỗ biệt thự trước biển, suốt ngày đêm đón gió thổi ùa vào lồng ngực.
Bà Cẩm Vân đã ngồi trước bao lơn biệt thự nhìn ngắm biển không biết bao nhiêu lần và chưa bao giờ nhàm chán. Nhớ hồi trẻ, ngày nào bà cũng đi dọc bãi biển. Tới khi lấy chồng, bà vẫn cùng chồng đi dạo dọc bãi biển. Bà rất thích để cho nước biển khỏa vào chân bà, một cảm giác lâng lâng chơi vơi như bay, tất nhiên, những giây phút cảm xúc đó, bà tựa vào vai chồng hay được chồng nắm tay dìu đi. Nhưng từ ngày chồng chết, bà không còn ham muốn đặt chân xuống mép biển chờ nước mơn man nữa, bà chỉ còn chiêm ngưỡng biển, bằng mắt, qua ô cửa sổ trông ra bao lơn mà thôi. Lẽ ra biển của xứ sở này trở nên xa lắm đối với đời bà, nếu như những ngày trước 30 tháng Tư, bà không cố nấn ná chờ đợi Hồng Hoa, con gái lớn của bà từ Sài Gòn xuống, để cùng cả gia đình ra tàu di tản. Bà không nỡ để Hồng Hoa ở lại đất này. Nhưng Hồng Hoa đã bỏ bà đi cùng vị hôn phu mà bà chưa biết mặt trong chuyến bay sáng 27 ở Sài Gòn, mà mãi sau này, trong thư gởi về Hồng Hoa mới thuật cho bà hay. Bà và My My không kịp trở tay, trước cơn lốc xoáy của cách mạng, và đành phải ở lại thành phố này cùng với Cộng sản.
Khác với Thanh Thúy, bà không để tang cuộc đời mình bằng trang phục màu tang, nhưng bà cấm cung đời mình trong biệt thự. Ngay cả biển thân thuộc với bà là thế mà cũng trở thành xa lạ. Ô cửa xổ là ranh giới cách ngăn giữa bà với biển. Hôm nào cũng vậy, bà cứ ngồi bất động trên ghế, mắt nhìn ra biển và cùng biển chuyện trò. Đêm qua bà nghe tiếng biển nói với bà khác lắm. Bà cố nghĩ và cố hiểu thật chính xác con sóng, mà bà gọi nó là con sóng của riêng mình, cứ vừa gặp nó, đã thấy nó ùa ra biển rất nhanh nhập vào bao la sóng. Không bắt đầu từ sóng thì không bao giờ bà chiêm ngưỡng biển từ bờ, nơi những con sóng vừa vỗ vào và sau đó mắt đi ra biển cùng những cơn sóng đó. Đi tìm sóng, mắt bà bất chợt bắt gặp hai thân hình khỏe mạnh, phơi trong nắng của đôi trẻ Thanh và My My, con gái bà và bồ của nó. Bà lặng nhìn, không hiểu chúng đang nói gì với nhau.
Ngoài bãi tắm, My My đang nằm dài trên cát, những ngón tay búp măng của cô đang nhỏ từng giọt cát xuống dãy núi cát mà cô đã xây ít nhất cũng gần mười phút. Còn Thanh, mắt đang nhìn xa vời, có thể đọc những ý nghĩ của anh trong ánh mắt ấy. Anh đang đăm đắm nhìn những chiếc tàu chở dầu, chúng to lớn là vậy, mà đứng trước biển chúng cũng chỉ là một vài chấm đen.
Bà Cẩm Vân hiểu rằng nhất định chúng đang nói câu chuyệng mà bà đang nghĩ. Việc bà cho phép My My đi tắm biển với Thanh không ngoài mục đích cho chúng tự do trao đổi câu chuyện ấy.
- Anh đang nghĩ gì vậy? - My My đột ngột xô nước vào dãy núi cát của mình và rướn người về phía Thanh.
- Anh đang nghĩ về biển, - Thanh tủm tỉm trả lời.
- Trước biển chẳng nên nghĩ ngợi gì cả, nếu không chúng ta sẽ thấy mình bé nhỏ vô cùng. - My My bỏ lửng câu nói của mình, cô chạy ào xuống biển.
Cô có cặp giò đẹp, nên cô chỉ vừa rướn người lên, bóng cô đã đổ dài, cặp giò như càng dài thêm. Cô chạy rất nhanh, cứ nhìn những dấu chân in trên cát thì biết, nó rối rít đan lướt vào nhau. Cũng may, những dấu chân đó chỉ trong chớp mắt sóng biển đã xóa đi. Biển dang tay đón cô. Cô trao toàn thân cho biển. Thanh nhìn theo, anh nắm bắt được tay cô trong tay biển, biển trao trả lại cô cho anh, họ quấn quít nhau, hôn nhau, nụ hôn có vị mặn của biển. Sóng biển cũng đùa vui với họ. Lắng nghe, ròn tan từng tiếng sóng cười.
Phải một lúc rất lâu sau đó, chừng như đã mệt vì hạnh phúc, họ mới dìu nhau lên cát, tay Thanh ôm ngang eo My My, bước chân My My hơi xiêu xiêu để rồi nhập vào một vết chân trên cát. Họ lại nằn dài xuống, ngửa mặt nhìn trời, mây xanh pha lê đang trôi. Nắng phủ vàng khắp người họ.
- Má muốn gặp anh đó.
- Có chuyện gì vậy?
- Hình như má nói chuyện của chúng mình...
Bà Cẩm Vân như nghe thấy tất cả những điều con gái bà đang trò chuyện với người yêu. Bà đâu có dễ dàng cho chúng tự do đi tắm biển với nhau như thế kia. Nhưng hôm nay bà chấp nhận, bởi vì bà muốn chúng được tận hưởng cái mà bà gọi là số phận. Trước khi cho My My đi tắm biển với Thanh, bà đã dành cả một đêm để nói mọi nhẽ cho My My hiểu và tất yếu My My sẽ nói lại tất cả với Thanh. Điều đó đối với bà bây giờ khẩn thiết lắm rồi.
Chồng bà chết vì ung thư gan. Trước khi nhắm mắt, ổng khẩn khoản nói với bà, dù bà có bước đi bước nữa, thì cũng ráng nuôi các con nên người. Bà đã thề với ông là không bao giờ bà đi thêm bước nữa, bà sống với Hồng Hoa và My My đến chết, các con bà nhất định phải được hưởng hạnh phúc hơn bà. Hồng Hoa đã ở xa bà hai đại dương, giờ đây, bà chỉ còn một mình My My.
Cuộc gặp gỡ của bà với bà Thanh Thúy khi nãy đã thắp trong bà ngọn lửa mà bà chưa thể phân tích đó là ngọn lửa của thù hận hay của nỗi chán chường. Nhưng bà thấy trong lòng nóng lắm, bà phải gấp rút giải quyết mọi điều xung quanh số phận của My My. Vì thế bà hiểu rằng câu chuyện bà sắp nói với Thanh quan trọng và bức bối. Vốn là người từng trải, đã từng hưởng sung sướng của nhung lụa và vàng bạc, bà không muốn bất kỳ ai đọc thấy nỗi bối rối trên gương mặt bà. Vì thế, mắt bà cứ đăm đăm nhìn ra biển. Nói đi biển. Ta phải làm gì bây giờ? Lòng biển rộng mênh mông, mà sao biển không dung chứa được tâm hồn bé nhỏ cô chiếc của ta.
- Thưa má...
Đó là câu chào của My My chứ không phải tiếng đáp của biển. Bà Cẩm Vân hiểu là My My và Thanh đã từ bãi tắm trở về. Bà vẫn không quay lại nhìn họ.
- Cháu Thanh cũng tới với My My phải không?
Bà nghe tiếng đáp ở sau lưng:
- Thưa bác, con....
Bà Cẩm Vân xoay người lại, hai giọt nước mắt đã lăn xuống má, bà không còn tự chủ được mình.
- Má mới lại thăm bà Thanh Thúy. Hôm nay bả phải bàn giao khách sạn cho Cách mạng. My My, sao má thương bả quá.
- Khi nãy con có thấy xe của bả...
Bà Cẩm Vân không để ý tới câu nói của My My, bà ngước cặp mắt nhìn Thanh:
- Cháu nghĩ sao về chuyện này?
- Thưa bác, - Thanh trả lời không cần suy nghĩ, - Con nghĩ đó là công việc tất yếu của Cách mạng.
Bà Cẩm Vân đắng người, bà vẫn biết là Thanh sẽ trả lời như thế, vào lúc khác thì bà có thể tha thứ, nhưng vào lúc này, thật nhẫn tâm. Bà vẫn không để lộ cho Thanh biết sự bực bội của mình, bà chỉ cười nhạt. Bà đưa mắt cho My My như muốn nói: con vô trong nhà. Nhưng My My cứ nấn ná không chịu hiểu theo ý đó. Cô chép miệng định nói, nhưng bà Cẩm Vân lừ mắt, không lời giải thích. Cô hiểu là má cô đã quyết như vậy thì cách tốt nhất là vâng lời. Cô vào nhà, mang theo giỏ quần áo tắm.
Bà Cẩm Vân chỉ chiếc ghế trước mặt ra hiệu cho Thanh ngồi xuống. Lúc này bà muốn cư xử như một người cha hơn là một người mẹ. Trước con cái bao giờ người cha cũng cứng rắn và rứt khoát. Vì thế câu chuyện giữa bà và Thanh không pha chút màu sắc ủy mỵ đàn bà, cũng không cho phép người đối thoại với mình cân nhắc, suy tính. Những câu hỏi tung ra và những câu trả lời phải tức thời đáp lại.
Bà Cẩm Vân: Cháu yêu My My như thế nào?
Thanh: Thưa bác, bằng tình cảm chân thành nhất.
Bà Cẩm Vân: Sẽ tiến tới hôn nhân?
Thanh: Thưa bác, ba má con đã sang thưa với bác về dự định hôn lễ của tụi chúng con.
Bà Cẩm Vân: Khi đó bác chưa đồng ý, thực lòng bác cũng còn phân vân. Nhưng bây giờ bác chấp nhận cho các con làm đám cưới.
Thanh: (hớn hở) Thưa bác, được như vậy, con xin cảm ơn bác.
Bà Cẩm Vân: (không để cho niềm vui của Thanh kéo dài quá hai giây) Nhưng với một điều kiện.
Thanh: Thưa má, điều kiện gì con cũng xin vâng.
Bà Cẩm Vân: (nghiêm giọng trở lại) Má đồng ý cho hai con lấy nhau. Má không đòi hỏi ở con bất cứ sính lễ nào. Tuần sau sẽ làm đám cưới. Sau đó, tuần trăng mặt, các con sẽ ở bên má, rồi...(bà lặng đi trong cảm xúc). Má đã thu xếp cả rồi, con sẽ đưa vợ con qua Mỹ với chị Hồng Hoa.
Thanh: (hoảng hốt) Thưa má, vậy là sao ạ?
Bà Cẩm Vân: Má vẫn chờ đợi từ lâu một chuyến vượt biên tốt nhất, nay cơ hội đã tới.
Thanh: Thưa má....
Bà Cẩm Vân: Má sẽ ở lại bên này, chờ tin của con, rồi ít năm nữa các con bảo lãnh cho má. Dù sao má cũng đã có tuổi rồi, má không chịu đựng nổi sóng gió của biển (bà để một khoảng lắng dài, vừa để cho Thanh suy nghĩ, vừa để cho những cảm xúc của mình đọng lại, hòa nhuyễn trong từng lời nói âu yếm của bà mẹ nói với con). Đêm nào má cũng nghe tiếng biển gọi má đưa hai con đi. Má đã nghĩ kỹ rồi, tương lai của các con nhất định phải ở bên đó, còn đất này, tuổi trẻ của các con sẽ bị úa héo tàn tạ như là cây trên sa mạc vậy...
Thanh: Thưa má...
Bà Cẩm Vân: Má còn một số vàng, đủ cho hai con đi, và cũng đủ sống để chờ tin các con. Hai con không phải lo lắng gì cho má cả.
Thanh: Thưa má, con xin phép má cho con trình bày, con là một kiến trúc sư, hồi đi học con hằng mơ ước tới ngày đất nước thanh bình để phụng sự.....
Bà Cẩm Vân: Má không thích nghe điều đó.
Thanh: Con chỉ xin má hiểu, dù sao con cũng là một người Việt Nam.
Bà CẨm Vân: Má đã nói đừng có giảng chính trị cho má. Má đã bị tra tấn như thế này đã quá cỡ rồi. Con chỉ cần trả lời cho má hiểu con có chấp nhận hay từ chối.
Thanh: Thưa má, con không muốn là một kẻ không có quê hương....
Bà Cẩm Vân: Thôi đủ rồi. Tiếc là tôi không biết ý định đó của anh sớm hơn. Nhưng dù sao bây giờ anh nói ra cũng chưa muộn. Anh cứ việc ở lại quê hương anh, còn con gái tôi nhất định phải đi. (thở dài) Và như thế có nghĩa là sẽ chẳng có đám cưới nào hết. Thanh: Thưa bác, con...
Bà Cẩm Vân: Anh khỏi cần nói gì thêm, anh có thể về, nếu như anh bằng lòng với lời đề nghị của tôi, thì mời anh và ba má anh trở lại, ta tiếp tục câu chuyện, còn không... Tôi rất thương con gái tôi, tôi không muốn nó phải sống cuộc sống khổ sở.
Thanh: Thưa má, con sẽ không bao giờ để My My phải khổ.
Bà Cẩm Vân: (đanh giọng) Anh đừng bao giờ kêu tôi bằng má nữa. (một lát) Về vật chất, anh có thể lo cho con gái tôi, nhưng nỗi khổ tinh thần anh không thể lo cho nó được đâu.
Thanh: Thưa bác, xin bác cho con được nói chuyện với My My.
Bà Cẩm Vân: (nghiêm mặt) Không, từ giờ phút này trở đi, anh không có chuyện gì để nói với con gái tôi nữa. Anh nên nhớ rằng, nó không thể thương anh hơn thương má nó được. Nó là My My của tôi.
Thanh: Thưa bác...
Bà Cẩm Vân: (đứng dậy, dứt khoát) Anh về suy nghĩ kỹ đi. (bước lại phía cửa, mở một cánh) Anh nên cân nhắc lại những lời chân tình của tôi.
Bà Cẩm Vân không nhìn theo Thanh lầm lũi bước ra. Bà đóng rất nhanh cánh cửa, từ từ trở lại chỗ ngồi cũ, lặng lẽ nhìn ra biển. Lòng bà ngổn ngang trăm điều, vậy là tất cả những dự định của bà từ bao ngày nay coi như tan biến cả.
Từ trong phòng vẫn vẳng ra tiếng hát của My My, con gái bà đang hát một bài gì đó rất vui, giai điệu âm nhạc tả về mùa xuân, đôi trai gái hẹn nhau nơi rừng cây đang đâm hoa, những bông hoa phủ xuống vai họ, và cùng với hoa là những cái hôn cũng nở chi chít trên cây tình yêu. Bà hiểu rằng con gái bà đang hạnh phúc, và hình như bàn tay bà đang bóp xuống hạnh phúc đó. Không. Ý nghĩ thoáng qua, thức dậy trong lòng bà, biện minh cho bà, bà chỉ mong cho con mình có một tương lai và hạnh phúc mà bà ao ước. Hạnh phúc đó như thế náo bà chưa nhìn thấy hình, chưa trong thấy bóng, nhưng tất nhiên là không phải ở xứ sở này mà phải ở một miền đất khác, miền đất người ta đang hướng tới. Nước Mỹ... Ở đó, con bà mới có hạnh phúc.
- Thưa má, anh Thanh đâu rồi.
My My từ trong nhà chạy ra cùng tiếng hát. Khi không thấy Thanh cô lên tiếng, và dòng tư duy của bà mẹ cũng đứt ngang. Bà Cẩm Vân quay lại, thật từ tốn nhìn con:
- Má đã nói với Thanh câu chuyện tối hôm qua má con mình nói với nhau.
Thế là My My hiểu tất cả. Má muốn hai đứa phải đi, nhưng ảnh đã không chấp nhận. Cô đã dự đoán trước những phản ứng đó của Thanh, nhưng cô vẫn cứ hy vọng là tình yêu của cô, những lời thuyết phục của má sẽ làm cho Thanh chuyển đổi, anh sẽ bằng lòng. Khi nãy, trên bãi biển, cô đã ướm lời nói với anh, nhưng anh chỉ cười và coi như đó là câu chuyện tào lao.
- Giữa má và Thanh, má biết là con phải đau khổ lựa chọn.
- Má...
My My chỉ còn kịp thốt lên, cổ cô nghẹn lại, cô chạy ào vào lòng má, tấm tức khóc. Bà Cẩm Vân nhẹ tay vuốt máy tóc còn ướt của con gái.
- Không có Thanh, con có thể có người khác, nhưng không có má, con sẽ chẳng thể tìm kiếm được tình cảm của người mẹ.
My My vừa nghe má nói, vừa cảm thấy đau điếng trong lòng. Như thế có nghĩa là anh ấy sẽ không trở lại đây nữa. Tính má cô thế nào, cô không lạ, lời nói chắc như đỉnh núi, không thể xô đẩy hay lay chuyển. Tâm trạng cô hoang mang rối bời, trong khi bà mẹ vẫn rành rọt rót từng lời vào tai cô:
- Nếu Thanh không chấp nhận điều kiện của má, thì má cấm con không được giao du với Thanh nữa, Nó đã bị Cộng sản nhuộm rồi và chỉ ít lâu nữa nó sẽ thành Cộng sản.- Bà thở dài buồn bã nhưng vẫn nghiêm giọng.- Con biết đấy, nhà ta không có nòi Cộng sản. Má không cho phép một ai bị Cộng sản nhuộm cả.
My My vẫn khóc nấc lên, cô chẳng nghe thấy má nói gì nữa, lòng cô tan nát. Thế là mất tất cả. Mất anh ấy là mất tất cả. Tương lai, hạnh phúc, cho dù ở thiên đường đi nữa thì đối với cô cũng chẳng có nghĩa gì. Cô bỗng thấy hình ảnh anh hiện lên trong nước mắt mình và đang tan biến đi.

Chương 4
Quyết định thứ nhất của Năm Lê

Bà Thanh Thúy không hiểu là mình đang viết những gì vào trang giấy trước mặt. Bà cũng không nghe người đang ngồi trước mặt mình nói gì. Bà chỉ thấy một cảm giác đang xỉu đi, đang bước dần dà vào cõi hư không, hay là cõi chết. Phải một lúc rất lâu sau đó, bà mới ngẩng đầu lên nổi. Bà đưa mắt nhìn sang bên, nơi người giúp việc của bà đang bưng trên tay hộp đựng chìa khóa khách sạn. Bà đứng dậy, đón chìa khóa trao cho người đứng trước mặt, rồi khụy xuống, ôm mặt, nước mắt túa ra đầy trong lòng, bà cố nén lại nó vẫn trào ra hai giọt nơi khóe mắt.
Hình như người trước mặt bà nói câu gì đỏ. Bà không nghe thấy. Qua âm vang giọng nói, bà chỉ mang máng nhận thấy người đang đối thoại với mình đã có tuổi, giọng nói vang và lịch sự. Công việc của bà kể như đã xong. Nhưng không hiểu sao bà không thể nhấc chân lên được, bà vẫn thầm cầu nguyện trong lòng có một phép màu nhiệm gì đó của Đức Chúa, hoàn nguyên cho bà tất cả: Chồng, con, gia sản... Bà bỗng nghe vang lên lời Giê su: “Phước cho các ngươi nghèo khó, vì nước Đức Chúa Trời là của các ngươi. Phước cho các ngươi hiện đang đói, vì sẽ no. Phước cho các ngươi hiện đang khóc, vì sẽ cười. Phước cho các ngươi khi vì con người mà người ta ghen ghét các ngươi, cự tuyệt các ngươi, lăng nhục các ngươi, và bỏ tên các ngươi như đồ ác. Ngày đó hãy vui mừng nhảy nhót, vì kìa, phần thưởng các ngươi trên trời là lớn, bởi tổ phụ họ cũng đãi các tiên tri dường ấy. Song khốn thay cho các ngươi là ngươi giễu cợt, vì đã được sự yên ủi của mình rồi. Khốn thay cho các ngươi là kẻ hiện đang no, vì sẽ đói. Khốn thay cho các ngươi kẻ hiện đang cười, vì sẽ buồn thảm khóc lóc. Khổn thay cho các ngươi, khi mọi người đều nói tốt cho các ngươi. Vì tổ phụ họ cũng đãi các tiên tri giả như vậy!”(1).
Tiếng của Giêsu vừa dứt, bà Thanh Thúy thấy va đập rất mạnh vào trí tưởng của mình tiếng người đối thoại:
- Thưa bà, tôi vẫn chờ đợi ý kiến của bà về lời đề nghị của chúng tôi.
Họ đang nói với mình hay là chính Chúa đang nói với mình? Bà Thanh Thúy hất ngược những suy nghĩ rối rắm ra sau như hệt mớ tóc xõa trước trán, bà ngẩng đầu nhìn thẳng về phía trước. Bà thấy gương mặt của người đối thoại. Một đã có tuổi, chừng ngoài 50, người ngổi cạnh trẻ hơn, nét mặt thản nhiên, môi dưới dấu một nụ cười tự tin. Phải rồi, bà nhớ lại, họ đã đề nghị mình cộng tác. Một đề nghị mà mình không đợi, nói cách khác mình không nghĩ tới. Họ nghĩ sao mà lại đề nghị mình hợp tác? Đang từ vai trò bà chủ. Khách sạn Thanh Thúy đang là sở hữu riêng của mình. Bỗng chốc thay đổi tất cả. Khách sạn đã trở thành của họ. Họ lại muốt mình làm thuê.
“Phước cho các ngươi nghèo khó, vì nước ĐứcChúa trời là của các ngươi”.
“Phước cho các ngươi đang đói, vì sẽ no”.
“Phước cho các ngươi đang khóc, vì sẽ cười”.
Đảo ngược tất cả. Nhưng dù sao trong cảnh ngộ này, họ còn nghĩ tới mình.
Bà Thanh Thúy ngước mắt lên, bắt gặp cái nhìn ấm áp của giám đốc Năm Lê. Bà thấy mình không phải, nếu cứ im lặng một cách cổ chấp.
- Thưa ngài giám đốc, xin ngài cho tôi được suy nghĩ thêm.
- Chúng tôi rất mong muốn được bà nhận lời cộng tac. Chúng tôi lại xin giao cho bà quản lý chính cơ sở Thanh Thúy, - Giám đốc Năm Lê giải thích thêm.
- Cảm ơn ngài. - Bà Thanh Thúy hơi nhón mình đứng dậy, - Nếu ông có lòng tốt, chỉ xin ông cho tôi được thỉnh cầu.
- Bà cứ nói.
Bà Thanh Thủy lại ngồi xuống, bà hơi dằn giọng, nuốt những cảm xúc rất phức tạp đang dâng đầy trong lòng.
- Xin các ông đừng giết chết khách sạn Thanh Thúy, - Bà nói không ra lời, nấc lên, ngôn ngữ vẫn cầm tù trong lòng. - Người ta bảo rằng, mọi cơ sở vật chất, từ nhà máy đến xí nghiệp, trường học, khách sạn… cơ sở nào rơi vào tay các ông, sớm muộn gì cũng bị chính tay các ông giết chết.
Năm Lê không cảm thấy mất lòng, ông cười tự tin.
- Tôi nghĩ thời gian sẽ trả lời đúng đắn nhất lời thỉnh cầu của bà.
Bà Thanh Thúy chỉ khẽ gật đầu, lời cảm ơn vang ra rất khẽ và bà vội bước ra khỏi văn phòng, mang theo toàn bộ màu đen trang phục, khiến văn phòng của Năm Lê trở nên sáng trở lại. Những bông hoa cúc mà cô thư ký khéo léo cắm trong chiếc lọ nhỏ, từ nãy tới giờ bị màu đen ám che, đang rũ buồn bỗng vàng rực lên.
Bà Thanh Thúy bước lên xe, lao vút ra đường. Bà chạy như điên, tốc độ có thể làm cho lòng bà nhẹ lại. Tới con đường dọc bờ biển, bà cua một vòng lao thẳng xe về phía Núi Lớn, bà định lượn xe vào con đường nhỏ lên Bạch Dinh, nhưng cổng Bạch Dinh khép kín, người công an đứng gác ở đó đang chăm chăm nhìn chiếc xe của bà. Bà vẫn tỉnh queo, cho xe chạy rất nhanh về phía Bãi Dâu. Con đường này ghi dấu bao nhiêu kỷ niệm của ta. Bà lạng xe vào sườn bãi, tắt máy, định bước xuống, nhưng không nhấc nổi chân, bà gục mặt xuống vô lăng và khóc. Sóng hiện vỗ vang, đang mùa gió chướng, biển động, tiếng sóng vỗ vào bờ đá ì ầm. Không, dưới âm phủ không có biển, thế thì tại sao ta lại nghe thấy tiếng sóng vỗ. Và rõ ràng, khi bà Thanh Thúy ngước mặt lên, mắt bà thấy bao la mầu xanh pha sóng trắng của biển. Nước mắt bà vẫn rơi, và lòng bà vẫn nấc lên từng hồi, từng hồi…
Mình vẫn cảm nhận được biển, bà nghĩ, như vậy rõ ràng là mình chưa chết, mình chỉ bị choáng nhẹ thôi. Dù sao cũng phải đứng dậy trên đôi chân của mình. Mình có chết cũng phải chứng kiến họ đang sống mòn. Ý nghĩ ấy chợt đem lại cho Thanh Thúy sức mạnh bồng bột, bà đưa bàn tay phải, những ngón tô son đỏ vào chiếc chìa khóa công tắc. Bà mở máy xe, thấm nhẹ khăn tay vào hai khóe mắt, hai gò má, rồi điềm tĩnh thả ga cho xe chạy vào thành phố.
Năm Lê là người cứng rắn vậy mà trước cảnh tượng thê lương của Thanh Thúy, anh bị xúc động. Chủ nghĩa xã hội không dung nạp cách làm ăn tư bản chủ nghĩa, mà trong đó, những người tư sản đã gây dựng cơ nghiệp của mình trên sự bóc lột người lao động. Đó là nguyên lý chung. Nhưng ở đây, với những người tư sản Việt Nam cụ thể, anh vẫn thấy một cái gì đó chưa hoàn chỉnh trong phần nguyên lý lý thuyết. Những người tư sản Việt Nam khởi đầu sự nghiệp của mình bên cạnh những thủ đoạn, những gian dối, những lừa gạt để mau chóng làm giàu, còn có mồ hôi nước mắt của chính họ. Họ đã chắt chiu từng đồng, bòn kiếm từng đồng để gây dựng cơ nghiệp. Không thấy phần công sức của họ, mà chỉ thấy phần bóc lột chưa hẳn đã là đúng. Trong hoàn cảnh cụ thể của bà Thanh Thúy, anh cảm thấy điều đó rất rõ. Cũng chính vì thế mà anh mạnh dạn đề nghị bả hợp tác. Theo anh, sự hợp tác của bả sẽ chỉ có lợi cho Cách mạng và giúp cho Cách mạng tránh được những ấu trĩ, những sai sót ban đầu trong việc tiếp thu và quản lý các cơ sở kinh tế. Đáng tiếc là bả đã khước từ.
- Sao, trung úy, cậu có cảm tưởng gì về bà chủ khách sạn Thanh Thúy?
Bài, một sĩ quan quân đội mới chuyển ngành, vừa được điều về công tác ở công ty phải nói một cách thật công bằng, ngoài cây súng và tinh thần người lính, anh hoàn toàn vỡ lòng đối với công tác du lịch và công tác quản lý kinh tế. Nhưng không hiểu sao anh cứ linhcảm là mình sẽ làm được mọi công việc, dù công việc đó ở dạng nào, mới mẻ cách chi. Sáng nay, được giám đốc cho gọi, anh cứ đinh ninh là sẽ được chứng kiến một cảnh tượng khác với cảnh bàn giao khách sạn, mà anh cho là đẫm nước mắt, không có tiếng cười. Từ nãy tới giờ anh vẫn ngồi im lặng và chứng kiến tất cả. Anh không muốn thủ trưởng của mình mủi lòng vì những chuyện đại loại như thế này. Còn anh, cây súng đã dạy anh tất cả. Anh cầm súng để đi làm cách mạng, để xóa sạch bóc lột và bất công. Anh không thể cứ ngồi nín lặng, khi cái hất đầu của Năm Lê như hối thúc anh trả lời. Anh tủm tỉm cười:
- Típ bà chủ này hoàn toàn xa lạ với những người lính chúng tôi. Chúng tôi chưa quen ngửi mùi t ưsản.
Năm Lê bật cười khà khà. Anh muốn người sĩ quan mới chuyển ngành đánh giá đúng mọi vấn đề. Anh uống nước rồi thuật lại những điều anh biết về bà chủ tư sản này. Bả là một phụ nữ ít học, nghe đâu chỉ biết đọc biết viết, vậy mà gây dựng được cả một cơ ngơi Thanh Thúy nổi tiếng. Bả vừa trông nom xây cất, vừa tận dụng từng tầng xây xong đưa vào kinh doanh. Dưới tay bà, nào kỹ sư, kiến trúc sư, nào các métđôten tài giỏi và cả những nhà kinh tế nữa.
- Thưa thủ trưởng, tôi nghĩ không nên quá đề cao thanh thế của bả.
- Một người đàn bà như vậy, về mặt nào đó đáng khâm phục quá đi chứ?
- Tôi nghĩa…
Năm Lê biết là khó mà giải thích, thuyết phục cái anh chàng sĩ quan nguyên tắc máy móc. Anh hiểu là mọi việc đều cần phải chứng minh. Vì vậy anh xốc vào câu chuyện cũng với tác phong rất quân sự.
Năm Lê: Cậu tốt nghiệp đại học kinh tế?
Bài: Học xong đại học, tôi tình nguyện nhập ngũ.
Năm Lê: Cậu đã đánh giặc không tồi, trung úy. Nhưng công việc quản lý kinh tế lại là mặt trận khác. Cậu không có lý do để quản lý cơ sở Thanh Thúy tồi hơn bà tư sản Thanh Thúy chứ?
Bài: Có nghĩa là đồng chí giao cho tôi quản lý cơ sở Thanh Thúy?
Năm Lê: Chẳng lẽ lại là tôi? Cậu cũng đã nghe bà Thúy thỉnh cầu rồi đó. Bả lo lắng là chúng ta sẽ giết chết khách sạn của bả.
Bài: Hiện thời nó đang chết, nhưng tôi sẽ làm nó sống lại.
Năm Lê: Tôi chỉ cho phép cậu một tuần chấn chỉnh lại tất cả để đón tiếp chuyên gia Canada.
Bài: Báo cáo, rõ.
Bài dậm chân trướv người thủ trưởng của mình theo lối quân sự mà anh vẫn quen, rồi quay ngoắt lại, bước ra khỏi phòng giám đốc. Anh đi rất nhanh, ào như một cơn gió.
Cánh cửa phòng chưa kịp khép lại, thì cả một dây người kéo vào. Đi đầu là Tư Lịch, trên tay anh là bức điện khẩn ngoài Tổng cục vừa đánh vào. PHẢI CÓ NGAY TRỤ SỞ CHO ĐOÀN DẦU KHÍ CANADA ĐỂ KHAI MẠC PHIÊN HỌP THƯỜNG KỲ. Tư Lịch đưa bức điện cho Năm Lê. Năm Lê đưa mắt đọc rất nhanh. Anh hiểu mệnh lệnh này rất quan trọng. Theo ký kết giữa ta và Canada thì cứ 10 ngày lại tổ chức một phiên họp giữa hai bên để thông báo các chương trình thăm dò, tìm kiếm dầu ngoài khơi. Phía Canada chọn địa điểm họp ở Singapore, còn phía ta: Vũng Tàu. Nhưng đoàn Canada yêu cầu phải có trụ sở cho đoàn, và cuộc họp phải tiến hành với đầy đủ tiện nghi quốc tế. Nếu không, tất cả các phiên họp đều sẽ tiến hành ở Singapore. Từ nay tới ngày họp chỉ còn 10 ngày. Một thời hạn quá ngắn. Nhưng anh hiểu là mệnh lệnh sao đi nữa cũng vẫn là mệnh lệnh.
- Ban quản lý công trình của cậu có đảm đương việc này được không? - Năm Lê hướng cặp mắt rất sáng nhìn Châu, một cán bộ khá trẻ, trưởng ban quản lý công trình.
Châu nhíu cặp lông mày suy nghĩ. Đây không phải chuyện đùa. Anh tự nói với mình như vậy. Anh ước lượng công việc, tự đặt nó lên vai, khá nặng, nhưng hai chân anh vẫn trụ vững. Linh cảm cho anh hay là anh có thể đảm nhiệm.
- Thưa anh Năm,thời hạn 10 ngày quá ngắn, nhưng tôi nghĩ có thể làm được.
- Cậu cần điều kiện gì?
- Nhà thầu tư nhân.
Châu nói hơi nhanh. Đây là lần thứ hai anh nhắc tới biện pháp này. Lần trước, trong hội nghị xây dựng cơ bản với ban giám đốc công ty, anh đã đưa ra, và không một thảo luận, ý kiến bị bác ngay, lý do, đó là điều nhà nước cấm kỵ, các thể chế xây dựng không cho phép.
Câu trả lời của Châu làm ngơ ngác cả Tư Lịch, Phó giám đốc công ty, Như và Tấn, hai chuyên viên kinh tế Tổng cục mới điều vào.
Nhưng hoàn toàn bất ngờ là Năm Lê không một chút đắn đo, đã chấp thuận một cách dứt khoát.
- Tôi đồng ý. - Năm Lê hướng cặp mắt rất nhanh qua Tư Lịch, Như và Tấn, - Anh Tư ạ, có lẽ anh phải chủ trì cho việc này. Còn hai cậu Như và Tấn, các cậu là chuyên gia kinh tế, chỉ mong các cậu xắn tay áo vào làm, tình hình của chúug ta khá phức tạp, vừa làm vừa rút kinh nghiệm.
Như và Tấn đều cùng muốn trình bầy một điều gì đó nhưng họ đều bắt gặp cái nhìn rất vội của Năm Lê, và rõ ràng là ảnh không muốn nghe gì thêm, vì ảnh đã kết thúc ý kiến của chính mình với mệnh lệnh: Công việc cần triển khai ngay.
Châu, Tấn và Như kéo nhau ra.
Tư Lịch cũng định nhỏm người đứng dậy nhưng Năm Lê đã xoay chiếc ghế ngồi đối diện. Bốn mắt nhìn nhau.
- Anh không phản đối quyết định của tôi chứ?
- Về việc giao nhà thầu tư nhân? - Tư Lịch cười - Anh biết tính tôi. Tôi không có thói quen phản đối những ý kiến mà tôi thừa nhận là đúng.
- Thiệt sao? - Năm Lê cười lớn, - Nhưng tôi với anh đã trao đổi với nhau vấn đề này bao giờ đâu...
- Thảo luận rồi, thảo luận tổng thể trong phiên họ giải chiếu ngồi dưới đất đó...
Hôm nay Năm Lê đã quyết định một điều mà anh hiểu rằng lẽ ra cần phải trao đổi bàn bạc trước với Tư I.ịch. Thực ra điều ấy không phải cả hai chưa từng nghĩ tới. Nhưng cái cản ngăn họ là những quy tắc chế độ của Nhà nước không cho phép. Họ biết rằng làm điều này, có nghĩa là họ xé rào, là vượt qua các thể chế hiện hành, một việc làm vượt quá sức của họ. Nhưng họ không thể chờ đợi. Bởi một bên là nhiệm vụ, là mệnh lệnh, một bên là những quy tắc, thể chế đã lỗi thời. Nếu chờ đợi thì mọi việc sẽ hỏng tất cả. Một phiên họp của phái đoàn, gồm hàng mấy chục người, tiến hành ở Singapore, thì tốn phí biết bao nhiêu đô la của Nhà nước. Vấn đề là tính hiệu quả cuối cùng, có thể phải biết vượt qua, thậm chí biết hy sinh những cái vô lý. Điều quan trọng là họ dám cùng chịu trách nhiệm.
- Ông bạn già ạ, - Năm Lê vừa cười vừa nói, - Công việc quá nặng, mà sức lực của tuổi già tụi mình không cẩn thận có thể bị đánh quỵ.
- Tôi cũng đã nghĩ đến chuyện đó. Nhưng nếu phải hy sinh cho sự nghiệp dầu khí, thì hy sinh này cũng rất vẻ vang.
Năm Lê đứng dậy cười lớn, hai tay xua xua khước từ câu nói vừa rồi của Tư Lịch.
- Anh dùng chữ hy sinh không đúng rồi - Lại cười - Có thể bị kỷ luật, bị mất chức, điều đó không quan trọng, mà quan trọng là chúng ta phải chịu trách nhiệm, tôi muốn nói là cùng chịu trách nhiệm và cùng chung sức tìm ra một phương thức làm ăn mới.
- Anh đã biết đấy, bà răng đen nhà tôi và các cháu đã tới rồi. Bà đã bắt tay ngay vào việc nuôi lợn và nấu nước mắm. Có gì thì tôi cũng có chỗ rút.
Năm Lê cười khà khà. Anh hiểu rằng ông bạn già của anh rất hóm. Ảnh nói tới cái gì, thoạt nghe tưởng như là hơi yếm thể nhưng xét cho cùng thì trong đó ẩn dấu một sự kiên định quyết liệt. Ảnh là một con người tin vào cái đúng của mình, phăng phăng đi về phía trước. Với một con người như thế này thì mọi quyết định của mình sẵn có một hậu phương vững chắc.
Cô Lan, thư ký, bưng vào hai ly nước đá. Năm Lê đón ly nước, uống một hơi dài, rồi chậm rãi nói với cô thư ký:
- Cháu điện gấp cho Tổng cục, báo cáo là trụ sở cho đoàn chuyên gia Canada sẽ hoàn tất đúng thời hạn. Phiên họp giữa ta và đoàn sẽ tiến hành theo hợp đồng.
Tư Lịch gật gù, hoàn toàn tán đồng ý kiến của Năm Lê.

---
(1) Kinh Tân ước, Luca, trang 111

Chương 5
Biệt thự Chim Xanh
Bebebongbong đánh máy

Na ngồi trên chiếc đá trước mặt tòa biệt thự Chim Xanh. Cạnh cô là một gà men cơm. Trong khu vực biệt, những ngọn đèn ngàn oát thắp sáng rực, và những người thợ đang làm việc, chồng cô là thợ hồ, cũng có mặt ở đây.
Biệt thự Chim Xanh, cái tên thật đẹp, nhưng với Na là kỷ niệm không thể vụt nhớ, vụt quên, những kỷ niệm mà văn chương đúc thành nước mắt và nụ cười. Vốn sinh ra là cô gái nông thôn, bên dòng sông Tiền, nhưng rồi chiến tranh đã đưa gia đình trôi giạt về đây, sau khi cha cô chết trận. Má Na bị hen, nên sức khỏe èo uột lắm, Na mới 18 tuổi đã phải ráng lo làm sao nuôi sống hai má con. Vì thế, khi người bà con vừa có ý định giới thiệu cho Na vào làm ở biệt thự Chim Xanh là Na nhận lời ngay.
Ông bà chủ ở Sài Gòn, biệt thự Chim Xanh chỉ là nơi ông bà về nghỉ mát những tháng nóng và những ngày cuối tuần. Công việc chủ yếu của Na là trông nhà, chăm tưới mấy chậu bông và khi ông bà chủ xuống nghỉ mát thì phục vụ. Ông bà chủ đã có tuổi, chừng ngoài 40, nhưng vẫn trẻ, thường xưng hô với nhau bằng mình và cưng. Họ tới biệt thự vào dịp trước Giáng sinh và Tết, ở lại chừng một tháng. Công việc của Na không nhiều, nếu không muốn nói là nhàn hạ, nhưng đồng lương cũng khá, tạm đủ cho hai má con. Na thường nghe mấy người nghỉ mát kêu ông bà chủ của Na là thầy Ba, cô Ba, nên Na cũng xưng hô với họ như vậy, còn họ, không coi cô là kẻ ăn người làm, mà kêu cô bằng cháu. Na vào biệt thự Chim Xanh nhận việc được ít ngày thì Thầy và Cô xuống nghỉ mát. Sinh hoạt của họ không có gì khác thường, mỗi sáng, thầy dậy tập thể dục, còn cô ngồi hít thở không khí biển nơi ban công. Thầy bận quần sooc trắng, phơi bộ ngực trần còn săn chắc. Cô mặc vái ngủ, loại hàng mỏng phô ra gần nửa bộ ngực đầy. Bữa điểm tâm của họ thường là trứng gà ốp la với bánh mì, thỉnh thoảng thầy mới đánh xe đưa cô xuống phố ăn phở. Sau đó thầy đọc sách và cô ngồi hý hoáy viết cái gì đó, hình như cô làm thơ. Cơm trưa thanh đạm xong họ ngủ, để rồi sau đó, chừng 3 giờ chiều, cả hai mặc đồ tắm, lên xe chạy thẳng xuống Bãi Sau. Thầy và Cô đều có giọng nói rất nhỏ nhẹ và lịch sự, sai bảo Na việc gì, dù hài lòng hay không Thầy và Cô đều nói lời cảm ơn. Na cảm thấy họ thật đáng là ông bà chủ của mình và cũng mừng cho hạnh phúc của họ. Trước ngày Thầy và Cô về Sài Gòn, Na được gọi tới.
- Ngày mai thầy cô về, có thể ngày mốt em Loan sẽ xuống nghỉ. Em tới đây một mình, vì vậy thầy cô mong cháu lo lắng cho Loan, làm mọi cách cho nó vui vẻ với biển để khỏe mạnh.
Thầy lấy bóp đưa cho Na một xấp tiền nhiều hơn cả số tiền lương mà Thầy trả Na mỗi tháng. Na cầm tiền, xúc động thực sự trước lòng tốt của Thầy Cô và thầm hứa với Thầy Cô sẽ làm tất cả cho con gái của Thầy Cô vui vẻ những ngày nghỉ mát ở đây.
Loan tới với con chó bẹc giê múp míp hơn cả cổ. Loan lạnh lùng nhìn Na và đóng sập cửa phòng lại, không một lời yêu cầu. Na hơi ngạt nhiên vì thái độ của cô chủ, nhưng người lái xe của cô chủ đã cho Na biết không cần thiết phải bận tâm vì tính tình Loan dị hợm lắm. Khi nào cô ả cần gì sẽ kêu.
Na được biết thêm, qua người tài xế già, là cô chủ cũng đã 19 tuổi, bằng tuổi của Na. Nhưng cái đặt biệt của cô chủ là cô không thích chơi với bất kỳ ai, kể cả ba má cô, mà chỉ thích chơi với con Vanga, con bẹc giê 3 tuổi mà cô đem theo. Nó là người tình của cổ. Người tài xế già nhún vai kết thúc câu chuyện và bỏ đi. Ông ra ban công, máng chiếc võng dù và đặt mình nằm xuống đó đong đưa.
Na hoàn toàn không thể hiểu được câu chuyện mà người tài xế già kể lại, cô cho rằng người tài xế quá ác cảm với cổ. Na sẽ tính làm vài món ăn đặc sản của biển để trưa nay trong bữa ăn, cô chủ sẽ hài lòng, sẽ thông thương tình cảm giữa hai người. Cô đang nghĩ về cô chủ của cô với tất cả ấn tượng trong sáng và tươi đẹp. Cô cho rằng cô chủ của cô có thể quá mệt khi phải đi từ Sài Gòn xuống, do vậy tinh thần chưa phấn chấn. Chỉ cần sau buổi trưa nay thôi, cô sẽ có cách làm cho cô chủ vui, cô đã có một kế hoạch chi tiết rồi mà. Cô vừa nghĩ như thế vừa làm cơm, cô thực sự hài lòng về món mực tươi xào nấm và món canh chua cá chim. Các món đã làm xong, cô thận trọng thay quần áo và rón rén bước lại phòng cô chủ với ý định gọi cổ ra ăn cơm.
Cô bước càng gần cửa phòng cô chủ, cô càng nghe rõ tiếng gừ gừ từ trong phòng vọng ra. Cô áp tai vào cửa. Đúng là tiếng gừ gừ hổn hển. Trời ơi, cô chủ bệnh chăng? Ý nghĩ thoáng đến với cô cùng sự sợ hãi. Tiếng gừ gừ vẫn đứt quãng và nghẹn rít. Na tính quay lại kêu bác tài xế già, nhưng không hiểu sao, cô lại thôi. Dù sao mình cũng là gái, vào phòng cô chủ vẫn tiện hơn. Cô mạnh bạo gõ nhẹ tay vào cửa. Không tiếng đáp lại. Vẫn tiếng gừ gừ hổn hển vọng ra. Thôi đúng rồi, cô chủ ngã bịnh. Mình phải vào ngay để giúp cổ. Cô bật mở cánh cửa. Một tiếng thét vang lên đinh tai: Trời ơi, cút ngay. Na tưởng mắt mình nhìn lầm, cô chủ đang lõa lồ nằm trên giường và con Vanga đang thè cái lưỡi đỏ lòm liếm khoan thai từng lớp bơ mỏng do tay cô chủ quệt hai bên bờ háng cổ. Na đóng sập cửa lại, hốt hoảng bỏ chạy.
Người tài xế già chừng như cũng bị thức giấc bởi tiếng kêu nhức óc của cô chủ, ổng chạy lại phía Na.
- Cô làm cái gì vậy? Tại sao cô lại mở cửa trong lúc người ta đang yêu nhau, cô thật là vô học…
Người tài xế già mắng như tát nước vào Na. Na chẳng còn biết phải giải thích gì cả. Đầu óc cô rối mù. Thì ra họ yêu nhau. Cô không còn tin vào tai mình nữa. Cô ngồi bệt xuống thềm nhà và ôm mặt khóc.
- Tự cô làm hại cô rồi. Tôi đã nói với cô rồi, họ yêu nhau, vì thế mình không nên bận tâm tới họ…
Người tài xế già không giải thích được gì thêm, bởi cửa phòng cô chủ mở tung, cô đã vận lại chiếc váy ngắn. Giọng cô đanh lên với mệnh lệnh:
- Chú Hai, đưa tôi và Vanga về Sài Gòn ngay.
Không đợi cho người tài xế kịp nói một lời, Loan dẫn con Vanga ra thẳng gara, mở cửa xe và bước lên.
Ngay sáng hôm sau, Thầy Cô đã có mặt. Thầy Cô trả đủ lương tháng cho cô, tặng thêm một chút tiền gọi là bảo hiểm và buộc cô nghỉ việc. Thầy có vẻ rất ái ngại cho cô, nhưng Thầy không thể nương cô ở lại, bởi lẽ con gái Thầy đã phán quyết số phận cô: Cho nghỉ việc, nếu không sẽ tự tử.
Na đã bị hất ra khỏi biệt thự Chim Xanh với cái lý giản đơn thư thế. Cô chỉ biết gục đầu vào vai má và khóc. Nhưng rồi cô hiểu ra rằng khóc không thể no được. Cô ra bãi biển nhập bọn với những người cho thuê ghế bố, phao bơi, và dù. Nhưng cô lấy đâu ra ghế bố, phao bơi. Ngay ngày đầu tiên, lũ trẻ tinh nghịch đã hùa nhau đánh cô một trận. Chúng sợ cô sẽ tranh giành khách của chúng. Cuối cùng, một người đàn bà tốt bụng, mà cả bãi biển đều kêu bằng dì Tám đã trao cho cô một rổ đậu phộng nấu và chiếc lon sữa bò, bảo cô đi bán cho những khách tắm biển ăn vui miệng. Có thể vì nét mặt tươi trẻ và có một cái gì đó đôn hậu, chất phác, nên cô bán rổ đậu phộng đó rất mau, một vài khách sộp còn cho cô thêm tiền. Những đồng bạc thu được đầu tiên làm cô rất sung sướng và cuộc sống của hai má con cô cũng vì vậy mà lần hồi qua ngày. Từ rổ đậu phộng nấu của dì Tám, cô phát đạt lên với những món ăn đặc sản của biển, đó là những xị đế, những lon bia với những con cua luộc. Khách tắm biển túm tụm quanh cô, những thân hình đầy nắng biển đen nhánh.
Nhưng những tay anh chị chuyên nghề bãi biển không để cho cô cái quyền kiếm sống nhàn hạ như thế. Chúng đã dành cho cô một hoàng hôn khi cô mệt mỏi với đôi quang gánh từ bãi biển về nhà, để ùa vào đấm đá, cấu xé cô. Chiếc áo cô mặc trên người rách tươm cùng với tiếng khóc. Nhưng tiếng khóc kêu cứu của cô đã bị át đi trong tiếng sóng biền. Cho tới khi cô lả héo và tuyệt vọng nằm phơi trên cát, những cú đấm đá mới dừng lại. Và một tiếng lanh lảnh của con Bườm, chúa đảng của bọn anh chị ngoài bãi tắm, như những cái đinh nhọn hoắt đâm vào tai cô.
- Mày khôn hồn thì xéo nếu không, chúng tao sẽ cho mày xuống biển làm mồi cho cá…
Cô hiểu rằng, chẳng cần chúng dậm dọa. Chắc cô cũng không dám mon men ra bãi biển nữa. Cô thấy mình lẻ loi, yếu đuối như một cánh bèo. Mãi tận khuya, cô mới lết về tới nhà. Má cô vừa xoa dầu nóng lên những vết thâm tím trên người cô, vừa khóc.
Cô bỏ bãi biển, sợ hãi nằm nhà. Và điều phải đến lại đã đến. Con Bườm, chỉ vừa mới hôm nào cho tay chân đánh cô đến nông nỗi này, bỗng lại hiện ra trước mắt cô, đỏm dáng, vui vẻ, nụ cười thân thiện như cô với nó đã chị em từ kiếp trước.
- Dù sao cũng phải sống em ạ.
Nó nói với cô nhiều chuyện lắm. Nhưng quay đi quay lại cũng là câu: Dù sao cũng phải sống. Và để biện minh cho tấm lòng tốt của nó, nó đã rút trong bóp đưa cho má cô một xấp tiền nói với má cô thuốc thang và may sắm quần áo cho cô.
Ngày hôm sau nó lại tới.
- Dù sao cũng phải sống em ạ.
Nó phô trương cuộc sống sung sướng của nó bằng những bộ đồ sang trọng, bằng những búp tay đầy những cà rá mặt ngọc và nơi cổ một sợi giây chuyềng vàng to như cái xích chó, toàn bộ thân thể toát ra một mùi thơm của son phấn và nước hoa. Nó lại cho thêm Na một xấp tiền và kèm theo một cây son, một lọ nước hoa, một hộp phấn. Nó hẹn ngày mai sẽ trở lại và sẽ đưa Na bước vào cuộc sống vàng son. Vàng son là thế này. Na vừa khóc, vừa run run cởi nút áo để làm vừa lòng người đàn ông bỏ tiền ra chiếm đoạt Na. Nhưng cũng may, người Na gặp đầu tiên lại là Luận, lính sư I, vừa được nghỉ phép sau hơn một tháng trời thoát chết khỏi những trận pháo kích của Quân giải phóng. Luận đang muốn trụy lạc ít ngày, để rồi trở ra trận mạc mà anh biết chắc là cái chết đang chờ. Nhưng gặp Na, anh bỗng hiểu là anh không thể chết, anh phải cùng với người con gái sắp ngã vào bùn này làm lại cuộc đời. Luận đã đưa Na tới gửi cho ông bác họ là Métđôten Kỷ, mong bác truyền nghề cho Na. Còn anh đào ngũ…
Nếu như không ngồi trước biệt thự Chim Xanh chờ Luận ra ăn cơm tối, thì chưa chắc Na đã nghĩ lại những kỷ niệm ngày xa cưa. Năm năm rồi, còn gì…
Từ phía đầu đường Métđôten Kỷ cũng đi lại. Từ ngày biệt Thự Chim Xanh khởi công tu bổ, ngày nào Métđôten Kỷ cũng qua đây, vào giờ này và câu chuyện của họ chẳng có gì mới hơn hôm qua.
Métđôten Kỷ: Cháu lại đem cơm cho Luận?
Na: Có con bên cạnh, nhà con ăn cơm ngon hơn.
Métđôten Kỷ: Họ làm việc suốt ngày đêm.
Na: Sửa trụ sở cho đoàn Canada đó bác.
Métđôten Kỷ: Không biết đến khi nào họ mới sửa sang các khách sạn để bác cháu mình có việc làm.
Na: Người nước ngoài tới nhiều, thì nhất định phải sửa sang các khách sạn bác ạ
Métđôten Kỷ: Họ không làm thì bác già mất, cả đời làm Métđôten mà cuối đời lại thất nghiệp. Đối với bác, chỉ mong được làm việc, được phục vụ mọi người.
Na: Bác có làm Métđôten thì con cũng mới mong được là truyền nhân của bác. cũng may, nhà con rất mê cái nghề nấu nướng của con.
Luận đã đứng sau vợ từ lúc nào, bước chân anh rất nhẹ, đêm tối đã giúp anh lẫn vào bóng cây. Anh hài lòng về những điều vợ nói. Nhưng trước mặt người thứ ba thì anh không muốn vợ anh nói những điều đó. Anh lặng lẽ ngồi cạnh vợ. Lặng lẽ đến nỗi Na giật mình, chưng hửng, để rồi phát mạnh tay vào vai anh, với một câu hờn sung sướng.
Luận vừa mở nắp ga men cơm vừa nói với vợ, câu là hình như anh đã nói không dưới ba lần:
- Anh đã nói với em rồi, khỏi cần đem cơm cho anh, anh ăn cơm ngay tại công trường cũng được.
- Anh nói sao? - Na ngước cặp mắt tròn vo, hỏi.
- Cả công trường khẩn trương. Mọi người từ kiến trúc sư, tới chỉ huy trưởng, đều ăn cơm ở công trường.
- Có nghĩa là anh không muốn ăn cơm em nấu?
- Không phải anh không muốn
- Hay là ở trỏng có người nấu ngon hơn em?
- Đâu có, anh chỉ sợ làm em mệt.
- Tại sao em lại mệt mới được chứ? Từ ngày lấy nhau tới giờ, có bữa cơm nào hai đứa mình không ăn với nhau, và bữa cơm nào anh không khen em…
Luận quay qua bác Kỷ, người từ nãy giờ vẫn lắng nghe câu chuyện của đôi trẻ, mà ông hiểu rằng hạnh phúc của họ có cái gì đấy thật đơn giản, nhưng cũng thật đẹp đẽ.
- Nhà con là truyền nhân của bác, làm sao lại không nấu ăn ngon cho được, phải không bác?
Bác Kỷ gật đầu.
Nhưng tình cảm của Na lại có cái gì đấy rất lạ, tự nhiên cô dâng đầy ngực một nỗi tấm tức, và lời nói của cô đã không giữ được cảm xúc:
- Vậy mà bây giờ nhà con…
- Ơ kìa em, - Luận ngạc nhiên vì sự mau nước mắt của Na, anh vỗ nhè nhẹ tay lên vai vợ, - Sao lại khóc, ai người ta nhìn thấy…Trời, anh giải thích thực lòng. Anh chỉ lo em mệt, còn nếu như em cảm thấy không mệt, thì cứ đem cơm tới đây, hai vợ chồng cùng ăn…
- Nhưng anh có thích ăn cơm cùng với em không mới được chứ…..
- Có vậy cũng hỏi…Nào, em dọn cơm ra đi, - Quay qua bác Kỷ, - Bác ăn cơm với tụi con cho vui.
- Bác ăn hồi chiều rồi, chớ đâu có ăn khuya khoắt như tụi bây.
Luận bưng chén cơm:
- Công việc đang dở cối hồ, mình nghỉ tay ăn cơm không tiện… - với vợ, - Nào mời em.
Na gắp khúc cá chim chiên vào chén cho Luận, cùng với nụ cười còn long lanh nước mắt.
Trong biệt thự Chim Xanh, ánh sáng những ngọn đèn ngàn oát vẫn cháy rực, nhưng không khí đã lắng xuống, nhiều tốp công nhân đang ngồi giải lao, ăn nhẹ cái gì đó, hoặc hút thuốc lá. Câu chuyện của họ rỉ rả, thỉnh thoảng lại có tiếng anh chàng chắc niệng rộng nên tiếng cười oan lên.
Kiến trúc sư Thanh đang chậm rãi đi phía sau tòa biệt thự, anh nhẩm tính những công việc còn lại cần phải làm trong đêm nay và ngày mai. Anh dừng lại hồi lâu trước những trụ bê tông mới gia cố và những hoa văn biệt thự mới đắp lại. Bỗng anh nghe thấy nhiều tiếng tranh cãi khá lớn vọng lại. Anh định thần nghe. Họ đang nói về chuyận thi công biệt thự Chim Xanh và đang nói tới anh, ngay đầu hồi tòa biệt thự mà anh chỉ cần dấn thêm vài bước là sẽ chạm trán với họ. Anh đứng nép mình vào cây đại, lẽ ra anh chẳng nên nghe câu chuyện của họ làm gì, nhưng anh đã không thẳng nổi tính tò mò.
Châu: Tôi đã nói với anh rồi, để công trình hoàn thành đã, rồi anh muốn trao đổi tranh luận gì cũng được.
Tấn: Đến khi công trình hoàn thành thì mọi sai lầm đều không thể sửa sai.
Châu: Anh nói sai lầm gì mới được chứ?
Tấn: Chẳng lẽ chúng ta lại không phạm sai lầm sao? Nhà nước nghiêm cấm việc đấu thầu tư nhân.
Châu: Nhưng chúng ta chỉ có thời hạn 10 ngày. Mười ngày chỉ đủ cho chúng ta và họ ký kết các hợp đồng, rồi lại chờ đợi thiết kế, chờ đợi vật tư. Tất cả những thể chế đó anh đều chẳng lạ gì.
Tấn: Nhưng nhà nước nghiêm cấm đấu thầu tư nhân. Cậu thử nghĩ coi, nhà thầu này là dạng kinh tế gì? Nó cũng thuê nhân công, thuê kỹ sư, thử hỏi cái thằng Thanh (Thanh hơi giật mình) có đáng cho chúng ta tin cậy không? Vậy mà nó lại đại diện toàn quyền cho chủ thầu.
Châu: Anh có thắc mắc gì xin anh lên gặp ông Năm Lê, tôi chỉ là người thi hành.
Tấn: Đúng, cậu chỉ là thứ thiên lôi, chỉ đâu đánh đấy, còn bao nhiêu trách nhiệm Năm Lê, Tư Lịch phải chịu cả, nhưng mình sẽ không để cho các loại cấp dưới như các cậu khuynh loát mọi chuyện đâu.
Châu: Anh phá tôi như thế đủ rồi
Tấn: Cậu nói ai phá cậu? Tôi là chuyên viên kinh tế của Tổng cục, còn cậu là cán sự mấy mà dám nói tôi phá?
Thanh có cảm giác là họ đang lướt tới ngay trước mặt anh, bởi qua sự gay gắt của họ, anh hiểu là một trong hai người nhất định sẽ bỏ đi. Nhưng Thanh bỗng nghe thấy một âm thanh khác, hình như tiếng Tư Lịch. Anh hiểu thế là câu chuyện của họ đang có chiều hướng bùng lớn. Lại một lần nữa anh không thắng nổi tính tò mò của mình.
Tư Lịch: Các cậu gay gắt nhau chuyện gì thế này.
Tấn: (có tiếng cười xum xoe) Thưa anh Tư…(một lát) tôi là chuyên viên kinh tế, các anh phân công tôi xuống giúp cậu Châu, vậy mà tôi góp ý chân thành với cậu ấy, cậu ấy lại cho là tôi phá
Châu: Những ý kiến của anh không đúng lúc và lỗi thời.
Tư Lịch: Ý kiến anh Tấn thế nào?
Tấn: Việc chúng ta sử dụng nhà thầu tư nhân là sai, sai trên nhiều phương diện, thứ nhất là nhà nước không cho phép, thứ hai là chúng ta đã trả họ số tiền quá lớn, chỉ nói riêng việc trả lương công nhân gấp hai, ba lần đã là phạm pháp. Thứ ba là việc sử dụng trí thức cũ cần thận trọng…
Tư Lịch: Còn gì nữa không?
Như: Theo tôi, những chuyện này không nên đem ra bàn ở đây.
Tấn: Đúng như vậy, nhưng chúng ta cũng phải tính trước, kẻo khi công trình hoàn thành có muốn sửa sai cũng không được.
Như: Dù vậy cũng không nên bàn ở đây, bởi công việc thi công đang rất khẩn trương.
Tấn: Cậu cũng nghĩ như vậy sao? (cười nhạt) Cậu là người từng trải, đã đi đây, đi đó, cậu hiểu là mọi việc làm bao giờ cũng phải tiên liệu hậu quả.
Như: Chẳng lẽ đây là hậu quả xấu?
Tấn: Cậu đúng là nhà ngoại giao hơn là nhà kinh tế. Anh Tư chắc không nghĩ một cách hời hợt như họ chứ?
Tư Lịch: Tôi cũng thấy là còn nhiều điều phải bàn, nhưng không nhất thiết phải bàn bây giờ và ngay tại đây.
Tấn: Tôi hiểu…(cười chua cay) Tôi là người thừa ở đây.
Thanh thấy bóng Tấn đi rất nhanh về phía trước, ánh sáng ngọn đèn ngàn oát hắt dài bóng Tấn trên mảnh sân biệt thự còn ngổn ngang gạch cát. Thanh cũng từ từ giật lùi đi trở lại con đường cũ. Anh đang cố nhớ lại từng chi tiếc trên gương mặt của Tấn, người mà ngay từ giây phút tiếp xúc đầu tiên anh đã linh cảm đây sẽ là một trở ngại khá lớn cần phải vượt qua. Anh nói tới sự vượt qua, bởi anh luôn có thiện chí muốn được đóng góp, muốn được làm việc, chứ sự vượt qua không bao hàm ý nghĩa của sự kiếm chác tiền bạc. Anh có thể không cần làm công việc này mà vẫn đủ sống. Hơn nữa, đây là lần đầu tiên anh nhập cuộc với Cách mạng bằng chính công việc của một kiến trúc sư. Nhưng vì sao anh ấy lại khó khăn với mình mới được chứ?
Thanh đã bộc lộ những ý nghĩ vương vấn với Châu và bao giờ Thanh cũng nhận được lời an ủi ngắn gọn: Cách mạng không nghĩ như anh ta nghĩ, Cách mạng tin ở anh. Thanh không cho lời nói của Châu là môi mép, vì qua những việc làm thực tế của Châu đối với anh, anh hiểu ý nghĩ của Châu với việc làm của Châu chỉ là một. Anh cố gắng đọc trong tấm lòng Châu những ý nghĩ đích thực về Cách mạng.
Nhớ lại hôm khởi công tu sửa biệt thự Chim Xanh, Thanh có ý mời Châu đi nhậu một bữa để gọi là làm quen, để bộc bạch với nhau trước khi cùng cộng tác. Nhưng Châu đã khước từ sỗ sàng, nếu không muốn nói là rất thiếu văn hoá.
- Anh tưởng chúng ta còn nhiều thời gian lắm để nhậu nhẹt đấy hả?
Thanh bình tĩnh giảng giải cho Châu hiểu là ly rượu nếu có nâng lên cũng là sự chân tình để rồi xả thân vào công việc. Châu chỉ cười, và sau nụ cười lại là sự sỗ sàng.
- Làm ăn cho ngon đã rồi nhậu…
Kể từ sau giây phút đó, không một lúc nào Châu vắng mặt ở công trường. Anh đốc thúc công việc như một vị tướng. Chỗ nào anh cũng có mặt, hai tay của anh hòa với những bàn tay thợ trực tiếp cùng họ khuân vác, truyền gạch, tô sơn. Nói chung anh đã nói bằng hai bàn tay. Thanh thầm phục Châu điều đó. Nhưng trong bụng anh chưa tin là Châu có những kiến thức đáng để nói chuyện với anh về bản vẽ, về ý đồ kiến trúc. Nhưng Thanh đã lầm. Châu đã tỏ ra có khá đầy đủ kiến thức và một thực tế thi công vững vàng. Vì tất cả những điều đó, Thanh đã đem lòng mến phục Châu.
Và hôm nay, trong câu chuyện tranh cãi lúc nãy, rõ ràng là Châu chẳng có định kiến gì với cá nhân anh, cũng như với các trí thức cũ như anh. Nói về trí thức cũ, đã có lần anh bị Châu sạc vui cho một rận. Làm gì có trí thức cũ với mới, làm gì có Ngụy với Cách mạng. Đất nước đã là của chúng ta, thì chỉ có một đồng loạt trí thức, trí thức phụng sự cho đất nước. Thoạt nghe điều đó với anh để lấy lòng. Nhưng những lời khi nãy mà anh được nghe thì rõ ràng là lòng Châu nghĩ thế nào, nói ra như vậy.
Vừa đi vừa suy nghĩ, Thanh tiến lại gần chỗ ghế đá có vợ chồng Na ngồi mà thực tâm anh không chủ định tới đó. Đôi vợ chồn thật lạ, họ mê nhau đến nỗi lúc nào cũng quấn bên nhau. Gương mặt họ viên mãn. Nụ cười của họ đầy ắp hương hoa cuộc sống. Hình như với họ, chẳng một gợn bụi bặm nào vương vấn trong tâm hồn.
Luận kéo Thanh ngồi xuống ghế đá. Anh ăn với họ trái chuối. Với họ, anh chẳng thấy mình có một cách biệt nào, dù anh là kiến trúc sư, còn họ là thợ.
- Lấy một người vợ hạp với mình, chú cũng sẽ có được hạnh phúc giống như đôi sam này, - Bác Kỷ đọc thấy nỗi khát khao hạnh phúc trong mắt Thanh, nên câu nói của bác vừa là sự an ủi, vừa là sự trao gửi kinh nghiệm.
- Người yêu của anh đẹp lắm bác ơi, con đã gặp hai anh chị đi tắm biển với nhau mấy lần.
Luận đưa mắt nhìn vợ, họ đánh tín hiệu cho nhau là không nên nói câu chuyện đó vào lúc này.
Thanh hiểu cái nhìn của Luận với Na. Thì ra họ cũng biết giữa anh và My My có trục trặc. Thực lòng mà nói, anh yêu My My với tất cả những gì mà anh cho là tốt đẹp, trong sáng. Nhưng tình yêu đã bị chặn đứng bằng một hào lũy khá sâu nếu không muốn nói là vực thẳm mà anh biết là mình không thể vượt qua. Từ buổi ở nhà My My về, anh chưa gặp lại My My, lòng anh lúc nào cũng như lửa đốt, một cái gì đó như là căn bệnh, như là cơn say cứ làm cho Thanh chếch choáng suốt ngày. Anh hiểu là My My cũng đau khổ không kém. Nhưng làm sao được, vực thẳm vẫn cứ là vực thẳm, dưới đó là rắn rết và hổ báo, xuống đó, để qua bờ bên kia, cả hai đều phải chết. Mà chết thì anh không muốn.
- Tu sửa xong toà biệt thự này các chú sẽ tu sửa khách sạn chứ?
- Cháu nghĩ là phải vậy, - Thanh lơ đãng trả lời.
- Bác là Métđôten, nên bác chỉ muốn các khách sạn hoạt động trở lại để có việc làm, - Bác Kỷ vừa nói vừa nhìn Thanh với đôi mắt chứa chan hy vọng.
Tiếng kẻng báo giờ giải lao đã hết. Thanh đứng dậy xin phép bác Kỷ trở vào khu công trường. Anh bước chậm rãi. Luận cũng đã đứng dậy, nhưng hình như cô vợ chưa muốn buông chồng. Thanh còn nghe rất rõ câu đối đáp của họ:
Vợ: Tối nay anh có về nhà không?
Chồng: Sáng mai, đem cho anh ly cà phê đặc nghen.
Luận chạy vụt lên, đi ngang với Thanh, họ không nói gì với nhau. Trước mắt họ, dưới ánh sáng những ngọn đèn ngàn oát, và âm thanh vang động của công trường.

Chương 6
Mời nhập cuộc
Bebebongbong đánh máy

Công trường Chim Xanh đã hoàn thành trước thời hạn một ngày. Phái đoàn thăm dò dầu khí Canada đã nhận trụ sở với sự hài lòng đặc biệt. Họ rút lui ý kiến mở phiên họp thường kỳ tại Singapore.
Kết quả của việc làm này nức lòng cán bộ công nhân viên toàn công ty. Họ hiểu rằng họ sẽ tiêu mất của nhà nước một khoản đô la không nhỏ, nếu như buộc phải họp ở nước ngoài. Ai cũng có cảm giác là mình đã được thử sức và mình có thể đảm đương được các công việc lớn. Tại hội nghị liên tịch giữa Đảng ủy và ban giám đốc công ty, mọi người đều đánh giá cao kết quả này. Mặc dù vậy cũng còn nhiều người không đồng tình, họ cho rằng việc thi công biệt thự Chim Xanh đã khiến lãnh đạo công ty mắc một số sai lầm, trong đó chủ yếu được đề cập tới là sai lầm trong quản lý kinh tế, những vi phạm các nguyên tắc thể chế của nhà nước. Người có ý kiến gay gắt nhất là Tấn. Và rõ ràng Tấn đã đưa ra các lập luận rất chính xác, Năm Lê và Tư Lịch đều phải thừa nhận. Nhưng xét trên bình diện năng xuất, chất lượng và hiệu quả công việc thì chính Tấn cũng phải nhận thấy việc thi công công trình Xhim xanh là trường hợp có thể châm chước, trường hợp đặc biệt không tính tới sai lầm. Nhưng nếu tiếp tục theo phương án đó, thì cần phải bàn tính lại.
Năm Lê ghi nhận những ý kiến của Tấn. Trong thâm tâm anh không bằng lòng. Anh linh cảm thấy một cái gì đó bảo thủ, trì tuệ trong chính con người trẻ tuổi này. Nhưng anh nghĩ với những khả năng và kinh nghiệm làm nghề xây dựng cơ bản của Tấn, nếu lôi kéo anh ta vào cuộc thì hiệu quả công việc sẽ tốt đẹp hơn. Vì vậy, anh đã hội ý với Tư Lịch, và định giao việc quản lý xí nghiệp xây dựng của công ty cho Tấn. Thực tế sẽ làm cho cậu ấy sáng ra, anh nói với Tư Lịch, khi đã sáng vấn đề rồi, cậu ấy sẽ có nhiều đóng góp. Tư Lịch cũng cho là như vậy. Vì thế sau khi hội nghị giữa hai bên Việt Nam và Canada về thăm dò dầu khí khai mạc được 3 ngày, Năm Lê mời Tấn tới nhà riêng của mình để giao công tác.
Năm Lê: Tất cả những điều cậu nói, mình đều thấy đúng cả và mình cũng đều nghĩ tới. Nhưng cậu cũng nên hiểu cho, hoàn cảnh không thể khác được. Cấp trên chỉ cho chúng ta 10 ngày, thử hỏi nếu trong 10 ngày đó, chúng ta không cho đấu thầu, không mở hết ga, thì liệu công trình có thể hoàn tất được không? Từ lâu chúng ta ít nghĩ tới hiệu quả cuối cùng của công việc. Mình thì cho rằng hiệu quả của công việc bao giờ cũng điều quan trọng nhất.
Tấn: Em hoàn toàn cảm thông với sự lo lắng công việc của anh Năm. (Tấn lái câu chuyện sang một hướng khác, vì hình như Tấn cũng đánh hơi thấy một cái gì đó khá quan trọng sắp xẩy ra đối với mình) Anh Năm là thủ trưởng mà anh Năm còn nói được những lời bình tĩnh, còn thằng Châu, nó là cái thá gì mà dám nói những lời góp ý của em là phá nó. Chính nó đang nuôi ý đồ phá anh Năm.
Năm Lê: Cậu đừng nói vậy
Tấn: Em nói thiệt đó, nó là con nít, háo thắng, ngựa non háu đá
Năm Lê: Cậu cần đại lượng hơn, bởi vì công trình Chim Xanh đã hoàn thành, chúng ta đã thí nghiệm thành công một phương án làm việc mới, một phong cách làm việc có hiệu quả. Là một chuyên viên kinh tế, tôi nghĩ là cậu cũng coi trọng chuyện này. (Tấn lắng nghe một cách chăm chú, nhất là khi Năm Lê coi trọng việc Tấn là một chuyên viên kinh tế). Tổng cục đưa cậu vào đây chi viện cho tụi mình. Thời gian cậu tìm hiểu công việc cũng tạm ổn, ban giám đốc tính giao công việc cụ thể cho cậu.
Tấn: (hoan hỉ) Thưa anh Năm, lúc nào em cũng sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ các anh giao.
Năm Lê: Mình định giao cho cậu làm giám đốc xí nghiệp xây dựng của công ty.
Tấn: (ngạc nhiên) Xí nghiệp xây dựng nào, anh Năm?
Năm Lê: Công ty cần phải thành lập xí nghiệp xây dựng để đảm nhiệm các công trình xây dựng cơ bản trên cơ sở Ban quản lý công trình mà Châu đang phụ trách. Chúng ta cần phải tự sửa chữa và xây dựng mới các công trình, bởi thời gian tới việc khoan thăm dò sẽ đẩy mạnh, chuyên gia các nước sẽ tới nhiều.
Tấn: Em hiểu
Năm Lê: Mình chỉ còn băn khoăn có một điều.
Tấn: Điều gì vậy, anh Năm?
Năm Lê: Cậu với thằng Châu, mới làm việc đã đụng nhau.
Tấn: Thưa anh Năm, nó là em út, em chấp nó làm gì
Năm LÊ: Nó sẽ làm phó cho cậu
Tấn: Em có thể lái được nó mà anh Năm
Năm Lê đứng dậy, quay người nhìn ra cửa sổ, biển ngay dưới chân anh bao la trước mặt anh:
- Cậu lại đây, nhìn mà xem…
Tấn bước lại bên cửa sổ, tâm hồn đối thoại với nhau.
- Biển chứ có gì lạ đâu?
- Sao lại không lạ, lạ lắm chứ, ngày nào mình cũng đứng ít phút ở đây, cũng nhìn ra biển cả.
- Chẳng lẽ anh thấy như vậy không nhàm chán sao? Em mới tới thành phố biển này ít ngày, mà nghe tiếng sóng biển đều đều thật là ngán ngẩm. Vậy mà anh lại mê nó?
- Tiếng sóng biển, cậu chưa nghe được nó đâu. Cứ nghe đi rồi sẽ thấy nó nói gì với cậu. Chừng nào chưa nghe được tiếng sóng biển thì chừng đó tâm hồn cậu chưa phóng khoáng được đâu, những ý nghĩ nhỏ nhen sẽ luôn đầy đọa cậu.
- Em không tin, làm gì có ngôn ngữ con người trong tiếng sóng biển ấy.
- Vậy hả? Vậy thì cậu hãy tập nghe đi, mình khuyên cậu chân thành đó. Hãy tập nghe rồi sẽ hiểu nó nói gì với cậu. Đã khi nào nước mắt cậu tự trào ra chưa? Chưa à? Vậy thì cậu hãy đứng trước biển lúc bình minh hay buổi hoàng hôn cũng vậy. Cậu sẽ được biển phả lên mặt một thứ gió kỳ lạ lắm, hơi mằn mặn, nhưng thắm thiết, gió tới cởi cho cậu những u sầu đó, rồi cậu sẽ thấy biển nhân hậu như thế nào, khi những con thuyền dân chài đậu sát vào nhau, tiếng gọi nhau í ới, và trẻ nhỏ khiêng những giành cá thật nặng trong những gương mặt hân hoan. Chưa hết đâu, lúc hoàng hôn cậu sẽ thấy biển lặng lắm. Biển ở đây những ngày nào tấp nập tầu thuyền, vậy mà bây giờ vắng vẻ. Vắng tầu, thuyền, hình như biển rộn hơn, biển cô đơn đó cậu. Những lúc đó, nước mắt tự nhiên ứa ra, ở trong cuộc đời cũng vậy cậu ạ, không hòa nhập mình vào mọi người thì mình sẽ cô đơn.
- Em không cho là như vậy, em không cần phải có nhiều bạn bè, một vài thôi cũng đủ, còn như để hòa nhập với tất cả, thì chính mình sẽ biến mất, chẳng ai còn nhận ra mình nữa.
- Thì cậu cứ đuổi theo con sóng mà nhìn, cậu chính là một con sóng đấy, nhưng chẳng phải sóng của cậu hòa vào giữa mênh mông sóng đó sao.
- Anh đã triết lý không tồi nhưng cuộc đời là cuộc đời chứ cuộc đời không phải là biển.
Năm Lê đưa mắt nhìn đi chỗ khác, anh tránh cả cái nhìn của Tấn, tránh cả cái nhìn của biển. Anh sẽ có lỗi nếu để cho những đối thoại tâm hồn của một con người không hề hiểu biển như Tấn lại nói vọng vào biển.
Lạ thiệt, tại sao nó lại không yêu biển mới được chứ, không yêu biển thì nó tới đây làm gì? Mình đã ngoài 50 rồi, chỉ còn ít năm nữa là về hưu, từ nay tới đó, mình đóng góp tất cả sức lực, chỉ mong sao, lấy được dầu từ dưới biển lên. Như thế có nhắm mắt cũng toại nguyện. Những năm dài, cầm súng đi đánh giặc, mình ước mơ tới ngày hôm nay, con người ta sinh ra đâu phải để cầm súng, mà là để tạo dựng hạnh phúc. Đất nước này có dầu, cuộc sống của mỗi con người sẽ đẹp đẽ hơn. Ý nghĩ hình thành bất chợt, vì thế anh thấy lòng dịu lại.
- Tấn ạ, mình không ngờ, những năm cuối đời lại được công hiến cho sự nghiệp dầu khí
Tấn rạng rỡ, ình như câu đối đáp của anh là thật lòng.
- Thưa anh Năm, cũng vì sự nghiệp dầu khí mà em thu xếp mọi chuyện gia đình để tới đây với anh.
Năm Lê cười khà khà.
- Mình cũng vậy, nhớ bả, nhớ sắp nhỏ lắm. Nhưng tiếng gọi của biển mạnh hơn.
- Em hiểu…
- Chúng ta sẽ có lỗi, nếu để những suy tính nhỏ nhen, ti tiện che mờ và làm vẩn đục những việc làm tốt đẹp của chúng ta. Cậu còn trẻ hơn mình, đường đi của cậu còn dài hơn mình, rồi đây, chính các cậu sẽ là ngưòi đảm nhiệm cnhững công việc nặng nề của thành phố dầu này.
Năm Lê quay người ngược lại, một tay anh vuốt mặt, vầng trán hơi nheo, những ý nghĩ tự đáy lòng vang ra làm xao động chính trái tim anh. Anh choàng tay qua vai Tấn, kéo Tấn cùng ngồi xuống ghế.
Anh đã nói với Tấn tất cả những suy nghĩ của cá nhân mình về Tấn. Việc anh quyết định đề bạt Tấn là giám đốc xí nghiệp xây dựng không phải không va đụng với nhiều ý kiến khác, không phải anh em ghét bỏ Tấn, mà vì anh em, chưa hiểu Tấn, chưa trực tiếp làm việc với Tấn, ở Tấn chỉ mới thấy những lời nói, những lý thuyết, những dự định. Năm Lê thực sự cũng chưa hiểu Tấn nhiều, nhưng quá trình công tác, quá trình được cơ quan Tổng cục đánh giá, và nhất là bậc lương chuyên viên của Tấn. Hay nói cách khác là mời Tấn nhập cuộc. Anh rất muốn qua công việc, Tấn sẽ thi thố, sẽ đóng góp, Tấn chừng như cũng hiểu điều đó. Mới chân ướt, chân ráo tới đây, mà đã được bổ nhiệm ngay làm giám đốc thì đó cũng là một bước nhảy vọt nói theo thuật ngữ gọi bằng đốt cháy giai đoạn.
Năm Lê như đọc được những suy nghĩ đó của Tấn qua ánh nhìn. Nhưng anh thận trọng căn dặn Tấn cũng là căn dặn chính mình.
- Có tình yêu sự nghiệp dầu khí không chưa đủ đâu Tấn ạ. Phải có một suy nghĩ mới trong công việc, mạnh dạn sáng tạo, mạnh dạn chịu trách nhiệm và quan trọng là phải có tấm lòng đại lượng, tin yêu những người cấp dưới của mình.
Họ chia tay nhau, Tấn hồ hởi trở về. Năm Lê vẫn ngồi lặng nơi ghế. Lòng anh lại dội lên tiếng vỗ đều đều của sóng. Thời gian không chờ đợi, không dẫm chân một chỗ. Mái tóc mỗi ngày lại thêm những sợi bạc. Mình có thể làm việc một cách bình thường, làm việc với tư cách của người điều hành bộ máy, như vậy, mọi chuyện sẽ đơn giản, nhẹ nhàng hơn với mình. Nhưng làm giám đốc kiểu đó, thì ai làm chẳng được. Bởi lẽ các bộ phận nghiệp vụ giúp việc, mình chỉ cần chỉ huy sao cho khớp, điều phối sao cho hài hòa, và sau chót là hội họp đầy đủ. Năm Lê khẽ nhếch mép cười. Mình không phải loại giám đốc như vậy. Tư Lịch cũng không như vậy. Mình muốn lao vào giữa xoáy lốc của khó khăn mà tìm sự bình lặng, tìm sự đẹp đẽ, mà tiến tới. Sóng biển vẫn vỗ đều đều. Anh hiểu rằng đó là tiếng đập của trái tim biển, cũng như trái tim người, suốt đời chỉ đập đều đều một nhịp mà có xưa cũ, có nhàm chán bao giờ. Nhưng giữa biển và con người có sự khác nhau lớn lao, đó là trái tim con người đi đánh thức trái tim biển. Năm Lê tự bằng lòng với sự so sánh xem ra không khập khiễng của mình.

Chương 7
Cơn choáng của tính cách
Tum đánh máy

Việc Tấn được đề cử làm giám đốc xí nghiệp xây dựng làm cho Châu hơi choáng. Không phải điều này anh bất ngờ, bởi việc đề bạt cán bộ bây giờ hình như đã thành thói quen từ lâu rồi, nếu không nói là công thức và viết thành văn bản. trước hết với người cán bộ, sự xem xét đầu tiên là phải đảng viên chưa, đả có thành tích gì qua hai cuộc khán chiến chống Pháp và chống Mỹ. Không ai phản đối những nghi nhận công lao đó. Nhưng tấm thẻ đảng và những huân chương đã trở thành những đánh giá bất di bất dịch. Người đảng viên gần như có đặc quyền trong mọi công tác lãnh đạo. Vì thế, nhiều đảng viên đã ngủ trong đảng và họ chẳng cần vận động chút nào chất xám, nghị lực và thậm chí cả lao động vào sự nghiệp chung. Đấy là chưa nói tới nạn bè phái cơ hội nặng trịch như những hòn đá tảng và chằng chịt như mạng nhện. Người có tài năng chân chính không hội đủ những tiêu chuẩn có tính tiên quyết đó thì chẳng bao giờ có thể bén mảng tới một chức vụ dù rất nhỏ.
Tội nghiệp cho sự nghèo nàn và bảo thủ của một số người lãnh đạo. Và bi kịch là họ hưởng mãi đặc quyền đó. Thậm chí cả đến tuổi 60 cũng chưa là cái mốc để họ tự kết thúc cái chức vị mà họ đảm nhiệm. họ dằng dai, ù lỳ kéo thêm ngày nào hay ngày ấ trên cái ghế của mình, để tiếp tục khẳng định quyền lực.

Tấn vẫn đang thao thao bất tuyệt những điều gì đó, Châu chưa định thần nghe, mà đầu óc vẫn lan man trong suy nghĩ của mình. Lẽ ra mình phải làm giám đốc xí nghiệp, đó không chỉ là mong muốn của mình, mà còn là lẽ công bằng vì mình là người đặt những viên gạch đầu tiên cho xí nghiệp. Vậy mà rút cuộc mình chỉ là phó. Anh ta la chuyên viên, cao hơn mình hai bậc lương đó là những gì chứng tỏ anh ta tài giỏi hơn mình. Mình đâu có ai nâng đỡ, mình đâu có ô dù, ngọai trừ những người thợ đã từng làm việc với mình, hiểu mình. Nhưng đáng tiếc là họ chẳng thể bỏ cho mình một lá phiếu để bầu giám đốc.

- Mình xin nhấn mạnh với cậu, sự nghiệp phục vụ dầu khí là một sự nghiệp vô cùng lớn lao, vô cùng quan trọng, vì vậy chúng ta cần thiết phải làm ăn một cách bài bản, vừa có trước mắt, vừa có lâu dài. Nói cách khác là biết đầu tư chiều sâu…

Cũng có thể mình là con người nhỏ nhen, tầm thường, mình là con người ích kỷ, ganh ghét. Hãy nhìn nhận anh ấy trên phương diện vô tư, không thành kiến. Dù sao anh ấy cũng làm công tác quản lý kinh tế nhiều năm, đã có những đóng góp đáng kể, đã là một chuyên viên, còn mình, vốn liến chưa có gì…

- Ngày hôm nay chỉ mới có chuyên gia cac nước tư bản: Canada, Tây Đức, Ý. Nhưng mai này, khi tìm thấy dầu, chúng ta là một cô gái đẹp, nếu không muốn nói là rất đẹp, cả thế giới sẽ hướng về chúng ta, khi ấy thành phố này sẽ là siêu thành phố…

Châu hơi nheo mắt. Những kiến thức này va đập vào anh coi bộ không đột ngọt. Ngày nào mình cũng nghe những viễn ảnh này, nghe một lần còn lọt tai, nghe tới lần thứ hai, thứ ba thì quá nhàm chán. Hay là anh ta mang những kiến thức này ra để hù dọa mình? Và cũng có thể đây là một cuộ tra tấn, mỗi ngày ảnh tra tấn mình một ít, tra tấn bằng những kiến thức rất sách vở của anh ta.

- Xí nghiệp chúng ta sẽ mở ra một triển vọng to lớn mà người khai sơn phá thạch sẽ là tôi với cậu, vì vậy chúng ta cầp phải rất bài bản, - Tấn đột ngọt cao giọng, - Cậu có nghe các chuyên gia kinh tế lỗi lạc nhận định như thế nào không?

Lẽ ra Châu chỉ lắc đầu, nhưng không hiểu sao anh không kịp mím môi lại, cái lưỡi đưa đẩy, phun ra lời châm chích, nhưng tất nhiên là trong cao hứng Tấn không nhận biết.

- Tôi ít dip tiếp xúc với các chuyên gia kinh tế.

- Đó là một thiệt thòi lớn, - Tấn an ủi, và sự cao hứng bốc đầy trên khuôn mặt, - Họ nhận định về phong cách quản lý kinh tế ở ba miền như thế này cậu ạ. Sách vở thì miền Bắc, nguyên tắc thì miền Trung, lung tung là Nam Bộ.

Châu bật cười:

- Tôi bất ngờ về nhận định của anh. Thì ra chúng ta là thành phần quản lý lung tung.

Tấn vẫn chưa buông dòng suy tư đã bắt đầu lung tung của mình, anh hùng hồn giảng giải:

- Câu đúc kết đó có cơ sở đấy. – Anh đột ngột nghiêm giọng như đang nói tới một điều quan trọng. – Đúng là chúng ta có lung tung thật. – Rồi khẽ thở dài, - Mình mới vào đây công tác mà đã thấy lung tung rồi, nặnh nhất là việc quản lý kinh tế ở công trình Chim Xanh.

Châu sững người, thì ra anh ta nói vòng vo mọi điều để dừng lại ở điểm này. Công trình Chim Xanh. Châu nghĩ, mình thấy mọi việc ở đây tốt hơn bao giờ còn anh ta thì khó chịu, tức tối. Vì sao mới được chứ? Chẳng lẽ chỉ có một mình anh ta biết quản lý kinh tế.

Tấn vẫn bất chấp những suy nghĩ đang hiện ra bằng hình ảnh trên gương mặt Châu.

- Cũng may là lúc đó chúng ta chưa chính thức có xí nghiệp xây dựng. Bây giờ có xí nghiệp rồi, mình không cho phép phát sinh bất kỳ sự vi phạm nào. – Anh bổng hoan hỉ ra mặt. – Mình mới làm việc bên xây lắp, họ nồng nhiệt bắt tay hứa hẹn liên kết chặc chẽ với chúng ta.

Châu cười trong long. Bây giờ anh là giám đốc, tôi chỉ là phó, mà theo cách nghĩ của anh, tôi là người giúp việc, vì thế, anh muốn làm gì, tùy anh. Nếu linh cảm của tôi không nhầm thì anh chỉ là cái thùng rỗng. khốn nạn, bây giờ biết bao nhiêu cái thùng rỗng đang tung hoành, chúng làm rối mù xã hội và bi kịch thay, còn nhiều người tin là trong cái thùng rỗng đó chứa bao nhiêu điều lớn lao, vĩ đại. Loại bỏ sự ganh ghét, lọai bỏ những thành kiến nhỏ nhen, thì trong tôi vẫn còn sự nghi ngờ về tất cả những gì cần phải có ở một người cấp trên của mình.

- Cậu đồng ý là cách làm việc của mình bài bản không?

Một cảm giác nước chua tứa ra từ các chân răng. Đó là dấu hiệu đầu tiên của sự nhộn nhạo trong ruột và sau đó nếu thần kinh không vững vàng, không đè được luồn hơi tanh đang dâng lên cổ, thì chắc chắn phải ói. Câu nói của Tấn gây cho Châu một cảm giác đúng như vậy. những điều Tấn đưa ra đã quá xưa cũ , nhàm chán đến nỗi người ta không chịu đựng nỗi. Vậy mà anh ta dương dương tự đắc cho rằng những hoạch định đó là bài bản.

Có tiếng gõ cửa. Tấn quay ra rất nhanh và tiếng “mời vào” đầy quyền uy cũng vang ra liền sau đó.

Thanh hiện ra nơi cửa:

- Xin lỗi, tôi muốn gặp anh Châu.

- Vào đây, - Châu cười như gặp một cứu cánh, - Chúng tôi đang nói chuyện phiếm kiến trúc sư ạ.

Tấn nheo mắt nhìn Châu. Cái nheo mắt ngụ ý: Sao lại chuyện phiếm. Và những nếp nhăn trên trán Châu còn đưa anh đi tới những bực dọc xa hơn nữa. Thằng này chưa đủ tư cách làm phó giám đốc. Nó coi những luận bàn như thế mà là chuyện phiếm. Nó không thể tiến xa được. Bởi lẽ, nó không lắng nghe những điều mà các đàn anh của nó phải trả bằng giá rất đắc mới thu hoạch được.

Châu chỉ tay chiếc ghế trước mặt ra hiệu cho Thanh ngồi. Châu rót ly nước và câu giới thiệu xuê xoa:

- Đây là anh Tấn, giám đốc xí nghiệp, người mà mình đã có dịp nói với Thanh.

- Tấn ngả đầu kiểu cách. Cái ngả đầu có làm Thanh bối rối, vì vậy câu nói của Thanh cũng trở nên khách sáo:

- Hân hạnh được cộng tác với anh. – Nhưng vốn là con người của công việc, nên Thanh hướng về phía Châu và vào đề ngay, - Toàn bộ công việc anh nhờ tôi, tôi đã hoàn thành, tôi muốn biết khi nào tôi có thể trình bày?

Châu hơi bất ngờ vì Thanh đã hoàn thành quá sớm khối lượng công việc mà Châu nhờ. Theo tính toán của Châu, Thanh chỉ có khả năng hoàn thành nó nhanh nhất là một tuần nữa. Nếu biết Thanh hoàn thành sớm, thì Châu đã chủ động đến với Thanh, không để Thanh phải tới tìm.

Xin phép anh Tấn, tôi đưa kiến trúc sư qua phòng tôi.

- Tấn cười như là hiểu tất cả:

- Nếu là công việc riêng thì tôi không dám giữ. Còn nếu là công việc chung thì các anh có thể trình bày ngay tại đây, tôi xin được nghe luôn,

- Tất nhiên là chẳng có chuyện gì riêng tư. Mời kiến trúc sư.

Thanh trải bản đề án thiết kế xuống bàn. Anh không để ý tới cảnh vẫt xung quanh, thậm chí không để ý tới sự chăm chú của Tấn tới mức nào, với cây bút chì trong tay, anh chỉ từ từ các đường vẽ theo cặp mắt theo cặp mắt đang nhìn chăm chú của Châu.

- Đây là quy hoạch tổng thể toàn khu. Cụm dưới chân Núi Lớn tôi gọi là cụm A, cụm dưới chân Núi nhỏ tôi gọi là cụm B. Cụm trung tâm thành phố tôi gọi là cụm C. Cụm khu vực bãi sau tôi gọi là cụm D…

Tấn sỗ sàng cắt ngang sự say sưa của Thanh.

- Châu à, cậu nhờ kiến trúc sư làm chuyện này mà sao tôi không hay?

- Khi ấy chưa có xí nghiệp. Tôi đã xin ý kiến chỉ đạo của anh Năm Lê.

Vậy hả? thì ra là công việc của ban quản lý công trình.

- Tôi có thể trình bày tiếp?

- Thanh cứ nói

- Khoang, - Tấn dằn giọng, - Tôi nói thế này để khỏi mất thơi giờ của kiến trúc sư. Xí nghiệp sẽ lưu ý tới những đóng góp của anh để hoàn chỉnh quy hoạch tổng thể mà tôi đã nhờ xí nghiệp xây lắp họ thiết kế.

- Vậy là sao anh Châu? Anh nói với tôi là anh nhờ tôi thiết kế…

- Đúng như vậy, cho tới phút này tôi cũng không thay đổi ý kiến.

- Đó là công việc của cái thời ban quản lý công trình, - Tấn cười, - Còn bây giờ đã tiến lên xí nghiệp . Chúng tôi cần phải làm ăn có bài bản. – Khẽ đưa mắt nhìn bản thiết kế, rồi với Thanh an ủi, - Anh cứ để lại bản thiết kế cho chúng tôi, chúng tôi sẽ thanh toán tiền thiết kế phí cho anh.

Thanh lặng lẽ cuộn bản thiết kế lại, giọng nói lạnh và khô:

- Thưa ngài giám đốc, khi anh Châu nhờ tôi việc này tôi không đặt vấn đề tiền bạc.

Nói rồi Thanh gật đầu chào Châu. Lặng lẽ bước ra. Châu hơi choáng về cách nói của Tấn và càng choáng hơn nữa về cách xử trí điềm tỉnh của Thanh. Khi anh chợt nhận ra là Thanh đã ra tới gần cửa. Anh gọi theo:

- Thanh, nghe mình nói này…- Nhưng đã không kịp vì cánh cửa phòng đã khép lại. Anh giận muốn phát điên. Nhưng cố nén vì anh hiểu rằng giận quá mất khôn. Anh bình tĩnh ngồi xuống chiếc ghế trước mặt Tấn, - Anh có muốn biết tôi nghĩ về anh như thế nào không?

Tấn giả lả với nụ cười ngượng ngập:

- Tôi biết cậu không bằng lòng về cách cư xử của tôi. Mọi con đường đều dẫn đến La Mã, tốt hơn hết là cứ nên nói thẳng để người ta khỏi thất vọng.

- Tôi rất xấu hổ về anh, - Châu biết là mặt mình đỏ như lửa vì anh cảm thất tất cả lửa trong long đã bốc lên mặt. Anh lắng một chút để lửa nguội dần, - Chúng ta là những người cách mạng, chúng ta đã nói bao nhiêu lơi đẹp đẽ về anh chị em trí thức cũ, chúng ta hằng muốn xóa đi trong lòng họ những mặc cảm tự ti, cuốn họ nhập cuộc với chúng ta. Nhưng khi chúng ta thức được tâm hồn họ dậy, họ bước cùng chúng ta những bước đầu, thì những người như anh lại làm cho họ chới với, chẳng thể hiểu cách mạng là thế nào. Chúng ta không nên nói một đàng làm một nẻo, nói những lời hoa mỹ, nhưng hành động thì ngầm chứa những thủ đoạn xấu xa. Tôi là người cộng sản, tôi không muốn nói dối, và cũng không cho phép kẻ nào lừa bịp. – Châu đứng dậy, - Kể từ giờ phút này, anh coi như không có tôi trong xí nghiệp.

Châu xoay người, định bước ra, thì Tấn đã nắm lấy tay giữ lại.

- Cậu bình tĩnh nghe mình nói này.

- Anh nói đi

- Mình cũng là đồng chí của cậu. Chúng ta là những người làn nên lịch sử và đang xây dựng lịch sử, chúng ta đã đổ máu quá nhiều để có ngày hôm nay, vì thế chúng ta không được phép vì một chút yếu lòng mà lơ là cảnh giác cách mạng.

- Anh còn nói gì nửa không?

- Mình biết cậu không bằng lòng khi cấp trên điều mình về đây làm giám đốc. Nếu không có mình, mọi chuyện đối với cậu dễ dàng hơn.

- Anh cho rằng tôi cay cú vì bị cướp mất chức giám đốc?

- Mình thương cậu lắm. Tổng cục chi viện mình vào đây để giúp các cậu xây dựng lực lượng, khi nào mọi việc tốt đẹp, mình sẻ bàn giao lại cho cậu.

- Bụng anh nghĩ toàn điều xấu nên miệng anh thót ra tòan những lời bỉ ổi.

Tiếng gõ cửa đã cứu họ ra khỏi tình trạng nói với nhau bằng những lời nhem nhút nhất. với những lời nói này, họ không thể nhìn mặt nhau, trừ phi cả hai chẳng kẻ nào có chút liêm sỉ. Cô Lan, thư ký của Năm Lê bước vào:

- Chú năm mời anh Tấn lên làm việc gấp.

Câu nói khi nãy của Châu có làm cho Tấn sựng người, giận và uất, nhưng lúc này trạng thái tình cảm của Tấn lại như không, thản nhiên như chẳng có gì xẩy ra cả.

- Có chuyện gì mà gấp vậy, cô Lan?

- Hình như có chuyện quan trọng lắm

- Tôi đi ngay đây.

Tấn thu xếp rất nhanh những sổ sách giấy tờ trên bàn nhét cả vào chiếc cặp da to cài bằng hai ổ khóa. Lúc bước ra, anh vòng ra sau lưng Châu, vỗ nhẹ bàn tay lên vai Châu:

- Mình chỉ mong cậu bình tĩnh, chúng ta sẽ trở lại chuyện này sau.

Tấn ra rất nhanh, Lan cũng tính theo ra, nhưng Châu gọi lại.
- Cô có thể vui lòng chờ tôi một lát được không?

- Có chuyện gì vậy anh?

- Chuyện quan trọng của đời tôi

- Đàn ông các anh chuyện gì cũng quan trọng.

- Đàn bà thì không sao?

- Tụi em quan trọng có mức độ. Anh lẹ lên, có thể chú Năm gọi em.

- Mười phút, quan trọng mức độ mà.

Châu ngồi xoay người vào bàn giấy, lấy trong ô kéo tờ giấy hí hoáy viết. Lan vừa nhìn Châu viết vừa lắc đầu. Cô đã đụng đầu với con người này vài lần rồi. Nóng như lửa và dữ như cọp. Nhưng chỉ giây phút ấy thôi, sau đó anh lại hiền và dể thương như cây đàn. Đối với phụ nữ và các cháu nhỏ, tính anh rất dể gần, anh chăm lo cho từng người một, vài bông hoa cho cô gái trong buổi sáng đẹp trời, vài cái kẹo cho cháu nhỏ trong một chiều chủ nhật. Vì thế, cái nóng bức của anh vẫn được mọi người bỏ qua với sự châm chước thái quá.

Cô và Châu không có cảm tình riêng gì với nhau, nhưng cô cảm thấy ở con người này một sự tin cậy, dù cô không chứng minh được. Chính vì niềm tin cậy vô hình ấy, mà cô buộc miệng nó cho Châu nghe điều quan trọng mà cô vừa nghe lõm được trong phòng Năm Lê.

- Anh Châu ạ, em nghe nói các đoàn chuyên gia tư bản không thỏi thuận được các điều kiện thăm dò của chúng ta, đã rút quân.

- Sao? cô nói sao? – Châu ngẩng đầu lên, rõ ràng là nguồn tin mà Lan vừa cung cấp đã đánh rất mạnh vào dòng tư duy thường trực của Châu.

- Chú Năm triệu tập hội nghị gấp để phổ biến chuyện đó.

Châu thẩn thờ. Thế là họ rút. Công việc thăm dò dầu khí đành phải bỏ dở sao? Đau lòng quá. Thì ra, những bất đồng ở đâu cũng có, hoàn cảnh nào cũng xảy ra. Tại sao người ta không tìm được một tiếng nói chung? Dầu đang là niềm hi vọng của cả nước. Mình cũng vì niềm hi vọng đó mà về đây làm việc. Châu thở dài. Anh ngẫm tới hoàn cảnh và những ý định hiện tại của mình, khi nãy anh còn sợ đó là những suy nghĩ bồng bột, nhưng bây giờ nó đã hình thành vững chắc trong quyết định của anh. Anh sẽ bỏ công việc ở đây về nhà với vợ. Bỏ công việc lúc này anh cũng đõ dằn vặt, vì dù sao công việc thăm dò dầu khí cũng bị ngưng trệ. Anh cầm bút cúi xuống, ký vào lá đơn, vừa mới viết xong.

- Cô chuyển dùm tôi lá đơn này cho anh Năm. Nhân tiện cũng tạm biệt cô luôn, mai tôi đi Sài Gòn.

- Anh nghỉ phép à?

- Không, tôi nghỉ luôn.

Anh vừa nói, vừa đưa Lan ra cửa. Lan bàng hoàng chưa hiểu anh nói thật hay nói đùa. Trên miệng cô vẫn ngỡ ngàng nụ cười. Lan đi rồi, anh khép cửa lại, ngồi vật xuống ghế, mồ hôi toát ra nhễ nhại, từ trán chải dài xuống má, rồi rơi xuống trang giấy trắng tinh

Chương 8
Cửa sau
Bebebongbong đánh máy

Bỗng nhiên thế giới của My My thu gọn lại trong khuôn khổ biệt thự Cẩm Vân. Ngoài bờ rào đã là thế giới khác, gần như không liên quan gì tới cuộc đời cô.

Còn xa nữa là bãi biển và biển cả cô chỉ có thể nhìn thấy bằng mắt. Má cô cấm cô không được bước chân ra khỏi cửa. Và tất nhiên là cô không thể ra với thế giới bên ngòai được, vì cửa lúc nào cũng im ỉm khóa và mắt bà Cẩm Vân chẳng lúc nào rời ổ khóa đó cả.

Má cô muốn cô phải quên đi tất cả những gì liên quan đến Thanh. Theo bà thời gian sẽ làm cho cô nguôi quên tất cả. Xa mặt, cách lòng. Bà Cẩm Vân tin là khi con gái bà sẽ quên hình bóng người mà cô thương mến. Nhưng nếu như chuyện này xảy ra ở thế kỷ trước có tác dụng. Đằng này đã sắp sửa bước sang thế kỷ thứ hai mươi mốt, con người đã bay lên vũ trụ, đời nào con người chịu cầm tù trong bốn bức tường. My My rất thương mẹ, đó là bản tính từ nhỏ của cô. Cô không muốn làm một việc gì đó, dù rất nhỏ, để mẹ cô buồn phiền. Do vậy, những ngày đầu cấm cung trong phòng, cô ngồi họa lại tấm hình Thanh để nguôi quên Thanh. Những lúc như thế này, cô rất giận mình tại sao không xin Thanh một tấm hình kỷ niệm. Cô vẫn chủ quan rằng với năng khiếu hội họa của cô, hình bóng Thanh đã in vào tâm tưởng của cô sâu đậm đến nỗi, cô chỉ cần cầm cọ là đã có thể vẽ nên Thanh. Nhưng tới lúc cầm cọ, cô mới hiểu là cô chưa thể làm được điều đó. Những nét vẽ hiện lên nhợt nhạt. Vì vậy nỗi nhớ cứ cồn cào, cháy bỏng trong cô.

Mỗi ngày, cô chỉ ra khỏi phòng vào ba bữa ăn, Má cô cũng không nói với cô điều gì. Gương mặt má vẫn rất lạnh và nghiêm khắc. Ngay cả việc cô chỉ ăn hai chén cơm, má cũng không bằng lòng. Phải ăn ít nhất ba chén, dù no cách mấy cũng phải ăn, đó là biện pháp để giữ gìn sức khoẻ. Cô chán ngấy những điều luật hà khắc ấy, nhưng cô vẫn răm rắp tuân theo vì cô sợ làm phật ý má. Má đã hy sinh cả đời để nuôi cô, bao nhiêu người dạm hỏi má kể từ ngày ba chết, nhưng má vẫn không chịu ai, My My hiểu rằng, cô chính là hàng rào chắn cuối cùng mà má không thể vượt qua. Vì thế My My không dám làm điều gì chống lại lời má. Cô ngậm nỗi đau khổ thơ ngây ở miệng trái tim.

Nỗi đau khổ của MY MY chỉ có chi Hai và chiếc gương nơi bàn trang điểm là hiểu được. Chị hai có hiểu, thì phận người giúp việc, chị không thể tự tiện vào phòng My My chia xớt nỗi tâm tình. Nhưng mỗi cử chỉ, mỗi ánh nhìn của chị đều gây cho My MY cảm giác là chị đang chia xớt nỗi khổ của My My. Còn chiếc gương nơi bàn trang điểm, My My cảm thấy nó như buồn cùng với My MY. Gương mặt My My soi vào đó trở nên xấu hơn, cô đơn hơn. Những lần này My MY thay quần áo, tự ngắm mình, thay vì hát lên một bài ca nào đó về sự đẹp đẽ của thân thể mình, thì My MY lại rũ xuống, rồi lại cởi quần áo ra. My MY chẳng còn thiết trang điểm gì nữa. My My chỉ mặc váy ngủ và nằm dài trên giường với chiếc gối ôm trong lòng than thở.

Mọi ngày, bữa trưa nào, má cũng chờ cho My My vào phòng khép cửa lại, má mới ung dung về phòng mình. Không hiểu sao trưa nay, má rời bàn sớm hơn My My. My My cầm quả chuối trong tay chậm chạp bóc vỏ và uể oải đưa lên miệng, chị hai đưa mắt ra hiệu cho My My nhích ghế lại gần mình. Chị làm bộ bưng chén cơm lên vừa nói rất nhỏ,
-Sáng nay, cậu đón đường gặp tôi.
-Anh Thanh?
-Cô nói nhỏ thôi kẻo bà nghe thấy. Cậu cố ý đón đường tôi, tôi cam đoan như vậy, vì khi tôi đi ngang, cậu chờ ra và nói: Tôi chỉ lo không gặp được chị Hai.
-Ảnh có hỏi thăm tôi không?
-cô này mới lãng, bộ cậu nhớ tôi hả? Cậu có nhờ tôi chuyển cho cô lá thư, tôi để dưới chiếc đồng hồ reo đó, lát nữa cô lại mà lấy. tội nghiệp hình như cậu ốm hơn.
-Ảnh ốm thiệt sao?
-Nước da thì vẫn đẹp vậy, nhưng có vẽ hốc hác, hai mắt trũng sâu, chắc là mất ngũ…Tội nghiệp cậu, tôi thấy cậu thương cô…
-Ảnh có dặn điều gì nữa không?
-Chắc mọi điều cậu dặn cả trong thư rồi. Nếu cô có điều gì cần tới tôi, thì cô cứ sai. Trưa nay, tôi giặt quần áo, cô làm bộ đem quần áo dơ xuống tôi giặt. Thôi, cô về phòng đi kẻo bà rầy.
-Cảm ơn chị Hai.
My My nói rất nhanh và đứng dậy lại bên chiếc đồng hồ reo, nhìn trước nhìn sau, không có má, lấy phong thư dấu vội vào ngực áo, bước về phòng.

Cô mở phong thư, đầy hồi hộp. Thực đúng là chưa khi nào cô hồi hộp bằng lúc này. Kể cả lần đầu tiên khi cô và Thanh gặp nhau ở nhà học trò của ảnh, nhỏ Mỹ Cầm. Cô thú thực là có choáng trong cái nhìn đầu tiên của anh, nhưng hồi hộp như thế này thì chưa. Rồi tới buổi đầu tiên, khi anh ngỏ lời với cô. Cô im lặng, hơi thở đổ cả ra hai tai, anh kéo cô sát vào mình. Cô run bắn lên. Hơi thở và sự run rẩy ấy đã thú nhận với anh là cô đã yêu. Còn bây giờ, cảm giác lạ lắm. EM THÂN YÊU…
Cô thấy anh hiện ra ngay trên hàng chử, và tiếng nói của anh như vang lên đâu đây, không phải trong lá thư, mà xương thịt sát kề bên cô, như là chiếc gối ôm này vậy, cô ôm riết chiếc gối vào lòng và thả hồn nghe anh nói.
TỐI NAY, EM HÃY LIỀU LÀM NÀNG JULIET LEO TƯỜNG RA NGOÀI CHO ANH LÀ CHÀNG ROMEO ĐƯỢC GẶP. ANH NHỚ EM QUÁ. THÈM ĐƯỢC NÓI CHUYỆN VỚI EM QUÁ..
Em cũng như vậy, anh có nghe em nói gì không? Em cũng nhớ anh lắm, nhớ tất cả những gì mà chúng mình đã có trong nhau, con đường nơi chúng mình đi qua, bãi biển nơi chúng mình ngồi hóng mát, dòng nước biển nơi chúng mình ôm nhau mà tắm. Em nhớ tất cả, còn nhớ nhiều hơn nữ đo. Anh không tin sao? Đừng cười em như thế. anh dựng hình ảnh Romeo và Juliet’ không đúng đâu. đừng nghĩ về em tầm thường như thế, chàng Romeo và nàng Juliet’ từ thế kỷ nào xa lắm mà đã dám vượt qua tất cả mọi trở ngại khó khăn để tới với nhau, vậy mà em, em không tới được với anh. Em không bằng nàng Juliet’ sao anh? Không, em không vượt rào, nhưng bằng mọi cách em sẽ tới với anh. Má bắt em phải quên đi tất cả những kỷ niệm của chúng mình. Nhưng như thế không có nghĩa là má ác với anh và với em đâu. Em đang cố hiểu xem, má làm như vậy để làm gì. Vì em biết má thương em còn hơn cả cuộc đời của má. Và má cũng rất thương anh, nếu má không thương anh, thì má đã ép em lấy Minh, con trai luật sư Đỗ rồi. Em cũng không hiểu vì sao má cứ nhất định bắt em phải rời bỏ mảnh đất quê hương này. Má không muốn em cộng tác với cách mạng. Nhưng má và cách mạng có gì hận thù đâu. một người em của má, mà em kêu bằng cậu Tư, má cũng không bằng lòng cho cậu ra bưng theo cách mạng, thế rồi cậu cũng cứ đi và cuối cùng cậu đã hy sinh. Còn một người em trai nữa của má, má kêu bằng cậu Sáu, đi lính quốc gia đều vô nghĩa, vì họ đã gây ra chiến tranh và bắt má phải chịu đựng nỗi cô chiếc ngày hôm nay. Ngoài chuyện đó má có gì hận thù với cách mạng. Có đúng vậy không anh? Em nghĩ khác. Mọi hận thù dù có cũng phải xóa bỏ. Con người sống với con người phải bằng tình thương yêu nhau, như là em thương anh vậy.
MY MY ƠI, ANH CẦN PHẢI NÓI VỚI EM MỘT CHUYỆN QUAN TRỌNG, QUAN TRỌNG NHƯ LÀ TÌNH YÊU CỦA CHÚNG TA..
Trời ơi, như vậy có nghĩa là anh coi em rất quan trọng trong đời anh phải không? Anh hỏi ý kiến em? Em cảm ơn anh vì tất cả. thể nào em cũng đến, em cũng ở bên anh.
QUÁN DỪA DÌ SÁU, ANH ĐỢI EM Ở ĐÓ, TỪ BẢY GIỜ TỐI..
Bảy giờ tối. Nhưng làm sao em có thể bay ra khỏi căn nhà này được bây giờ? Anh có hiểu cho lòng em không? Cứ nghĩ tới anh là em cảm thấy mình có thể làm được tất cả mọi điều. Nhưng thực tế, em chẳng can đảm như vậy đâu anh. Chỉ riêng về sự can đảm em đã không thể so sánh được với nàng Juliet, mặc dù em đã sống sau nàng bao nhiêu thế kỷ. Má không bao giờ rời ổ khóa của căn nhà này.

Cô đứng dậy, chiếc gương đã mách bảo cho cô, khi cô thấy mình hiện ra trong gương với bộ váy ngủ hơi nhầu. Phải rồi, mình cần thiết phải mang những chiếc áo này xuống cho chị Hai, chỉ có chị Hai mới có thể giúp mình thóat khỏi tình trạng khó khăn này. Cảm xúc mạnh mẽ bồng bột bất chợt đến với cô, cô cởi nhanh hai sợi giây buộc váy nơi vai. Cô mắc cỡ vì thấy mình hiện ra phơi tràn, trắng hồng trước gương. Từ ngày không bước chân ra khỏi phòng cả đến nịt vú cô không buồn mặc. bộ ngực săn đầy mà cô tự chiêm ngưỡng mình trong gương bỗng làm cô đỏ mặt. Cô nhẹ đưa hai bàn tay lên đỡ bầu ngực của mình. Cô tự cười. Em đã không cho phép cặp mắt của anh đậu lại trên nó, phải không anh, cho dù hai đứa mình đi tắm, mắt anh cứ tò mò muốn nhìn ngắm nó.
Rồi nó sẽ là của anh. Cô vội vã xóa hình mình trong gương bằng việc chòang ngay lên người chiếc áo váy khác, bằng loại vải dầy hơn, kín đáo hơn. Rồi cô vội vã cầm những chiếc áo mới thay, chạy ào ra cửa.

Má cô vẫ đang ngồi bất động nơi phòng khách, mắt nhìn ra biển. Hôm nay bả lại không ngủ trưa, như vậy có nghĩa là lòng bà lại có niềm xáo động mới. Cô muốn chạy xà vào lòng má để lại nức nở, lại van xin, lại chia xớt. Nhưng cô không làm được điều đó. Bởi ánh nhìn nghiêm lạnh của má cứ làm cô sợ hãi. Má sẽ đọc ngay được những điều bối rối trong mắt cô và cả tâm sự của cô.
-Chị Hai giặt dùm nghe
Rối cô ngồi thụp xuống gần chị Hai
-Em khổ quá chị Hai ơi, ảnh hẹn gặp em, nhưng em chẳng có cách nào ra cho ảnh gặp cả
-Sao cô không xin phép bà?
-Chẳng đời nào má em cho phép đâu. Chị Hai có cách nào giúp em.
-Hay là chiều nay cô xin phép đi chợ cùng với tôi. Tôi cũng sẽ nói thêm với bà.
-Nhưng ảnh hẹn em bảy giờ tối nay ngòai bãi biển.
-Bảy giờ tối nay thì tôi chịu.
-Trời ơi, chẳng lẽ chị Hai không có cách náo giúp em sao.
-Bà giử khóa cửa trước. Ngay cả khi tôi muốn đi ra ngòai cũng phải xin phép bà mượn chìa khóa. cũng tại cô hết đó, bà cầm giữ cô, cũng cầm giữ luôn cả tôi.
-Có nghĩa là chị Hai…..
-My My mới nói được tới đó, mắt đã rưng rưng muốn khóc.
-Cô đừng làm vậy, bà bắt được la cả tôi. Để tôi nghĩ xem có cách nào khác hơn không. Cậu thật là rắc rối, sao không hẹn cô ban ngày ban mặt, mà lại hẹn bảy giờ tối. à, tôi có cách rồi…
-Chị Hai tuyệt quá, chị giúp em đi.
-Cửa sau.
-Trời ơi, lại cái cửa sau. Chị tưởng ra bằng lối cửa sau dể hơn sao.
-Cô nghe tôi nói đã. Bà không đề phòng cửa sau nên vẫn giao chừng chìa khóa cho tôi, để mỗi tối tôi mở cửa ra ngòai đổ rác.
-Em hiểu rồi. Chị đúng là quân sư Gia Cát.
-Cát với Ngô gì, bây giờ như thế này, tối nay tôi sẽ nấu cơm sớm, cô ăn xong làm bộ đi ngủ, nhớ cài cửa cho chặt, sau đó trèo qua cửa sổ, đúng sáu giờ bốn mươi lăm đi theo tôi ra cửa sau. Cậu hẹn bảy giờ phải không? Mười lăm phút cô có thể tới chổ hẹn được.
-Nhưng em sẽ về bằng cách nào.
-cửa sau. Tôi sẽ chờ cô tới chín giờ. Muộn hơn, tôi đi ngủ, thì cô ráng ngủ ngòai biển, mai bà đánh đòn thì cô ráng mà chịu.
-Em sẽ về trước chín giờ.
-Thôi về phòng ngủ trưa đi.
-Dạ
My MY hôn chụt vào bờ vai trần của chị Hai rồi chạy vụt đi. Có thế chứ, cứ phải có người nhũ mẫu trong nhà thì nàng Juliet mới có đủ sức mạnh để vượt qua tường rào ra gặp chàng Romeo.

My MY không sao ru vỗ được giấc ngủ trưa, cô chỉ mong thời gian trôi thật lẹ. Con người nghĩ mới oái oăm làm sao. Lúc tình yêu bên nhau, chỉ mong sao thờ gian đừng trôi đi để được âu yếm nhau mãi mãi. Còn lúc này, sự chờ đợi sao dài đến thế.

My My lấy tờ giấy vẽ hình Thanh, nét vẽ của cô như mềm hơn, nhuyễn hơn, gương mặt Thanh hiện ra vẻ mệt mỏi, gầy ốm theo trí tưởng của cô. Ảnh nhất định phải vậy, bởi vì ảnh nhớ mình, đã bao nhiêu ngày đêm hai đứa không gặp nhau, ảnh phải ốm là cái chắc. Nhưng chỉ một thóang sau cô lại không hài lòng với bức vẽ. Hình trong tranh có một cái gì đấy chưa phải là chàng. My My xé nát bức hình và lại nằm lăn lên giường. Chiếc gối ôm xiết chặt vào ngực, ép lép xẹp hai bầu vú, ôi, nếu là anh, chính là anh lúc này, thì cô sẽ chẳng tiếc anh điều gì nữa, cô sẽ hiến dâng cho anh tất cả, rồi cơ sự muốn ra sao thì ra. Nhưng không phải là anh, cô nằm ngửa vật ra và khóc tấm tức.
Ngòai phòng khách bà má như nghe thấy tiếng khóc của cô. Thực đúng là không có chuyện gì xảy ra trong căn nhà này mà có thể qua mắt bà được. Bà gọi chị Hai lên.
-Thằng Thanh gửi thư cho nó phải không?
-thưa…
-Chị không có lời gì cả, chị nói đi, nó đã cầu cứu chị giúp nó đúng không?
-Dạ
-Chị cứ coi như là tôi không biết chuyện gì. Chị cứ làm theo ý nó. Tôi chỉ muốn chị nói với nó thế này.
-Thưa bà, tôi sẽ thuyết phục được cổ.
-Tôi hiểu, Chị nói với nó, là bằng mọi cách nó phải nói cho thằng Thanh hiểu là tôi rất muốn chúng nó nên vợ nên chồng, nhưng chúng nó phải nghe lời tôi.
-Thưa bà, tôi sẽ nói.
-Được rồi. Tôi chỉ muốn nó không được đi chơi quá khuya. Chị thức chờ cửa cho nó-Thưa…như vậy có nghĩa là bà đồng ý cho cổ ra khỏi nhà bằng cổng trước.
-Không, cửa sau.
Chị Hai thực sự không hiểu vì sao bà mẹ này lại khắc nghiệt đến thế. Nhưng chị không dám nói thêm điều gì. Chị đi xuống nhà sau, trở lại với đống quầ áo đang giặt dở. Bà Cẩm Vân hài lòng về chị giúp việc không thể hiểu bà đang mưu kế gì với con gái. Cả đến biển mênh mông như thế cũng không thể hiểu được những suy nghĩ của bà. Cho nên mọi ví von về lòng mẹ rộng như biển cả chưa hẳn đã là đúng. Lòng mẹ còn rộng và sâu sắc hơn cả biển. Tiếng sóng vẫn vỗ đều đều, chừng như công nhận chân lý đó.

Chương 9
Cảnh ngộ của Như
Tammy đánh máy

Ở văn phòng Năm Lê ra, Như tản bộ về nhà. Từ văn phòng công ty về khu nhà tập thể chỉ chừng năm trăm thước, anh vẫn có thói quen đi bộ, hơn nữa cũng chưa có tiền mua xe đạp.

Quả thực tâm trạng Như xốn xang: Tin các đoàn thăm dò dầu khí tư bản rút quân mà Năm Lê vừa phổ biến va đập mạnh vào những suy nghì đã quen thuộc của anh. Cuộc đàm phán giữa các bên đổ vỡ, theo Năm Lê, họ ép ta, còn ta thì không thể nhượng bộ.

Chỉ có điều lạ, là trước một tin quan trong như thế, mà Năm Lê và Tư Lịch vẫn tĩnh như không. Ngày mai Năm Lê đi Hà Nội, Tư Lịch điều hành công việc khẩn trương hơn. Anh yêu cầu xí nghiệp xây dựng chỗ Tấn phải gấp rút hoàn thành các thiết kế tổng thể và ký kết các hợp đồng xây dựng, để tiến hành ngay việc tu sửa và xây dựng mới một số hạng mục công trình. Còn với Như, Tư Lịch yêu cầu phải lựa chọn ngay một trong những đề xuất hàng loạt của anh đưa vào thực hiện. Những đề xuất của Như được Năm Lê và Tư Lịch đánh giá cao, coi đó như là những đề xuất có tínnh chiến lược. Như đề xuất liên doanh, liên kết kinh tế với các đơn vị ngoài công ty. Việc đề xuất này sẽ dẫn tới gia đoạn tự chủ về nguồn hàng và vật tư trong kinh doanh và phục vụ theo chức năng của công ty. Khi nãy, Tư Lịch yêu cầu Như tự lựa chọn và làm luận chứng kinh tế cụ thể một công trình, có thể là xí nghiệp sản xuất nước đá, hoặc trại gà, hoặc cửa hàng đặc sản liên doanh với Long An. Cứ theo cung cách điều hành công việc của giám đốc, thì rõ ràng sắp tới nhiệm vụ của công ty còn nặng nề hơn.

Như bước tới chân cầu thang, đã nghe tiếng Quỳnh khóc. Anh rảo chân chạy lại. Quỳnh khóc chừng như đã lâu, nước mắt hoen đầy má, hai mắt mọng đỏ. Con, sao vậy. Anh chỉ kịp thốt lên câu hỏi ngắn, đã nghe dâng đầy trong lòng một cái gì đó ngùi ngùi, tủi tủi. Anh bồng Quỳnh lên, mở cửa, bước vội vào nhà. Quỳnh thôi không khóc nữa, đưa cặp mắt buồn nhìn cha.
- Ba nấu cơm con ăn nghe.
- Con nấu cơm rồi.
- Trời ơi, con của ba giỏi quá. Vậy thì con dọn cơm ra hai ba con cùng ăn nào.
- Dạ.

Quỳnh chạy xuống bếp, lần lượt bưng thức ăn và chén dĩa lên nhà. Như vừa cởi áo vừa nhìn con. Phải chi gia đình anh đừng tan vỡ...

Mới đây, Như có đọc thấy trong một tạp chí, người ta mổ xẻ và định nghĩa hạnh phúc như thế này: Hạnh phúc là cấu thành của bốn yếu tố: Một là phải duy dưỡng được một gia đình êm ấm và thuận hòa. Hai là phải có một niềm say me cho riêng mình và đi với niềm say mê đó tới đích cuối cùng. Ba là phải có một quần thể bạn bè thương yêu nhau, đồng cảm nhau, chia xớt đau khổ và sung sướng cho nhau. Bốn là phải có môi trường để tung hoành sức sáng tạo bản thân. Hạnh phúc đối với Như đã chết ngay từ yếu tố đầu tiên. Và Quỳnh với cái tuổi mười một đã phải chịu nỗi đau của sự có cha mà thiếu mẹ...

Hồi ấy, tuổi hai mươi Sáu, Như cảm thấy mình đẹp như nhân vật trong truyện của Lecmantốp. Một vẻ đẹp hào nhoáng, có sức lôi cuốn. Đã nhiều hình bóng lưới qua mắt anh, mà chẳng hề đọng lại. Lúc nào anh cũng háo hức chờ đợi một cái gì đó vụt sáng như một ngôi sao. Và sự vụt sáng ấy đột ngột xuất hiện, chói mắt anh và trái tim anh đập như trống trận. Giọng nói anh trở nên lúng búng. Và hai tai cứ nóng lên dần. Buổi chiều hôm ấy, mùa thu Hà Nội, gió có vị cốm thơm, tại nhà người ban, Như đã bị Hải hớp hồn.

Hải không thấp, nhưng dáng người đậm nên chiều cao bị kéo xuống. Gương mặt tròn trăng, nụ cườ lúng liếng. Thực ra Hải không phải loại người đẹp như một nhành lan đuôi áo lộng lẫy giữa một cánh rừng. Nhưng cô có cái duyên thầm. Cái duyên của hương thơm, ở lâu trong không gian hương thơm cứ ăn vào da thịt rồi quyến luyến theo mãi, băt người ta không được quên, bắt người ta phải thao thức bồn chồn.

Ôi, nếu con người ta cứ mãi mãi là tình yêu, đừng có cái sự hôn nhân. Bởi nhừng tháng ngày yêu nhau mới đẹp làm sao. Những hò hẹn công viên. Những chuyện trò thâu đêm. Những cái hôn ngọt như nho chín. Lúc nào họ cũng nghĩ về nhau. Họ mơ tưởng tới cả đất bồng lai tiên cảnh, họ như bay cả vào vũ trụ. Không một vật thể gì, một sự kiện xã hội nào mà mắt họ không nhìn thấy sắc hồng rực rỡ của lý tưởng và sắc lam xanh của hạnh phúc. Họ chăm chút cho nhau đến từng chiếc lược chải đâù, từng cây bút viết, từng chiếc khăn mùi soa ướp một chút nước hoa. Họ trân trọng nhau từng cảm xúc, từng kỷ vật và nhớ nhau giận hờn nhau đến nỗi chỉ cần một ngày không gặp nhau là họ đã nhờ bưu điện chuyển đến cho nhau những lá thư tình đẫm nước mắt và những cái hôn. Lúc ấy, nếu có ai hỏi họ: Hạnh phúc là gì? Chắc chắn cả hai anh chị chỉ cần trả lời bằng nụ cười hoặc song ca một làn điệu quan họ: Yêu nhau cởi áo cho nhau…

Họ đã lấy nhau trong hạnh phúc đầy ắp đó.

Người đàn ông với người đàn bà nhập lại với nhau vào cuộc vợ chồng, chính là hai bánh xe đời cần phải quyện vào nhau. Đã là hai bánh x echo hai dòng cha mẹ khác nhau sản sinh ra thì không thể vừa quyện vào nhau đã khớp hoàn toàn. Nếp sinh hoạt mỗi cá nhân. Ý thích mỗi cá nhân. Thói quen mỗi cá nhân. Thêm vào nữa: con cái. Đứa đầu lòng ra đời, cái tã cái lót. Họ chẳng thể mơ mộng với nhau về truyện vũ trụ trăng sao, càng chẳng thể nắm tay nhau dung dăng dung dẻ. Miếng cơm manh áo đã choán toàn phần trong suy nghĩ và tính toán của họ. Chị sinh thêm đứa nữa. Rồi lại đứa nữa. Đang từ thế giới của hai người, chuyển sang thế giới của năm người yêu nhau…

Lạ lùng nhất là cái anh muốn thì chị phản đôí. Cái chị thích thì anh thờ ơ. Chị gặp người bạn cũ ngoài đường, dừng xe lại hàn huyên đôi câu, anh bắt gặp, nghi ngờ dần anh đến chỗ bỏ nhà đến ở nhà bạn mấy ngày. Phải làm vậy cho bỏ ghét. Ngược lại, chỉ cần anh bình phẩm về sắc đẹp của một nữ diễn viên cũng khiến chị nghiêm nét mặt: Lại phải lòng con đó phải không? Anh đùa thêm một câu: Ước gì gặp lại cô âý một lần. Thế là chén dĩa tự nhiên vỡ và chị nằm quay mặt vào tường, tấm tức khóc. Những rạn nứt ban đầu nghĩ cho cùng cũng chỉ thế thôi. Nhưng những rạn nứt cứ lớn dần, cũng như trên tóc đã xuất hiện vài ba sợi bạc và trên mặt vài ba nếp nhăn. Phải chi cứ một tháng của đời sống vợ chồng đánh đổi lấy một phút yêu nhau, thì những bánh xe đời đã khớp vào nhau và guồng máy chạy đã chẳng có gì trục trặc. Nhưng nếu như vậy, thì nhừng đứa trẻ đã chẳng phải hoặc là thiêú mẹ, hoặc là thiêú cha…

Như sợi giây đàn, lên vừa đủ tiếng đàn nghe ngọt. Chỉ cần lên căng một chút là nó đứt.

Người bạn trai từ thuở nào của chị không biết, bỗng dưng tới thăm nhau. Chuyện lẽ ra chẳng có gì, nếu chị giới thiệu với anh để hai vợ chồng cùng tiếp bạn. Nhưng chị sợ anh bỗng dưng trái tính, trái nết, nên lẳng lặng tiếp bạn. Lỗi của chị, nếu muốn quy kết, thì là lỗi ở sự dấu chồng ấy. Còn anh, lẽ ra nghĩ thoáng hơn, đừng hẹp hòi nông cạn. Cơn giận dữ khốc liệt lẽ ra không nên xảy ra thì đã xảy ra. Nơi má chị, thay vì nhận cái hôn âu yếm của chồng, lại là cái tát. Nơi tai anh, chị hằng rót bao nhiêu lời âu yếm ngọt ngào thì nay là lời tanh tưởi. Và trong cái đêm bi kịch âý, sợi giây đàn đã đứt.

Anh bỏ nhà, đi lang thang trên phố.

Chị chong đèn thức viết đơn ly dị.

Khi anh trở về nhà, cơn giận đã nguôi, thì lại thấy lá đơn ly dị do chị viết đã nằm trên bàn. Chữ ký của chị dưới lá đơn như mũi dao nhọn đâm vào tim anh. Tính tự ái đàn ông xúi dục anh cầm cây bút ký lên tờ đơn đó.

Phải chi, phút giây bi kịch ấy, hai anh chị ngồi điềm đạm nói chuyện với nhau, thì ba đứa con đã không phải chịu cảnh thiêú thốn tình thương. Anh chợt nghe chua chát tiếng khóc của Quynh. Anh biết, nó khóc vì bỗng thấy nhớ mẹ và các em.

Trước tòa, cả hai đều im lặng, họ không đổ lỗi cho nhau, không phiền trách nhau. Đó là điều đáng khen duy nhất. Bởi lẽ họ đã từng đầu gôí tay ấp bên nhau bao năm rồi, đã từng có với nhau ba mặt con. Hơn nữa, họ hiểu rằng, giữa họ vẫn còn một cái gì đó mãi mãi không thể dứt được, đó là sợi rang buộc của các con. Ngay cả trong phút giây âý, họ vẫn không thắng nổi tính kiêu ngạo ở mỗi người. Bởi chỉ cần một người tự gọi tên trước: Em ơi hoặc Anh ơi, là mọi sự đã có thể vãn hồi. Nhưng tính tự ái đã đẩy họ xa nhau. Cả hai đêù khăng khăng một điệp khúc: Chúng tôi không hợp nhau…

Bây giờ, pháp luật không còn ràng buộc họ là vợ chồng, họ laị chơi với nhau như đôi bạn. Thật chẳng thể nào hiểu nỗi họ. Chẳng thế mà thế giới phải lên tiếng báo động: Dịch ly dị đang có nguy cơ bùng nổ. Nêú có cuộc xuống đường để ngăn chặn nạn dịch này, chắc chắn Như và Hải se tham gia…
- Ba ăn cơm chứ ?

Như giật mình khi Quỳnh lay vai gọi anh. Anh cười hề hề rồi cùng con ngồi xuống mâm cơm. Con gái anh, nhất định không chịu theo mẹ, đòi ở với anh để chăm nom anh. Cháu mới mười một tuổi mà đã cảm thấy như người lớn, sẵng sàng chia xớt những vất vả cực nhọc của người cha. Cơm nước, giặt giũ áo quần, nói chung mọi việc trong nhà Quỳnh đều tự làm cả.
- Khi nãy có chuyện gì mà con khóc vậy ?
- Con nhớ má và các em…

Như không nuốt trôi một miếng cơm đã lùa vào trong miệng. Cổ anh như đắng nghét. Như không muốn con anh biết tâm trạng đau khổ của anh lúc nầy.
- Chủ nhật này ba sẽ gửi xe các chú cho con về thăm má.
- Chắc nghe ba.
- Chắc.

Cái tin đó làm cho cô bé vui hẳn. Trẻ nhỏ thật mau quên những nỗu đau của chính nó. Quỳnh lại bắt đâù nói luôn miệng, kể cho ba nghe đủ mọi chuyện ở trường và chuyện mấy con mèo, con chó bên lối xóm. Nếu không phải là tron bữa ăn, thì chắc chắn Quỳnh đã cầm ngay cây đàn tới cho ba và bắt ba đàn cho mình hát. Hai cha con có thói quen tự làm vui cho nhau như vậy. Nhưng bây giờ, những lời trò chuyện bi bô của Quỳnh cũng làm cho lòng Như vơi nhẹ nỗi buồn khổ, mà nhiêù lần anh cứ tự trách số phận, tại sao lại gieo anh vào hoàn cảnh trái ngang như thế. Những lúc như lúc này, phải chi ba đứa con ngồi quay quần xung quanh anh, anh sẽ đàn cho chúng hát. Còn chị chỉ cần nhẩm theo thôi. Căn phòng sẽ đầy ắp âm thanh. Âm thanh ấy tên là hạnh phúc. Nhưng điêù đó không bao giờ có nữa. Con anh thèm một tiếng má ơi. Em có nghe tiếng con gọi không ? Còn anh, anh có lỗi…

Năm Lê xuất hiện đột ngột, khiến hai cha con bôí rối. Như và vội chén cơm dở, rồi đứng dậy. Quỳnh cũng nhanh chóng thu dọn chén dĩa xuống bếp.
- Mình rẽ qua cậu năm phút thôi. Sáng mai mình phải đi sớm, nhưng có chuyện cần nhờ cậu. Năm Lê rút trong cặp ra một tờ giấy, đưa cho Như – Cậu đọc đi…

Như lướt mắt qua tờ giấy. Đó là lá đơn xin nghỉ việc của Châu.
- Cái thằng bậy hết sức, tư tưởng nghỉ ngơi, nó ngỡ bọn tư bản rút quân là mình xả hơi… Bậy thật…
- Tôi xem chừng nội dung lá đơn này còn có những ẩn ý khác.
- Ẩn ý cái gì, nó với thằng Tấn gây nhau. Trẻ con thật, hơi chút gây nhau, mà gây nhau là xin nghỉ việc. Bộ nó tưởng cơ quan là cái chợ ? Bây giờ như thế này, mình giao cho cậu giải quyết.
- Thưa, tôi chưa hiểu ý anh…
- Ý tứ cái gì, hai đứa gây nhau, thì cậu giải hòa, bảo chúng chấm dứt cái trò đó đi. Mình mà không vội đi, thì đã kêu chúng lên sạc cho một trận. Còn nêú nó thực sự nhớ vợ thì cho về nghỉ phép… Bậy thiệt, bảo đưa vợ xuống đây cho yên tâm công tác lại không chịu, để đêm nào cũng nhớ… Còn nếu nó găng thì kỷ luật. Phải dành kỷ luật đảng cao nhất cho những kẻ cố tình bỏ nhiệm sở.
- Lát nữa, tôi sẽ đi tìm Châu…
- Còn cậu, hai cha con sống thế nào ?
- Thưa cũng tạm được ạ.
- Các cô các cậu bây giờ phức tạp quá, động một tý là ly dị. Chuyện ly dị vợ của cậu, tớ không bằng lòng.

Như cười. Anh cảm thấy nhức buốt trong tim. Ai cũng nghĩ là anh có lỗi trong chuyện này. Đúng cũng có thể anh có lồi, vì những ngày sống bên nhau anh đã không yêu chị với cả tấm chân tình. Anh chỉ lên án mình mà không một lời than trách chị. Vì dù sao, anh nghĩ, hoàn cảnh chị lúc nào cũng đáng thương hơn anh. Tuổi trẻ và sắc đẹp xưa còn đâu. Những hẹn hò hồi hộp xưa còn đâu. Cả đến nụ hôn, dù có trao cho ai nữa, thì cũng đã lạnh rồi…

Năm Lê chào tạm biệt. Rõ ràng là anh rất vội. Như tiễn chân anh nơi cửa. Anh định bụng sẽ tới nhà Châu tìm Châu ngay, nhưng khi thấy Quỳnh đang ngồi nơi bàn, mặt hơi xịu, anh hiểu là nếu anh lại bỏ con đó mà đi vào lúc này thì chắc chắn là con anh sẽ không thể nào chịu nỗi cảnh cô đơn trong căn phòng này, trong đêm này, tịch mịch tất cả, chỉ có tiếng sóng biển đầu mùa gió chướng đam gầm gào. Anh ngồi xuống bên con, xoa mái tóc và hôn lên đôi má bầu bĩnh. Dù sao Châu cũng không thể vô kỷ luật bỏ đi trước khi được giám đốc chấp thuận, ngay sáng mai mình sẽ đi tìm cậu ấy.

Chương 10
Tâm sự trước biển
Tammy đánh máy

My My chỉ nghe tiếng chị Hai dặn rất nhỏ phía sau lưng. Nhớ về trước chín giờ đó. Cô lao mình chạy rất nhanh, như sợ má sẽ trônng thấy, sẽ gọi giật lại và buộc cô vào chân giường giam cứng như đã giam cô bao nhiêu ngày nay. Ra tới đường, cô không dám chạy, sợ người ta nhìn, nhưng cô đi rảo, chỉ lo tới trễ, hơn nữa, lòng cô cũng nôn nóng gặp Thanh quá chừng rồi. Bãi trước quán nước dừa dì Sáu. Bây giờ ngoài cái đích đó ra cô chẳng nghĩ tới điều gì. Và cô đã tới nơi, chiếc đồng hồ đeo tay chỉ đúng bảy giờ.

Thanh chỉ kịp reo lên: Em. Đối với My My như thế đã là cả thỏa mãn. Cô như được bù đắp trong câu reo mừng đó. Cô đưa tay cho Thanh đón và ngồi rất nhanh xuống chiếc ghế bố. Ngả đầu. Im lặng hít thật đầy buồng phôỉ luồng không khí mát rượi như từ Thanh tỏa ra.
Trong đêm, biển tím thẫm. Nêú không có ngọn hải đăng cứ lia quét đều đều và máy móc luồng ánh sáng trắng nhạt ra phía biển, và nêú không có vài con tâù buông neo lềnh bềnh,
đèn thắp sáng như một căn nhà cao tầng, thì rõ ràng mắt thường không thể nhìn thấy cái bao la vốn sẵn có của biển, dù sóng biển trong đêm vỗ như dồn dập, như váng động hơn.

Dọn các kè đá ven biển, đám người ngồi túm tụm nhau, đa số là choai choai, họ tới đây hóng gió, nói với nhau hố hố. Một vài cô gái đi bên đường, dáng e ấp nem nép, không phải họ sợ biển, mà sợ vài câu đùa chọc vô giáo dục của người nào đó bất chợt ré lên trong đám choai choai. Còn đám yêu nhau thì ngồi trong những ghế bố, nơi các quán nước dừa tươi lúp xúp mọc dài theo bãi biển.

My My muốn kể cho Thanh nghe cô đã phải làm như thế nào để ra được với anh. Nhưng không hiểu nghĩ sao cô lại không nói điều đó. Con gái cuối thế kỷ thứ hai mươi rồi, mà kể chuyện đó, thì… Cộ tự cười với mình và mắt vẫn lơ đãng nhìn ra biển. Cô đang chờ anh nói điều gì đó. Nhưng anh vẫn im lặng. Hình như những xúc động của chờ đợi đã giết chết dòng tư duy trong anh, anh chỉ thấy tay mình run lên và anh đã truyền cái run rẫy đó qua bàn tay My My mà anh đang nắm rất chặt.

Phía trước mặt, gần mép nước, bóng một người đi chậm rải. Đó là Châu. Nước biển theo sóng ùa vào đôi dép của anh, một cả giác lành lạnh dâng từ gót chân lên ót. Châu tìm phía sau một phiến đá mồ côi, anh ngồi xuống đó, trông ra biển. Những lúc như lúc này, anh chẳng biết đổ nguồn tâm tư của mình vào lòng ai, ngoài vợ anh. Anh như cảm thấy chị ngồi sát kề bên anh và đang lắng nghe anh.

Anh nhớ em vô cùng, anh chỉ muốn có đôi cánh của chim để bay về bên em. Sáng mai anh nhất định bay về bên em. Chúng mình lấy nhau đã hơn mười năm rồi, đã có với nhau ba mặt con, mà anh có được ở bên em bao nhiêu ngày đâu. Anh đi hết công trường này, tới công trường khác. Cứ mỗi khi muốn về bên em, bên các con, anh lại nghe tiếng gọi thiết tha của các công trình. Sao em cười ? Em cho là anh sắp nói chính trị phải không ? Không phải vậy đâu em ạ, nêú chẳng vì tiếng gọi đó mà anh ra đi, thì đời nào em chấp nhận lấy anh, một con người ham bay nhảy phải không em ? Anh chưa chăm nom được gì cho em và các con. Gia tài của anh vẫn chỉ là chiếc ba lô con cóc. Vậy mà em vẫn thương anh, vẫn chờ anh, vẫn chung thủy với anh. Vì sao vậy em ? Em cười. Em chỉ mong anh cống hiến trọn vẹn sức lực của mình cho sự nghiệp chung. Ôi tuyệt diệu quá. Em là tất cả của đời anh. Sáng mai anh sẽ về bên em, ở mãi bên em, anh thật sự chán tất cả rồi.

Châu lại đứng dậy, lững thững đi dọc bãi biển. Sóng thổi tóc anh. Anh không thể nghe thấy những lời tâm sự của đôi trai gái đang ngồi trong quán nước dừa kia, dù họ quen biết anh. Nhưng rõ ràng là biển đang lắng nghe từng tiếng một lời hổn hển của hai trái tim.

My My: Bao nhiêu đêm em không ngủ, em nhớ anh, em muốn tới ngay với anh để hỏi: Anh còn yêu em không ? Nhưng em đã không thể. Má không cho phép. Hơn nữa em là gái, em không thể hạ mình trước tình yêu.

Thanh: Rồi sao ?
My My: Em chỉ còn biết khóc.
Thanh: Anh có thấy nước biển như mặn hơn.
My My: Thế thi` tại sao anh lại không tới với em ?
Thanh: Công việc nhiều quá.
My My: Anh nói dối.
Thanh: Anh lao vào công việc để khỏa lấp những trống trải trong lòng.
My My: Lúc anh sửa chửa biệt thự Chim Xanh, em có đi qua đó mấy lần, em đi chợ với chị Hai. Một lần em thấy anh thấp thoánng trong đó, em tính gọi, nhưng em không dám...

Thanh:(Cười) Anh có nghe biển mách với anh như thế. (Anh đột ngột kéo My My sát lại phía mình, nhẹ tay nâng cằm My My lên hôn, lời nói của anh nhỏ lắm sau cái hôn dịu dàng ấy). Má có hỏi gì anh không ?

My My: Má em là một người đàn bà cứng rắn, dù có nghĩ gì về anh má cũng không nói ra lời.

Thanh: Anh biết là má rất cưng em. Nên anh không muốn má buồn... Anh vẫn đi qua cửa nhà em hoài...

My My: Em cũng nghĩ thế.

Thanh: Má tính bao giờ cho em đi ?

My My: Em không biết. Từ sau ngày hai đứa mình đi tắm với nhau, má không trở lại đề tài này nữa.

Thanh: Vì sao ?

My My: Vì má biết em rất yêu anh. (Cô thở dài) Đi hay ở điều đó đối với em không quan trọng, nhưng không có anh em chẳng biết mình phải sống như thế nào.

Thanh muốn đọc bài thơ biển của Xuân Diệu quá, bài thơ ấy đọc ra vào lúc này thật hợp cảnh hợp tình. Anh đã đọc cho My My nghe bài này nhiều lần và lần nào My My cũng bis, và anh đã phải đọc lại. Nhưng hôm nay anh chỉ dám đọc trong lòng thôi. Anh không xứng là biển xanh. Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng. Bờ cát dài phẳng lặng. Soi ánh nắng pha lê. Bờ lặng lẽ cát vàng. Thoai thoải hàng thông đứng. Như lặng lẽ mơ màng. Suốt ngàn năm bên sóng. Anh cắt ngang bài thơ, nói với My My tâm trạng chân tình của mình: Anh càng cố quên em, thì lại càng nhớ nhiều.

My My: Nhưng với má em, chuyện em phải ra đi quan trọng lắm. Má bảo, đó là tương lai của em và của các con em sau này.

Thanh: Chẳng lẽ ở đất nước mình không có tương lai ?

My My: Em không biết.

Thanh: Em còn nhớ cô Na không ?

My My: Vợ anh Luận, thợ hồ chứ gì ?

Thanh: Ngày nào họ cũng quấn quít bêN nhau như đôi sam. Nhìn hạnh phúc của họ mà thèm.

My My: Em cũng ao ước như họ.

Thanh: Em biết không, đời sống của họ vất vả hơn mình nhiều.

My My: Chuyện đó em không biết. Công việc của anh thế nào ?

Thanh: Dang trục trặc.

My My: (Ngước cặp mắt đen thẳm của mình nhìn Thanh, cô như hút tất cả đường nét của Thanh vào trong đôi mắt chứa chan thương yêu và thông cảm). Má cũng đã nói với em rồi, cánh mạng họ không tin anh đâu, sớm muộn gì họ cũng thẩy anh ra đường như thẩy một miếng chanh đã vắt kiệt nước.

Thanh: (Cười) Vậy hả ?(Anh búng tay vào tai cô, một động tác trước đây anh hay làm, mỗi khi thấy lóe lên trong mình một cảm xúc mạnh hay một tia sáng vui). Họ đẩy anh ra đường, thì anh sẽ chạy chợ để nuôi em.

My My: (Bật cười) Anh ngon quá ta. (Trang nghiêm trở lại) Tụi mình phải đi thôi anh ạ. Ra đi, tụi mình sẽ rủ sạch mọi buồn lo (chậm rãi) Mát đã lo cho hai đứa mình đủ số cây để chung cho người ta rồi. Vất vả vài ngày trên biển, sau đó là hạnnh phúc mãi mãi.

Thanh: Anh đâu thạo nghề rửa chén.

My My: (Cặp mắt tròn bồ câu) Anh nói sao ?

Thanh: Cái nghề kiến trúc sư của nah sẽ xếp lại, vì trình độ của anh chẳng ăn nhằm gì với họ, hơn nữa mình là một kiến trúc sư da vàng...

My My: (Hơi cúi đầu xuống, cô vẽ ngón tay lên cát dưới chân, hình vẽ của cô là chính gương mặt Thanh bị móp méo đi trông vừa buồn cười, vừa đáng thương. Không để Thanh kịp nhìn chính chân dung mình, My My xoa xoa những nét vẽ, bằng chính ngón tay mình vẽ ra nó). Cho dù có phải đi rửa chén thì vẫn cứ tốt hơn là sống ở đây. (Cô đột ngột ngước cặp mắt đắm đuối nhìn Thanh. Cái nhìn đong đầy cảm xúc và ý nghĩ) Đi với em nghe anh. (Giọng cô trở nên tha thiết, quyến rũ) Anh gật đầu đi. Hồi trưa, nhận lá thư hẹn gặp của anh, em hiểu là chuyện phải đến cuối cùng cũng đã đến, chúng mình đã tìm thấy lại nhau qua tất cả những gian truân...

Thanh: (Đột ngột) Kìa em... (Mắt Thanh bắt gặp Châu đang đi một mình trên bãi cát).

My My: Chuyện gì vậy anh ?

Thanh: Một người bạn cách mạng mà anh rất khâm phục, em chờ anh một lát nghe.

Thanh không cần biết My My có bằng lòng hay không, anh đã đứng dậy, chạy ào về phía Châu đang đi một mình trong những tư duy xáo trộn ngổn ngang đầy lòng. Những tư duy ấy, hay còn gọi là những lời độc thoại nội tâm, biển vẫn nghe thấy tất cả, vẫn cảm hiểu và chia xớt tất cả.

Anh bỏ tất cả, bỏ một cách vô kỷ luật, chỉ bởi vì ngoài em ra lúc này anh chẳng còn biết tâm sự cùng ai. Nỗi nhớ em và những bế tắc cuộc sống dày vò anh. Em sẽ cười hay sẽ khóc, khi thấy anh bước vào nhà mà chẳng hề báo trước. Lá thư mới rồi, anh còn báo cho em là công việc nhiều lắm, may ra tết anh mới về được ... Vậy mà ... Dù sao sáng mai anh cũng phải về với em. Anh chấp nhận tất cả, kể cả kỷ luật Đảng.

-Anh Châu.

Châu đứng sững lại trước tiếng gọi của Thanh. Anh muốn nhào đến ôm lấy bạn, nhưng nghĩ sao lại thôi. Giọng anh hồ hởi, nhưng vẫn còn cái lạnh toát ra từ đáy lòng.

-Thanh đấy à, khi nãy mình có đến nhà tìm cậu.
-Anh vô quán uống nước dừa với tụi em.
-Đi với My My phải không ?
-Dạ.
-Cứ tự nhiên bạn trẻ ạ. - Thanh gượng cười, -Cậu trục trặc, mình cùng trục trặc. Ngày mai mình về với vợ, mình tính đến chia tay cậu.
-Sau đột ngột vậy anh ?

Châu cười. Cái tính anh kỳ vậy đó. Đã thích cái gì là làm ngay, làm chết bỏ. Còn đã không thích cái gì là y như lẩn tránh hoặc tìm mọi cách thoái thác. Bạn bè, đồng nghiệp và cấp trên cũng đã nhiều lần đóng góp xây dựng cái tật đó của Châu, nhưng Châu vẫng chẳng thể nào sửa được. Châu cũng biết là mình sai, đi làm cách mạng chớ đâu phải làm việc nhà, vậy mà kén chọn thích với không thích. Nhưng đã là cái tật trời phú, Châu tự biện minh cho mình như vậy, thì cũng đành chịu.

Trong nhiêù điều khiến Châu ray rứt trước khi tính rời bỏ công việc trở về với vợ, trong đó phải nói tới những hoạch định giữa Châu và Thanh đang có đã sáng sủa đẹp đẽ, thì tự nhiên bị ách lại. Phải nói đó là điều Châu rất cay. Còn Thanh hoàn toàn cảm thong với sự trục trặc đó của Châu, vì anh nghĩ dẫu sao Châu cũng đã đối xử với mình rất tốt. Còn những gì quá kả năng của Châu, nói cách khác quá tầm tay, thì không thể và không nên trách Châu.

Châu rất muốn nói với Thanh những tâm sự chân thật nhất của lòng mình. Nhưng anh không nói được thành lời, bởi cả thâý mới vô duyên và vô nghĩa làm sao, trong khi anh khuyên Thanh nhập cuộc với cách mạng, còn chính anh thì lại bỏ nhiệm sở trở về với vợ. Thanh có tài, lại còn trẻ, cách mạng rất cầ những người như Thanh. Anh định nói vậy, và còn định giảng giải thêm. Cách mạng là một tập thể quần chúng đông đảo, chứ không phải cách mạng là một người. Vì vậy, sự thành kiến hay nâng đỡ của người này hay người khác không phải là điều chủ yếu đáng quan tâm. Ý nghĩ đó vọt ra, anh liền mâu thuẫn với chính mình. Trên bước đường đi hoạt động cách mạng, người ta có thể nên công nghiệp hay thất bại nhiều khi cũng do một tiếng nói, một nâng đỡ hay một vùi dập của một cá nhân có chức có quyền nào đó. Nhưng anh nên mâu thuẫn có tính duy tâm đó trong bụng. Vẫn chỉ muốn nói với Thanh là sớm hay muộn những người như Thanh nhất định sẽ được trọng dụng.
-Đừng vì ấn tượng về một con người mà nghĩ xấu về tất cả, - Châu vừa nắm vai Thanh vừa nói, thực ra câu nói của anh lấp lửng, như chính tâm trạng anh vậy.

Thanh cười:
-Em biết chờ đợi mà anh.
-Cậu nói thật lòng đấy chứ, - Châu cố đọc những ý nghĩ thật nhật hiện ra trong mắt Thanh, và chắc chắn anh đã đọc thấy điêù cần đọc, - Mình yên tâm rồi. Mình chỉ lo, trước một vài mắc mớ trong đơì sống, cậu chán nản mà tìm đường ra nước ngoài.
-Nếu đi thì em đã đi rồi.

Châu xiết mạnh vai Thanh. Câu nói của Thanh như chạm vào nơi sâu kín thiêng liêng trong lòng Châu. Con người ta đâu phải ai cũng chê cha mẹ nghèo, đi tìm một kẻ giầu sang nào đó để làm con nuôi. Mỗi người sinh ra trên đời này đều có một quê hương cụ thể, một mái nhà cụ thể, một chiếc cầu ao, một trái khế ngọt, một cách diều… Tất cả những cái đó hợp thành Tổ quốc. Chối bỏ tổ quốc thì con ngườ đó còn có gì đáng nói nữa. Châu mạnh dạn bộc bạch những suy nghĩ trong lòng mình về điều đó.
-Tới phút này, anh mới thực sự hiểu tấm lòng em. Mỗi người đều có thể tiếc nuối vì đã đánh mất nhiều thứ, thậm chí có thể mất tất cả, nhưng không thể mất Tổ quốc.
-Em cũng nghĩ như thế.

Châu cảm thấy mình không đủ can đảm để đứng lâu hơn với Thanh và nói câu chuyện mà chính anh đang vướng mắc. Anh chỉ còn biết an ủi:
-Em nhất định sẽ được trọng dụng, - Lại hiện trước mắt anh, trong đầu anh câu nói của Tấn. Trời oi, chính mình nói với cậu âý là nhất định sẽ được trọng dụng. Nhưng cậu ấy còn phải chờ tới bao giờ, ít nhất cũng phải hàng chục năm nữa mới tới lúc Tấn phải về hưu. Châu chua chát nghĩ tới ngày xa lắc đó. Anh cảm thấy mình bất lực. Anh đưa cả hai tay ôm hai bờ vai Thanh, - Thôi vào với My My đi, cổ đang chờ anh đó, anh phải đi… - Và không thể cho thanh kịp kéo giữ mình, Châu sải chân bước vội về phía trước.

Thanh đứng lặng nhìn theo.

Sóng biển vỗ dồn dập . Ngọn đèn pha trên cây hải đăng vẫn quét sáng đều đặn. Rất có thể con tầu nào đó tít khơi xa, nhìn theo ánh sáng của ngọn đèn mà tìm nhận ra phương hướng của Vũng Tầu, của đất liền. Trong đêm nay cũng có kẻ chạy trốn khỏi luồng quét ánh sáng ấy, họ để lại sau lưng những gì mà rồi đây trong suốt cuộc đời, họ sẽ như con dã tràng tìm hoài mà chẳng thấy được cái họ đánh mất.

Thanh trở lại với My My. Thực lòng anh chưa hiểu hết những rối rắm mà Châu đang phải gánh chịu. Nhưng anh vẫn cứ tin là con người có tấm lòng đẹp đẽ như thế, thì nhất định không thể bị số phận làm cho phiêu bồng mãi.
-Một con người rất tuyệt em ạ.
-Sao anh không mời anh ấy vô đây nói chuyện ?
-Em có biết ảnh vừa nói với anh chuyện gì không ? Con người ta có thể mất nhiều thứ, thậm chí mất tất cả, nhưng không thể mất tổ quốc.
-Anh cũng muốn nói với em như vậy phải không ?

Thanh hôn nhẹ lên má My My. Anh không nói thành lời, nhưng trái tim anh đang đập từng nhịp thầm thì với trái tim còn nhiều bỡ ngỡ của My My. Ngay cả những bức tranh em vẽ, nét vẽ tuy còn chập chững, nhưng đó vẫn là những nét vẽ của em, nét vẽ của My My. Em sẽ hỏi anh thế nào là nét vẽ My My chứ gì ? Nét vẽ My My là nét vẽ mà ở đó người ta nhìn thấy cả tuổi thơ tung tăng trên đường của em. Tà áo dài cô giáo. Cái chết của ba, những giọt nước mắt của mẹ. Là buổi chiều se se lạnh của Vũng Tàu ngồi ăn ngô nướng. Là con đường Lê Lợi, là Bãi Trước, Bãi Sau, là hòn đá Trâu đầm... Đấy chính là em, là một My My Vũng Tầu chứ không phải một My My của Oa Sinh Tơn hay Nữu Ước. Anh nói gì nhỉ, chúng mình đã sinh ra là người Việt Nam thì dù thế nào đi nữa cũng cứ phải là người Việt Nam. Chúng ta có cộng đồng của mình, có tiếng nói và đạo đức của mình. Không thể hòa trộn và mất bản sắc...

Thanh nghe tiếng đập của trái tim My My như phản ứng lại. Nhưng mà liệu cánh mạng có chấp nhận chúng ta không ? Ngay cả anh, đã tự nguyện đi theo cánh mạng, mà tới phút này, cánh mạng vẫn chối bỏ anh, chẳng phải chính anh đang trục trặc công việc đó sao.

Thanh gật đầu. Anh không chối bỏ điều đó. Cách mạng , hay nói cách khác các chế độ xã hội, phát triễn không ngừng. Từ khi có loài người tới giờ, đã bao nhiêu chế độ xã hội thay đổi. Từ nguyên thủy tới nô lệ, tới phong kiến, tới tư bản, tới xã hội chủ nghĩa, rồi cộng sản chủ nghĩa. Tiến bộ xã hội luôn luôn không ngừng và không chế độ xã hội nào là đỉnh cao cuối cùng cả. Nhưng đã sống làm người, mỗi người đều phải có một Tổ Quốc. Vì thế, những trục trặc của con người ta bao giờ cũng là tạm thời. Nhưng con người phải có Tổ Quốc. Trục trặc cánh gì trong đời sống, anh cũng không thể trốn chạy được em ạ.

Vậy thì tại sao anh hẹn em tới đây ?

Bởi vì anh rất yêu em. Và anh muốn em tiếp nhận tình yêu của nh trong một khung cảnh lớn lao hơn, đó là sự tồn tại có ích của hai chúng ta ở trên đời này. Nếu sống mà không có ích thì... - Trái tim lặng lại, - Cái thời một mái lều tranh hai trái tim vàng đã không còn chỗ đứng ở trên đời này nữa. Tình yêu hiện đại của con người ta bây giờ là tình yêu của riêng hai người nhưng hòa trong cộng đồng những con ngườa đang sống quanh ta.

Có nghĩa là chúng ta chia tay nhau mãi mãi.

Anh không nghĩ như vậy, bởi anh biết là em rất yêu anh và anh thì không muốn sống thiếu em. chúng ta phải vượt qua tất cả mà sống, mà yêu nhau. - Thanh choàng tay qua vai My My, đặt xuống môi cô bạn gái của mình cái hôn dài.

My My cảm thấy mọi chuyện trở nên sáng bừng và dễ hiểu. Cô không muốn suy nghĩ gì thêm. Suy nghĩ lúc này thật không nên. Cô cảm thấy lờ mờ hiện ra trong óc những hoạch định tương lai mà hình ảnh là một con đường chạy dài thẳng tắp. Cô sẽ đi theo anh, cùng trời cuối đất, bởi anh sẽ không thể hướng cô đi sai con đường mà những người chân chính trên trái đất đang đi.
-Anh nói nữa đi, - Môi cô sát kề với môi anh trong lời thầm thào.
-Chúng ta phải nhập cuộc với cuộc sống này, chúng ta phải ở bên nhau em ạ.
-Em theo anh, - Cô nói nho nhỏ vào tai anh. Đối với cô dường như đó là một bí mật. Nhưng cô quên rằng với biển thì chẳng có bí mật nào mà lòng biển không biết. Tiếng sóng rào lên dữ dội hơn, mạnh hơn, có phải biển vào sâu trong đêm, mặt trời ngủ đã lâu, nên biển lạnh, hay vì những xung đột bất chợt nào nó va đập vào tim biển.

Và như vậy đó, rõ ràng là My My không thể trở về nhà trước chín giờ. Chị Hai ngồi thức chờ cửa đã ngủ gà ngủ gật.

Chương 11
Những băn khoăn của Lan
Tammy đánh máy

Bẩy giờ sáng, Như tới tìm Châu, nhưng đã không kịp. Mấy người lối xóm kể lại rằng, từ năm giờ sáng, anh ấy đã khoác trên vai, chiếc ba lô con cóc và đi rồi. Cô Liên, vợ tài xế Tám vì phải dậy sớm lo cho chồng đi công tác, còn gặp Châu ngoài cửa. Châu chia tay cô Liên và còn móc túi lấy ra tờ giấy mười đồng nhờ cổ lát nữa mua bịch kẹo chuối cho nhỏ Sương, con cô, mà Châu rất quí nó. Cô liên hỏi khi nào Châu trở về, anh ta chỉ cười.

Như vậy là mọi chuyện đã trở nên phức tạp hơn. Giờ này chắc Năm Lê cũng đã đi Sài Gòn để đáp máy bay ra Hà Nội, Như đành gõ cửa phòng Tư Lịch.

Anh trình bày vắn tắt nội vụ cho Tư Lịch nghe. Vừa trình bày, anh vừa chăm chú theo dõi những diễn biến trên gương mặt Tư Lịch, vì anh hiểu những diễn biến đó sẽ rất quan trọng. Thái độ của người thủ trưởng bao giờ cũng có tính quyết định đối với số phận một người cấp dưới. Nhưng Tư Lịch không một mảy may biểu lộ thái độ khác thường nào. Chiếc bút bi trên tay anh vẫn gõ đều đều lên cuốn sổ mà trong đó anh ghi chép cái tì đó bằng những nét nhỏ ly ti.
-Nó với Tấn đụng nhau phải không ?

Tư Lịch đột ngột ngắt lời Như.
-Tôi nghĩ đó là nguyên nhân chính. Tư Lịch gật gù. Nó đáng trách mà cũng không đáng trách, dòng suy nghĩ chảy ào ào trong đầu anh. Mình trách nó là con người ham địa vị cũng được, mà không trách cũng được. Đàn ông có ba tham vọng lớn nhất trong cuộc đời. Địa vị, tiền bạc và gái. Trong cả ba tham vọng này, địa vị đứng hàng đầu, bởi có địa vị, người ta có thể đạt được hai điều sau. Nó đang là trưởng ban quản lý công trình, dù một ban nhỏ nó cũng là trưởng ban, vậy mà bây giờ nó phải chị làm phó dù xí nghiệp có lớn cũng là phó. Nói thật đúng quy tắc đạo đức, thì nó phải có cái đạo của người làm phó. Nó chưa được cái đạo đó, lỗi nó một phần mà cái lỗi của người làm trưởng, của người là cấp trên nó một phần. Thường khi đã có địa vi, người ta thấy mình không thể dứt ra được. Mọi sợi dây chằng chịt níu kéo. Người ta có thể làm tất cả mọi điều để giữ cho yên cái địa vị mà họ đang có, đồng thời vươn tới địa vị cao hơn. Thật khó có một người can đảm tự nguyện rứt bỏ địa vị và quyền lực của mình. Vì lẽ vậy mà không nên trách nó nhiều. Hơn nữa, nó là người làm được việc. Xét trên mọi phương diện thì nó vẫn xứng đáng làm giám đốc xí nghiệp hơn là Tấn. Cái đáng trách là sự vô kỷ luật. Ngay cả sự vô kỷ luật của nó cũng có điều đáng khen. Nó không thích làm việc nữa nó xin nghỉ, chứ nó không cố tình ngồi trên cái ghế phó của nó mà phá. Nhưng dù sao, vấn đề vẫn phải có cái gút của kỷ cương. Buông cho nó rơi xuống vực, hay kéo nó lên, chỉ no nó thấy cái đẹp đẻ vốn là bản chất của cuộc đời này.
-Ý kiến của cậu thế nào ?

Như không chờ đợi một câu hỏi như thế ở người thủ trưởng vì trong suốt quá trình làm việc, anh đã tiếp xúc với nhiều loại, nhiều cấp thủ trưởng khác nhau, bao giờ những phán quyết cũng bắt đầu vang ra từ họ và cấp dưới chỉ có bổn phận thi hành. Anh nhìn Tư Lịch lần nữa, cố tìm ý nghĩa chân thành của câu hỏi trên gương mặt người thủ trưởng của mình. Hơn một phút sau đó, anh mới chậm rãi:
-Thưa anh, tôi chưa tiếp xúc nhiều với anh Châu. Nhưng linh cảm của tôi có thể không sai.
-Cậu linh cảm thấy gì ? Tư Lịch cười đôn hậu.
-Tính cánh cậu ấy hơi khác thường, tôi cho là hiếm. Trong một xã hội công nghiệp thì tính cánh đó có tính phổ biến, người ta có thể thích làm việc ở nơi này hoặc không thích làm việc ở nơi khác. Ý thích cá nhân được tôn trọng. Nhưng ở ta thì đó lại là chuyện khác. Các tổ chức đoàn thể, các luật lệ lao động trói buộc, vì thế trường hợp bỏ việc của Châu chỉ có thể xử theo hai cách. Một là buộc thôi việc, hai là đưa anh ấy trở lại làm việc.
-Nhưng cậu vẫn chưa trả lời thẳng vào câu hỏi của tôi.
-Tôi muốn xin phép anh cho đi tìm Châu.
-Vậy hả ? Cậu năm nay bao nhiêu tuổi ? Bay bẩy, ba tám chứ mấy.
-Thưa anh Tư hỏi tuổi tôi có chuyện gì ạ ?

Tư Lịch cười. Nụ cười rất hóm. Nụ cười nói thay anh tất cả những suy nghĩ thường trực trong lòng. Chú em ạ, người ta không phải sinh ra là đã khôn ngay đâu. Dần dà người ta sẽ khôn, sẽ giỏi, sẽ đảm nhận những trọng trách lớn. Nhưng tấm lòng nhân hậu thì cha mẹ ban cho. Ngay từ ngày mình còn đi học, ông già đã dặn đi dặn lại, từ chuyện cái gì không phải của mình thì đừng lấy, không phải của mình thì đừng cho, đối với người trên phải kính trọng, đối với người dưới phải nhường nhịn. Tất cả những điều đó nghe thật giản đơn, nhưng thật khó. Con người ta không dễ gì thắng được chính mình. Nào là lòng tham lam, nào thói ích kỷ, đố kỵ, nào là sự ganh ghét. Người nào ít những thói xấu đó là người có lòng nhân, là người ươm hạt giống tốt cho con cháu sau này. Mình hỏi tuổi tác cậu là bởi mình thấy con người cậu từng trải, là người có tấm lòng. Sống ở cõi đời này mà không có tấm lòng với nhau thì chính mình phải chịu cái khổ trước nhất, lương tâm mình lúc naò cũng không yên ổn, lúc nào cũng bị dày vò. Con người ta có thể học hành để trở nên thông minh, trở nên uyên bác, bằng cấp nọ này, nhưng mình nghĩ không cái bằng nào giá trị bằng cái bằng lòng. Đối xử xâú với con người bao giờ cũng dễ, còn chuyện sống tốt với nhau mới thật khó, mới là điều phải nói cậu ạ.
-Cậu hãy bằng tình bạn, tình đồng chí mà nói với Châu...
-Em hiểu, - Như đột ngột xưng em trong một trạng thái xao xuyến xúc động, - Em định sau khi ở chỗ Châu về, em sẽ tới tham quan trại gà Ân Phước trước khi chính thức mở trại gà của ta.
-Mình chấp thuận đề xuất đó của cậu.

Tư Lịch nói một cách mạch lạc, dứt khoát. Vấn đề xây dựng trại gà, thực ra là nhỏ, nhưng lại hóa lớn trong tư duy của khá nhiều người ở đây. Nhiêù quan điểm cho rằng, công ty phục vụ dầu khí mà đi nuôi gà chẳng khác gì cầu thủ bóng đá mà bắt ép tham gia bơi lội. Không, chuyện đó không thể ví von như vậy. Thành phố Vũng Tầu với số dân gần chục vạn, vài cái chợ lèo tèo, chỉ nguyên việc, những nhân viên các nhà hàng của công ty đổ ra chợ mua gà về phục vụ cho khác, cũng đủ khiến những người dân ở đây, coi công ty như là một cái ách mà họ phải mang trên cổ. Bao nhiêu gà, trứng gà mà những người dân chăn nuôi được, bị vơ vét hết, gíá cả cứ như thế mà tăng vọt lên. Đấy là chưa nói tới những bữa mưa gió thất thường, chợ không có gà, khách muốn ăn, không kiếm đâu ra phục vụ. Đã nhiều lần phải chở gà từ Sài Gòn về. Đường xa, gà chết dọc đường, lãng phí tiền bạc của nhà nước.

Lại có những ý kiến cho rằng, mà những ý kiến này xem ra rất xát thực, vì nó căn cứ trên những thí nghiệm khoa học, là Vũng Tầu không thể nuôi được gà công nghiệp. Vì ở đây gà không thể thích hợp với gió biển, nắng biển và không khí biển. Tư Lịch đã nhấn mạnh ý kiến này với Như và coi đây là một ý kiến phải xem trọng. Bởi, nêú quả thực Vũng Tâù không nuôi được gà công nghiệp, mà công ty cứ cố tình đầu tư nuôi gà, kết quả thua lỗ, thật không thể thanh minh thanh nga cách gì với những ý kiến phản đối việc làm này. Nhưng đã lặn lội tới nhiều trại gà hỏi ý kiến nhiều chuyên gia và cuối cũng đi tới kết luận, có thể nuôi được gà công nghiệp ở Vũng Tầu. Nhưng kết luận đó dù sao cũng chỉ mới là lý thuyết. Còn cần phải được chứng minh qua thực tế.
-Cậu hoàn toàn đảm bảo là có thể nuôi gà công nghiệp thành công ?
-Thưa anh Tư, tôi chọn đề xuất này để khởi đầu cho hàng loạt các công việc liên doanh liên kết của chúng ta, thắng lợi của việc này là tiền đề. Tất nhiên thất bại thì sẽ kéo theo hành loạt đỗ vỡ. Nhưng tôi nghĩ là chuyện thất bại không thể xảy ra.
-Thôi được, cậu nhớ về sớm đó nghe.

Như bước ra khỏi phòng Tư Lịch đã chạm trán ngay với Lan, rõ ràng là cô thư ký giám đốc này đã có ý chờ anh từ lâu. Như cố nép người tránh cô. Giữa anh và cô chưa quen biết nhau nhiều. Anh chỉ gặp cô trong các cuộc họp giám đốc , thế thôi. Nhưng cô đã không để anh vuột khỏi tay mình.
-Tôi muốn gặp anh ít phút.
-Tôi ? - Như hơi ngỡ ngàng chỉ tay vào mình. Lan gật đầu.

Họ đi dọc hành lang. Như đang chờ xem cô nàng sẽ bắt đầu câu chuyện với Như thế nào. Anh hiểu rằng đây chắc chắn không phải là việc cơ quan, mà là chuyện riêng. Chỉ có chuyện riêng cô nàng mới lúng túng như vậy.
-Tôi nghe cô nói đây.

Như nói như có ý hối dục. Anh bận thực sự, chỉ muốn về nhà ngay, thông báo mọi chuyện cho cô con gái, rồi ra xe. Trong cả hai việc mà anh nhận với giám đốc việc nào cũng cần phải gấp cả.
-Cả công ty ai cũng nói anh là người dịu dàng, tôi cũng cho là như vậy... Nhưng tôi thấy anh còn khách sáo.

Cô nàng bắt đầu câu chuyện gì đây. Để nói được những lời ỡm ờ như thế này, hẳn cô nàng đang định dăng cái bẫy nào đó mà rất có thể chính mình sẽ bị xập.
-Nhiều người cũng nói là tôi khách sáo. Đặc biệt là giới nữ.
-Sao vậy ?

Như cười:
-Nói chung là... đối với giới nữ không nên quá tự nhiên...

Anh có định nói huỵch toẹt ra là, đối với giới nữ phải luôn luôn cảnh giác, bởi lẽ có khi chỉ vì một câu nói mà người ta suy diễn ra bao nhiêu là chuyện, câu nói dịu dàng, thì họ cho là nịnh, câu nói thân mật, thì họ bảo là đang có ý đồ gì đó. Còn câu nói làm duyên một chút, họ có thể khẳng định ngay là mình đang được theo đuổi, đang được yêu. Nói về sự ngộ nhận tình yêu thì giới nữ ngộ nhận nặng nề hơn giới nam. Giới nữ luôn luôn có linh cảm là mình có rất nhiều người theo đuổi. Đôi khi vì một món quà nhỏ, một bông hoa, một bài hát, mà kẻ trao người nhận, tức thời người nhận cảm thấy mình được yêu. Do thế, người ta vẫn nói giới nữ nhẹ dạ. Người nhẹ dạ cũng đáng trách, nhưng người cứ làm mặt kên kên là mình có nhiều người si mê cũng đáng trách, trước hết là chính họ bị thiệt thòi, bởi không thiếu gì những cô gái kiểu này, ngoài ba mươi mà vẫn sẵng sàng chờ đợi...
-Thôi, bây giờ ta vào chuyện...

Như hoàn toàn không ngờ là Lan lại có lối lái câu chuyện một cách hơi Tây như thế. Chỉ qua một câu nói, tỏ rằng cổ không phải là người kém bản lĩnh. Như hiểu là mình không nên xem thường cô gái này. Đó cũng là một dĩ nhiên, Như nghĩ, bởi dù sao cổ cũng phải có một cái gì đó mới được tuyển chọn là thư ký của giám đốc.
-Anh đi giải quyết công việc của anh Châu phải không ?
-Sao cô biết ?
-Hôm qua, chính tôi đã đem lá đơn xin nghỉ việc của anh Châu nạp chú Năm Lê, và cũng chính tôi đề nghị chú Năm giao việc này cho anh giải quyết.
-Cô đề nghị giao việc này cho tôi ? - Như ngước cặp mắt nhìn Lan hơi phật lòng.
-Lúc đầu, chú Năm định giao việc này cho anh Phước trưởng phòng tổ chức cán bộ ...
-Tại sao cô lại đề xuất oái ăm như vậy ?

Lan lặng đi không nói. Cô hiểu là nếu nói thẳng ra những suy nghĩ của cô về người đàn ông này, thì rất có thể anh ta sẽ có nhiều ngộ nhậ về cô. Cô và anh biết nhau chưa bao nhiêu. Vấn đề hiểu nhau, bao giờ cũng đòi hỏi phải có thời gian. Nhưng trong quan hệ này, anh chưa hiểu cô thì đúng hơn, còn cô, cô tự cảm thấy là mình hiêu ảnh khá rõ rệt.

Cô bao giờ cũng tôn trọng những cảm tình ban đầu của mình. Lần đầu tiên khi anh thấy cô, ánh mắt nhìn của anh, đã lôi cuốn và thức dậy trong cô một cái gì đấy vừa của tò mò lại vừa của ấn tượng. Nói thiệt chính xác thì anh có cái nhìn giống hệt người mà cô đã từng yêu. Cô muốn nói tới Huy, người bạn học cùng trường. Họ đã chia tay nhau trong cái hôn đằm thắm và lời hẹn hò trở về. Nhưng anh đã không bao giờ trở về, cuộc chiến tranh đã cướp mất anh. Anh chôn ở nơi nào trên đất nước cô cũng không được biết, vì thế cứ mỗi năm cô lại lấy ngày 27 tháng bảy để thắp nén nhang trước tấm ảnh của anh. Như có cái nhìn của anh ấy. Cái nhìn mà cô tin là rất con người, ấm áp, chân thành và quả cảm.
-Việc của anh Châu nhất định phải giao cho một người có thiện chí, nếu không sẽ hỏng hết.
Như cười:
-Cô đánh giá tôi hơi cao đấy.
-Tôi nghĩ là mình không nhầm. Tâm địa con người thế nào hiện cả vào đôi mắt anh ạ. Anh Châu là người có tâm địa tối, nhưng nóng nảy, đứng trên mặt y học thì gan của ảnh không bình thường, còn đứng trên lẽ đối nhân xử thế thì nóng nảy có thể làm hư việc.
-Còn tôi ?
Lan cười.
-Không ai hiểu mìnnh hơn chính bản thân mình anh ạ, - Cô nhẹ đưa cặp mắt nhìn đi chỗ khác. Anh ta cũng tự biết về mình, nhưng ở đời, người ta vẫn thích nghe người khác nhận xét. Tất nhiên người ta thích nghe những lời mật ngọt. Anh này cũng vậy, xong được cái anh ta cũng có những cái đáng để mình cảm tình, - Anh cũng là loại người tốt bụng, nhưng hơi đa cảm.
-Không phải hơi đa cảm, mà là rất đa cảm, - Như cười vui vẻ, - Hồi nhỏ ba má tôi kêu tôi là mau nước mắt.
-Vậy có nghĩa là tôi đã không lầm. Trong trường hợp của anh Châu mình phải xem xét trên cả hai mặt lý và tình. Tôi nói, nếu không phải xin anh bỏ qua, tôi rất có thiện cảm với ảnh, dù ảnh với tôi đã một lần đụng độ với nhau, ảnh làm tôi phát khóc lên được nhưng rút cuộc lại không thể giận ảnh, bởi vì ảnh đúng.

Như vậy có nghĩa là cô nàng phải lòng anh chàng Châu ? Như tự hỏi mình. Nhưng rồi chính anh lại giải đáp, không thể như vậy, mình đã nghĩ không đẹp về một tấm lòng. Bởi lẽ, Châu đã có vợ, và hình như có tới ba đứa con. Không có lẽ ai cũng buông thả như vợ mình. Mà đã là hạng người như thế, thì khó lòng có thể có những ý nghĩ sâu sắc, đàng này, cô ta là một con người rất sâu sắc.

Lan linh cảm thấy Như đang nghĩ về điều đó. Cô cười bỏ lững với dáng vẻ hơi buồn buồn.
-Anh đừng nghĩ là tôi với anh Châu có quan hệ riêng tư với nhau. Tôi chỉ muốn nói về ảnh như một người anh, mà lúc này tôi nghĩ là ảnh rất cần có những người bạn như anh. Tội lắm anh Như ạ, nếu chúng ta cũng quay mặt đi, thì ảnh sẽ lạc vào đảo bơ vơ và rồi chính ảnh sẽ mất phương hướng. Con người như ảnh, tôi biết, lòng tự trọng cao hơn lòng nhẫn chịu, vì vậy, tôi mong anh.
-Cô nghĩ là tôi có thể làm được cái gì đó cho ảnh sao ?
-Tôi nghĩ như vậy. Bởi anh sẽ tìm tới với ảnh và rồi chính anh sẽ trở về báo cáo lại với chú Năm Lê và chú Tư Lịch, những ý kiến đề xuất của anh sẽ an bài cho số phận của ảnh.
-Cô còn định giao thêm cho tôi nhiệm vụ gì nữa không ?

Như háy háy cặp mắt hỏi. Qua ít phút nói chuyện với Lan, Như cảm thấy như mình đã hiểu khá nhiều về cô gái này, tình cảm tự nhiên xích lại và ngay cả sự khách sáo cũng tự nhiên mất đi. Con người, khi đi được từ trạng thái nghiêm trang sang trạng thái hóm hỉnh pha trò, có nghĩa là con người đã tiến được một bước trong quan hệ. Như tự bằng lòng với mình, và anh không cho phép mình dửng dưng trước nồi băn khoăn của Lan, mà anh hiểu rằng nỗi băn khoăn hiện ra trên khuôn mặt trái soan, nếu không có vài mụn trứng cá thì rõ ràng là rất sáng giá.

Kỳ thiệt, tại sao mình lại đã hằn sâu gương mặt của cổ trong tâm trí. Những mụn trứng cá thì có ăn nhập gì vào câu chuyện này. Lẽ ra mình phải nhớ nụ cười của Lan, nụ cười có cái gì đó có vẻ triết học, nụ cười nhiều nghĩa, nhưng chỉ cần chịu khó nghĩ là hiểu được ngay có ngụ cái ý gì. Mình sẽ mang theo nụ cười...
-Mong là anh sẽ sớm trở về với mọi sự tốt lành.

Lan đã làm cho Như không thể im lặng mà tư duy. Anh đáp lời cho Lan yên tâm.
-Tôi nghĩ, cũng sẽ chẳng có chuyện gì không hay xảy ra đâu.
-Thiệt không anh ? - Lan hỏi lại, câu hỏi lý ra không nên có ở cô, bởi nó hồn nhiên pha chút trẻ con.
-Tôi đi chuyến này, chậm là ba ngày, tôi muốn nhờ Lan, mỗi ngày đảo qua nhà tôi, xem cháu Quỳnh ăn học thế nào. Cháu có biết làm đủ mọi thứ, đi chợ, nấu ăn, thu vén nhà cửa, nhưng dù sao nó cũng mới mười tuổi. Tôi biết làm như vậy phiền cô, nhưng... Hay là thôi vậy, sợ Lan bận công việc...

Lan sẽ kịp xua tan sự khách sáo, sự làm duyên chợt có hay là cố ý của Như.
-Anh khỏi cần nói điều đó, chính tôi cũng đã nghĩ tới, bởi hai cha con anh sống khá vất vả. Tôi sẽ tới thăm cháu mỗi ngày hai lần, sau mỗi buổi làm việc.
-Cảm ơn Lan.
-Tôi không phải người thích sự cảm ơn suông đâu nghe, - Cô vừa nói xong vừa chạy biến vào lối rẽ nơi hành lang, tiếng đôi dép của cô nhón nhẹ, vọng xa dần.

Như ngỡ ngàng trông theo. Anh chẳng hiểu chính tâm trạng của mình lúc này nữa. Tiếng dép cứ xa dần, xa dần cho tới khi trái tim anh đập thật khẽ, thật khẽ cũng không sao nghe thấy. Anh nhún vai, tức cười với dáng vẻ ngỡ ngàng của mình, cũng vội chạy xuống cầu thang ra đường ...

Chương 12
Trầm
Nguyễn Chí Hải đánh máy

Mới hai giờ chiều, chiếc xe đò liên tỉnh đã đổ Châu xuống phố huyện. Từ phố huyện về tới nhà anh, đi xe lôi chỉ chừng mười lăm phút. Nhưng anh quyết định chưa về nhà vào lúc này. Lòng anh đang nặng trĩu. Gương mặt u ám hốc hác, anh không muốn vợ và các con anh thấy trong cảnh ngộ này. Anh ghé vào quán uống ly nước mía.

Mọi lần, mỗi khi về tới phố huyện lòng anh như đang nhảy múa, bước chân anh cứ ước có đôi cánh của chim để bay thẳng về nhà. Và tất nhiên chẳng tây, chẳng tàu gì nhưng phút đầu tiên gặp vợ, nhất định bằng mọi cách anh phải ôm chặt cứng lấy chị ấy. Nếu lúc đó nhà đang có người lạ, hay lũ trẻ thấy anh về đang mừng quýnh lên, thì anh khẽ khẽ ra hiệu cho vợ đi theo mình vào buồng, anh khép vội cửa lại, và trao cho chị chi chít những cái hôn đến ngẹt thở. Nhưng lần này, không hiểu sao, anh bỗng sợ hãi phút giây gặp chị. Anh sẽ nói gì với chị, để những giọt nước mắt mừng vui của chị không biến thành những giọt nước mắt tức tưởi, đau đớn. Không phải anh về phép, hay công tác nhân tiện ghé thăm nhà, mà anh bỏ nhiệm sở. Điều này đối với vợ anh to lớn lắm.

Trầm ơi, liệu em có tha thứ cho anh? Anh đột ngột gọi tên vợ, thèm nghe một tiếng trả lời, nhưng chuyện đó đã chẳng xảy ra. Anh cứ ngồi với ly nước mía và nhìn nắng tắt đầu. Một cháu gái, dẫn theo người cha mù với cây đàn trong tay đang đờn ca cho con gái bán vé số. Cháu đi qua mặt anh, một mời mọc anh kính cẩn. Anh lắc đầu. Nếu là lúc khác, chắc anh đã mua vài tấm vé, nhưng lúc này, bụng dạ anh chẳng nghĩ tới sự may rủi, bởi anh cảm mình đang xui quá chừng. Hai cho con người bán vé số đã đi xa mà tiếng đờn còn vọng lại, không gian đầy âm hưởng bi ai. Gương mặt anh chừng như lạ lùng lắm. Bà bán nước mía mấy lần đưa mắt nhìn anh, cái nhìn ái ngại và muốn chia sẻ. Nhưng bả không dám lên tiếng hỏi anh, còn anh, cũng không muốn giải bày tâm trạng của mình. Anh cứ ngồi lặng với tất cả suy nghĩ, tính toán.

Mãi đến khi con nắng tắt hẳn, rồi chập choạng tối, anh mới quyết định đi bộ về nhà.

May quá, xấp nhỏ đi coi phim ngoài bãi. Nhà chỉ còn có con vàng và chị. Chị đang ngồi khâu áo cho thằng Út. Con vàng lên tiếng trước rồi tới chị, chị quýnh quáng bỏ rớt chiếc áo nơi tay, hai mắt mở lớn, reo lên: Mình. Tất cả mây mù trong anh tan cả, anh lại cảm thấy bừng dậy niềm hoan hỉ, sung sướng, như những lần về thăm nhà trước đây, anh mở rộng vòng tay ôm choàng lấy vợ. Chỉ khác là lần này anh không ghì chặt chị, ôm hôn chị lên khắp mặt, khắp cổ chị, anh chỉ ôm chị yên lặng, đuôi con mắt cay cay. Còn chị mừng quá, mở máy nói, thao thao với anh đủ mọi điều. Anh như uống từng lời chị.

- Cả ngày hôm qua, trên cây mãng cầu, con chim khách cứ kêu hoài. Em cũng máy mắt. Thế rồi cả đêm trằn trọc không ngủ được. Gần sáng, vừa chợp mắt lại nằm mơ thấy anh… Em không tin là anh về, vì lá thư mới rồi, anh nói là công việc nhiều lắm, phải tới tết anh mới về thăm má con em được.

Anh khẽ đáp lời chị, lạc cả giọng:

- Nhớ em và các con quá.

- Thiệt không?- Chị xoay người anh lại, bất chợt thấy hai con mắt đỏ hoe của anh, chị tính hỏi anh điều gì, nhưng lại thôi. – Bây giờ anh ngồi nghe, em đi nấu cho anh một nồi nước anh tắm, rồi làm gà cho anh ăn.

Chị không đợi anh trả lời, tháo chiếc ba lô trên vai anh, đặt xuống đầu giường, rồi te te chạy vào bếp. Anh ngồi xuống giường cạnh chiếc ba lô,còn chị, nói từ trong bếp vọng ra.

- Cũng may anh về kịp, gà nhà mình dịch bệnh chết gần hết, còn mấy con, chắc cũng không qua được, để em và các con bồi dưỡng cho anh. Tội nghiệp, đi quanh năm có khi nào được ăn miếng ngon lành đâu.

Anh lặng nghe tiếng chị mà hình dung ra chị. Nói là hình dung bởi anh chưa dám xáp vào chị như những lần về nghỉ phép trước đây anh vẫn làm. Chị sẽ phát hiện thấy ngay những khác thường của anh. Tất nhiên, từ từ mọi chuyện rồi chị cũng sẽ biết, nhưng kéo dài phút nào hay phút đó. Tội nghiệp, anh dùng lại chữ chị dùng khi nói về anh. Chị mới thật tội nghiệp, bởi chị lam lũ quanh năm nuôi các con và chờ chồng. Anh đi làm nhà nước, cả năm có gửi về cho chị được đồng cắc nào đâu, tiền lương, anh chỉ đủ lo cho mình. Mỗi cuối năm, được tiền thưởng hay một khoảng làm thêm nào đó, anh dành dụm mua tặng chị và các con mỗi người miếng vải. Chỉ có vậy thôi, nhưng chị cho như thế là anh đã chăm lo cho má con chị quá nhiều. Lần này anh về, chẳng có quà cho chị, còn xấp nhỏ được vài bịch kẹo anh mua ngoài phố huyện.

- Anh sửa soạn quần áo đi, rồi vô tắm, nước sắp sôi rồi. Cạo bộ râu nữa, già thấy mồ. Đi đây, đi đó, gặp cô này cô kia mà cái tính cứ tềnh toàng…

Anh vẫn ngồi lặng, hý hoáy với mấy bộ đồ, hết mở ra lại xếp vào chiếc ba lô con cóc. Anh đã với chiếc ba lô này đi theo cách mạng, mỗi lần về với chị cũng vẫn chiếc ba lô. Với chị điều đó có gì lạ đâu. Gia tài của người đi làm cách mạng phải vậy.

- Nào anh…

Chị ngoái cổ ra gọi. Anh giật thót người, đứng dậy, một cái vươn vai, rồi anh cầm bộ đồ lót vào chổ chị.

Chị pha cho anh một chậu nước nóng. Cái chậu mà hồi sinh thằng Út, anh đã khệ nệ mua tận Sài Gòn đem về. Anh bảo chậu to vậy con nó nằm mới sướng. Anh ngồi trước chậu nước bốc hơi nghi ngút. Rõ ràng lúc này thế giới thu hẹp lại chỉ bằng cái nhà tắm. Anh kéo tay chị lại gần mình và bằng giọng nũng nịu.

- Gội đầu cho anh đi.

- Nào, cúi xuống.

Chị vục gáo nước vào chậu, dội nước từ từ xuống đầu anh. Bánh xà bông thơm vừa mới lột giấy, chị cầm nhẹ trong tay xoa chậm rãi lên tóc anh. Hai bàn tay anh vô kỷ luật, đang sũng nước bỗng tìm lưng chị. Anh, nhột em. Câu nói và cái vặn người của chị làm anh thích thú. Chị vừa muốn cấm cản anh vừa như cho phép anh, chị bật cười rúc rích. Hai bàn tay anh vuốt mơn man tấm lưng rộng và mịn màng của chị. Anh cố ý chà mạnh những chổ chai tay thô ráp lên da thịt chị. Rồi anh lần tìm ngực chị. Anh, ướt hết em bây giờ. Lời nói lúc này vô nghĩa khi tay anh đang thay ngôn ngữ nói với chị nỗi khắc khoải của thương nhớ vợ chồng. Cũng may là tóc anh lúc này đang xù bông những bọt xà phòng, nếu không, chính anh đã làm những rạo rực của chị phải im lặng bằng chính hai làn môi chắc nịch của mình.

Có tiếng mấy đưa trẻ cười nói từ ngoài vọng vào. Chị vội vã dội nước lên đầu anh, rồi lau vội đôi tay mình vào chiếc khăn mặt đang máng trên dây.

- Các con đã về rồi đó.

Anh ấp mặt trong làn nước nóng. Sự đòi hỏi đàn ông trong người anh lắng xuống. Anh tắm vội rất nhanh, vì các con anh đã chí chới gọi nhau ngoài nhà, và chắc chắn là chúng đang chờ anh ra chia kẹo cho chúng.

Anh bồng cả ba đứa con trên đôi tay mạnh chắc của mình. Tay anh vuốt hoài mái tóc của các con, và miệng anh hôn má thằng Út hòai không chán. Trầm từ trong bếp bưng mâm cơm ra. Chị giục các con đi ngủ để mai còn dậy sớm đi học. Nếu là những lần trước, anh đã ngăn vợ và cho phép các con ngồi chơi khuya một chút với mình. Nhưng lần này, không hiểu sao chính anh cũng muốn chúng đi ngủ sớm.

Chị sới cơm và dục anh ăn. Chị lại nhắc tới mấy con gà chết dịch và tới tấp những miếng thịt gà vàng ươm vào chén anh.

- Kìa, có phải anh đi đường mệt nên nhạt miệng, phải không?

Anh vội vã lùa cơm vào miệng. Anh cố gây cảm giác cho chị cảm tường anh đang ăn rất ngon miệng, mặc dù miệng anh đắng nghét. Cơm gạo mới, thịt gà luộc lá chanh, chấm muối tiêu, món ăn anh thích nhất, vậy mà…

- Anh phải ráng ăn thật nhiều, lần này nom anh ốm và đen đi nhiều đó.

- Nhớ em nên ốm.

- Anh có chuyện gì buồn phải không?

- Đâu có.

- Đừng giấu em.

Anh biết đôi mắt của mình không giấu nổi vợ, nhưng anh chưa đủ can đảm để kể lại cho chị nghe tất cả.

- Chẳng có chuyện gì em ạ. Bỗng nhiên anh cảm thấy nhớ em và các con vô cùng và thế là anh quyết định phải trở về…

Chị tựa đầu vào vai anh. Dù anh có nhớ chị bao nhiêu lần đi nữa, cũng không thể bằng chị nhớ anh. Mỗi sáng trở dậy, mỗi tối đi ngủ, mỗi khi ngồi khâu vá quần áo và dạy các con học, mỗi khi ngồi đọc thư anh… Có thể là không một khoảnh khắc nào chị không nhớ tới anh. Chị thủ thỉ.

- Cứ tưởng tới tết vợ chồng mới gặp nhau. Kìa sao anh cứ ngồi nhìn em hoài vậy?

Anh kéo chị vào lòng.

- Chỉ nhìn em thôi cũng đủ no.

- Anh đi đây, đi đó, bao nhiêu con gái đẹp.

- Bậy nào, Trên đời này anh chỉ yêu có mình em. Em có bằng lòng cho anh ở nhà luôn với em không?

Chị gật đầu.

- Anh sẽ đuổi gà cho em.

- Khỏi cần anh đuổi gà, khỏi càn anh nuôi heo, khỏi cần anh làm vườn, anh cứ ngủ cho khỏe, cứ ăn cho lại sức, và cứ là ông hoàng của em…

Anh không muốn giảng giải cho sâu thêm câu chuyện. Bởi chị chưa thể hiểu là anh đã bỏ nhiệm sở trở về nhà đuổi gà cho chị. Điều đó, chị sẽ tiếp nhận như thế nào? Chị sẽ choáng váng, chị không cho phép, bởi, dù anh đi làm chẳng nuôi được các con, nhưng với chị và các con, anh vẫn là niềm tự hào to lớn lắm.

Chị với anh cùng làng. Anh hơn chị năm tuổi. Ngày anh thoát ly gia đình đi làm, chị vẫn còn đi học. Thế rồi bẵng đi dăm năm, lần anh trở về thăm gia đình đầu tiên, chị đã là cô giáo cấp hai, là cô giáo chủ nhiệm lớp thằng em trai anh học. Và do một tình cờ, đúng là tình cờ, hai người gặp nhau, cũng vì thằng em học giỏi được cử đi thi trên huyện. Chị tới, với danh nghĩa cô giáo, lo cho nó sách vở, quà bánh đi thi. Thế rồi cả hai cùng đưa nó đi luôn. Dọc đường họ nói với nhau đủ mọi chuyện. Anh mê chị không phải vì cái sắc đậm đà, chị thực tình không đẹp, nhưng vóc người như chị, anh thích, khuôn mặt tròn, hơi thô xương, nước da đen, và hai cánh tay khi xắn lên nó tròn lẵn và ngộn ngồn sức sống. Đã từ lâu anh ao ước một thân thể khỏe mạnh như thế. Thêm vào đó, nói thêm vào, bởi tình yêu nào chẳng bắt nguồn từ những rung động vượt ra ngoài phạm trù sắc đẹp, chị nói chuyện rất có duyên, câu chuyện nào chị nói ra cũng làm anh lâng lâng xúc động, và tâm hồn anh trở nên hưng phấn, mới mẽ lạ lùng. Anh tin là những người như thế có bản lĩnh có nghị lực. Anh tấn công chị. Chị cũng chẳng phải hạng người thụ động đón nhận tình yêu, mà chủ động mở cửa lòng mình. Về sau này, chị vẫn cao hứng kể lại với anh, là anh rất tồi, chị đã sẵn sàng yêu, vậy mà phải tới ba tháng sau anh mới run run viết trong thư câu hỏi: Em có yêu anh không? Theo chị, chẳng nên hỏi người con gái như vậy, bởi người ta sẽ chẳng trả lời. Cứ xem cặp mắt nhìn, cứ nghe làn hơi thở thì biết người con gái có yêu mình hay không. Mắt không thể nói dối và hơi thở không thể đánh lừa.

Suốt đêm hôm đó, nằm bên nhau, không ai ngủ được, vì bởi hai thân thể rạo rực bao nhiêu ngày tháng chờ đợi nhau, tưởng nhớ về nhau. Họ yêu nhau. Họ đã nói cho nhau nghe bao nhiêu chuyện, nhưng câu chuyện quan trọng của anh, anh vẫn chưa nói được với chị, và chị, cũng đã linh cảm thấy điều đó, nhưng chưa dám hỏi chồng.

Phải tới chiều hôm sau, chị mới biết tất cả nguyên nhân vì sao chồng chị lại về thăm nhà đột ngột. Người khách lạ giới thiệu với chị tên là Như, cùng cơ quan với chồng chị, tới kiếm ảnh. Hai người ngồi ngoài vườn nói chuyện. Chị ngồi sau bếp vừa làm gà vừa nghe gần như trọn vẹn câu chuyện của họ.

Châu: Năm Lê phái cậu tới đây phải không?

Như: Cậu bỏ đi một cách đột ngột quá. Chẳng lẽ chuyện xung đột giữa cậu với Tấn lại nặng nề đến thê?

Châu:Về chuyện đó mình có thể nói tắt với cậu như thế này: Mình không thể tiếp tục làm việc khi người ta không còn tin mình. Và mình cũng không cho phép bản thân phải cúi đầu quy phục những thằng ngu.

Như: Mình muốn cậu giải thích rõ hơn.

Châu: Họ đang giao công tác cho cho mình, vậy mà bỗng nhiên có người khác cao hơn mình vài bậc lương, họ liền thấy trình độ mình non kém. Còn thằng cha hơn mình vài bậc lương mình chẳng cảm thấy chả có gì giỏi dang hơn mình ngoài mớ lý thuyết rỗng tuếch. Cân đo khả năng và những đóng góp bằng vài bậc lương thì tốt hơn hết là về nhà đuổi gà cho vợ còn hơn.

Như: Mình nói thật nhé, trước khi đến đây, mình nghĩ về cậu khác, bây giờ được nghe những ý kiến của cậu, mình cảm thấy cậu tầm thương.

Châu: Đúng, mình tầm thường.

Như: Mình cứ tưởng tính cách của cậu vừa mạnh vừa lạ, nhưng chung quy cũng vì thắc mắc chức vụ và dăm ba đồng lương.

Châu: Mình tồi như vậy đó.

Như: Anh Năm Lê và anh Tư Lịch đánh giá cậu khác.

Châu: Khác sao?

Như: Với chiếc ba lô con cóc trên lưng cậu dám cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp, những ngày tháng này là sự nghiệp dầu khí cho Tổ quốc. Mình hiểu là mình nói ra điều này với cậu là thừa, vì cậu cũng đã biết, cũng đã nghe nhiều người nói rồi. Chúng ta không phải những người chỉ sống bằng khí trời và uống nước lã. Nhưng chúng ta cũng không phải hạng người thiếu bơ sữa sẽ từ bỏ cách mạng. Cậu đừng xử sự một cách nông nỗi, trẻ con. Hãy nghĩ ngơi ít ngày rồi thu xếp trở lại xí nghiệp.

Châu: Cậu ra lệnh cho mình hả?

Như: Đúng.

Châu: Nhân danh cái gì?

Như: Tình bạn với nhau được không? Cậu còn cần môt nhân danh gì cao hơn thế nữa không? Nếu cậu cần chức vụ và đồng tiền thì cậu không cần trở lại cơ quan nữa, ở đó không có danh vọng và tiền tài đâu.

Châu: Sao, cậu nói gì?

Như: Cả hai đứa mình đều đã một lần viết đơn vào Đảng, chúng ta không ghi bốn chữ danh vọng và tiền tài trong lá đơn đó…

Trầm không còn đủ bình tĩnh để nghe tiếp câu chuyện của họ, hai dòng nước mắt trào ra và lăn xuống má, nóng hôi hổi. Chị bậm môi cho tiếng khóc khỏi bậc thành tiếng. Nước mắt nhắm vào đầu lưỡi mặn đắng. Chị không chờ đợi một sự thật phũ phàng như thế này. Thì ra ảnh bỏ nhiệm sở. Ảnh là một Đảng viên, một người cách mạng mà hành động như thế được sao.

Hồi còn son giỗi, là một giáo viên, chị có ý định phấn đấu trở thành Đảng viên. Nếu trở thành Đảng viên, thì chị sẽ khoan lập gia đình. Đó là ý nghĩ chân thành của chị. Nhưng rồi chị yêu anh và lấy anh, ý nghĩ phấn đấu trở thành Đảng viên của chị không còn nữa. Chị vẫn là giáo viên dạy giỏi, đồng nghiệp, bà con xóm giềng thương quý chị, nhưng không hiểu sao chị vẫn thấy mình không thể là Đảng viên được. Bởi ý nghĩ của chị về một người cộng sản thật cao đẹp, thật hùng trán, đó là con người quên bản thân mình, tự nguyện hy sinh cho sự nghiệp chung. Chị không thể là con người như thế, bởi lúc nào chị cũng bận rộn chuyện chồng con, chuyện mãnh vườn. Chị hiểu rằng chị làm tất cả những điều đó để chồng chị yên tâm cống hiến cho cách mạng. Cũng vì lẽ đó, khi người bí thư chi bộ giới thiệu cho chị học lớp đối tượng Đảng, chị đã từ chối. Vào Đảng không phải để mưu cầu một cái gì đó cho mình, vào Đảng không phải để chia phần lợi lộc cho con cái, vào Đảng cũng không phải để cuốn mình vào guồng máy dầu để tiến thân. Chị không muốn vậy, bởi chị muốn mình là một người vợ, ngươi mẹ bình thường. Chị không giả dối với mình và với mọi người khi nói huỵch toẹt ra rằng hạnh phúc của đời chị là chồng và các con. Ý niệm về gia đình của chị nặng nề như thế thì chị vào Đảng sao được. Chị vào Đảng chỉ làm cho Đảng yếu hơn, vì có thêm một con người chỉ lo tính đến cá nhân. Chị vào Đảng, chỉ làm cho Đảng mất uy tính vì chị sẽ chẳng đóng góp được gì cho lợi ích chung, trong khi đó với danh hiệu Đảng viên, chị sẽ được hưởng một số lợi quyền. Mọi người nhìn Đảng qua chị, sẽ giảm thiểu những gì đẹp đẽ, thiêng liêng khi nghĩ về Đảng. Người bí thư chị bộ nhất quyết cho rằng những suy nghĩ của chị là sai lầm. Chị đành nhận chịu sự sai lầm ấy và chẳng hề có ý sửa sai.

Chị lau vội nước mắt vào vạt áo, khi nghe câu chào của Như từ ngoài sân vọng vào. Anh ấy từ giã vợ chồng chị, không nán lại thêm, vì hình như công việc đang hối thúc ảnh. Hai vợ chồng chia tay ảnh tận cổng, hai người đàn ông bắt tay nhau, rồi ôm nhau rất chặt. Chị hiểu là họ đang cố kềm nén những xúc động tình bạn.

Chị trở lại bếp tiếp tục làm nốt con gà đang vặt lông dở dang. Anh đi sau chi, im lặng, rồi ngồi xuống bên chị, dành con gà chị đang cầm trên tay. Chị khẽ gục đầu vào vai anh.

- Em đã nghe hết chuyện của các anh rồi, nặng nề đến thế sao anh?

Anh đáp lại lí nhí:

- Chẳng có chuyện gì đâu em.

Chị lắc đầu.

- Đừng giấu em, - Rồi chị thủ thỉ, - Từ ngày hai đứa lấy nhau tới giờ, chẳng có chuyện gì mình giấu cả. Em lấy mình bởi vì em yêu mình, yêu tất cả những việc làm của mình. Với đồng lương của một cô giáo, với miếng vườn, em và con đủ sống để anh yên lòng công tác. Em chỉ mong sao anh mạnh giỏi công việc tốt đẹp, ngoài ra, em chẳng đòi hỏi điều gì, em chẳng cần anh là ông nọ ông kia. Em cũng không bắt anh mỗi tháng phải gửi tiền về nuôi má con em… Mà thôi, anh nghỉ phép ít ngày rồi lại trở về cơ quan phải không anh? – Chị lắng một lúc lâu để cảm xúc của mình đừng dâng thành tiếng khóc, - Anh nhõng nhẽo với em thế nào, em cũng chìu được, nhưng cơ quan, đó lại là môi trường khác, có đúng vậy không anh?

Châu vẫn miết ngón tay vào những chiếc lông tơ trên lưng con gà chưa nhổ sạch.

- Em không muốn anh ở nhà chớ gì?

Chị thoáng cười, nụ cười tâm trạng:

- Anh biết không, bao nhiêu đêm em nhớ anh, khi các con còn nhỏ em ôm chúng trong lòng và nghĩ về anh, giờ các con đã lớn rồi, chiếc gối ôm là bạn tâm tình… em khóc ướt cả gối.

- Vậy tại sao anh về sống với em, em lại không mừng?

- Từ nay trở đi sẽ không bao giờ em chịu sống xa anh nữa đâu.

Châu bỏ con gà xuống chậu, ngước mắt nhìn vợ:

- Có nghĩa là em bằng lòng cho anh ở nhà với em?

- Công việc dưới đó nhiều lắm phải không anh?

- Nhiều, nhưng anh nhớ em…

- Anh dành cho má con em một tuần phép, rồi sau đó anh trở lại cơ qua, và em, em sẽ thu xếp công việc cùng tới đó với anh.

- Em nói sao?

- Trước đây anh đã nhiều lần nói em đi với anh, em chưa quyết định được, bởi các con còn nhỏ, bởi thói quen cuộc sống ổn định của quê hương níu chân em, nhưng bây giờ, nếu anh thấy cần phải có em bên cạnh thì nhất định em sẽ tới.

Anh ôm chầm lấy vai chị kêu lên mừng rỡ:

- Trầm…

Phải vậy thôi, chị nghĩ, dù sao anh cũng là một Đảng viên, danh hiệu đó không cho phép bôi nhọ. Em cần tiếp sức, tiếp tay cho anh như thế nào, em cũng xin cố gắng. Điều quan trọng là anh của em, chồng của em phải đứng vững.

Ý nghĩ của chị nghẽn lại, bởi chị thấy anh cứ gọi tên chị hoài, chị muốn thưa hay nói một câu gì đó, nhưng không thể bởi tình cảm bồng bột của anh đã khép kín bờ môi chị.

Chương 13
Hai cô cháu
Bebebongbong đánh máy[/size]

Thú thật, lần đầu tiên đạp xe tới khu tập thể nhà Như, Lan mắc cỡ quá. nhiều con mắt tò mò nhìn Lan. Cái anh chàng Như này gà trống nuôi con, vậy mà Lan thì…Lan không dám nghĩ thêm, cứ dẫn xe vào, tỉnh queo như không thấy ai cả. cũng may, bao giờ cháu Quỳnh cũng đón Lan ngay ở cửa, vồ vập, thân tình, khiến Lan thấy vững lòng.

Kỳ thiệt, tại sao mình lại nhận lời anh ấy là mình sẽ tới đây mỗi ngày hai bận để chăm nom Quỳnh. Anh ấy sẽ nghĩ sao về mình?

Mỗi lần vào nhà Như, Lan đều cố ý đi ngang qua chiếc tủ gương, thóang bắt gặp chính mình trong chiếc gương đó. Lan tự giận mình những mụn trứng cá trên mặt nếu không có chúng thì rõ ràng là Lan tươi như một bông hoa nở. Lan có đi hỏi những người có kinh nghiệm về da mặt để biết nguyên nhân của những mụn trứng cá. ai cũng nói với Lan là thời gian sẽ làm nó biến mất ngay sau khi lấy chồng. Lan ngượng chín mặt. Như vậy chẳng hóa ra vì chưa lấy chồng mà những mụn trứng cá cứ nỗi lên hối thúc?

Lan đâu phải cô gái không người để mắt tới. Lan tự biết mình lắm chứ. Các anh chàng mỗi khi thấy Lan đi qua cứ đứng ngẫn cả ra mà nhìn. chỉ có điều Lan không nhìn họ, vì Lan tự nói với mình, trái tim Lan chưa rung động. Cũng có vài chàng mạnh bạo, dám viết cả thư tấn công, nhưng Lan im lặng. Tấn công bằng thư từ nghe có vẽ tự lực Văn đòan quá, xưa quá, Lan không thích như vậy. Cũng phải nói thật, Lan không thích chơi với mấy anh chàng đồng trang lứa, hoặc lớn hơn Lan vài tuổi, trong họ có vẻ bột bột ngô nghê làm sao. Từ mái tóc dài thòang đến những lọai áo quần kiểu cách của họ Lan đều thấy một cái gì đó mờ nhạt, phấn rôm. Lan thích một cái gì đó sâu thăm thẳm, tinh tế mà chỉ cần nghĩ tới thôi trái tim đã đập liên hồi. Đám mấy anh choai choai không có được điều đó. Lan loại họ ra khỏi vùng suy nghĩ của mình.

Tới tháng Chạp này là Lan hai nhăm tuổi. Lan về công ty sau khi tốt nghiệp đại học kinh tế kế họach. Thọat về, cô làm kế họach công ty, sau được điều qua làm thư ký giám đốc. đối với cô công việc gì cũng được miễn là những sở học của cô được áp dụng thường ngày.
-Nào, hai cô cháu mình bắt đầu nhặt rau chứ?
-Cháu nhặt rồi
-Vậy hả? Cô đi vo gạo vậy.
-cháu cũng vo rồi
-Có nghĩa là cô thất nghiệp?
Hai cô cháu cùng cười.
Đúng như lời Như nói, con gái anh làm được mọi chuyện, cháu làm không thua kém gì người lớn, từ việc nhặt rau, vo gạo, tới thu xếp nhà cửa. việc gì cháu làm cũng tới nơi tới chốn, gọn ghẽ, ngăn nắp. chỉ phải tội, đôi mắt cháu có cái nhìn buồn buồn. Mỗi lần Lan tới là đôi mắt ấy lại sáng rỡ lên. Nỗi cô đơn từ đôi mắt cháu lan đầy gương mặt. cháu rất hay chuyện, bởi ngòai ba cháu ra cháu không có ai để tâm sự, các cô các chú lối xóm còn bận công chuyện cơ quan, chẳng ai có thì giờ chia xớt câu chuyện trẻ nít của cháu. vì thế cháu cứ như không thể dứt chuyện với Lan được. Lan để ý, cháu tranh thủ làm hết mọi chuyện trước khi Lan tới, cháu không khiến Lan phải làm gì để Lan có thời giờ nói chuyện với cháu. Cháu kể đủ mọi thứ, từ con chó bên lối xóm tới người mà hát rong. Những chuyện của Cháu thường đượm buồn. vì thế Lan cố tình không bao giờ bắt đầu những câu hỏi gợi cháu nói chuyện gia đình cả. Nhưng hôm nay bỗng nhiên Quỳnh nói về má. Lan đã cố tình gạt đi, nhưng do tò mò, cô vẫn dõng tai nghe. Cháu kể là má cháu có cặp mắt đẹp như thế nào và hay mua cho cháu quà gì. Lan bất chợt hỏi xen vào chuyện của cháu:
-Vậy chứ Quỳnh có nhớ má không?
-Nhớ lắm cô ạ
-Sao không về ở với má?
-Nhưng chẳng có ai nấu cơm cho ba cháu ăn
-Ba cháu sẽ ăn cơm tập thể.
-Không được đâu, ba cháu đau dạ dày, chỉ có cơm do cháu nấu, ba cháu mới ăn được, ba cháu nói vậy.
Hèn chi, Lan nghĩ, bửa cơm nào con nhỏ cũng đổ thêm chút nước vào nồi cơm đang sôi. Và cũng có thể Như đau dâ dày, nhưng anh ta làm như vậy, để khích lệ tình cảm nơi con gái anh, bởi anh không chịu nổi cảnh đơn lẻ, khi không có vợ và các con.
-Vậy Quỳnh ít thương má hơn ba rồi.
-Đâu có, tại vì má không thương chúng cháu.
-Cháu nghĩ quấy cho má đó nghe. Má nào lại không thương con.
-Ba cháu cũng nói vậy.-cháu ngưng một lát, nhìn lên tường nơi có treo bức hình một phụ nữ, mà Lan đóan chắc là má cháu,-Nếu má cháu thương chị em cháu, thì má cháu đã chẳng bỏ ba cháu.
-Thôi bây giờ cháu đi tắm đi, rồi cô cháu mình ăn cơm.-Lan muốn lảng tránh câu chuyện mà cô hiểu rằng không nên tiếp tục, bởi nó sẽ làm thương tổn đến tình cảm của Quỳnh với người mẹ.
-Cháu tắm rồi mà,-Quỳnh cúi đầu, khoe mái tóc mới gội, còn ướt nước,-cháu hỏi thiệt cô nghe, có phải ba cháu kêu cô tới để chăm xóc cháu không?
-Sao cháu nghĩ vậy?
-Má cháu bảo, tới một lúc nào đó, ba cháu sẽ có vợ khác…
-Thôi, cháu đừng nói chuyện người lớn nữa.

Lan hơi phật ý. con nhỏ tuy chẳng có ý ám chỉ gì quan hệ giữa cô và ba nó, nhưng cô hiểu là nó rất lo lắng là cô sẽ tới đây hiện diện trong căn nhà này, chia xẻ của nó tình cảm ba con. Cô bỗng giận mình. Tại sao khi không lại đi nhận lời ảnh tới đây chăm xóc nó. Những con mắy tò mò của những người trong khu tập thể lại hiện lên, nhìn chói vào mặt cô. Lan nghĩ thật là trớ triêu cho hòan cảnh của mình. Tình ngay mà lý thì gian. Rồi anh ta sẽ trở về, anh ta sẽ nuôi một hy vọng và sẽ làm mình khó xử.

Quỳnh vẫn nhất định không buông tha câu chuyện mà cháu bỗng dưng khởi xướng với Lan.
-cháu nói nghiêm chỉnh đấy, cô là thế nào với ba cháu
Lan gượng cười:
-Là bạn của ba cháu
Lan hơi bất ngờ vì bỗng nhiên Quỳnh trở nên linh họat và thích thú sự công nhận đó.
-Cô mà là bạn của ba cháu, thì cháu thích lắm.
-thương như thế nào?
-Thứ nhất là cháu sẽ không làm cho cô phải buồn, thứ hai là cháu sẽ học rất giỏi, thứ ba là cháu sẽ hát cho cô nghe. Ba cháu đàn cho cháu hát thì phải biết, chuyên nghiệp còn phải thua đó.
Lan bật cười:
-Vậy hả? Bây giờ hát cho cô nghe đi.
-Quỳnh xua tay:
-Không được đâu. Cháu hát mà không có ba cháu đàn thì không giống ai…

Lan hiểu rằng nếu cứ tiếp tục câu chuyện kiểu này thì có lẽ suốt đêm không hết chuyện. Cô đứng dậy, kéo tay Quỳnh, vui vẻ:
-Dù sao hai cô cháu mình cũng phải ăn cơm đã.
Chỉ một lóang đã ngồi đối diện nhau trên chiếc bàn vuông trong bếp. Chuyện của họ lại nở như bắp rang, xem chừng còn ngon hơn cả thức ăn nữa.

Chương 14
Đối thoại dọc hành lang
Bebebongbong đánh máy

Năm Lê vừa ở Hà nội về liền ập vào phòng Tư Lịch, anh kéo Tư Lịch ra xe và lệnh cho tài xế chở hai người ra ngay khu nhà năm tầng đang thi công. Đối với Năm Lê, điều anh quan tâm nhất là tiến độ thi công của khu nhà năm tầng . Đây là hạng mục công trình chính sành cho các chuyên gia dầu khí làm khu tập thể. Tiến độ thi công chậm chạp quá sức tưởng tượng. Hầu như cả tháng chưa thấy sự thay đổi bộ mặt của chúng.

Mới hai giờ chiều mà công trường đã vắng hoe. Hai chiếc cần cẩu ở hai đầu công trường đang ngủ đứng. Còn tốp công nhân đang xếp những tờ giấy xi măng rồi ngồi túm tụm lại tán dóc. Ban chỉ huy công trường hầu như không có ai.

Năm Lê và Tư Lịch men theo cầu thang. Xộc lên tận trên cùng, cả hai hy vọng sẽ gặp nhiều người trên đó, vì theo báo cáo, thì tầng nhà đó đang ghép cốp pha. Nhưng hành lang dài mút mắt, vắng hoe.

Năm Lê: Theo kế họach ký kết giữa hai nhà nước Việt Nam và Liên Xô, thì còn chừng một tháng nữa bạn sẽ chính thức thăm dò dầu khí. Xí nghiệp liên doanh dầu khí Việt Xô đã thành lập.

Tư Lịch: Thời gian không chờ chúng ta. Chúng ta phải mở tất cả các dịch vụ để phục vụ bạn, để lấy đồng rúp đóng góp cho sự nghiệp chung. Các chuyên gia tư bản quan hệ với chúng ta là quan hệ hợp tác thăm dò, còn ta hợp tác với bạn là trên tình đồng chí, tình anh em,vì vậy chúng ta phải hết lòng.

Na8m Lê: Về việc khôi phục và sửa chữa gấp các công trình tôi định áp dụng biện pháp đã làm với biệt thự Chim Xanh, ý anh thế nào?

Tư Lịch: Ở Hội nghị đảng ủy công ty đã có nhiều ý kiến phê phán phương thức làm đó. Những ý kiến đó không sai, rõ ràng là chúng ta đã có những vi phạm thuộc về thể chế quản lý kinh tế của Nhà Nước.

Năm Lê: Tôi hiểu. Đa số tán thành, còn thiểu số cho là chúng ta đá nhầm sạn, nhiệm vụ của chúng ta là phục vụ chứ không phải xây dựng. Tôi không đồng ý với những quan điểm có tính thụ động đó. Trên các lĩnh vực công tác khác, chúng ta cũng phải tiến công. Vấn đề là phải làm mọi cách để phục vụ cho việc thăm dò dầu khí. (cười) không chỉ chủ động trong công việc sửa chửa và xây dựng cơ bản, mà còn phải tham gia vào việc chủ động nguồn hàng, tham gia công tác xuất nhập khẩu thu ngọai tệ. Nói tóm lại, ta phải làm tất cả những gì mà sức làm của chúng ta có thể vươn tới được.

Tư Lịch: Nhưng liệu Tổng cục có chấp nhận các phương thức họat động của chúng ta?

Năm Lê: Vừa rồi tôi đã giải trình mọi việc với Tổng Cục, tất nhiên các ổng chưa thông hết, nhưng cũng không cản ta.

Tư Lịch: Anh tính dấn thêm bước nữa?

Năm Lê: Nếu anh không phản đối. (một lát) tôi nói thiệt nghe, tôi với anh chẳng ai tham vọng gì, chỉ mong sao đất nước mình sớm có dầu. (đột ngột) Nếu anh phản đối thì tôi sẽ không làm.

Tư Lịch: Sao vậy?

Năm Lê: Bây giờ có cái mốt trưởng phó đấu đá nhau, cái gì trưởng làm thì phó chống, cái gì phó làm thì trưởng chống. Tôi không muốn chuyện đó có ở công ty chúng ta.

Tư Lịch: Nếu tôi hòan tòan nhất trí với các việc làm của anh?

Năm Lê: ( quay lại, ôm tư Lịch) Anh Tư, tôi hiểu là anh rất tin tôi.

Tư Lịch: Chúng ta đã có nhiều năm lăn lộn bên nhau, con người anh như thế nào tôi hiểu rất rõ. Hơn ai hết chúng ta là những người thực hiện, chúng ta phải mạnh dạn chịu trách nhiệm. (một lát) Ban Bí Thư chủ trương. Bộ chủ trương. Tổng cục chủ trương, đến chúng ta cùng chủ trương thì ai là người thực hiện các chủ trương đó. vì sự nghiệp dầu khí, chúng ta phải làm tất cả để đóng góp…

Năm Lê: Tôi hòan toàn yên tâm rồi.

Họ đi về phía cầu thang. Giữa lúc đó Tấn đi như chạy từ dưới cầu thang lên.
-Anh Năm, anh Tư…Em đang làm việc bên viện qui họach thì nghe tin các anh tới thi sát công trường…
Năm Lê nắm chặt tay Tấn.
-Cậu Châu trở lại xí nghiệp chưa?
-Dạ rồi..cậu ấy nhận lỗi do nóng nãy…

Năm Lê chỉ tay bao quát tòan khu công trường nhà Năm tầng:
-tiến độ thi công theo kiểu này, thì chúng ta sẽ không đủ nhà để tiếp đón các chuyên gia dầu khí Liên Xô và Việt Nam đâu.

Tấn xoa xoa hai bàn tay vào nhau. Cử chỉ của anh như một lời diễn giải: các anh hiểu cho, ngày nào em cũng đi đôn đốc các đơn vị…

Năm Lê gật gật đầu như cảm thông với tất cả. Cơ chế quan liêu bao cấp như thế này, thì bổn phận của cấp trên là phải thông cảm với cấp dưới, không có cách nào khác, vì chẳng một ai có quyền, người nói chẳng có người nghe, quân hồi vô phèng. Ngay cả trên cương vị của anh, một giám đốc công ty, anh cũng có thể báo cáo mọi điều với cấp trên và tất nhiên là cấp trên cũng phải thông cảm với hoàn cảnh của anh. Cấp trên làm sao có thể khiển trách anh được, khi vật tư không rót cho anh, nhân lực không đảm bảo, ngân hàng không cấp tiền….Nói chung là tất cả đều không, anh làm sao có thể hòan thành kế hoạch trên giao. Chỉ có điều lương tâm và trách nhiệm không cho phép anh thụ động báo cáo với cấp trên như vậy.
-Cậu đã nghĩ tới chuyện phải gỡ mối rối này chưa?
-Thưa…-Tấn chưa hiểu thủ trưởng của mình định nói gì
-Tôi và anh Tư đã nghĩ thay cho cậu rồi. Công ty chúng ta sẽ nhờ các lực lượng nhà thầu tư nhân khẩn trương khôi phục lại các biệt thự khu A và tiến hành nâng cấp ngay khách sạn Hoa Hồng. Ở khu B chúng ta sẽ cho xây dựng mở rộng khách sạn Hoa Cúc và ở khu C chúng ta sẽ cho xây dựng cụm khách sạn cho các chuyên gia dầu khí Việt Nam.

Tấn hoàn toàn bất ngờ về phương án Năm Lê vừa nói. Nếu quả thực giám đốc công ty quyết định như vậy, có nghĩa là công ty xé rào mọi nguyên tắc. Cho nhà thầu tư nhân cất, phương thức đó đã làm với biệt thự Chim Xanh. Chẳng lẽ một lần sai lầm chưa đủ cho ban giám đốc mở mắt. Tấn định lưu ý Năm Lê, Tư Lịch về điều đó, nhưng một thoáng bối rối chặng đứng anh lại. Tư Lịch điềm tĩnh giải thích thêm:
-Chúng ta không thể chậm trễ hơn, vì chỉ còn một tháng nữa là bạn tới trong khi đó khu nhà năm tầng phải hai năm nữa mới có khả năng đưa vào họat động.
-Nhưng chúng ta lấy vốn ở đâu? Tấn buột miệng.
-Dốc tòan bộ vốn tự có của công ty, ưu tiên cho xây dựng cơ bản.

Những thông tư, chỉ thị của gần ba chục năm trong nghề quản tý kinh tế, từ một nhân viên thống kê công trường, leo lên cán bộ kế họach, rồi trưởng phòng thống kê kế họach, rồi chuyên viên kinh tế của Tổng cục, tính ra cũng tới cả chục ngàn văn bản, bỗng bừng thức, sống dậy đồng hoạt trong tư duy của Tấn. Anh hiểu ngay rằng nếu làm như vậy, có nghĩa là đi ngược lại tất cả những thông tư chỉ thị mà anh đã đọc và đã thuộc nằm lòng đó. Anh hiểu rằng Năm Lê và Tư Lịch sẽ khẳng khái nói rằng họ sẽ chịu trách nhiệm. Anh là người cấp dưới chỉ có bổn phận thi hành. Nhưng nếu anh chỉ là một cán bộ không phải chuyên nghành kinh tế, thì anh có thể cúi đầu làm theo. Nhưng đàng này, anh là chuyên viên kinh tế, anh hiểu như mình sẽ phải lãnh một hậu quả kỷ luật nghiêm trọng như thế nào. Anh sẽ chịu hai lần kỷ luật, một với cương vị một chuyên viên kinh tế. Anh thẳng thắn trình bày nỗi lo đó với Năm Lê và Tư Lịch. Năm Lê chẳng những không thông cảm cho anh, mà còn hỏi lại anh một câu sóc óc:
-Có nghĩa là cậu sợ khuyết điểm?
Tấn chạm tự ái:
-Thưa các anh, nếu làm giám đốc để thi hành một cách mù quáng các chỉ thị, mệnh lệnh thì tôi không làm được.
Tư Lịch đổ quạu:
-Cậu nói cái gì mù quáng?
-Cơ quan chúng ta được nhà nước giao nhiệm vụ phục vụ dầu khí chứ không phải xây dựng cơ bản. Hơn nữa, trong thành phần kinh tế quốc doanh không có khoảng mục nào cho phép hợp tác với tư nhân, nhất là trong công tác xây dựng cơ bản, -Tấn không kìm giữ được dòng tư duy ấ ức đã từ lâu chất chứa trong lòng, anh nói một hơi dài,-Là một chuyên viên kinh tế của Tổng Cục, tôi xin lưu ý với các đồng chí là công ty chúng ta đã vi phạm khá nhiều những thể chế, quy định của nhà nước trong công tác quản lý kinh tế. Nếu tôi cùng các đồng chí dấn sâu hơn nữa vào cung cách làm ăn này, thì tôi sẽ phải chịu lỗi nặng hơn các đồng chí, bởi tôi là một chuyên viên kinh tế,
-Còn chúng tôi không biết về công tác quản lý kinh tế?- Thử hỏi, nếu chúng ta không chủ động sửa chửa và xây dựng cơ bản thì liệu có đủ nhà phục vụ chuyên gia không? Nếu chúng ta không chủ động vào việc mua bán lương thực, thực phẩm, thì trông chờ vào ai? Lý luận phải vận dụng các quy chế quản lý.
Tấn vẫn giữ vững quan điểm của mình:
-Nhưng tôi cho rằng, dù thế nào đi nữa, cũng phải giữ vững các thể chế.
Tư Lịch cố giữ sự cân bằng mềm mại:
-Tấn ạ, ý kiến của cậu không có gì sai, nhưng phải nhìn nhận công việc thực tế ở đây, không nên quá máy móc. Mục đích cao nhất của chúng ta là phục vụ dầu khí, vì mục đích đó, chúng ta phải tìm mọi cách đi tới.
Tấn vẫn không nhượng bộ:
-Không thể đi tới bằng kiểu xé rào đó được. Phải đi tới dưới ánh sáng của các thể chế, quy định của Đảng, và nhà nước
-Có nghĩa là đồng chí không cùng suy nghĩ với chúng tôi?
Tấn trả lời thẳng thừng câu hỏi của Năm Lê:
-Không. Tôi hiểu hơn ai hết những hậu quả của việc vi phạm những thể chế…
Năm Lê cắt ngang câu nói của Tấn:
-Đồng chí sợ khuyết điểm, đồng chí không dám chịu trách nhiệm. Nếu vậy đồng chí không cần thiết phải ở cương vị giám đốc xí nghiệp xây dựng.
-Các anh cách chức tôi?
Châu xuất hiện nơi chân cầu thang, thực tình anh không định lên, nhưng những tranh cãi của họ quá gay gắt khiến anh cảm thấy sắp sửa bùng nổ một cái gì đó, mà nếu anh có mặt thì có thể làm giảm thiểu được phần nào. Công bằng mà nói, từ khi Châu trở lại xí nghiệp, anh hơi mắc cỡ về hành động vô kỷ luật của mình, vì vậy anh lăn vào công việc, ngay cả việc gặp gỡ với Tư Lịch anh cũng né tránh. Anh cảm thấy mình có lổi thực sự. Những lời đối đáp bốp chát giữa Năm Lê và Tấn vẫn đập vào tai anh.
-Chúng tôi cần những giám đốc dám làm, dám chịu trách nhiệm. Tổng cục cử đồng chí vào đây làm cố vấn kinh tế cho công ty, ba66 giờ tôi chỉ có thể để đồng chí trở lại cương vị đó.
-Không, về công ty tôi sẽ lại làm bù nhìn, các đồng chí không bao giờ thèm lắng nghe những ý kiến của các chuyên viên kinh tế như tôi. Tôi yêu cầu các đồng chí trả tôi về lại Tổng cục. Tôi chỉ xin khuyên can các đồng chí lần cuối cùng, các đồng chí hãy dừng ngay lại những quyết định phiêu lưu mạo hiểm. Nếu các đồng chí không dừng lại, tôi sẽ báo cáo tất cả các việc làm ở đây với cấp trên.

Châu bỏ xuống, những đối đáp của Tấn như những mũi dao đâm vào óc anh, anh không chịu nổi. Anh ta ăn sách vở nhiều quá, Châu vừa đi vừa nghĩ, nhiều đến nỗi cái bụng nặng trịch, không nhấc chân lên nổi. Trong hoàn cảnh đất nước lúc này, người ta hay dành nói về sự bảo thủ xây thành lũy vững chắc vấn đề không phải là già hay trẻ, vấn đế là cái đầu với những suy nghĩ trẻ trung thức thời.

Chừng một giờ sau, tại văn phòng Công Ty, anh đã gặp lại Năm Lê và Tư Lịch. Vừa thấy anh, Năm Lê đã khiễn cho một trận. Những câu nói của Năm Lê làm tai anh muốn ù, anh không nghe kịp hết, mà chỉ mang máng hiểu là Năm Lê rất phẩn nộ về hành động bỏ nhiệm sở vô kỷ luật của anh. Năm Lê quy đó là hành động hồ đồ, trẻ con sẽ phải trả một giá rất đắt bằng kỷ luật. Châu hòan toàn cảm thấy lời Năm Lê là đúng, anh chiu kỷ luật nào cũng chưa đáng, bởi là một đảng viên, hành động của một tên vô chính phủ. Nhưng chỉ một thóang, Năm Lê đã chuyển sang câu hỏi khác, mà Châu chưa thật sự hiểu hết nội dung của nó.
-Cậu đã sẵn sàng tin thần để làm việc chưa? Có sợ trách nhiệm mà lẩn tránh không?
-Thưa không,-Châu đáp một cách chạn thành.
-Nếu làm giám đốc xí nghiệp xây dựng, cậu sẽ hoàn thành được nhiệm vụ chứ? Tôi chấp nhận quy họach tổng thể trước đây Ban quản lý công trình đã trình bày, tôi cũng chấp nhận cho nhà thầu tư nhân đấu thầu.
-Thưa, nếu vậ, tôi có thể hoàn thành nhiệm vụ. Tôi chỉ xin một đề nghị.
-Cậu cứ nói.
-xin phép các anh cho kiến trúc sư Thanh cộng tác với chúng tôi?
-Lý do?
-Các lý do khác chắc các anh cũng đã biết. Anh ta là con người tốt, có tài. Nhưng cái quan trọng là chúng ta cần phải cuốn anh ta vào công việc, để thời gian đưa anh ta vào hàng ngũ của chúng ta.

Tư Lịch từ nãy tới giờ vẫn im lặng, anh rút gói thuốc trong túi đưa cho Châu 1 điếu và tự mình hút 1 điếu. Về người kiến trúc sư này, bản thân anh cũng có thiện cảm, nhưng anh chưa vội nói ra thiện cảm đó để chấp nhận đề nghị của Châu. anh hiểu là Châu có ý định cải tạo các nhà thầu tư nhân cuốn họ vào sự nghiệp chung, đây cũng là cách vận dụng sáng tạo đường lối ca33 tạo tư sản và trí thức của nhà nước. anh muốn tự mình tìm hiểu Thanh, sau đó sẽ bàn bạc với Nă8m Lê để quết định.
-Tôi đề nghị ta sẽ trở lại vấn đề này vào một dịp khác.

Thấy châu nhún vai có vẻ như sốt ruột vì nghĩ là dịp khác có nghĩa là sự im lặng để lảng vấn đề luôn. Tư Lịch không giải thích gì thêm, tính anh không thích nói trước những điều chưa xảy ra. Còn Năm Lê, như hiểu hết những tính tóan của người bạn già, gật gù tán thưởng.

Chương 15
Người đi câu tôm tích
Bebebongbong đánh máy

Đại có thói quen không thể bỏ được, cứ chừng 4 rưỡi, 5 giờ sáng là anh thức dậy cho dù đêm trước anh có thức quá khuya. Anh lại cũng có thói quen, đã thức là không chịu nỗi ăn vạ trong chăn, mà trở dậy tức thời, sau cái vươn vai, xỏ vội bộ quần áo thể thao chạy ra ngoài trời. Nhiều người không chịu cái thói quen đó của Đại. Họ không dè bỉu, thị phi, nhưng họ cho rằng đó là thói quen suy cho cùng cũng chỉ là vì ham sống sợ chết, lấy thể dục buổi sáng để dinh dưỡng sự sống lâu. Đại không chú ý tới điều đó. Anh duy trì thói quen này ở mọi nơi, mọi lúc, nên dần dà mọi người cũng bị lây thói quen của anh mà bắt chước theo.

Anh vốn là một sinh viên khoa Nga văn Đại học sư phạm, lẽ ra anh đã trở thành giáo viên tiếng Nga, nhưng chẳng hiểu số phận run rủi thế nào mà anh lại đi làm phiên dịch, rồi sao đó chuyển hẳn sang ngành du lịch, làm nghề hướng dẫn. Thoạt đầu, anh hoàn toàn cảm thấy bất công vì sự chéo cẳng ngỗng của tổ chức, nhưng không hiểu lại do cái gì run rủi, anh đã trở nên một người ham mê công tác du lịch đến lạ lùng.

Nghề hướng dẫn du lịch, Đại vẫn nói với mọi người như vậy, là cái nghề lấy khách sạn làm nhà, lấy những người đi tham quan du lịch làm bạn. Vì thế anh có ba cái lo. Thứ nhất là lo miếng ăn cho khách. Đi du lịch, mà bữa ăn không ngon như ở nhà thì công tác du lịch không thể gọi là thành công. Nhưng cái ăn xem ra chưa phải thật quan trọng. Cái ngủ mới là cái lo nặng hơn. Tình trạng hiện nay, do chưa thật coi trọng công tác du lịch, nên các khách sạn ở nhiều nơi Đại tới thiếu thốn rất nhiều các tiện nghi sinh hoạt, đặc biệt là nước ngọt cho khách tắm rửa, còn chuyện ngủ thì thật là nỗi buồn muôn thủa. Cái nạn muỗi và rệp mới đáng sợ. Các khách du lịch ngán cái ngủ mà chưa dám đi du lịch. Chuẩn bị cho mỗi đợt công tác hướng dẫn khách du lịch, bao giờ Đại cũng quan tâm tới cái ngủ trước tiên. Giấc ngủ sâu, lý thú bao giờ cũng để lại nhiều ấn tượng trong những ngày đi du lịch. Cái lo thứ ba của Đại đó là nỗi lo về sự nghèo nàn kiến thức của mình. Anh sẽ thuyết trình những gì với khách du lịch về sự tích những danh lam thắng cảnh, về truyền thống lịch sử một địa phương, về phong tục tập quán và cái nét vẻ riêng của mỗi vùng đất mỗi vùng người. Vì thế bao giờ Đại cũng cố trang bị cho mình tương đối đầy đủ những kiến thức để thỏa mãn những đòi hỏi của khách du lịch. Sự thích thú của đoàn khách du lịch đi với anh, bao giờ cũng là một phần thưởng không nhỏ. Và cũng có thể nói, Đại ham mê nghề hướng dẫn du lịch cũng bởi những phần thưởng đó.

Đại thường đi tuyến Sài Gòn, Vũng Tàu với khách trong nước. Vũng Tàu là mảnh đất anh thuộc như chính quê hương mình. Do đó mỗi khi về Vũng Tàu anh lại dành cho mình cái quyền mỗi sáng, trở dậy từ 5 giờ, chạy một mình dọc theo bãi biển. Gió sớm của biển cả sẽ làm cho ta khoẻ cả ngày. Đại vẫn nói vớ người gác dan khách sạn như thế, mỗi khi anh từ khách sạn chạy ra bãi biển.

Sáng nay, anh mới chạy hai vòng dọc bãi biển, thì bất ngờ anh tò mò dừng lại bên cạnh người đàn ông, tay cầm một cái xô nhựa, còn tay kia mấy sợi giây. Ổng đang làm cái gì đó đối với Đại xem ra rất lạ. trong xô nhựa là những con vật thoạt trông giống con tôm, nhưng lại không phải là con tôm như anh vẫn thường thấy. Tôm tích đó. Người đàn ông trả lời anh gọn lỏn. anh định nhón tay vào xô cầm một con lên coi. Nó kẹp đau lắm đó. Người đàn ông nói thản nhiên không hề có ý đe dọa anh. Lần đầu tiên tôi mới biết đây là tôm tích. Đại nói với người đàn ông như vậy. Người đàn ông cười, không trả lời. Ổng dùng một nửa cái vỏ con chai, vẹt một lỗ cát, khi phát hiện cái lỗ đó khá to, bèn thòng một sợi dây lên. Chú tôm tích với những chân hung hăng bám vào vỏ ốc, bị kéo mạnh, rơi vào cái xô đã nhúc nhúc như những chú tôm yên phận nằm trong đó.
-Tôm này ăn được không anh?
-Được chớ. Lăn bột, chiên lên, ngon lắm. Nhưng có đâu mà ăn. Mỗi ngày câu giỏi cũng chỉ câu được dăm chục con.
-Anh câu để làm gì?
-Làm mồi câu cá
-Thú vị thật, câu cá là một bộ môn thể thao tuyệt vời.
Người đi câu tôm tích ngườc cặp mắt nhìn Đại. Không nói một lời nói, sau đó đôi mắt lừ lừ hơi khó hiểu, lại cúi xuống tiếp tục công việc của mình. Đại định nói một câu chà rồi tiếp tục vòng chạy của mình, nhưng tự nhiên người đi câu nói vào câu chuyện:
-Đi câu, đúng là một môn thể thao thú vị, nhưng đấy là đối với người nhàn rỗi, hoặc người lắm bạc, nhiều tiền coi sự bắt cá chỉ là thú giải trí, chớ không phải để ăn hay để bán kiếm tiềncòn những người như chúng tôi, câu cá là một nghề kiếm sống.
-anh làm nghề câu lâu mau?
-Mới thôi, chừng vài tháng
-thế trước đây?
-Trung úy hải quân ngụy
-Sao?
-tôi mới đi học tập cải tạo về. Chẳng có nghề ngỗng gì, ngoài nghề bơi dưới biển. Hơn nữa cũng không có bà con thân thích, nên phải tự mình kiếm sống bằng nghề câu cá. Chúa vẫn dạy: đừng ỷ vào hạt lúa của người khác mà sống. Hãy sống bằng hạt lúa của mình làm ra, đó là con đường vào nước trời.
-anh năm nay bao nhiêu tuổi?
-anh đóan thử coi
-Bốn chục.

Người đi câu cười:
-cũng gần tới con số đó. Tôi già lắm phải không? Nắng biển, gió biển nó hủy họai sức trẻ của con người như thế đó.
-Nhìn kỹ, thi anh còn rất trẻ.

Đại không nói lấy lòng. Anh nhìn ngắm người đi câu tôm tích một lần từ gót đến đầu. Thân hình ảnh vạm vỡ, đen nhánh, từng thớ thịt nổi lên cuồn cuộn nơi đôi bả vai, nơi ngực và hai bắp chân. Chổ nào cũng săn chắc. Nom anh càng khỏe hơn, khi trên mình chỉ vận một chiếc quần tắm.
-Tôi là con người của biển. Không có biển tôi không sống được.
-Nghe giọng nói, thì anh không phải người gốc ở đây?
-Tôi ở phan rang, nhưng sống ở vũng tàu lâu rồi nên vũng tàu là quê hương chính của tôi?
-anh được mấy cháu rồi?
-Tôi chưa lấy vợ, yêu từ năm mười tám tuổi tới giờ. Nàng cũng yêu tôi, nàng nhỏ hơn tôi chưa đầy một tuổi. Yêu tôi, nhưng nàng không đủ can đảm lấy tôi làm chồng. đời mà anh, nhưng tôi vẫn cứ yêu nàng mãi mãi.

Người đi câu đột ngột ngồi bệt xuống cát, bỏ mặc sợi giây câu mà một chú tôm tích hẳn là bự lắm, đang kéo múi sợi giây vào tổ. gương mặt anh trở nân u hoài, đôi mắt đánh rơi vào cõi xa lắc. đại hiểu rằng mình đang đứng trước hai hoàn cảnh phải lựa chọn. Một là chào người bạn mới quen rồi bỏ đi, hai là ngồi xuống, mở lòng chia xẻ nỗi u ẩn đầy tới mức, nếu không được xả ra, nó sẽ làm trái tim đau đớn. Đai chọn cách thứ hai, anh ngồi bệt xuống cát, im lặng nhìn ra biển và chờ nghe câu chuyện của người đi câu. Anh chỉ phải chờ chưa đầy ba nươi giây.

Suốt cuộc đời nàng phải sống trong đau khổ, chính vì thế mà tôi thương nàng. Vòng khổ thứ nhất quấn vào chân nàng là vòng luẩn quẩn của đồng tiền. Nàng rất thích làm giàu mà nàng không hiểu rằng đó là nỗi khổ lớn nhất của con người ta.

Người đi câu tôm tích bỗng đọc làu làu một đoạn trong kinh thánh:
Kìa, có người đến hỏi ngài rằng:"Thưa thầy, tôi phải làm việc lành chi để được sống đời đời?" GiêSu đáp rằng: "Sao ngươi hỏi ta về việc lành? Chỉ có một Đấng lành mà thôi. Nhưng nếu ngươi muốn vào sự sống, thì hãy giữ cá điều răn." Người hỏi:"Điều răn nào?" GiêSu đáp rằng:"Chớ giết người, chớ gian dâm, chớ trộm cắp, chớ làm chứng dối, hãy hiếu kính cha mẹ và hãy yêu kẽ lân cận như mình".Gã trai trẽ đó thưa rằng:" Mọi đều đó tôi đã vâng giữ rồi! còn thiêu chi chăng?" GiêSu phán rằng:" Nếu người muốn được trọn vẹn, hãy đi, hãy bán hết của cải của ngươi mà cho người nghèo, thì ngươi sẽ có của báu trên Trời rồi hãy đến theo ta." Nhưng khi gã trai trẻ nghe lời ấy thì buồn rầu bỏ đi, vì người có tài sản giàu lắm.GiêSu phán cùng các môn đồ rằng:"Quả thật, ta nói cùng các ngươi, lấy làm khó cho người giàu vào nước trời. Ta lại nói cùng các ngươi, lạc đà chiu qua lỗ kim còn dể hơn người giàu vào nước của Đức Chúa Trời." 1

Người đi câu tôm tích đọc xong đoạn kinh, thở dài. Đại vẫn ngồi im lặng.
cũng bởi làm giàu nên nàng mới yêu tôi mà không lấy tôi làm chồng. Nàng tự lừa dối hạnh phúc của mình. Và rồi cũng chính vì ham làm giàu, nàng cứ luẩn quẩn mãi trong cái vòng đó, để rồi cuối cùng chồng con đều bỏ nàng mà đi cả. Nàng bơ vơ một mình và bây giờ tự để tang cuộc đời mình.

Đại buột miệng:
-chẳng lẽ lại là bà Thanh thúy?
-Nàng đó, nàng nổi tiếng khắp thành phố biển này.
Người câu tôm tích lại đưa mắt nhìn ra biển, giọng nói như lạc hẳn đi.

Lúc ở trại cải tạo về, tôi cứ nghĩ là nàng đã đi rồi. Nhưng nàng đã không đi, đó là một sự lạ. Nàng ở lại thành phố biển này không phải vì tôi, mà vì cái gì đó tôi không biết, nhưng với tôi, tôi cần phải ở thành phố này, thủy chung với tình yêu của nàng.
-anh vẫn thường gặp bà Thanh Thúy?
-Nàng, -Đại bỗng chuyển đại từ khi nói về thanh Thúy, vì hình như tiếng nàng làm cho Thanh thúy trẻ hơn, -Nàng có biết hiện giờ anh đang có mặt ở thành Phố?
-chưa đâu. Cửa nhà nàng lúc nào cũng im khóa.
-Nếu anh bằng lòng, tôi sẽ là người đưa tin tới đó.
-tôi không dám lợi dụng lòng tốt của người anh em.
Đại mỉm cười, anh nói một câu teho giọng trong kinh thánh chẳng có câu nào như thế này:
-chúa dạy mọi người, dù bốn biển năm châu đều là tri kỷ, đều là anh em.
Người đi câu tôm tích gật đều:
-nếu vậy người anh em nói giùm với nàng, tôi là MẠNH, đã đi học tập về được hơn ba tháng nay, đang chờ nghe sự sai bảo của náng.
-anh còn cần tôi giúp gì nữa không?
Mạnh cười chân thành:
-chúa dạy, kẻ nào lợi dụng lòng tốt của người khác tới hai lần, thì đó là kẻ xấu.
Đại đáp lại:
-Chúa cũng dạy, kẻ nào có thể làm được điều tốt cho người đồng lọai mà từ chối hay tránh né thì đó là kẻ xấu.

Mạnh nắm chặc bàn tay của Đại, đại nghe từng thớ thịt trên cánh tay Mạnh rung lên. Đại tấn công ngay vào chỗ yếu đang rung động đó.
-tôi với anh là đồng trang lứa, nếu anh cho phép thì xin cho tôi được khuyên anh lời khuyên bạn bè.
-Anh cứ nói.
-tôi muốn anh thực sự nhập cuộc cào cuộc sống của chúng ta hôm nay, -Đạoi nhấn mạnh hai chữ chúng ta, -Nghề đi câu, tôi nghĩ, chưa đúng với sức lực và khả năng của anh.
-Nhưng tôi biết phải làm gì? Làm tài công, làm thủy thủ, thì nhất định là không thể được rồi. Tôi chỉ còn biết nghề bơi lặn. Mà bơi lặn ở miền biển này ai chẳng biết.
-Bơi lặn giỏi chứ?
-Tôi là thủy thủ từ năm nười bảy tuổi. Năm mười tám tuổi, sau khi nghe tin nàng lấy chồng, tôi xuống hẳn biển và rất ít khi lên bờ, tôi muốn làm một người cá, vì chỉ có biển hiểu được tôi.
-Tôi chưa hứa chắc sẽ giúp được anh làm việc gì nhưng nhất định tôi sẽ giúp anh.

Mạnh vẽ tay xuống cát, hỏi Đại mà không ngẫng đầu nhìn:
-anh là đảng viên cộng sản?
-Tôi chưa phải đảng viên cộng sản. Tôi chưa xứng đáng với danh iệu đó, nhưng nhất định tôi sẽ là một đảng viên cộng sản.
-Tôi hiểu.
-Nhưng anh hỏi tôi chuyện đó làm gì?
-tôi muốn biết, -Mạnh ngẩng đầu lân, nhưng không nhìn Đại mà đưa mắt nhìn ra biển, -Những điều răng của chúa và những việc làm tốt của người cộng sản tôi thấy giống nhau. tôi rất mong anh giúp tôi, nhưng đừng quá sức. Tất nhiên là tôi sẽ chẳng bao giờ làm anh phải xấu hổ đâu.- Mạnh đứng dậy, -thôi, bây giờto6i phải đi, ngần này tôm cũng đủ câu cả buổi rồi.
Mạnh đưa bàn tay rắn chắc bắt tay Đại.
Đại nhìn theo, phải một thoáng sau, anh mới hiểu là mình quên chưa hỏi Mạnh điều mấu chốt quan trọng, anh vừa gọi vừa chạy lại phía Mạnh.
-mình có thể gặp Mạnh ở đâu?
-Sáng nào, vào giờ này tôi cũng câu tôm tích ở đây.

Mạnh trả lời rồi lại rảo chân bướn nhanh. Dáng anh đổ chãi dài trong nắng sớm. Một thân hình khỏe mạnh, vững chãi trước biển bao la. Đại tự nhiên cảm thấy người đàn ông này còn khoẻ mạnh và trai trẻ quá. sức anh ta còn đủ để đóng góp vào bao nhiêu công việc ngổn ngang của thành Phố biển. Đại cứ đứng trông ngang của thành Phố biển. Đại cứ đứng trông theo mãi người bạn mới quen. anh hiểu rằng như thế là trong cuộc đời làm nghề du lịch của mình anh có thêm một người bạn.

___________________
(1) Kinh Thánh Tân Ước. Mathia. Trang 39

Chương 16
Kiến trúc sư Thanh
Nguyễn Chí Hải đánh máy

Thanh vừa ngước lên trần nhà, đã bị những cánh quạt đang quay tít cuốn chặt lấy đầu óc, làm mắt anh hoa lên và nếu như, anh không kịp đưa hai tay ôm mặt, rồi gục xuống, thì chắc chắn anh đã ói ra mật xanh, mật vàng. Cả cơ thể anh chống chếnh như con thuyền giữa biển bão, sóng hết va đập bên này, lại va đập bên kia và đang có nguy cơ một con sóng nào đó sẽ nuốt ực thuyền vào bụng biển. Thanh với tay, lấy ly rượu vừa rót uống cạn một hơi. Men rượu khi tới độ ngấm của nó con người ta cảm thấy mình không là mình nữa mà mình là chim, một đôi cánh bất chợt của Thượng đế ban cho trong phút chốc khiến tâm hồn bay tới nơi mà tư duy của họ hằng khao khát.

Thanh bắt gặp My My phơi mình trên bãi tắm. Bãi tắm ở đâu mà lạ lắm, hàng dương xanh rờn mọc lan tới gần mép biển. Thanh nhớ rồi, bãi tắm Xuyên Mộc, nơi anh đã khao khát một lần đưa My My tới đó. Hai người chưa đi được, mà sao hôm nay My My đã phới tấm thân trinh trắng của cha mẹ giữa thiên nhiên. Thanh liện một vòng rồi chao mình rất nhẹ xuống cạnh My My. Trong tiếng sóng biển, Thanh nghe rất rõ tiếng khóc của cổ. Thanh khẽ đưa bàn tay lật người My My dậy.

- Tại sao anh uống rượu, anh đã hứa với em rồi cơ mà? – My My nói trong ánh mắt.

- Nếu không uống rượu thì làm sao anh có thể bay tới được bên em.

Thanh nói vậy, mà chiếc ly đang cầm trên tay bỗng rơi xuống, vỡ tan thành những hạt thủy tinh nhỏ xíu hòa trong cát. My My vục tay xuống, cả Thanh cũng vậy, nhưng bốn bàn tay của họ chỉ nhặt lên được những hạt cát. Rồi bốn bàn tay họ đan vào nhau. Hai gương mặt từ từ như tuân theo một sức hút kỳ lạ của nam châm, họ sáp lại gần nhau. Và khi chỉ còn cách nhau một sợi tóc, họ bỗng choàng ôm lấy nhau.

Trời đất quay tròn. Mây trên trời cứ trôi, xanh như ngọc bích. Biển cứ rào rạt sóng, và cát cứ hổn hển run lên theo từng nhịp sóng. Hai thân hình quyện chặt lấy nhau. Một tiếng sét giữa ánh nắng đánh lên chói chang cũng không thể gỡ được vòng tay của họ. Sức thanh xuân dồn lên mười đầu ngón tay và hơi thở thổi ra từ hai lỗ tai. Lúc đầu ào ạt, dồn gấp. Rồi những cái rùng mình và từ từ họ lặng đi trong âm thanh của mây trôi, của sóng biển và của bồng bềnh cát …

Họ vùng trời dậy khi cái nắng đốt làn da của họ rộp lên. Thanh từ từ bồng My My đi theo cát trôi dần về phía hàng dương. My My mắt vẫn nhắm nghiền trong cảm xúc, Thanh muốn hát cho My My nghe. Nhưng anh cảm thấy dư thừa vì thiên nhiên đang hát cho cả hai người cùng nghe., lắng trong tiếng gió, tiếng rì rào hàng dương và thoảng vút lên những tiếng chim biển hót.

My My tỉnh dậy trong hơi nước nóng của con suối nước nóng, họ đuổi bắt nhau. Những hạt nước ly ti ngọt lịm khác hẳn nước biển lăn trên thân thể họ. Họ lại quấn lấy nhau, hôn nhau, yêu nhau. Rồi My My lại vuột khỏi tay Thanh, chạy ra giữa suối. Thanh đuổi theo. My My, My My … Anh gọi theo dồn gấp, mà bóng My My cứ mất dần, chìm trong con suối.

Thanh bừng tỉnh. Đầu nặng như búa bổ. Một phản ứng tự nhiên, Thanh lại với tay cầm chai rượu, rót vào chiếc ly đã cạn vẫn đang nằm trên tay mình.

Cửa mở, My My hiện ra trong chiếc áo đầm trắng muốt.
- Anh.

Thanh mừng rỡ, ngước cặp mắt đục ngầu nhìn My My. My My chạy lại, dằng ly rượu nơi tay Thanh. Thanh cố giữ. Nhưng rồi sức giữ của Thanh cũng yếu mà sức dằng của My My cũng có cái gì đó ngập ngừng chiếc ly vuột khỏi tay cả hai, rơi xuống sàn đá hoa vỡ tan tành.
My My sững sờ.
- Tại sao anh cứ làm khổ mình như vậy?

Thanh không trả lời, hai tay ôm giữ thái dương, cố dập tắt ngọn lửa đang bốc rất cao trong đâu anh.

My My trải chiếc khăn mùi xoa của mình xuống sàn nhà, nhặt từng mãnh ly vỡ vào đó. Cổ cô nghẹn lại, cô muốn khóc. Cô hiểu là Thanh đang hoang mang chống đỡ với những mất thăng bằng trong tinh thần của mình.
- Má sẽ giải thoát được cho anh.

Đúng, Thanh nghĩ, má em sẽ giải thoát được nỗi bế tắc của anh. Má sẽ thu xếp vàng cho cả hai đứa mình chạy trốn. Dù sao anh cũng cảm ơn thiện chí ấy của má. Nhưng chúng mình trốn đi đâu mới được chứ? Sang Mỹ? Đến thiên đường?

- Sao anh không nói gì với em?

Anh đang nói với em đấy chứ. Chúng mình sẽ ra đi. Nếu vượt qua được cái chết trên biển, thì anh được ở bên em mãi mãi. Có em, anh có tất cả, anh sẽ không phải cô độc như hiện thời. Khoảng cách của chúng mình không còn là dòng sống ngăn ở giữa mà em và anh mỗi người đứng một bên bờ. Sóng gió gầm gào và chỉ có một con đò ngang. Khổ nỗi con đò ngang đó lại do mẹ em chèo lái.

- Anh có nghe em nói không?- My My nhắc lại, tay cô vẫn còn run run nhặt từng mãnh thủy tinh vỡ trên sàn, - Đến với má ngay bây giờ nghe anh?

- Má kêu em tới gọi anh phải không?

- Em trốn má.

Thanh thoáng cười. Anh là một kẻ ích kỷ lắm em ạ,- Thanh định nói với My My như thế, nhưng anh lại không nói được thành lời, - Đến với má, ủ đầu vào ngực má, cầm những cây vàng của má rồi hai đứa ra đi. Em chẳng đã bao nhiều lần bị ép ăn ngon liên tục vài ngày đó sao, thịt cá ê hề mà sao không thể nhấc đũa lên được. Còn quần áo, có thể mặc cùng một lúc hai bộ đồ đẹp được không em. Còn tự do. Em thích nhảy đầm, anh biết, qua bển em sẽ tha hồ đi nhảy đầm. Nhưng anh, anh không muốn vợ anh lại ôm eo một người đàn ông nào khác, còn chuyện nhảy nhót anh lại chẳng thích thú gì. Vậy thì anh, anh được cái gì ở Thiên đường đó. Một gia đình yên ấm. Qua bên đó, chưa biết chúng ta có trở thành một gia đình yên ấm hay không? Chị Hồng Hoa của em đi cùng với chồng ngày di tản 30-4 cũng đã mang theo cái ước mong đó. Nhưng bây giờ chị đã sống với đời chồng thứ ba. Và thư mới rồi, chính em đọc cho anh nghe, chị đang muốn chia tay với người chồng đó. Anh nói vậy không muốn quy kết cho ai, vì anh không biết hoàn cảnh cụ thể của họ. Nhưng rõ ràng sống với ba người chồng mà không có một gia đình hạnh phúc thì anh không thể. Điều thứ hai, phải có một quần thể bạn bè yêu thương nhau, hiểu nhau. Anh làm sao có được điều đó với cái tuổi đã gần ba chục, lại lạ đất, lạ người, lại bị cái mặc cảm da vàng mũi tẹt, lại bị cái ấn tượng của một kẻ ngụ cư. Những người Mỹ liệu có thể coi anh là bạn được không? Sống không bạn bè thì anh sẽ là sinh vật gì? Điều thứ ba, em cũng đã biết rồi đó, anh chỉ có một sở thích làm nghề kiến trúc, anh thề sống với sở thích đó suốt đời. Nhưng qua bên đó, khả năng của anh có đáng gì để nước Mỹ trọng dụng, và dĩ nhiên anh phải từ bỏ nó để đi làm nghề khác, ví như rửa chén. Rửa chén không phải một nghề xấu, nhưng không phải sở nguyện của anh. Điều thứ tư là môi trường để con người ta sống và làm việc. Anh xa lạ lắm, lạc lõng lắm với cái môi trường đó. Lỗi không phải vì nước Mỹ mà lỗi là anh sinh ra ở một xứ sở khác, sứ mệnh mà cuộc đời trao cho anh ở chỗ khác, chứ không phải… Thanh với tay định lấy chai rượu, nhưng My My đã ngăn lại.

Ở đây, cách mạng chưa tin anh, nhưng anh phải tìm một cách nào đó để chứng minh cho họ tin anh. Anh chưa làm được, đó là một bi kịch. Nhưng dù phải chịu đựng bi kịch đó thế nào đi nữa thì anh vẫn chịu được. Còn hơn là bi kịch của một kẻ sống không có quê hương.

Cửa mở, bà mẹ Thanh nói vọng vào:

- Thanh à, có ông Tư Lịch nào đó muốn gặp con.

Thanh vụt đứng dậy. Tiếng bà mẹ vẫn vọng vào nhỏ nhẹ:

- Ổng đang chờ con dưới phòng khác.

Cửa khép lại. Tiếng bước chân người mẹ đi xuống lầu rất nhẹ. Thanh chạy ào vào toa lét, soi gương, rửa mặt, và sửa lại bồ quần áo đang mặc. My My vứt những mãnh thủy tinh vào sọt rác. Họ gặp nhau trong chiếc gương.

- Có chuyện gì vậy anh?

- Cách mạng tới gặp anh.

Thanh chỉ kịp nói với My My như vậy, rồi anh hôn rất vội lên tóc người yêu và chạy ào ra ngoài.

My My đứng sững nhìn theo. Lúc nào ảnh cũng chờ đợi chuyện này xảy ra. Ảnh có thể mất mình, có thể từ chối tất cả nhưng ảnh không thể từ bỏ công việc. Ảnh yêu mình, nhưng ảnh muốn cuốn mình vào sở thích của ảnh. Một sở thích mà mình chưa nhận ra là nó thiêng liêng như thế nào với ảnh. Nhưng rõ ràng là nỗi nhớ ảnh, nỗi thiếu ảnh đã làm cho mình chơi vơi, mình chẳng biết phải sống như thế nào.

My My xuống nhà, đứng nép vào bên bà mẹ Thanh cùng tò mò, lắng nghe những lời trao đổi của Thanh và ông Tư Lịch mà Thanh đã có lần giới thiệu với My My ổng là phó giám đốc Công ty.

Tư Lịch: Tôi nghe nói cậu và vợ sắp cưới định đi Mỹ, bao giờ cô cậu đi?

Thanh: Chú cũng biết chuyện đó?

Tư Lịch: Tôi nghe anh em nói lại.

Thanh: Nếu chú còn đủ lòng tin cháu, thì cháu xin nói với chú thế này, cháu chẳng đi đâu cả, đi thì cháu đã đi rồi.

Tư Lịch: Tôi tin cậu.

Thanh: Nhưng ở lại đất nước, cách mạng lại không tin cháu.

Tư Lịch: Cậu quan niệm thế nào là cách mạng? Cách mạng không phải một người, có thể có người nào đó chưa tin cậu, nhưng cách mạng tin cậu.

Thanh: Có nghĩa là chú tin cháu?

Tư Lịch: Tôi đã tiếp xúc với cậu trong quá trình khôi phục biệt thự Chim Xanh. Cậu còn có ý muốn cộng tác với chúng tôi nữa không?

Thanh: Thưa chú nhưng cháu không thể cộng tác với xí nghiệp do anh Tấn làm giám đốc.

Tư Lịch: Tấn bây giờ không còn làm giám đốc xí nghiệp. Cậu Châu sẽ làm giám đốc xí nghiệp. Cậu làm việc với Châu được chứ?

Thanh: (Mừng rỡ) Thưa chú, anh Châu là một người tốt, cháu rất tin ảnh và ảnh cũng tin cháu.

Tư Lịch: Như vậy có nghĩa là chúng ta đã thỏa thuận. Cậu có thể cho tôi mượn bản thiết kế tổng thể của cậu được không?

Thanh: Chú chờ cháu một lát.

Thanh mừng quýnh chạy vội lên lầu.

Bà mẹ và My My bước lại gần bên Tư Lịch:

- Thưa ông giám đốc, như thế có nghĩa là ông giám đốc tới gọi con tôi đi làm?

- Bà không phản đối chứ?

- Thưa ông, nếu cháu nó không được làm việc, chắc sẽ thành người hư hỏng. Gia đình chúng tôi xin giao cháu cho các ông, nhờ các ông….

Bà mẹ xúc động, không nói hết câu. Tư Lịch cười. Anh hiểu lòng bà mẹ muốn gởi gấm nơi anh tất cả sự lo lắng và lòng tin cậy của người mẹ. Anh không muốn để bà mẹ phải bối rối lâu, anh quay lại My My.

- Cháu là My My phải không?

- Dạ.

- Chú nghe nói cháu vẽ rất giỏi?

- Thưa chú, ba cháu trước đây là họa sĩ trang trí nội thất, hồi nhỏ cháu hay đi theo ba cháu.

- Ở chổ chú cũng đang rất cần những người họa sĩ trang trí nội thất. Cháu biết đấy ta đang tu bổ lại hàng loạt biệt thự, khách sạn. Những công trình này không chỉ cần cái bên ngoài, mà những tiện nghi bên trong chúng cũng phải xem xét, tu sửa và làm mới cho phù hợp. Nếu cháu sẵng lòng, thì cháu có thể tới làm việc ở chổ các chú.

Thanh vừa chạy xuống nghe thấy lời mời đó của Tư Lịch dành cho My My, anh chen vào:

- Thưa chú, có nghĩa là cả My My của cháu cũng có thể tới xí nghiệp xây dựng làm việc.

- Nếu cổ muốn vậy.

- Má, My My, - Thanh không dáu nỗi sự ngạc nhiên sung sướng, anh nắm tay cả hai người thân của mình, - Má cho phép chứ má? Em bằng lòng phải không em? – Thanh không chờ bà mẹ và My My trả lời, quay lại phía Tư Lịch.

- Thưa chú đây là bản thiết kế. Bao giờ chúng cháu có thể tới xí nghiệp làm việc ạ?

- Ngay sáng mai.

Tư Lịch về còn để lại nỗi hân hoan cho cả gia đình. Hai má con Thanh vui, đó là điều tự nhiên, dễ hiểu. Còn My My, cô cũng có nhiềm vui riêng của mình. Niềm vui mà cô cho là quan trọng, là Thanh của cô không còn chông chênh, chán nãn nữa. Còn với cô chuyện Tư Lịch nhận cô vào làm, sẽ là vấn đề rất khó khăn nan giải đối với má cô. Chẳng khi nào má cô chịu cho cô đi làm. Nhưng dù sao, mọi chuyện cũng đã lóe ra nơi cô một nhánh đường mới.

- Em nhận lời chứ My My?

- Em chưa biết ý má, nhưng dù sao, em cũng muốn đi làm với anh.

- My My, - Thanh gọi tên cô với tất cả sự sung sướng. Nếu không có mặt má, chắc chắn Thanh đã tặng cô những cái hôn cảm ơn.

Chương 17
Ao xoáy
Nguyễn Chí Hải đánh máy

Sau mấy lần gặp nhau ngoài bãi biển, Mạnh và Đại đã trở nên thân nhau hơn. Vì thế, chiều chủ nhật, Đại quyết định cùng đi câu với Mạnh. Nhưng thật tiếc là cả chiều đó, họ chẳng câu được chú cá nào. Đại thì cho rằng biển động nên có không vô bờ. Nhưng Mạnh lại nghĩ khác, hình như anh đang phải chịu một sự trừng phạt nào đó. Vì thế anh rủ Đại tời đình Tổ, anh cần phải tạ lỗi và xin ơn.

- Anh theo đạo Thiên Chúa cơ mà?

- Nhưng tôi là dân đi câu thì nhất thiết phải có Tổ.

- Đình Tổ của những người câu cá.

- Của những người chài lưới thì đúng hơn. Anh không biết những người dân ở đây coi đình Nam Hải là Đình Tổ của mình?

- Đình Nam Hải thì tôi biết…

Hai người xếp cần câu lại, đi về phố. Đại tò mò không biết Mạnh sẽ làm gì ở đình Nam Hải mà anh tự coi như đình Tổ. Đại lật tìm trong kho tư liệu sống trong nghề hướng dẫn du lịch của mình. Anh lật thấy ngày trang nói về đình Nam Hải. Anh vừa đi vừa nhẩm lại tư liệu đó trong óc.

Tương truyền rằng. Cá Ông Voi được thượng đế giao cho việc tuần tra dưới biển, chuyên cứu vớt tàu thuyền hoặc người bị nạn. Cùng đi với cá Ông luôn có một cặp tôm, một cặp mực và một cặp cá đao bơi theo bảo vệ. Riêng cá Đao, nếu cá Ông không hoàn thành sứ mệnh của mình thì sẽ xử ông bằng hàm răng cưa của mình. Lần ấy, ngoài khơi bãi Tầm Dương, vùng biển vùng Tam Thắng bây giờ, có một chiếc thuyền lớn chở người, chẳng may gặp sóng to, gió lớn, mọi người cầu cá Ông tới cứu. Nhưng thương thay cá Ông chưa kịp tới, con thuyền đã bị sóng nhận chìm, không một người nào thoát nạn. Vì chậm trễ mà không cứu được người, nên cá Ông bị đao chém làm ba khúc. Phần đầu ở Vũng Tàu, phần thân ở Phan Thiết và phần đuôi đặt mãi tới Gò Công. Chuyện trên chẳng biết xảy ra từ khi nào, nhưng mãi tới sau này, khoảng đầu thế kỷ 19, dân biễn bãi Tầm Dương gặp một khúc đầu cá Ông Voi lớn dạt vào bờ. Họ đóng kè ghìm lại chờ ba năm cho thịt rữa hết, cọ rửa rồi đem xương về thờ ở Bãi Trước, sau này khi có đình Nam Hải xương được mang về đó thờ. Việc thờ cá Ông Voi là một phong tục của những người dân chài lưới Vũng Tàu. Họ cho rằng thờ cá Ông Voi sẽ đánh bắt được nhiều cá và ra biển nếu có gặp tai nạn cũng sẽ được cứu khỏi. Hàng năm, họ tổ chức giỗ ông và thường khi gặp chuyện gì không may, họ lại tới đây cầu xin…

Mạnh và Đại đi thẳng vào phía sau điện thờ, khói nhanh nghi ngút. Cả hai, không người nào thắp một nén nhang. Đại chỉ thấy Mạnh đứng lặng trước những bộ xương đầu cá Ông, cá Bà và các hủ cá Ông nhỏ, không thấy những cử chỉ khác thường của Mạnh. Nhưng hai mắt Mạnh thật trang nghiêm, và nhìn tinh thấy những cử động rất nhỏ của hai làn môi. Mạnh đang cầu xin điều gì đó, anh nói trong tâm tưởng với tất cả thành kính. Lát sau khi ra ngoài đường, Mạnh thành thực nhận với Đại:

- Từ hồi đi hải quân, tôi tự tâm niệm mình sẽ không bắn giết ai, chỉ làm nhiệm vụ che chở cứu vớt những người dân chài gặp nạn ngoài biển. Vì thế, những người như tôi tự coi cá Ông là tổ của mình… - Mạnh khoe,- Trong thời gian ở hải quân, tôi cũng đã cứu được ba ngươi bị bão…- Mạnh lặng đi một lát, - Anh hiểu không, tôi chỉ ao ước suốt đời được làm đệ tử của Cá Ông.

Đại thăm dò:

- Nếu bây giờ nhà nước lại giao cho anh công việc đó anh nghĩ thế nào?

Mạnh nhép miệng cười:

- Chuyện đó không thể xảy ra, vì tôi là một sĩ quan ngụy. Cách mạng không thể tin tưởng giao công việc đó cho người như tôi.

Nỗi băn khoăn của Mạnh chính đáng. Bởi chính Đại, sau khi hưa giúp xin việc cho Mạnh đã tìm tới Như. Như không từ chối, nhưng nỗi băn khoăn của anh cũng là nỗi băn khoăn của Mạnh vừa nói trắng ra.

- Cách mạng sẽ tin câu, mình nghĩ như vậy mà.

Đại thừa hiểu là mình đã nói một câu ít thuyết phục. Người ta không thể thông cảm với quá khứ của người khác một cách dễ dàng, nhất là với vấn đề lý lịch. Cứ nghĩ ngay như hoàn cảnh của Đại thì biết. Sở dĩ cho tới nay Đại vẫn chưa được kết nạp Đảng vì hai lẽ. Thứ nhất nàh Đại là dòng giõi con quan, ông nội Đại để lại cho con cháu cái thẻ bài ngà đeo trên ngực, còn cụ làm tới quan gì chính Đại cũng không biết. Thứ hai là thành phần bản thân Đại ghi trong lý lịch là tiểu tư sản học sinh. Cả hai vấn đề đều rất gợn, bởi lẽ người ta nghĩ hoàn cảnh xuất thân và trưởng thành của Đại có cái gì đấy chưa vững vàng. Cộng thêm là cá tính Đại, thấy cái gì gai mắt không chịu được nói liền. Tính từ khi Đại lớn lên tới giờ cũng đã sống hơn ban chục năm chế độ dân chủ cộng hòa, sau này là chế độ xã hội chủ nghĩa. Mái trường đã đạo tạo nên con người Đại rõ ràng là mái trường Xã hội chủ nghĩa. Vậy mà những thành kiến còn nặng nề. Huống hồ gì những người ở các đô thị miền Nam vừa giải phóng, lại thêm cái quá khứ đi lính cho chế độ cũ.

- Hôm trước mình đã bàn với tổ chức về trường hợp của cậu…

- Anh bận tâm về tôi nhiều quá.

- Nếu tổ chức xếp cậu vào đội cấp cứu trên bãi biển cậu nghĩ thế nào?

- Anh bảo sao? – Đại nhìn thấy đôi mắt của Mạnh sáng rực lên.

Đại hiểu là cặp mắt đó đã biểu đạt chính xác nỗi khát khao trong lòng Mạnh. Cứ xem việc Mạnh vào đền thờ cá Ông thì biết. Mạnh ước muốn thật sự, yêu quý thật sự công việc của một người vùng biển là được cứu giúp những người bị nạn trên biển. Đại mừng là mình đã phát hiện ra điều này sớm. Phát hiện ngày từ lúc gặp Mạnh thành thực nói với Đại là anh chẳng có nghề ngỗng gì ngoài bơi lặn. Chính Đại đã đề xuất với Như điều đó và hy vọng là Như cũng hiểu như mình.

- Ở biển Bãi Sau thường có ao xoáy, mà những người du lịch tới đó tắm biển ngày mỗi đông, nên nhất thiết phải có đội cấp cứu biển.

Mạnh lặng người. Đó là cái nghề mà anh chờ đợi. Những người du lịch đâu có am hiểu hết biển. Trong vùng sóng biển lượn lờ, từng đợt sóng trắng xô vào nhau êm ả, mời đón, có những chổ mặt biển phẳng lừ, không một con sóng trắng đi qua. Ao xoáy đang ở đó, hay nói cách khác những con sóng đang cuốn ngầm.

Ao xoáy ở Bãi Sau không phải là cái gì huyền bí. Nó hoàn toàn là hiện tượng thiên nhiên mà nguyên nhân chính là do gió và sóng. ở Vũng Tàu, hàng năm thường có hai hướng gió chính thổi tới: hướng đông bắc vào mùa đông và hướng đông nam vào mùa hè. Theo hai hướng gió đó, sóng biển đi vào Bãi Sau bao giờ cũng đạp xéo từ 45 độ đến 60 độ. Do sóng đập xéo lại có tốc độ mạnh nên khi gặp bờ bị dội bật ra cũng theo một góc xéo tương tự mạnh không kém mang theo đất cát về phia bên kia tạo thành hiện tượng xâm thực. Cứ thế sóng liên tục đập vào bờ. Vùng đất khuyết bị sóng đánh ấy cứ sâu dần, rộng dần tùy theo mức sóng lớn hay nhỏ. Có khi chổ rộng lên đến ba bốn gian nhà, sau tới 2-3 mét tính từ mặt nước. Vì lực sóng bật dội và rất mạnh, lại gặp ngay đợt sóng ở ngoài ập vào nên gây thành ao xoáy. Người bị rơi vào ao xoáy thường bị sóng quật mạnh, uống nước nhiều và dễ bị chết đuối.

Nếu mình được tuyển vào đội cứu người tắm biển mình sẽ có cách. Mạnh nghĩ. Phải đặt ra mọi tình huống cho người tắm biển. Trước hết phải báo động cho họ chổ nào có ao xoáy. Nếu chẳng may họ bị rơi vào ao xoáy thì họ phải làm gì để tự mình thoát ra khỏi nguy hiểm đó. Mình nhất định phải có mặt kịp thời và đúng lúc, bởi mình là đệ tử của cá Ông, minh không muốn bị cá trảm trừng phạt chặt mình ra làm ba khúc.

Mình sẽ làm tất cả để tổ chức có thể tin cậy tuyển Mạnh vào đội cứu người tắm biển. Đại nghĩ. Hôm trước mình đã hứa với anh ấy hai điều, và cả hai điều ấy cho tời giờ mình đều chưa tiến hành được theo ý muốn của mình. Mình đã tới căn nhà mồ của Thanh Thủy. Mình đã đợi qua lâu sau những hồi chuông dài, để được người giúp việc mở cửa và một câu lạnh nhạt: Bà chủ không tiếp khách. Mình lại tới lần thứ hai, mang theo tấm cạc vi dít, và lần này bà chủ Thanh Thủy đã buộc tiếp mình. Mình bị dẫn vào căn phòng âm u ảm đạm. Không gian bao quanh mình màu xám đen. Còn bà chủ như bức tượng đen tuyền, bất động, ngồi ngả người nơi chiếc ghế phô tơi. Âm thanh của bả phát ra từ chiếc khăn voan màu đen che kín mặt. tôi xin nghe lời ông dạy bảo. Bà chủ nói với minh như thế. Minh lập tức thuật lại câu chuyện, hy vọng bà sẽ mở tấm khăn choàng mặt để mình được trực tiếp đối thoại, với gương mặt con người. Nhưng điều đó không xảy ra. Bả vẫn ngồi lặng như bức tượng nghe không sót lời nào của mình. Mình không thể đọc, đoán những suy nghĩ của bà. Câu chuyện của mình tới hồi kết. Mình chỉ nghe bả nói lạnh tanh: Giêsu mà lạy Chúa. Cầu phước cho anh ấy. Rồi bà từ từ đứng dậy. Mình hiểu bả không muốn tiếp mình thêm một giây nào nữa. Mình vọt ra khỏi nhà bả, bâng khuâng lạ lẫm tâm trí rối bời, mình chẳng hiểu là mình đang ở đâu, mình đã nói chuyện với người hay với ma. Mình đã không thuật lại chuyện này cho Mạnh. Nhưng rõ ràng là mình không thể giúp gì hơn cho Mạnh. Mình sẽ là thằng ba hoa khốn kiếp nếu trong cả hai điều mà mình đã hứa với Mạnh, mình chẳng làm được chuyện gì cho ra hồn.

Chia tay Mạnh ở đầu đường, Đại rảo bước vào thẳng tới nhà Như. Cũng may Như có nhà, ảnh khoe là vừa cùng Tư Lịch đi thị sát trại gà về.

- Thành công chứ?

Như cười:

- Bước đầu thành công.

Như vừa nói vừa ngả người ra ghế sa-lông gỗ, anh đang muốn tự khen mình hay tự bằng lòng với thành quả của mình. Sau khi trại gà triển khai được ít ngày, loạt gà đầu tiên bị dịch bệnh đột ngột chết một số. Nổi lên như sóng, nhiều ý kiến của những người phản đối việc lập trại gà. Họ khẳng định, không thể nuôi gà công nghiệp ở Vũng Tàu, vì nắng biển, gió biển thường gây dịch bệnh. Nhưng sau tai biến đầu tiên có tính thử thách đó, trại gà đã cung cấp trứng và thịt cho các khách sạn. Sản lượng khiêm nhường nhưng cũng đã là con số đáng khích lệ. Hơn nữa cái quan trọng là đã khẳng định được vấn đề Vũng Tàu nuôi hay không nuôi được gà công nghiệp. Đây là một tiền đề cho các hoạt động có tính tự chủ nguồn hàng khác mà công ty hoạch định.

- Mình xin được chia sẽ thành công với ông.

- Chuyên gia tới thành phố mỗi ngày một đông, không lo được cái ăn, cái ngủ cho bạn thì tất cả chúng ta đều có lỗi.

- Át lít chờ nờ (1)! Đó là điểm tiếng Nga dành cho việc làm của cậu đó. Thế còn chuyện mình nhờ cậu, có thể thực hiện được không?

- Chuyện anh chàng đi câu tôm tích? Mình hỏi thiệt nhé, anh ta với cậu thế nào với nhau? Nếu ảnh là bà con của cậu thì bằng mọi cách mình sẽ thuyết phục tổ chức xem xét.

- Nếu không phải bà con thì sao?

- Cậu biết đấy, nói chung là… chúng ta đang sống trong thời kỳ mà mọi chuyện chưa phải cái gì cũng có luật lệ, nhất là trong các chuyện này.

- Anh ta là bạn của mình được không?

- Chẳng lẽ chỉ mới gặp nhau vài lần ngoài bãi biển đã trở thành bạn?

- Mình không phải người mất cảnh giác, nhưng mình tin vào những dự cảm tâm hồn.

- Cậu mơ mộng quá đấy.

- Mình không phải là nhà thơ, mình chỉ là người làm công việc hướng dẫn du lịch.

- Nhưng vấn đề chính trị…

- Mình chưa phải là Đảng viên Cộng sản, nhưng mình luôn tự coi mình là một người Cộng sản. Mình đã hứa với anh ta lời hứa của người Cộng sản. Thế này Như ạ, ông nên giúp mình, có thể tuyển Mạnh vào đội cấp cứu người ngoài bãi tắm. Đó là một công việc thiện cần thiết. Mạnh cũng mong là được làm công việc đó và mình tin là anh ta làm tốt.

- Mình…

- Cậu biết đấy, chúng ta đã kết tội bọn chủ mưu chiến tranh, bọn xâm lược, chứ chúng ta không kết tội cho từng cá nhân lầm đường trong cuộc chiến tranh ấy. Hơn nữa anh ta cũng đã học tập, cũng đã được trả quyền công dân, chẳng lẽ như vậy chưa đủ hay sao? Anh ta chưa tới bốn mươi tuổi, còn khỏe mạnh, còn có ý chí, có nguyện vọng, chẳng lẽ không có một con đường nào mở cho anh ta bước vào cuộc sống… Cậu biết không, ao xoáy…

Đại định nói cho Như biết thế nào là ao xoáy, cái ao xoáy hiểu theo nghĩa rộng hơn là cái ao xoáy xuất hiện nơi biển Bãi Sau, nhưng anh tự kềm chế được. Không phải Như không hiểu điều đó, nhưng thực cảnh xã hội, những thành kiến vốn sẵn có, những quan niệm mà đã nhiều năm người ta được học tập, được dạy bảo đã thành nếp nghĩ. Chính mình cũng bị rơi vào cái ao xoáy đó, mình đã gần ba chục năm đi theo cách mạng mà cách mạng còn chưa đủ lòng tin nơi mình. Đảng còn chưa kết nạp cho mình vào đội ngũ, để mình tự soi sáng bằng lý tưởng, bằng tiêu chuẩn đạo đức cộng sản mà xem mình đã là một người cộng sản. Nhưng dù sao, cái ao xoáy của riêng mình cũng không đến nỗi quá hiểm nghèo để có thể uống nhiều nước mà chết. Còn anh ta, anh ta đang ở giữa ao xoáy. Người giỏi bơi mà coi như không biết bơi, sóng đang cuốn dìm anh ta xuống, anh ta đang giơ tay lên trời cầu cứu. Mình nghe thấy tất cả tiếng anh ta gọi Chúa và gọi Cá Ông. Còn như nàng của anh ta thì đang chết dần trong ao xoáy, cái chết chầm chậm nhưng thật sự là đang chết. Những người cộng sản phải đưa tay mình ra cứu vớt tất cả những con người ấy, chứ không phải Chúa hay cá Ông Voi. Không đưa được những con người đó ra khỏi ao xoáy thì ao xoáy sẽ trở thành một cái gì đó, vừa bí ẩn, vừa tàn nhẫn, nó là vực chết, cái chết đeo đẳng của hận thù, của oan nghiệt, mà những người chết không thể nào nhắm mắt.

- Có chuyện gì cậu sẽ không bao giờ ân hận chứ?

- Không bào giờ. Và mình tin là chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Con người ta sinh ra ở đời vốn tính thiện.

- Mình tin cậu. Chúng ta sẽ thành lập đội cấp cứu người trên biển và mình sẽ đề nghị tuyển bạn của cậu vào đội đó.

- Cảm ơn cậu.

Đại cảm thấy tâm hồn sảng khoái và sung sướng một cách kỳ lạ. Đối với đời một người hướng dẫn du lịch, còn gì thú vị đáng nhớ hơn là hướng dẫn những đoàn du lịch nước ngoài tới thăm một xứ sở thuận hòa, mến khách, mọi người dân đều có thể trao cho khách du lịch những bông hoa, mời khách du lịch chiêm ngưỡng một hoàng hôn từ trên Núi Lớn, tắm mát biển Bãi Sau, một bãi tắm đầy nắng và đầy gió, nơi đây có cả áo xoáy, nhưng xin bình tâm nhưng là cờ đen đã được báo hiệu và những người cứu hộ lúc nào cũng sẵn sàng, và cùng bạn bè đi xem danh lam, thắng cảnh, những di tích xưa, như đền thờ Cá Ông, nơi đó sẽ cùng nhau cắm những nén nhang tưởng niệm… Cái gốc của Thanh bình là sự hiểu nhau, tin nhau. Đại cứ đi lan man trên hè phố với những suy nghĩ thích thú ấy.

(1) Điểm ưu tú (5) trong thang điểm của Nga.

Chương 18
Nhật ký của Tư Lịch
Bebebongbong đánh máy

Ngày 14-3

Đại lại chơi, nó đề xuất phải gấp rút xóa nạn mù ngọai ngữ cho các cán bộ hướng dẫn du lịch, mình tán thành ngay, và biện pháp là buộc chân nó lại, bắt nó mở lớp. Thằng đó trình bày nhiều vấn đề nghe rất thoáng. Cần chú ý.

Nhớ hồi chiều, mình vừa từ Đặc Khu ủy về văn phòng công ty, ghé qua khách sạn Thanh Thúy, gặp ngay chiếc xe chở bia. Tài xế hình như tên Đông, nó chào mình bằng “bố”. Thằnng đó cũng lính Hải Phòng. Mình hỏi nó” Mỗi chuyến vỡ nhiêu chai? Nó toe toét miệng cười: Thưa bố, nói chung ngon lành, cấp trên cho tài xế nhận khoán chai vỡ. Tụi con. Đứa nào chạy giõi, mỗi chuyến cũng có vài chục chai uống chơi. Mình cũng nghe thằng Bài báo cáo chuyện này. Tình trạng tài xế chạy ẩu đã khiến tỷ lệ hàng hóa thất thóat nhiều quá, nhất là nạn vỡ chai. Từ ngày khoán công, tư lợi cả đôi đường. Cách giải quyết như vậy là thoáng. Nhưng cũng cần chú ý, đã có ý kiến cho như vậy là hữu khuynh.
Con nái của bà răng đen hôm nay đẻ lứa tám con.

Ngày 15-3

Thế liên kết, liên doanh đã có đà. Cogido đã thỏa thuận sản xuất giấy vệ sinh cho ta. ( chuyện giấy vệ sinh lẽ ra chẳng nên ghi chép vào đây. Sao lại không. Thử hỏi, nếu cái nhà cầu thật lịch sự. Lọai Toto của Nhật đi nữa, mà xử dụng lọai giấy báo thì có khác gì nửa tiên cổ còn cà vạt, nửa dưới quần đùi long nhong chơi phố). Có khả năng đủ giấy vệ sinh cung cấp cho toàn nghành.

Sáng nay Như mới đi nhà máy dệt Phước Long. Cần phải bàn cách dệt vải làm khăn bàn, làm ridô, cả giẻ lau nữa cũng cần thiết.

Nhận được thư con Lụa, tội nghiệp, cũng thương nó, xa bố mẹ mấy năm rồi. Lần này, đi Tây Nguyên nhất định phải ghé lại, xin cho nó về dưới này, Vũng Tàu dù sao cũng chưa thừa y tá. Không hiểu mấy ảnh trên đó có bằng lòng?
Giàn chân đế số 2 đã hạ thủy tốt đẹp

16-3

Không được xem thường tính hiệu quả của công tác dịch vụ. Người mình chưa coi trọng việc cắt bộ quần áo, chải bới mái tóc, làm móng tay móng tay, xoa bóp, giặt ủi…nói chung là những dịch vụ phục vụ cho sinh hoạt hàng ngày của con người. Người nước ngòai không thể sống thiếu những khâu dịch vụ này. Cấp bách phải có ngay mạng lưới rộng khắp, bởi mỗi công việc đó đều mang lại tiền đô và tiền rúp. Công việc thăm dò và khai thác dầu khí không thể thiếu đô la và rúp.

Mình tán đồng mô hình du lịch nhà nước và du lịch nhân dân. Ai đời, những tháng du lịch hào hứng như thế này mà người tới Vũng Tàu nghỉ mát phải chịu cảnh nằm Ôten đờ la hiên. Thằng Thuận có nhà rộng, mở du lịch nhân dân, bị chi bộ Đảng khiển cho một mẻ, mình bênh nó, nhưng tập thể chưa thông, bởi đấy là nhà của nhà nước. Thật đúng là suy nghĩ nhỏ trước một vùng biển lớn.

17-03

Mình bay ra giàn khoan. Thu hoạch lớn nhất là ý nghĩa xác thực của bốn chữ lao động và hưởng thụ. Người công nhân lao động trên giàn khoan đã lao động hết sức mình. Họ tắm mình trong gió biển, nắng biển. Đầu óc và tay chân họ hầu như không một phút giây nào buông lơi công việc. Bởi mọi quy trình đều đạt tới khuôn mẫu kỹ thuật tính từng ly, chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể gây ra tai nạn lớn. để bù cho lao động đô của họ là sự hưởng thụ. Ở đây, người ta không tính điếm bằng bữa ăn. Người công nhân trên giàn khoan được khuyến khích ăn, ăn bất cứ lúc nào người ta muốn. Dọc hành lang giàn khoan, cac loại trái cây tươi được bày ngon lành mời mọc. Các lọai nước uống nhiều chất đạm và các loại bánh ngọt. Chạnh nghĩ, công nhân ta đâu phải non kém về trình độ, đâu phải chây lười mà chỉ bởi họ không được hưởng thụ những gì cần thiết đền bù cho những ca lo họ bỏ ra trong lao động. Muốn nói gì thì nói đảm bảo đời sống cần thiết cho người lao động vẫn là mấu chốt của mọi vấn đề. Chừng nào đời sống của người lao động vẫn bò sát mặt đất, thì chừng đó không thể nói tới năng suất lao động và càng chẳng thể nói tới cái gì…

Xin ca ngợi cái văn minh: Tất cả những gì gọi là rác trên giàn khoan, được đổ xuống một số đan bằng thép, rồi sau đó một cánh tay thép dài chừng trăm mét đưa sọt ra giàn khoan đổ dầu đốt rác. Họ vệ sinh như vậy, còn ta, hàng xóm đổ rác qua nhà nhau coi như nhà mình sạch rồi. Lại nói chuyện thức ăn thừa, được đưa vào một cối xay lớn, nghiền nát ra, đổ xuống một đường ống ăn sâu xuống biển cả trăm mét. Dưới đó cá có thể ăn, không đi nữa, thì khu vực xung quanh giàn khoan cũng đảm bảo vệ sinh môi trường. Vệ sinh công cộng là thuớc đo của nền văn minh…

Trang nhật ký đã bỏ dở với những dấu chấm ấy. Chị Tư sững sờ gấp cuốn sổ lại. Kể từ ngày anh Tư ra giàn khoan tới giờ cũng đã gần một tháng, vậy mà không hiểu sao ảnh không viết nhật ký nữa. chị linh cảm là ảnh rất bận, và sức khỏe của ảnh cũng xuống thấy rõ.

Chị không có cái nao nao của ngày son trẻ chờ anh ngoài mặt trận, hay những chuyến công tác xa. Bây giờ chị có nỗi lo lắng của tuổi già. Cả hai chẳng ai còn trẻ trung gì nữa, đều sắp có cháu nội, cháu ngoại. Số người kêu bằng anh chị thưa đi dần, số người kêu bằng chú, thím, bằng ba má cứ mỗi ngày thêm đông. Như vậy có nghĩa là họ bước sang tầm cỡ một thế hệ khác. Riêng tình yêu mà anh dành cho chị trẻ mãi, lúc nào anh cũng gọi chị bằng một từ ngữ rất hóm: Bà răng đen của tôi. Nghe vậy, ai cũng tưởng chị xưa rồi, cổ rồi, nhưng dẫn chứng mà anh nói lại với mọi người: Bà răng đen của tôi nói thế này…Cái thế này thường là những vấn đề rất lớn thuộc về kinh nghiệm đời sống, kiến thức văn hóa và những tư duy minh mẫn của con người. Vì thế chị không hề là xưa cũ, mà là một cái gì đó của sự âu yếm kính trọng, nghĩa tình.

Ngoài cửa có tiếng ô tô thắng lại, chị biết là anh về. Chị cất cuốn nhật ký vào hộc bàn, chậm rãi đứng dậy. anh mở cửa, ùa vào nhà rất nhanh.
-Bà vẫn chưa đi ngủ sao? Mười một giờ rồi chứ sớm gì?
-Tôi làm sao ngủ được.

Anh vừa để chiếc cặp nơi bàn vừa nói như là rất vô tâm.
-Tôi đâu còn bé bỏng gì nữa mà lúc nào bà cũng thấp thỏm chờ tôi.
-Ông lớn với ai tôi không biết, nhưng mọi người ở trong nhà này thiếu vắng bấ1t kỳ ai tôi đều thấp thỏm cả. Tôi lo cho ông, dạo này tôi thấy sắc ông xuống lắm đó.

Anh ngồi xuống ghế, anh biết là mình không thể vô tâm trước sự chân thành của vợ, anh trở nên quýnh quáng, cái quýnh quáng rất đáng yêu của người có tuổi, anh vừa như muốn xin lỗi chị, anh thay vào đó bằng tiếng cười cầu hòa.
-chừng nào bà còn lo cho tôi, thì chừng đó tôi còn là người trai trẻ, còn bay nhảy.

Ông còn muốn ăn thêm gì không?-Chị chuyển lời mơ mộng của anh sang vấn đề rất thực tế đang ngự trị trong suy nghĩ của chi6.
-Tôi mới đi ăn cơm khách. Đồng chí Tổng Cục trưởng mới ở Hà Nội vào
-Ông có thể ăn thêm tô miến?
-Bà ăn đi, tôi thấy bà hơi ốm.
Chị cười:
-Ông cũng lo cho tôi à?
-Mình ạ, -anh đột ngột cảm thấy mình không thể không nói những lời thân yêu nhất với vợ,- Công việc nhiều quá, anh không chăm sóc được mình, mình đừng giận anh…hôm nay anh muốn nói với mình, công việc sắp tới mà anh phải gánh vác sẽ nặng nề hơn, nếu mình không đồng ý thì anh sẽ từ chối.
-Ông nói sao?
-Tổng cục điều anh Năm Lê ra Hà Nội nhận công tác khác.
chị cắt ngang lời anh:
-Và Tổng cục giao cho anh làm giám đốc công ty phải không?
Anh gật đầu.
Thôi bây giờ anh đi ngủ đi, cả ngày vất vả, còn chuyện đó, tôi sẽ gặp đồng chí Tổng Cục trưởng. Tôi trình bày…

Chị đứng dậy, đóng cửa, và từ từ đi vào phòng trong. Anh hơi bất ngờ về câu nói của chị. anh không hiểu chị sẽ nói gì với Tổng Cục Trưởng, anh chỉ biết rằng chị đã nói điều gì là nhất định làm điều đó.

Nằm xuống bên chị, anh thấy chị nhắm mắt, hơi thở đều đều, anh không dám hỏi chuyện chi, nằm thao thức một lát rồi chìm sâu vào giấc ngủ. Nhưng chị đâu có ngủ, chị đang tính xem phải bắt đầu câu chuyện với Tổng Cục trưởng như thế nào. Trong thâm tâm chị không muốn anh Tư của chị làm giám đốc, bởi chị lo sức khỏe của anh không kham được. Điều quan trọng nhất của chị và các con chị là anh Tư luôn khoẻ mạnh, cống hiến cho cách mạng ít năm nữa, rồi về hưu, tắm biển, nuôi heo, nấu nước mắm và chăm các cháu. Mong ước của chị đơn giản vậy thôi, nhưng với chị là tất cả. Chị thiếp vào giấc ngủ trong dòng suy nghĩ đẹp đẽ ấy.

Chương 19
Sam trống, Sam mái
Bebebongbong đánh máy

Chỉ còn việc ốp đá vào các cột bê tông nơi tiền sảnh, và quét nước vôi cuối cùng lên tường, là việc tu bổ nâng cấp khách sạn. “Biển ấm” hòan tất. Mới có mấy tháng mà đã không nhận ra hình dáng của tòa khách sạn xập xệ trước đây. Miếng đất khá rộng trước mặt khách sạn sẽ là vườn hoa, hiện thời gỗ đá còn ngổn ngang, nhưng dọn dẹp mấy hồi, những cây hoa sẽ trồng xuống đó, và nó sẽ đem lại màu sắc tưng bừng cho một khách sạn vừa sống lại.

Na ngồi lặng nơi ghế đá kê dưới gốc cây bằng lăng, mắt đăm đắm nhìn vào khu khách sạn. Phải nói là tâm trạng cô lúc này rắc rối. Cô vừa mong muốn công trình mau hòan tất, vừa muốn nó cứ kéo dài thêm. Bởi lẽ, khi công trình hòan tất, cô sẽ được nhận vào làm tiếp viên trong khách sạn, tổ chức đã nhận đơn và hợp đồng với cô như vậy. Nhưng khi ấy, cô sẽ không được làm cái việc lý thú là mỗi ngày mang cơm hai bữa tới công trường cho chồng. Cô tham lam, muốn đạt được cả hai điều đó cùng một lúc, nhưng rõ ràng là không thể.

Cũng vào giờ này, người đàn bà ăn mặc quý phái đó lại từ bên đường băng qua. Na và bà không biết nhau, nhưng cùng như hẹn nhau tới đây. Nỗi băn khoăn dai dẳng cứ đăm đăm trên gương mặt bà. Mọi khi, bà chỉ ngước cặp mắt nhìn vào khu khách sạn, rồi bà vội đi. Bà cố che đậy chính mình, như sợ một ai đó bất chợt bắt gặp bà ở đây. Na thấy hơi lạ về bả. Nhưng cô không phải người tò mò. Hôm nay, thái độ của bà khác lắm. vừa băng qua đường, bà đã tiến lại phía cô, bà gật đầu chào. Na nhường nửa chiếc ghế đá cho bà, bà thu tà áo dài và khẽ ngồi xuống đó.
-Mấy hôm nay tôi đều thấy cô ngồi ở đây, hình như cô có người thân làm trong này?
Na cởi mở tâm sự:
-cháu mang cơm cho chồng cháu. Chồng cháu làm thợ hồ. Bác biết không, khách sạn này tu sửa xong là cháu được nhận vào làm tiếp viên. Cháu đang chưa biết tính cách nào để bữa cơm nào vợ chồng cháu cũng được ăn với nhau.
-Cô hạnh phúc thật, -Bà lén nhìn cặp lồng cơm đặt bên cạnh cô gái.
-Chúng cháu vất vả lắm bác ơi, một mình nhà cháu đi làm…Tuy nghèo thật, nhưng chúng cháu thương nhau, -Na đôt ngột xoáy cái nhìn dò hỏi vào người đàn bà, -Mấy bữa nay cháu thấy bác hay đi qua đây.

Người đàn bà đáp lại rất nhỏ:
-Con gái tôi cũng làm trong này
-Có phải chị My My không bác?
-Sao cô biết?
-Chỉ giống bác quá trời, nhất là nụ cười. Cháu nghe chồng cháu nói, con gái bác giỏi lắm, chỉ vẽ thiết kế các đồ gỗ cho khách sạn.

Mắt bà Cẩm Vân thóang sáng lên vẻ kiêu hãnh:
-Ngày trước ba nó cũng làm nghề đó
-Bác hạnh phúc thật.
Bà Cẩm Vân chép miệng, thở dài:
-Vậy mà không vậy đâu cô
-Cháu nghe chồng cháu nói, bác không muốn cho chỉ đi làm, sao vậy bác?
-Mỗi người một hòan cảnh cô ạ. Chưa khi nào tôi nhượng bộ nó điều gì, vậy mà lần này tôi đành phải nhượng bộ nó.

Bà Cẩm Vân bỗng nhớ lại vẻ mặt quyết liệt của My MY khi nói với bà về nguyện vọng muốn đi làm. Bà trừng mắt, không trả lời. Mọi khi, chỉ cần cặp mắt của bà ngướ lên là mọi trật tự trong gia đình đã được sắp xếp lại quy củ. Nhưng lần này bà đã thất bại. My My đã không khóc, cũng không nài nỷ. Bà có cảm tưởng như, nếu giam cô thêm một ngày nữa trong căn phòng thì cô sẽ lao đầu xuống đường tự tử. Điệu bộ và lời nói của cô gần như thế. Thực ra bà Cẩm Vân không quá quan tâm tới việc My MY ở nhà hay đi làm. Mà vấn đề là My My còn nuôi ý định vượt biên nữa không? Bà hỏi thẳng My MY điều đó, cô trả lời làm vừa lòng bà: Má tổ chức cho con đi ngày nào, con sẽ nghỉ việc ngay ngày đó. Bà buộc phải thả cô gái yêu ra khỏi chiếc lồng son. Cô bay ra đường, và bà cũng buộc phải bay ra theo cô, để quan sát và theo giõi.

-Nếu cháu không nhầm thì con gái bác và kiến trúc sư Thanh thương nhau.
-Cháu đã không lầm, -Bà thở dài, -Nhưng về chuyện này thì nó hòan tòan mù quáng.
-Sao vậy bác?
-Thằng đó đã dùng bùa ngải cuốn nó khỏi tay bác.

Na định hỏi người đàn bà vừa nói tới chuyện bùa ngải. Hai người thương nhau, quấn lấy nhau, thì sao lại gọi đó là bùa ngải. Nếu nói bùa ngải thì ảnh bùa ngải mình hay là mình bùa ngải ảnh? Chợt mắt cô thấy từ phía tiền sảnh khách sạn Luận bước ra. Anh đi như chạy, nét mặt sáng chưng, hầu như chẳng còn thấy chút mệ nhọc nào vương trên mặt. Na hiểu là anh rất vui vì đã nhìn thấy Na. Na đứng dậy, dợm chạy lại phía anh, nỗi mừng rỡ cũng ấp đầy gương mặt cô.

Bà Cẩm Vân nhìn đôi trai gái, ứa nước mắt, một cái gì đó trào lên lòng bà. Đối với họ, bà nghĩ, hạnh phúc thật đơn sơ. Họ chờ đợi nhau ở nơi làm việc. Bữa cơm như chẳng có gì, nhưng đối với họ lại là quá đầy đủ, quá ngon lành. Ngày nào họ cũng chờ đợi nhau như thế này mà không hề nhàm chán. Họ thiệt đúng là đôi sam, người này sống không thể thiếu người kia, quấn quýt bên nhau như ở giữa lâu đài hạnh phúc.

Bà Cẩm Vân cố tránh không nhìn họ, nhưng câu chuyện mà họ đang nói với nhau, ngay sau lưng bà cứ làm cho lòng bà dâng lên từng đợt cảm xúc, buồn vui lẫn lộn.

Sam mái: Anh, sao trễ vậy?
Sam trống: Đang làm dở cối hồ, chẳng lẽ bỏ lại.
Sam Mái: Khăn đây, anh lau mặt đi. Đói lắm phải không?
Sam trống: Lúc đang làm không thấy đói, nhưng bây giờ bủn rủn cả chân tay.
Sam mái: Có Tôm dim đó.
Sam Trống: Tuyệt, bao giờ em cũng rất tuyệt.

Đột ngột bà Cẩm Vân nghe tiếng người con trai mời mình, bà quay lại, thấy người con trai đã bưng chén cơm trên tay.
-Mời bác dùng cơm với chúng cháu,-Bà Cẩm Vân còn đang ngỡ ngàng chưa kịp trả lời,- Bác có cần gọi anh Thanh và chị My My ra không ạ.?
-Cảm ơn cháu.

Người thanh niên lùa từng đũa cơm rất ngon lành vào miệng. Cô gái đã bưng chén cơm lên. Một câu mời tự nhiên. Cô gắp hai con tôm to nhất trong chén tôm dim vào chén chồng. Tôm dim nước hàng đỏ màu mật được cắn lép chép giữa hai hàm răng.
Sam trống: Tôm tươi ngọt thịt thật
Sam Mái: Em ra bến mua đó. Con nào con ấy còn nhẩy chí chách.
Sam Trống: Cái ăn cũng cần thiết nhưng bận tâm quá với nó không nên.
Sam Mái: Anh nói gì vậy?
Sam trống: Em hơi quá bận tâm tới bữa ăn.
Sam mái: Anh, không bằng lòng sao?
Sam trống: Bằng lòng, nhưng cứ tiếp tục thế này anh sẽ hư người
Sam mái: Sao vậy?
Sam trống: Mai mốt em đi làm, anh ăn cơm tập thể, có cách chi ngon miệng được.
Sam mái: Em đi làm, em cũng vẫn lo được hai bữa ăn cho anh mà.
Sam trống: Cũng không thể ngon miệng được.
Sam mái: Vì sao?
Sam trống: Vì…vì anh ngồi ăn cơm một mình, có mà cơm gà, cá gỏi cũng chẳng thể ngon…
Sam mái: (cười) anh… Thôi ăn đi, nhìn hòai…

Bà Cẩm Vân nhìn đôi trẻ ăn, bà thực sự không thể nào hiểu nổi, họ ăn uống chỉ có vậy mà sao ngon lành và hạnh phúc đến thế. Bà nghi ngờ ngay cả sự ngon lành và hạnh phúc của họ. Bà cho rằng, họ đang tự lừa dối chính cái nghèo khổ vất vả của mình. Dù sao họ cũng là những người thợ, còn con gái mình với thằng Thanh, chúng không thể ăn uống thế này được, bà nghĩ, chúng sẽ không chịu nổi. My My của bà khảnh ăn như thế nào bà đâu có lạ

Bà thăm dò hỏi Luận:
-Thằng Thanh và con My My nhà tôi ăn cơm trong khách sạn phải không cháu?
-Cơm khách sạn gì đâu bác,-Luận vui vẻ hồn nhiên, -Anh chị ấy ăn cơm tập thể, mà cơm tập thể thì không thể ngon bằng cơm vợ cháu nấu đâu.
-Có nghĩa là còn phải ăn khổ hơn thế này
-Cháu nói là không ngon hơn, chứ không phải khổ hơn

Bà Cẩm Vân lo lắng:
-ăn uống kiểu này thì làm sao chúng nó chịu được.
Luận vừa nhai cơm vừa lúng búng hỏi?
-Ở nhà chỉ nhõng nhẽo bác lắm phải không?
-Mỗi bữa nó chỉ ăn chừng một chén.
-Bác khỏi lo, ở công trường chỉ ăn hai suất cũng hết.

Bà Cẩm Vân lắc đầu:
-Nó tự đầy đọa nó như thế đủ rồi
-Bác nói sao?
-Nó từ chối một tương lai sáng lạn để chọn hiện tại cay đắng như thế này sao?

Bà Cẩm Vân không để cho Luận và Na hỏi gì thêm trong sự ngỡ ngàng của mình. Bà băng qua đường đi rất vội. Luận và Na đều chống mắt nhìn theo. Đúng là họ không thể hiểu nổi người đàn bà này nói gì và câu chuyện của bà ta nhằm vào ai.

Sam trống: Vậy là sao em?
Sam Mái: Bả không muốn con bả đi làm?
Sam Trống: Bả muốn con bả có một tương lai sán lạn
Sam Mái: Tương lai nào?
Sam Trống: Thì bả nói đó. Tương lai theo cái kiểu nằm cho chó liếm mà em…
Sam mái: Cũng may, anh Thanh và chị My My không theo bả chọn cái tương lai đó…

Bà Cẩm Vân không nghe thấy gì hết, kể cả tiếng kèn ô tô, tiếng sóng biển và tiếng của đôi sam trò chuyện với nhau. Đầu óc bà bỗng xưng lên cái nhọt quái gở làm buốt nhức, khiến bà vừa đi vừa lảm nhảm nơi miệng nỗi buốt nhức ấy. Phải cưú nó, phải cứu nó. Gương mặt bà đen kịt như than, còn hai hốc mắt thì như hai cục lửa. Đám trẻ bên đường hoảng sợ khi nhìn thấy gương mặt đó, chúng bỏ chạy vô nhà, đóng cửa lại vì tưởng rằng bà điên này sẳn sàng sinh sự với chúng.

Chương 20
Biển gọi
Bebebongbong đánh máy

Năm Lê và Tư Lịch ngồi trước sa bàn suốt từ sáu giờ tối tới khuya. Tư Lịch sực nhớ điều gì đó, lại bên điện thoại gọi về nhà. Đôi bạn cùng cảm thấy thời khắc trôi nhanh quá, họ chỉ còn ở sát kề bên nhau đêm nay nữa thôi. Ngày mai, Năm Lê về Hà Nội nhận công tác khác. Họ trò chuyện với nhau, hết chuyện này qua chuyện khác, chẳng bao giờ hết. Họ không nghĩ tới cuộc chia tay đột ngột và quá sớm. họ cứ đinh ninh là sẽ ở bên nhau cho tới khi ngoài khơi tìm thấy dầu, rồi họ cùng về hưu, an hưởng tuổi già ở thành phố biển này.
-Phải về thôi anh Năm ạ, nồi cháo cá của bà răng đen nhà tôi chín rồi
-Làm sao khác được, -Năm Lê nhún vai, -Tôi cũng đã hứa với bả sẽ về ăn cháo cá. Trong tất cả các món ăn được bà chiêu đãi, tôi không sao quên được món cháo cá lóc.

Họ lên ô tô, ngồi lặng bên nhau, nhưng tâm hồn của họ vẫn tiếp tục đối thọai với nhau.

Cậu có biết bà răng đen của cậu thuyết phục tôi như thế nào không? Bả nói cái gì cũng sâu sa, cũng có lý như nói Kiều. Nào là nhà em đã có tuổi, sức lại yếu, không nên để ảnh nhận một trọng trách nặng nề. Nào là những cán bộ trẻ ngày càng trưởng thành cứ mạnh dạn giao việc cho họ. Bả cũng đã nói như vậy với Tổng cục trưởng. Tất nhiên là Tổng cục trưởng chỉ cười. Mình thì ngược lại, không dám cười, bởi vì mình rất hiểu bả, và thấy bả hoàn tòan có lý. Nhưng công việc cách mạng đâu có đơn giản như vậy.

Đối với bà răng đen nhà tôi, lúc nào tôi cũng cảm thấy mắc nợ với bả. Bả hy sinh tất cả cho tôi. Nghĩ cũng tội, chồng hết đi đánh Pháp, lại đánh Mỹ, hòa bình tưởng ngơi tay giúp bả chút xíu, lại vô đây lo việc tìm kiếm dầu. Con cái một đàn cũng một tay bả. chưa hết, công việc ở đoàn thể, ở cơ quan mình, bà chia xớt từng cái khó, cái vướng, từng tin vui, nỗi buồn. Càng nghĩ, tôi càng thấy nợ bả nhiều quá.

Tôi cứ ngẫm thế này cậu ạ, đi theo cách mạng, mình có làm nên được chuyện gì thì công của người vợ mình chiếm quá nửa. Tôi thực tình chẳng biết thuyết phục bà răng đen của cậu như thế nào, tôi lại đem chuyện bổn phận và trách nhiệm của người công dân đối với cách mạng, đối với đất nước. Tôi kỳ như vậy đó cậu, tại sao mình lại nghèo đời sống đến nỗi, động một chút là đem cách mạng đem Đảng ra nói. Tôi bảo với bả: Cách mạng đang cần anh ấy, Đảng đang rất cần anh ấy, vân vân. Bả chỉ cười. Tôi hiểu nụ cười của bả lắm. Bả cười tôi đã nói cái lý mà không nói tới cái tình. Nhưng biết làm sao được phải không cậu.

Thì chính tôi cũng bí xị như anh. Tôi cũng có được điều gì mới mẻ với bả đâu.

Trên thế giới này, tôi chưa biết ở đâu, những người mẹ, người vợ lại tha thiết lời chồng con như người vợ, ngưoi mẹ ở xứ mình, làm được điều gì cho chồng con là không từ nan, dù có phải hy sinh cả cuộc đời. Bà răng đen của cậu là một người như thế đó. Bả không những bị những nhân danh thiêng liêng của tôi nói ra thuyết phục, mà còn bị chính những nhân danh đó lên tiếng giao nhiệm vụ. Tôi đã nói với bả. Nhiệm vụ của chị bây giờ còn nặng nề hơn trước, bởi chị là vợ của một giám đốc đang đứng trước những thử thách lớn lao. Buồn cười thật, tôi dùng chữ nghĩa ngôn từ cái gì cũng cứ sang sảng, mà nội dung chẳng nói được bao nhiêu.

Không, anh đã nói rất chí lý, đúng là tôi nhận nhiệm vụ giám đốc công ty, nhà tôi sẽ vất vả hơn nhiều. Sẽ lại phải lo lắng cho tôi đủ mọi chuyện. Anh đã từng nói với tôi, thời buổi này làm giám đốc chân chính vừa có thể trở thành anh hùng, vừa có thể bị ngồi tù. Mà cả hai điều đó bà nhà tôi đều không muốn. Nhưng nhiệm vụ vẫn cứ là nhiệm vụ.

Cậu vẫn hay nói tới cái đạo của người phó giám đốc, mình không bình luận. Thời gian cậu làm phó cho mình cậu đã triển khai cái đạo đó rất đẹp, mình yêu cậu lắm, Tư Lịch ạ. Nhưng bây giờ cậu lại phải có cái đạo khác, cái đạo của người giám đốc. Gốc của cái đạo giám đốc là phải xây dựng cho được một tập thể tuyệt đối tin cậy nhau, nhất trí với nhau, cùng thực hiện nhiệm vụ và cùng chịu trách nhiệm. Tin vào cấp dưới của mình. Cấp dưới của mình sai, mình gánh cái sai đó cho họ, đừng bỏ rơi họ trong họan nạn. Xây dựng đội ngũ không ngừng, tre già măng phải mọc, đừng sợ măng mọc sẽ vượt tre. Cậu hiểu mình nói chứ? Chúng ta tới đây nhận nhiệm vụ phục vụ việc thăm dò và khai thác dầu khí. Không có dầu thì mọi đóng góp của chúng ta có quảng cáo xanh đỏ thế nào chăng nữa cũng vô nghĩa. Đêm ngày chúng ta nghe tiếng biển gọi. Người người, từ trẻ tới già, từ trai tới gái, ai cũng nghe thấy tiếng biển gọi. Tâm huyết của mỗi con người đều nằm trong hai tiếng biển gọi ấy. vì thế phải xét tất cả mọi việc làm, mọi suy nghĩ trên cái nền mục đích ấy. Mình không công tác ở đây nữa, nhiệm vụ mới của mình như thế nào mình chưa biết, nhưng cậu nên nhớ cho một điều, dù ở đâu, làm việc gì, mình cũng ở bên cậu, mình đêm ngày cùng cậu lắng nghe tiếng biển gọi mà sống và làm việc. Mình nói vậy không quá lời, chứ cậu?

Anh Năm, một người thủ trưởng giỏi khi đi để lại một bộ máy tốt. Tôi đang được thừa hưởng của anh một bộ máy tốt. Tôi không làm việc được tốt như anh mong muốn thì đó là lỗi ở tôi.

Chị Tư đón đôi bạn già ở cửa.
-Tôi cứ nghĩ các ông chê món cháo cá
Năm Lê cười:
-Có thể ăn ngay được chứ bà?
-Tôi hâm lại cho nóng. Cháo cá lóc cần phải ăn nóng, nóng bỏng môi nó mới ngon.
Chị vừa nói vừa đi rất vội xuống bếp

Ngọn lửa cháy bùng lên. Chị Tư vừa đẩy củi vào bếp vừa vội tay lau hai cái tô lớn. Hành, tía tô thái nhỏ. Hạt tiêu xay. Một đĩa ớt hiểm. Năm Lê thích ăn ớt.

Trên nhà đôi bạn già đang nói chuyện. Chị đang cố hình dung xem họ ngồi chung với nhau trên chiếc ghế xa lông gỗ dài, hay ngồi trên hai ghế nhỏ đối diện nhau. Chị đã hình dung không chính xác. Năm Lê đang vừa đi vừa nói. Còn Tư Lịch có vẻ mệt mỏi đang ngồi tựa hẳn lưng về phía sau, ưỡn người, lắng nghe, miệng ngậm điếu thuốc vừa mới đốt.

-Tư Lịch này, mình hỏi thật nhé, cậu có ý định sửa đổi những họach định mà chúng ta đã thống nhất với nhau ngay từ ngày đến đây?
-Anh muốn nói về hướng đi?
-Đúng
-Hướng đi sẽ không bao giờ thay đổi, tôi sẽ chỉ bổ xung và hòan thiện thêm.
-Nếu vậy cậu sẽ phải hứng chịu nhiều mũi tấn công đó. Người ta sẽ xóay vào việc chúng ta vượt ra ngòai quy chế quản lý kinh tế của nhà nước, chúng ta xé rào, chúng ta đá lộn sân…

Chị Tư vẫn lẳng lặng đẩy những thanh củi vào bếp. Nồi cháo đã bắt đầu sôi. Chị kênh nhẹ vung, một làn khói thơm phức của gạo, của cá bay ra. Chị định múc ra tô bưng lên cho đôi bạn già, nhưng không hiểu sao, chị cứ cảm thấy mình sẽ làm cho câu chuyện của họ đứt quãng. Mà lại đứt quãng vào cái khúc chị đang thèm nghe, bởi đó cũng chính là nỗ băn khoăn của chị đối với việc anh Tư nhận làm giám đốc công ty.

-dù sao cậu cũng tiến công chứ?- giọng Năm Lê sảng khóai.
-Anh và tôi đều cùng muốn đáp lời biển gọi cả mà.
-Biển gọi, -Năm Lê tiến lại phía Tư Lịch nắm tay rất chặt tay bạn.

Chị Tư vừa múc cháo vừa cười thầm: Thật đúng là đôi bạn già
-Phải nắm chặt nhiệm vụ chính trị của công ty mình là phục vụ dầu khí. Từ nhiệm vụ chính trị đó mà triển khai công việc, mà vận dụng sáng tạo. Cố gắng xây dựng cho được một mô hình kinh tế mới. Trước mắt là mạng lưới dịch vụ tòan diện, lâu dài là xây dựng cơ bản. Tự chủ nguồn hàng thì lấy liên doanh liên kết làm cơ sở. Tự chủ vật tư trang thiết bị bằng hình thức xuất nhập khẩu…

Chị Tư bưng khay cháo lên:
-Các ông có thể giải lao mười phút được không?
-Nào mời bà chủ,-Năm Lê vui vẻ ngồi xuống ghế, -sao lại chì có hai tô thế này?
-Tôi..-Chị Tư vừa đặt từng tô cháo xuống bàn vừa cười với vẻ lúng túng.
-Bà không ăn, thì chúng tôi cũng sẽ không ăn đâu ghe.
-Tôi ăn dưới bếp rồi mà….

Tư Lịch đưa mắt nhìn vợ, cái nhìn như muốn nói, kìa mình sao lại như vậy, anh Năm muốn ăn tô cháo chia tay vợ chồng mình…
-Không chỉ là chuyện ăn cháo đâu. Tôi còn phải giao nhiệm vụ cho bà nữa đây, -Năm Lê nói một cách nghiêm chỉnh.

Tôi xin chấp hành, -Chị Tư không ngờ câu nói của mình làm cho đôi bạn già cười vang lên. Hình như câu nói của chị nghe hơi lạ tai hay là bỗng dưng chị cảm thấy mình trẻ lại.

Năm Lê và Tư Lịch nhìn theo bà răng đen đi xuống bếp, gương mặt họ chan chứa xúc động.

Họ cùng ngồi sụp sọat ăn cháo bên nhau. Hương vị cháo cá lóc rất ngon. Đôi bạn già vừa ăn vừa bỏng môi cười. Họ đâu có thể giao nhiệm vụ gì cho chị Tư.

Nhưng chị Tư hiểu là họ đang giao cho chị nhiệm vụ nặng nề lắm, nhiệm vụ của một người vợ giám đốc đang mở một con đường mới, nhiều khó khăn, nhưng lòng tin thì vô cùng vững chãi. Và chị cũng tin là chị sẽ gánh vác cùng anh nhiệm vụ dó, đi dần từng bước tới thành công.

Đê đã xuống tới điểm lặng cuối cùng, đen kịt, chỉ còn ầm ì tiếng sóng biển. Cháo cá cũng đã ăn xong, hai bình trà đặc cũng đã uống hết, nữa gói thuốc lá đã ra tro. Năm Lê lại hút thuốc, hình như đây là lần thứ hai anh hút thuốc, anh lại ho sặc lên như cái đêm nào mới đặt chân xuống đây anh cùng Tư Lịch đứng hút thuốc bên cửa sổ nhìn ra biể. đêm nay, có thêm chị Tư, cả ba đều không muốn ngủ. Họ ngồi lặng bên nhau, không nói thêm điều gì, họ cùng đề đang nghe tiếng sóng biển vỗ ngòai kia. Họ cùng đều đang nghe tiếng sóng biển vỗ ngòai kia. Biển đang gọi họ, họ hoàn toàn tin là như thế. Và lời đáp của họ là nhịp đập xao xuyến của trái tim.

Chương 21
Một mình với Chúa
Nguyễn Chí Hải đánh máy

Bà Thanh Thủy cố luận xem người khách hai lần nhấn chuông đòi cho gặp mang tới tin lành hay tin dữ. Luận theo đời thì đó là tin lành, luận theo Chúa thì đó là tin dữ. Chúa bảo tâm hồn bà phải thản nhiên với mọi sự ở đời, nhưng hiện thời tin của người khách lạ đang làm cho tâm hồn bà bấn loạn, nó cứ như cây muôn lặng mà gió chẳng dừng. Bà hoang mang quá đỗi. Anh ấy đã trở về, anh ấy bằng xương bằng thịt dang ngự trị trong tòa lâu đài mình bỏ tù anh ấy, bỏ tù qua bao tháng năm, không thăm nuôi, không một gặp gỡ, mà ảnh vẫn một dạ chung tình.

Xin Chúa hãy cứu con, xua đuổi hình bóng anh ấy ra khỏi tâm hồn con. Đừng để anh ấy hiện lên bắt con phải sám hối. Bà Thanh Thủy quỳ mọp trước tượng Chúa. Bà cảm như Chúa đang trò chuyện với bà. Lạ chưa, sao ngài lại đem nhưng lời trách người Pha-ri-si ra nói với mình. Bà Thanh Thủy nghe rõ từng lời, đầm ấm và nhức nhối.

“Các văn sĩ và các người Pha-ri-si đều ngồi trên tòa của Môi-se. Vậy, hễ họ bảo các người điều gì, thì hãy giữ và làm theo. Nhưng đừng bắt chước việc làm của họ, vì họ nói mà không làm. Họ buộc những mang nặng khó đương để trên vai người ta, còn chính họ thì không dùng lấy ngón tay mà động đến. Mọi việc họ làm đều để cho người ta thấy, vì họ làm rộng thẻ kinh, xủ dài tua áo, ưa chỏ đầu trong tiệc yến và ghế bậc nhất trong nhà hội, thích được chào giữa chợ, và ưa được người ta gọi bằng thầy, bà.”(1)

Sáng danh Chúa trên đời, con thật tồi bại, thật nhục nhã như người Pha-si-ri kia, bởi con chỉ muốn dành cho mình tất cả, mà không muốn mọi thứ lộc trời nào cho ai, con chỉ muốn mọi người kêu mình bằng thầy bà, mọi người chào mình giữa chợ, mọi người gánh chịu cho mình tất cả nỗi nhọc, còn mình thì ngồi giữa tòa mát mà phán bảo. Nhưng lòng con không chủ cái tội, con cầu xin Chua xót thương.

Khốn thay cho các ngươi, kẻ văn sĩ và người Pha-si-ri là bọn giả tạo kia. Vì các người đóng nước Trời trước mặt người ta, chính mình các ngươi đã không vào, mà người khác muốn vào các người cũng không cho.” (2)

Chúa lòng lành, con không phải hạng người tồi bại như thế, nước Trời của mọi người, con muốn vào nước Trời và cũng muốn mọi người vào nước Trời đó. Xin Chúa chứng giám cho lòng con.

“Khốn thay cho các người, kẻ văn sĩ và người Pha-si-ri, là bọn giả hình kia. Vì các ngươi ăn nuốt nhà cửa của đàn bà góa và làm bộ cầu nguyện dài, vì cớ đó các người càng phải bị án càng nặng hơn.” (3)

Chúa không rộng lòng cứu vớt, thì con phải sa vào địa ngục.

“Khốn thay cho các người, kẻ mù mà lại dẫn đường, vẫn nói rằng: Hễ ai chỉ đền thờ mà thề, thì không can chi, song hễ ai chỉ vàng của đền thờ mà thề thì phải mắc. Ở kẻ ngu dại và đui mù kia. Cái nào trọng hơn, vàng hay đền thờ làm cho vàng nên thánh? Lại rằng: Hễ ai chỉ bàn thờ mà thề, thì không can chi, song nêu ai chỉ lễ vật trên đó mà thề, thì phải mắc. Ở kẻ đui mùa kia, cái nào trọng hơ, lễ vật hay là bàn thờ làm cho lễ vật nên Thánh? Vậy, kẻ chỉ bàn thờ là chỉ bàn thờ và lễ vật trên đó mà thề, kẻ chỉ đền thờ mà thề là chỉ đền thờ và Đấng ngự trong đó mà thề, còn kẻ chỉ trời mà thề là chỉ ngai của Đức Chúa Trời và Đấng ngự trên đó mà thề vậy.” (4)

Lạy Chúa, không có sự dối trá nào hơn, khi lòng con nghĩ tưởng về anh ấy, yêu anh ấy, nhưng vàng đã làm lóa mắt con, lễ vật đã làm lóa mắt con, con không còn phân định được thiêng liêng của tâm mình, nơi hàng ngày con vẫn mời Chúa ngự vào. Con đã phản bội chính sự chân tình của anh ấy.

Bà Thanh Thủy cảm như Chúa cắt ngang lời cầu nguyện của bà. Một tay Chúa chỉ thẳng xuống mặt bà, như một mũi câu liêm nhắm tim bà mà móc ra, bằng những lời nguyền rủa người Pha-si-ri nào đó, mà rõ ràng là bà không biết, bả chỉ thấy như chính sự trừng phạt của Chúa dành cho mình.

“Khốn thay cho các ngươi kẻ văn sĩ và người Pha-si-ri, là bọn giả hình kia. Vì các người nộp một phần mười bạc hà, hồi hương, rau cần, mà bỏ qua điều hệ trọng hơn trong pháp luật, là sự công bình, thương xót và đức tin. Những điều này các người cần phải làm, mà những điều kia cũng không nên bỏ sót. Ôi kẻ mù mà lại dẫn đường kia, các người lọc con mòng mà nuốt con lạc đà.”

“Khốn thay cho các ngươi kẻ văn sĩ và người Pha-si-ri, là bọn giả hình kia. Vì các ngưởi rửa sạch sẽ ngoài chén dĩa, song bề trong đầy rẫy sự bức sách và luôn tuồng. Ô người Pha-si-ri mù kia, trước hết hãy rửa sạch bề trong chén dĩa, thì bề ngoài cũng sạch.

“Khốn thay cho các ngươi kẻ văn sĩ và người Pha-si-ri, là bọn giả hình kia. Vì các ngươi giống như mồ mã tô trắng, bề ngoài coi đẹp, mà bề trong thì đầy xương người chết và mọi thứ ô uế. Cũng vậy, bề ngoài các ngươi coi như công nghĩa đối với người ta, nhưng bề trong thì đầy rẫy những giả hình và gian ác.” (5)

Hình như cặp mắt đẫm nước của bà Thanh Thủy đã làm Chúa xúc động. Chúa ngừng lời quở trách của mình, hàm răng thôi mím chặt và đôi mắt lại nhìn xa với như chẳng hề có chuyện gì xảy ra dưới chân Chúa.

Đôi mắt anh ấy cứ thăm thẳm, ngày từ lần gặp đầu tiên, nó đã thăm thẳm. Mình chạm trán anh nơi cửa Nhà Thờ, hai đứa vừa dự lễ mừng Chúa sống lại. Ảnh lẽo đẽo theo mình. Rồi ảnh đi ngang mình, nhìn mình. Minh đã bị cái nhìn của ảnh cám dỗ. Và chỉ sau hai lần chủ nhật gặp nhau, mình đã yêu ảnh, ảnh chẳng nói một lời thề thốt với mình, còn mình đã phun ra đủ mọi lời lẽ hôi hổi của trái tim, minh sẽ yêu ảnh suốt đời và sẽ là người vợ chung tình của ảnh.

“Lưỡi là một quan thể nhỏ của khoe khoang được những việc lớn. (Khi đó mình chưa hiểu rằng tình yêu là một việc lớn, bà Thanh Thủy đọc đoạn kinh Giacơ vừa biện minh cho mình) Kìa, một chút lửa cũng khiến đốt được rừng lớn nhường nào. Lưỡi cũng là lửa, một thế giới tội ác giữa các quan thể của chúng ta, làm ô uế cả thân thể, theo đôi bánh xe thiên tánh, còn nó thì đã chịu lửa đại ngục thiêu đốt. Hết thảy loài thú vật, chim chóc, sâu bọ, loài dưới biển đều chế phục được, và đã bị loài người chế phục rồi, nhưng lưỡi không ai chế phục được, nó là một vật ác không ngừng, đầy dẫy hơi độc giết chết. Đồng một lỗ miệng mà cả lời chúc tụng lẫn sự nguyện rủa. Hỡi anh em tôi, không nên như vậy. Suối kia đồng một mạch, há lại phun nước ngọt lẫn nước đắng sao? Hỡi anh em tôi, cây vả há có thể ra trái ô li ve, hoặc cây nho ra trái vả được chăng? Nước mặn cũng không có thể ra nước ngọt.” (6)

Lạy Chúa, con đã phun ra từ lưỡi cả nước mặn lẫn nước ngọt.

Em sẽ đi với anh cùng trời cuối đất, em sẽ yêu anh sẽ làm vợ anh, sẽ sinh cho anh những hoàng tử và những công chúa. Con đã nói như thế với ảnh, trong khi ảnh không hề thề thốt với con một lời. Hai tay ảnh nâng nui thân xác con, lời nói của con mà ve vuốt. Con cảm nhận trong từng cái ve vuốt ấy một tình yêu trọn vẹn của ảnh, tình yêu mà sau này, con mới hiểu rằng nó thiêng liêng quá, nó là mãi mãi với anh. Nhưng với con, sự đắm đuối ấy không kéo dài được một năm. Con vẫn thương ảnh, nhưng lấy ảnh lấy ảnh làm chồng thì đó lại là chuyện khác. Con quyết lấy Quân, chỉ sau lần mối lái đầu tiên, con tin là Chúa đã sắp đặt như thế. Con muốn trả ơn cho tình yêu của ảnh bằng việc hiến dâng cả tấm trinh trắng của con cho ảnh, nhưng ảnh đã khước từ. Chiếm đoạt một người đàn bà không bằng tình yêu thì đó là một hành vi đĩ điếm. Chúa vẫn răn dạy ta như thế. Ảnh đã trả lời con bằng lời của Chúa và đứng dậy, xa con như lìa xa chính linh hồn mình.

Quân đã ôm còn trong vòng tay, liếm tâm hồn và thể xác con bằng chính cái lưỡi vừa dịu ngọt vừa mặn đắng. Xin Chúa tha thứ cho con người bội bạc ấy, bởi lẽ Chúa trừng phạt anh ta thì cũng chính là Chúa trừng phạt con, bởi con cũng đã phụ bạc người khác. Trong đầu Thanh Thủy lại bỗng vang lên lời lẽ thống thiết của My Lan, trong lá thư vừa gởi từ Mỹ về.

“Má ơi, hãy tha thứ tội cho ba, bởi bây giờ bà là người cô độc hơn ai hết. Thah Thảo đã bỏ ba như bỏ một cái chén vỡ. Tội nghiệp, ba già đi trông thấy, tóc đã bạc trắng hai bên thái dương, hàng ngày ba phải đi đưa báo tháng. Tối bà lại tới bar “Rừng Dương” để nhìn qua cửa kính coi Thanh Thảo đang khêu vũ với tình nhân. Ba chạy đuổi theo nó, nhưng nó chẳng đoái hoài tới ba. Nó đã cặp với Thịnh, má còn nhớ Thịnh không, thằng lính thuộc cấp của ba đó, bây giờ nó mở nhà hàng “Rừng Dương” và ba đã trở thành thằng nô lệ cho nó. Nó định cuốn cả con vào vòng tay nó. Nhưng, con thà đi làm đĩ còn hơn là làm nhỏ cho nó. Tội lắm má ơi. Ước gì có má ở bên, thì đời bà, đời các con đâu có đến nỗi thế này…”

Con biết phải làm gì bây giờ, thưa Chúa?

Bà Thanh Thủy lại cảm thấy Chúa đang nhếch mép, nhưng khi âm thanh phát ra từ miệng Chúa, bà bỗng nghe rất gần vì lúc đầu còn là hình ảnh Chúa thu phù mắt bà, nhưng một lát, hình ảnh Chúa bỗng mờ đi và hiện lên hình ảnh anh ấy. Đúng rồi, chính anh ấy đang nói với tâm hồn giá băng của Thanh Thủy, anh ấy đang nói những lời răn của Chúa.

“Hỡi anh em tôi, nếu ai nói mình có đức tin, song không có công việc, thì ích chi chăng? Đức tin đó há cứu được người chăng? Ví thử, có anh em, hoặc chị em nào trần truồng và thiếu ăn uống hàng ngày, mà có kẻ trong anh em nói với họ rằng: Hãy đi bình an, hãy ấm và no” nhưng không cho họ đồ cần dùng về thân thể, thì có ích gì chăng? Đức tin cũng vậy, nếu nó không có việc làm, thì tự mình, nó chết.” (7)

Chúa quở trách bộ đồ đen trên thân thể con người. Đúng là con đã tự để tang cuộc đời mình. Như thế là trái ý Chúa. Có khi nào Chúa cho phép con người đang sống mà tự hủy hoại mình, tự ruồng bỏ con đường đì vào nước Trời.

- Em hãy xé bỏ quần áo đang mặc, hãy đoạn tuyệt với lẽ sống như đang chết, hãy nhìn vào cuộc dời, ở đó có anh và những người anh em của em.

Có phải Chúa ra lệnh cho con phải không?

- Chúa, Chúa sẽ chẳng ra lệnh gì cho em cả, bởi đời anh và đời em đã cầu nguyện Chúa suốt đời mà có khi em thấy Chúa đáp lời không? Chính anh, người yêu đầu đời của em ra lẹnh cho em đó.

Con không tin điều gì thiêng liêng hơn lời phán bảo của Chúa. Bà Thanh Thủy làm dấu thánh giá.

Chính anh đang nói chuyện với em đây, chứ không phải Chúa. Anh nói với em rằng, đến như Chúa, bị tên Ginđa bội phản, đem bán Chúa, Chúa bị ra trước tòa chịu bao khổ hạnh, bị đóng đinh lên cây thập tự, nhưng rồi Chúa vẫn sống lại, bởi cái sự sống ở đời này lưu luyến Chúa, cho Chúa sức mạnh để sống lại. Vậy mà em, em tự hủy hại mình giữa cuộc đời, tự để tang mình và tự chết dần, phỏng như vậy có đúng với ý Chúa không?

- Như vậy có nghĩa là em phải sống.

- Hãy trút bỏ bộ quần áo tang trên người đi. Cuộc sống cần em và em cần cuộc sống.

Thanh Thủy mơ hồ như có phép lạ truyền vào đôi bàn tay. Bà từ từ nhấc lên, cởi chiếc khăn đen phủ trên mặt, trên đầu, mái tóc đang buộc chặt được xổ tung ra. Bà từ từ đứng dậy, làn tay nơi chiếc nút áo cổ, rồi lần lượt từng hàng nút áo. Màu trắng hồng của làn da chợt làm bà lóa mắt. Bà vươn một cánh tay, gỡ tay áo phải, rồi gỡ tay áo trái. Chiếc áo rơi lẵng lặng, dưới chân bà. Bà rùng mình hoảng sợ, khép vội hai tay vào ngực, ôm cứng chiếc nịt áo màu đen.

Anh đã nhìn thấy máu chảy trong cơ thể em, anh đã thấy sự sống hiện lên trong da thịt em, anh đã thấy bóng ma đang bước một chân ra khỏi thân thể em. Cái sống bao giờ cũng đẹp hơn vạn lần cái chết, em không thể chết được, bởi cả cuộc đời anh đã cầu nguyện Chúa ban cho em sự sống và hạnh phúc.

Sự huyền diệu lại tiếp cho Thanh Thủy sức mạnh, bà kéo mạnh hai ống quần đen. Chúa tạo ra một Thanh Thủy đàn bà, chớ không phải đàn ông, nếu không, chính lúc này hình ảnh của Thanh Thủy cũng là hình ảnh của Chúa đóng đinh trên thập tự giá.

“Giêsu lại kêu lên tiếng nữa, rồi tắt hơi. Kìa, bức màn trong đền thờ bị xé ra làm hai từ trên chí dưới, đất thì rúng động, vầng đá vỡ ra, mồ mả mở ra, và nhiều thi thể các thánh đồ đã ngủ đều dậy, rồi sau khi Giêsu sống lại thì họ ra khỏi mồ mả mà vào thành thánh, và hiện ra cho nhiều người.” (8)

Thanh Thủy bước đi trần truồng. Căn nhà vẫn kín bưng, những mà rủ màu thẫm vấn cấm cửa những tia nắng mặt trời, một vài ánh sáng lọt vào từ các viên gạch tường bằng kính vẫn làm cho da thịt một màu trắng hồng úa. Thanh Thủy ngồi xuống chiếc ghế tựa đan bằng mây, chiếc ghế Thanh Thủy vẫn thường ngồi ủ rủ sự đời. Nhưng ý nghĩ lẻn vào đầu óc Thanh Thủy lúc này không có màu xám tro của sự chết.

Không cần phải có gương trước mặt, ta cũng đủ thấy hết thân thể ta. Thời gian đã xếp những lớp mỡ trên cổ ta, hai gò má ta, vùng ngực ta, vùng bụng ta, bắp chân, bắp tay ta. Ta không thể buộc thời gian hoàn lại cho ta thời son trẻ. Khi mà chính ta tự say đắm với nước da mịn màng, với hai bầu vú lẳn đầy, với đôi bắp tay, khoe ra cũng đủ ngọt con mắt. Lúc đó sao anh không chiếm đoạt ta. Anh cao thượng để làm gì? Ta hiến dâng cho anh, ta muốn như con cá dãy dụa trong tay anh, nhưng ta, đã dãy dụa trong tay Quân. Thê rồi anh ra đi, không một lời oán trách ta, mà chỉ cầu nguyện Chúa ban phước cho ta. Giáng sinh nào anh cũng gởi về ta lời cầu chúc. Ta muốn anh sáp kề với thân thể đàn bà khác để quên ta, nhưng anh đã chẳng mảy may thèm muốn một xác thịt nào, chỉ tôn thờ ta, chờ đợi ta.

Thời gian rồi sẽ lại trôi đi, vài năm nữa, ngay cái thân hình mà lúc này ta cảm thấy sổ sề cũng sẽ không còn giữ được sự sổ sề này nữa. Ngực sẽ teo lại, chân tay sẽ teo lại, chổ thịt nào còn sót lại trên thân hình thì cũng nhẽo nhẹt mềm xèo. Khi đó ta lại tiếc nuối cái ngày hôm nay.

Ý nghĩ đến với Thanh Thủy bén như ngọn lửa, nàng đứng vụt dậy, chạy lại chiếc tủ áo, mở tung cánh, lôi ra từng chồng, từng xấp quần áo đủ kiểu, đủ màu sắc mà đã mấy mươi năm nay chúng nằm xếp nếp trong đó. Nàng ướm khắp lượt trên người. Lại bỏ, lại ướm thử. Không bằng lòng với bộ nào, vì cái nào cũng thấy xa lạ với mình cả. Cái thì quá trẻ, cái thì quá đài các, cái thì khêu gợi một kỷ niệm với Quân, mà điều đó nàng không cho phép. Mãi rồi, nàng mới tìm thấy bộ đồ màu xanh kem, bộ đồ này nàng may trước giải phóng ít ngày, chưa kịp mặc lần nào. Nàng mặc lên mình, đứng trước gương và tự bằng lòng với nhan sắc bỗng nhiên trẻ đẹp hẳn lại của mình. Nàng mỉm cười, chiếc lược hất ngược mái tóc. Rồi đột nhiên, nàng như người điên, chạy khắp gian phòng kéo tung các rèm cửa. Ánh sáng chói chang của cuộc đời tràn ùa vào phòng. Nàng bỗng thấy mình khắp nơi bay liệng, hò reo với ánh sáng. Không phải một mình nàng, mà rất nhiều nàng, trong bộ quần áo xanh kem. Đầy những nàng trong phòng. Đã từ lâu các cửa kính bị rèm che phủ, bây giờ, chính chúng đang bừng mắt ngắm nàng và cho nàng soi vào đấy. Ô cẳ kính nọ, tới ô cửa kính kia bao nhiều là nàng Thanh Thủy.

Trong góc nhà, Chúa đứng cô đơn, màu đã xám trên cậy thập tự giá.

(1)(2) Kinh Thánh tân ước. Mathiơ trang 46.
(3) (4) (5) Kinh Thánh tân ước đã dẫn.
(6) Kinh thánh tân ước gia cơ trang 413.
(7) Kinh Thánh tân ước. Gia cơ trang 412.
(8) Kinh Thanh tân ước Mathiơ trang 59 Đính kèm (1)

Chương 22
Công trường khách sạn Hoa Phượng
Nguyễn Chí Hải đánh máy

Thanh mở hé cánh cửa phòng thiết kế. My My đang dùng lưỡi lam cắt từng miếng mốp dán lên mô hình sa bàn khách sạn. Cô mặc trong chiếc áo pun kẻ sọc ngang xanh trắng thủy thủ, chiếc quần gin ôm chặc đùi, bên ngoài khoác chiếc áo blu xanh, trong cô như một bức tranh biển thu nhỏ, một cái gì đấy vừa thoáng mát, vừa bao la, vừa ẩn chứa một tiềm lực dồi dào. Thanh nhìn không chán mắt. Anh không muốn đánh động, sợ hình ảnh đẹp của cô như chiếc bình pha lê tự nhiên rơi vỡ. Nhưng anh đã lầm, khi cô chợt ngước mắt lên, bắt gặp anh, cô mỉm cười, ngún nguẩy đôi bím tóc, cô càng trở nên rực rỡ và lộng lẫy. Thanh mở tung cửa chạy vào, sao anh muốn hôn cô quá chừng, nhưng anh không dám.

- Bây giờ anh phải ra công trường, chắc trưa nay ăn cơm ngoài đó luôn.

- Sao? Đôi mắt bồ câu ngước tròn xoe, vừa ngạc nhiên vừa như hờn giỗi.

- Em có muốn ra công trường ăn cơm luôn không?

- Ăn cơm ngoài công trường? Được thôi. Nói chung là ăn ở chổ nào cũng được miễn có anh.

Thanh móc trong túi một trái quýt vàng ươm, đặt xuống bàn trước mặt cô. Mắt cô reo lên. Cô nhẹ đưa năm ngón tay búp măng xuống cầm trái quýt đưa lên mũi, cô cảm nhận một mùi hăng hăng thơm thơm.

- Thôi anh phải đi nghe.

Thanh định quay ra, My My khẽ gọi giật lại, một cái huýt gió nơi những ngón tay, anh cũng đáp lại bằng những ngón tay gửi hôn trong gió, rồi ra nhanh.

Cô ấy đã nhận thấy gương mặt cuộc đời. Thanh nghĩ. Là họa sĩ gương mặt cuộc đời đối với cô ấy tượng hình bằng màu sắc. Cũng có thể là màu đỏ cờ, màu đỏ cam, cũng có thể màu xanh lá cây, màu xanh biển, cũng có thể màu tím viôlét, màu tím hoa mua, cũng có thể màu trắng sáng của nắng, màu trắng nhờ nhờ của giấy, cũng có thể là màu đen của đêm, mùa đen của mộ huyệt. Cảm nhận cuộc đời qua những sắc màu là cả một quá trình biến động của tâm hồn và sự trả giá qua thời gian. Rất may mắn là cô ấy còn tươi trẻ như một ban mai, thêm vào đó tình yêu đã tạo bồi cho cổ một nghị lực, một sức mạnh. Chỉ biết rằng cuộc đời trong mắt nhìn cô ấy đã đẹp lên rồi, hai bàn tay cô ấy đang họa lại gương mặt đó. Còn với mình, mọi sự đối với mìn không khó hiểu và cầu kỳ lắm, bởi mình cứ thấy những hình khối kiến trúc hiện ra, đầu óc mình được tư duy theo hình khối đó và bàn tay mình được thể hiện hình khối trên giấy thành hiện thực cho cuộc đời là mình thấy sống có ý nghĩa.

- Kiến trúc sư Thanh.

Thanh đứng sựng lại theo thói quen tự nhiên. Người gọi Thanh là Luận.

- Nom anh có vẽ nhà thơ hơn là một người lao động.

Thanh cười:

- Thì đúng là mình đang làm thơ.- Anh vỗ vai Luận thân tình,- Mình nghe cậu nói đây.

- Hôm qua tụi này tính lại kiếm anh.

- Tụi này là những ai?

- Tổ hồ 6.

- Chuyện gì vậy?

- Tổ chức có kêu tụi này lên nói làm hồ sơ lý lịch để xét vô biên chế.

- Mình cũng vậy.

- Có nghĩa là anh Thanh cũng xin vô biên chế Nhà nước?

- Chẳng lẽ chúng ta đi làm cho Nhà nước lại không mong muốn chuyện đó sao?

- Vậy mà tụi này cứ nghĩ là anh không thích. Dù sao là một kiến trúc sư cho nhà thầu, anh Thanh vẫn kiếm được nhiều tiền hơn.

Về nỗi băn khoăn đó không phải Thanh không ray rứt. Thanh biết phải nói với những anh em của mình như thế nào. Đúng là làm cho nhà thầu, từ kỷ sư tới công nhân, lương hướng đều hơn Nhà nước, mà đồng tiền bao giờ cũng là một cần thiết. Người không thể sống mà không có tiền, bởi ai cũng phải ăn mặc và vun vén những cái thuộc về cuộc sống. Nhưng đồng tiền như thế nào, đó lại là vấn đề. Chấp nhận chế độ này tức là chập nhận cuộc sống bằng lao động, chứ không phải sự chụp giựt làm giàu. Thanh cứ muốn nói với Luận như thế, nhưng anh không dám, bởi mọi người sẽ cho là anh lên gân, anh học nói chứ theo cách mạng. Thanh đã chứng kiến, những người thợ như Luận lo lắng hỏi Thanh mỗi khi công trường thiếu xi măng, cát sỏi. Nỗi lo lắng rất thực của họ. Bởi không có vật tư, họ sẽ phải nghỉ làm việc, mà nghỉ sẽ không có lương, nối cơm của họ sẽ bị đụng tới ngay. Cũng những anh em đó, nhưng trong biên chế Nhà nước. Họ dửng dưng, có vật tư thì làm, không có thì nghỉ. Đấy là chứ nói tới một số người chỉ vừa nghe nói không có vật tư, đã reo lên sung sương. Vấn đề là làm thế nào để vô biên chế Nhà nước, những công nhân này cũng giữ được nỗi lo khi làm cho nhà thầu, làm theo hợp đồng, bởi từ nỗi lo đó họ sẽ đóng góp những ý kiến những cách làm sao cho có vật tư để hoạt động.

- Cậu bằng lòng với ý kiến đó của mình chư?

Luận ngơ ngác:

- Anh nói ý kiến gì?

Thanh cười, anh sực nhớ là mình đâu có trao đổi điều gì với Luận, anh đang nghĩ trong đầu. Anh bỗng cảm thấy thương mến những người bạn thợ của mình vô cùng và bỗng hiểu ra rằng họ rất tin anh và đang chờ làm theo.

- Vào biên chế Nhà nước để chúng ta mãi mãi gắng bó với công việc của mình.

- Nhưng…- Luận vẫn băn khoăn điều gì đó.

- Tôi vẫn là một kiến trúc sư, còn cậu là tổ trưởng tổ 6, chẳng có gì thay đổi cả, chúng ta cẩn phải gắng sức hơn nữa.

- Tôi hiểu, tôi sẽ nói lại với anh em trong tổ để mọi người yên tâm.

Họ chia tay nhau. Luận trở về với tổ 6 của mình. Còn Thanh len vào những hàng cây chông cốp pha, anh men lên giàn giáo, ở đó mọi người đng hối hả trong chiến dịch đổ bê tông dầm.

Cứ tiến độ này, thì công trình sẽ hoàn thanh trước thời hạn. Anh đi thận trọng trên những đà bê tông đổ tuần trước, vừa đi vừa nghĩ. Mình đã lớn lên ở mãnh đất này, đã bước vào nghề kiến trúc ở mãnh đất này, nhưng chưa bao giờ mình được chứng kiến cảnh tượng xây dựng quy mô và rầm rộ. Cả Thành phố bừng bừng như một công trường xây dựng, và mình là một trong những người đặt viên gạch xây dựng đó, cách mạng đang thực hiện việc xây dựng theo bản quy hoạch tổng thể của mình.

Khách sạn Hoa Phượng trông ra Bãi Sau. Đây là bãi tắm đẹp nhất Vũng Tàu, vẫn phải đầu tư rất nhiều cho nó. Nếu đứng từ đầu Núi Nhỏ đổ mắt nhìn xuống bãi Thùy Vân, trước mắt chỉ có một đoạn bờ biển hơn một cây số là được dùng làm bãi tắm thường xuyên, còn cả một khoảng dài tới Bãi Lấp, vẫn hoang vắng, cả một tiềm năng du lịch đang còn ngủ say. Phải đánh thức tiềm năng. Bãi Sau cần phải được đầu tư nhiều mặt: Chống sói mòn, di chuyển cát có tính khu vực, chống ao xoáy và triệt tiêu các ao xoáy cục bộ, làm sạch môi trường, trồng cây, xây dựng đồi cát. Khách sạn Hoa Phượng chỉ mới là một cụm các công trình mà mình đã tính trong cụm khu C.

Còn khu A dưới chân Núi Lớn. Khu vực Lam Sơn với những biệt thự và khách sạn tuyệt diệu. Có thể nói đây là một làng nghỉ mát đạt trình độ quốc tế. Đường phố thoáng trong bóng cây các ô cửa chen trong màu lá. Vấn đề chỉ còn là: làm sao trang bị các tiện nghi nội thất xứng đáng với quy mô và sự sang trọng của nó. Kè biển đổ từ chân Núi Lớn xuống đầu Bãi Trước thật hoàn mỹ, tầm mắt có thể phóng nhìn thênh thang ra biển, ngoài đó những tàu thuyền san sát và xa nữa là giàn khoan.

Còn cụm khu B. Vấn đề đáng bàn không phải là quy hoạch liên hợp của các khách sạn, bởi các khách sạn như hiện thời, sau khi được tu bổ và nâng cấp sẽ đạt tới số buồng giường phù hợp với yêu cầu của khách du lịch. Vấn đề là làm sao để tình trạng chặt đốn cây phải chấm dứt ngay. Sách xưa còn chép, Vũng Tàu ngày ấy đầy nhưng cây vổ thụ, những cánh rừng già trên núi từng là quê hương của biết bao các loài chim thu quý.Vậy mà bây giờ, thành phố thiếu bóng cây. Cây xanh ngoài việc cho bóng mát, còn làm tắng sức biểu hiện của các công trình kiến trúc đạt tới trình độ nghệ thuật cao. Nhưng sự đốn chặt cây vô tổ chức, lòng người kiến trúc sư đau xót lắm. Họ đang tàn phá đi chính cái đẹp, họ đang giết chết cái đẹp. Riêng về Bãi Trước, vấn đề đang đặt cho kiến trúc sư nan giải, làm thế nào khắc phục được tình trạng bãi tắm bị nhiễm bẩn bởi hệ thống cống rãnh từ thành phố thải ra.

Một khối lượng công việc quá lớn cần phải làm, ít nhất cũng trong hàng chục năm, mình được bơi trong lao động sáng tạo, bơi trong tư duy chấp cánh, bơi trong hạnh phúc.

Hồi kẻng báo giờ nghỉ trưa đã vang lên.

Thanh đi ngược lại chổ anh em công nhân đang đổ bê tông. Nhịp độ vẫn khẩn trương. Than hiểu rằng kẻng đối với họ chẳng có ý nghĩa gì hêt, bởi những mẻ bê tông đang trộn dở và những thanh dầm đang đổ thì không thể ngưng lại mà nghỉ ngơi, bởi khối bê tông sẽ hỏng và cách thanh dầm sẽ không đảm bảo chất lượng. Những ngừoi thợ, nhìn anh, trong một cái liếc, rồi cặm cụi, mồ hôi nhễ nhại trên thân thể họ. Làm việc với những người thợ có lương tâm thế này không còn gì phải lo lắng.

- Thanh ơi, Thanh…

Tiếng gọi vang to từ phía đầu công trường. Thanh nhận ra người gọi mình, đó là giám đốc Châu. Thì ra anh cũng có mặt ở đây. Phải kêu anh ta là thợ xây dựng hơn là giám đốc. Phận sự của anh ở trên bàn giấy, với những hoạch định, những giấy tờ chỉ huy, vậy mà ngày nào anh cũng có mặt ở hiện trường, không sáng thì chiều, trực tiếp đôn đốc và giải quyết những vướng mắc ngay trên công trường.

- Mình vừa làm việc với tổ chức công ty.

Vừa gặp Thanh, Châu đã vui vẽ thông báo.

- Về chuyện đưa anh em hợp đồng như tôi vào biên chế phải không anh?

- Riêng trường hợp của cậu, anh Tư Lịch sẽ nói chuyện với cậu sau. Còn anh em công nhân, ai đủ điều kiện đều xét đưa họ vào biên chế. Cậu có nghe anh em bàn tán thế nào không?

- Nói chung là rất vui, tuy nhiên cũng có băn khoăn là vào biên chế sẽ gay go lương bổng.

- Cái đó là phần trách nhiệm của tụi mình. Người lãnh đạo không lo được đời sống cho công nhân viên của mình cũng coi như nhiệm vụ mới hoàn thành được một nửa, - Châu kéo Thanh ngồi xuống chiếc ghế thợ mộc đặt ở đầu hồi nhà, - Thế này Thanh ạ, việc anh em vào biên chế, thực ra là một thủ tục để đưa anh em mình chính thức vào đội ngũ giai cấp công nhân có tổ chức, có lãnh đạo, có luật lệ. Còn như việc thu nhập của anh em bằng mọi giá phải giữ được mức cũ. Mình coi thu nhập của mọi người trong tháng này là mức để tính trả lương khoán cho anh em.

- Tại sao không phải là mức tháng trước?

- Tháng này anh em làm ăn khá hơn. Mình tính định mức cho anh em thế này, lấy số thu nhập chia cho từng hạng mục công việc mà họ đã làm. Từ sau này, cứ tạm theo định mức đó mà khoán cho anh em.

- Liệu ngân hàng và tài chính có chấp nhận không? Nếu duy trì được mức thu nhập như tháng này thì rất lý tưởng, anh em công nhân sẽ yên tâm.

- Vấn đề không phải là ngân hàng, tài chính mà vấn đề là chúng ta thấy định mức như vậy là hợp lý chưa, định mức khoán phải trên cơ sở Nhà nước và cá nhân đều có lợi, để Nhà nước thiệt, cá nhân lợi là không có lương tâm, ngược lại thì mọi sự sẽ lại bế tắc.

- Nếu vậy thì anh cho phép tôi tính toán lại.

- Tính cả định mức khoán của mình và cậu nữa nghe.

- Anh nói sao?

- Mình và cậu không thể uống nước lã mà lăn lộn ngoài công trường thế này được đâu, Nhà nước cũng không muốn chúng ta như vậy.

Cả hai cùng cười.

- Ổn định tổ chức rồi mình sẽ tính đến việc nhận thầu xây cất cho các đơn vị bạn.

Thanh thích thú với dự kiến của Châu, sự hớn hở làm cho anh trẻ lại.

- Được như vậy thì rất tuyệt anh Châu ạ, mọi người sẽ có thêm đất để tung hoành, chúng ta không còn lo đời sống của anh em gặp khó khăn đâu.

- Tối nay nếu cậu không bận thì chúng ta cùng bàn thêm. Đi ăn cơm đi. My My tới rồi kìa.

Thanh ngước mắt theo tay của Châu, My My xách cạp lồng cơm đi lại, nụ cười ngượng ngiụ.

- Anh ăn cơm với tụi em.

- Cảm ơn, lính tráng có xuất. Hơn nữa…

Châu bỏ lững câu nói, bước vội vào lán công trường, nói đó tưng bàn năm người một, công nhân và các loại cán bộ công nhân viên gián tiếp đã tự xếp chổ ăn với nhau. Bữa cơm trưa công trường đài thọ. Từ dạo Na đi làm tiếp viên khách sạn, Luận cũng ăn cơm tập thể tại công trường. Chỉ riêng My My là chưa quen với hình thức ăn đông người, cô mắc cỡ, nên hàng ngày, tuy đem cơm theo, nhưng cô và Thanh vẫn ăn ngày trong phòng thiết kế. Hôm mày, lần đầu tiên, chẳng hiểu do cố ý của Thanh hay do sự mong muốn của cô, cô xách cạp lồng cơm xuống công trường và cùng Thanh vào ăn trong nhà ăn tập thể. Họ ngồi vào chiếc bàn trống gần cuối nhà ăn.

Chương 23
Một chút tâm sự người lính
Nguyễn Chí Hải đánh máy

Đặt điện thoại xuống, ngồi ngả người trên chiếc ghế tựa xoay. Bài còn như nghe âm hưởng tiếng nói quen thuộc, thân thiết của Trường. Ngày mai anh chị sẽ xuống nghỉ ở chổ chú. Suốt tuần luôn. Chú lo cho anh một phòng “xịn” nhất trong khách sạn. Ăn cũng “xịn” như vậy. Chuyện đó anh khỏi lo. Ô kê. Anh kéo được chị cùng đi, thật tuyệt. Nhiều tiếng cười khà khà ở đầu dây đáp lại. 9 giờ sáng mai, anh sẽ tới. Dạ, em rất vui được gặp lại anh chị.

Nỗi bất ngờ pha trộn với niềm vui dâng tràn ngập lòng Bài. Bất ngờ vì lẽ, đây là lần đầu tiên Trường và vợ, là anh chị kết nghĩa của Bài, người thủ trưởng cũ trong những ngày ở chiến trường, Bài đã có biết bao nhiều kỷ niệm sống chết với họ. Mới đây Bài có nghe tin, qua một người bạn, là vợ chồng Trường lục đục với nhau, vậy mà bây giờ đích thân cả hai người xuống đây hưởng lại tuần trăng mật. Bài sẽ làm cho họ quyện vào nhau, tình nghĩa vợ chồng, tình nghĩa anh em sẽ bền chặc mãi mãi. Một niềm vui nữa, là Bài sẽ báo cáo với người thủ trường cũ những trưởng thành của mình từ một người lính tói chức vụ quản đốc khách sạn.

Anh ấy chuyển ngành với hàm thiếu ta, còn Bài – trung uý. Anh ấy đã làm tới Phó tổng giám đốc xí nghiệp liên hiệp. Như vậy rất xứng đáng với ảnh, một quá khứ rực rỡ và một hiện tại sán lạn. Hồi chuyển ngành, lẽ ra Bài cũng về xí nghiệp của ảnh, nhưng chờ đợi thủ tục quá lâu, mà Bài rất chán ngán sự chờ đợi, nghe nói Vũng Tàu cần người, Bài đầu quân liền. Hai anh em ở xa nhau, nhưng Bài vẫn ghé thăm ảnh mỗi khi qua Sài Gòn, những kỷ niệm đời lính không dễ gì phai nhoà trong tâm trí người lính.

Năm ấy, ở Trảng Lớn, hai anh em lạc đơn vị một tuần liền. Lương thực chỉ có gạo rang, lá rừng, nước uống hố bom, mắt cứ giõi theo hướng mặt trời lặn mà đi. Anh bị một miểng đạn xăm vào đùi, đi nhiều máu tứa ra ngoài, đẫm hết cả ống quần, dìu anh đi vài đoạn, anh thương tội thằng em đã kiệt sức, lại gắng. Ngày thứ tám, hai anh em tìm lại được đơn vị. Trong chiến tranh, lạc đơn vị là chuyện thường. Chỉ có điều trong thời gian hai anh em lạc đơn vị mọi người nghĩ là hai anh em đã hy sinh, nên cả hai đều được báo tử. Sau hòa bình trở về nhà, cả hai anh em bước từ bàn thờ xuống, tấm ảnh cha mẹ thờ đã nhạt màu thuốc, tấm hình ám khói nhang, mọi người cứ ôm lấy nhau mà khóc.

Mùa xuân bảy nhăm, trên đường tiến vào giải phóng Sài Gòn hai anh em gặp nhau ở Bàu Đờn. Lần gặp nhau ấy, tưởng đã là lần cuối cùng. Mỹ ném bom A37, các chiến sĩ ta ngồi trên xe tăng bị sức ép của bom, từ từ rớt xuống đường như những chiếc lá khô. Em muốn được che đạn cho anh, anh cũng muốn che đạn cho em, hai bờ vai chen sát vào nhau. Hãy nhớ lấy những người anh em của chúng ta đã chết ngày trên ngưỡng chiến thắng. Anh nói bằng tiếng trái tim mình, vang đập và hằn sâu trong trái tim em. Nếu chúng ta còn sống, thì chúng ta phải sống thêm cả phần sống của những người đã chết. Em xin ghi nhớ suốt đời. Bài muốn nói với người chỉ huy của mình như thế. Nhưng trái tim cứ run lên và nước mắt chảy ngược vào lòng.

Trường đã tới đúng như thông báo qua điện thoại. Vừa nghe người tiếp tân báo tin, Bài đã mở cửa chạy ra đón. Bốn cánh tay mở rộng, họ ôm nhau.

- Chị đâu anh?

Trường đánh đầu ra phía cửa, nơi chiếc xe Mazda đang đậu, cạnh đó, một cố gái chừng hai mươi hai, quần gin ống bó và chiếc áo cánh bướm bỏ trong quần, cặp kính mắt khá to che kín một phần ba gương mặt, đang ôm tay trước ngực, trân trân nhìn Bài và Trường.

Bài sững lại. Thế này là thế nào? Mặt anh hơi xụ xuống nhưng anh liền hiểu ngay là không nên như thế, vì dù sao đây cũng là những người khách.

- Giới thiệu với em, đây là chú Bài, quản đốc khách sạn.

- Hân hạnh.

Cô gái miễn cưỡng đưa cánh ta ra phía trước, Bài ngần ngừ, chưa quyết định có nên bắt tay cô gái hay không. Về tình cảm thì không, nhưng về trách nhiệm người quản lý khách sạn thì đó là một phép lịch sự cần thiết.

- Mời anh chị.

Bài thoáng lúng túng, anh lấy lại bình tĩnh, dẫn hai người tới quầy tiếp tân.

- Đây là khách tôi đã bố trí phòng số 315.

- Thưa chú, tất cả đã sẵn sàng, - Cô gái tiếp tân mặc chiếc áo dài màu đỏ, nét mặt tươi cười rồi nhã nhặn trả lời, và đưa chìa khóa phòng cho khách.

- Mời anh chị.

- Bài nhón tay xách chiếc va ly của Trường, ra hiệu mời lại phía thang máy, anh bấm nút thang máy và đưa họ về phòng. Bao nhiêu dự tính cảu Bài bỗng dưng nghẽn tất cả, trong lòng Bài dâng lên một cái gì đó đầy ứ. Lẽ ra sau khi mở cửa cho Trường bước vào phòng, anh sẽ nán lại để hàn huyên vài chuyện và tính kế hoạc cho Trường những ngày ở Vũng Tàu. Nhưng anh đã chẳng nói điều gì, chỉ tay về phía điện thoại:

- Anh chị cần gì xin cứ gọi điện thoại. – Một nụ cười gượng, - Anh chị đi đường xa, nên mệt, có nước nóng, anh chị có thể tắm và nghỉ ngơi, tới giờ cơm trưa em sẽ kêu.

Mình phải thật bình tĩnh, Bài vừa khép cửa phòng đi ra hành lang, vừa nghĩ, rất có thể anh đã ly dị với chị và lấy cô gái này. Đúng như vậy, thì cô này là chị dâu mới của mình, mình phải có bổn phận chăm sóc, kính trọng và… Bài dừng lại nơi cửa thang máy, ấn vào nút điện. Nhưng không hiểu nghĩ sao, anh không chờ thang máy từ dưới lên, mà men ra cầu thang chầm chậm đi bộ xuống.

Chú phải luôn nhớ rằng chú là một người lính, đã là người lính thì không bao giờ được phép thất bại, ngay cả trong môi trưởng quản lý kinh tế.

Anh sẽ chẳng bao giờ phải hổ thẹn vì em đâu. Người đàn bà chủ khách sạn này trước đây, khi bàn giao khách sạn, đã tiên đoán một cách đau xót là chúng em sẽ phá hủy khách sạn ngay trước mắt bà ta. Đò là một tiên đoán thất bại, mà người lính thì không được phép. Dưới con mắt nhiều người, lính chỉ biết cầm súng, không biết làm kinh tế, họ nghĩ về người lính thảm hại đến nỗi, chỉ muốn giao cho người lính nhiệm vụ gác cổng. Em đã vâng lời anh lao vào học hỏi. Bởi thật công bằng mà nói, ngoài danh hiệu một Đảng viên cộng sản, mấy tấm huy chương, đúng là những người lính như em chưa qua lớp học kinh tế nào. Được giao trọng trách một quản đốc khách sạn, thực quá sức với em. Nhưng em tin là mình có thể làm được. Em học nghề buôn, nghề bán, em học nghề bếp, nghề quản lý. Việc học tập đã khiến lòng tin cảu em vững chắc, em sẽ không để cho danh hiệu người lính bị bôi nhọ.

Chú phải luôn ghi nhớ, bí quyết của người lãnh đạo là tấm lòng đối với người cấp dưới mình.

Em đã vận dụng hai chứ tấm lòng của anh dạy theo một nghĩa rộng rãi và bao quát hơn. Cấp trên chưa tin mình, cấp dưới cũng chưa tin mình, chỉ bởi mình chưa qua trường lớp, chưa kinh qua công tác quản lý kinh tế. Vậy việc trước tin phải xây dựng lòng tin đó. Tất cả những gì bị thiệt thòi trong chiến tranh, phải biết chấp nhận, bởi thời gian còn lại cho mình chưa bao giờ là muộn. Những đồng đội khác, tuổi như mình, giờ này bao nhiêu người đã đi vào hư vô cho mình sống. Thế thì cớ gì cớ gì minh lại tự coi là muộn. Quan trọng nữa là không được lạc lõng, không được theo sau thời cuộc. Tấmlòng không phải sự trừu tượng, tấm lòng ở mỗi người mỗi khác, em đã làm như thế, còn anh, anh đã làm như thế nào?

Bài gieo mình ngồi xuống ghế. Métđôten Kỷ từ ngoài bước vào theo, hình như cô quan sát sự khác thường đột ngột của Bài, trên gương mặt đổ màu tro và dáng đi thất thường.

- Tôi nói các em pha cho đồng chí quản đốc một ly cam vắt? Hình như đồng chí hơi mệt?

- Cảm ơn Métđôten.

- Bài lơ đãng trả lời. Métđôten Kỷ bước vội ra.

Anh ây đã ly dị vợ rồi chăng? Tai sao mình không biết? Đúng là hai người có những bất hòa quan điểm với nhau, cụ thể thế nào thì mình không biết. Chị nói với mình: Anh chú khác xưa nhiều quá. Còn anh trước những câu hỏi dồn dập của mình chỉ cười: Bả bảo thủ quá, xã hội tiến rầm rầm mà mình cứ khư khư giữ cái cũ. Người nào nói cũng có lý, Bài không xem vào đời tư của cả hai. Vì anh nghĩ, những bất hòa đó luôn luon là cần thiết để hiểu nhau hơn. Tuổi tác của hai người, những kỷ niệm tình nghĩa và đặc biệt là những tác phẩm của tình yêu cứ mỗi ngày mỗi khôn lớn trưởng thành.

Mình thật bất ngờ, hoàn toàn bất ngờ. Phải chi ảnh đi với chị, đàng này… Nhưng nếu ảnh lấy vợ khác thì đây cũng là chị mình,. Nhưgn mà chuyện đó xảy ra thì anh chị ai lỗi, ai phải?

Chuông điện thoại. Giọng nhỏ nhẹ của Trường vang lên:

- Anh rất hài lòng về căn phòng, Bài à. Cổ đang tắm anh muốn nói với chú thế này, những ngày anh ở đây, chú nên chìu anh, anh sẽ giải thích tất cả, chú đừng làm mặt giận như thế, vì cổ quen được cưng chìu. Còn nếu như chú cảm thấy sự có mặt của anh làm chú không vui thì anh sẽ sang khách sạn khác.

Bài buộc lòng phải đóng màn kịch vui vẻ và trách Trường sao lại nghĩ như thế, anh đang chuẩn bị bữa ăn trưa thịnh soạn cho hai người, tất nhiên anh cũng tham dự, và chắc chắn sẽ rất vui.

Chẳng lẽ anh ấy lại là hạng người, mà từ ngày làm quản đốc khách sạn Bài đã quen mặt, biết tên, họn thành đạt trên đường danh vọng, nào là tổng giám đốc, phó tổng giám đốc… đủ cỡ, đủ loại, họ đem theo bồ bịch tới Vũng Tàu để hú hí trong sự lừa dối vợ con và cơ quan. Không, nhất định không phải như thế, bởi ảnh là con người đã hiểu cái giá của máu, cái giá tình bạn và cái nghĩa tào khang vợ chồng.

Ngày mình lấy vợ, ảnh đã tới. Ảnh nắm tay mình rất chặt, đe mình trước mặt cô dâu: Chỉ cần nó nặng lời với em, bất nhã với em, hay vì lý do gì đó bỏ bê em, thì chính anh, anh sẽ đánh đòn nó. Anh thương chị ở nhà như thế nào, nó đã biết, nó phải có bổn phận noi theo. Mình nghe lời răn dạy của ảnh mà thầm hứa sẽ sống với vợ mình như là ảnh sống với chị. Trong mọi chuyện ảnh luôn luôn là thần tượng của mình. Chẳng lẽ thần tượng đó bây giờ sụp đổ? Mà vì nguyên cớ gì mới được chú? Danh vọng làm con người ta kiêu ngạo, đồng tiền làm người ta vênh vang, gái đẹp làm người ta lóa mắt? Đó là thói thông thường của suy thoái đàn ông, ai cũng biết cả, ai cũng phòng ngừa và ai cũng tự tin có thể vượt qua.

Cô ấy có cảm tình với minh, thú thật là mình cũng có cảm tình với cô ấy. Đêm. Hành lang khách sạn vắng ngắt. Mình trực ban phụ trách, cổ trực quầy. Phòng ngủ trực của cổ hôm ấy không hiểu vì lý do gì đơn chiếc. Cổ gọi điện cho mình, mời lên uống trà. Minh lên. Cổ từ phòng tắm bước ra, thơm mùi nước và mùi da thịt. Mình chỉ cần bước lên phía cổ thêm vài bước là tất cả coi như không còn gì bàn nữa. Nhưng mình đã ra hiệu cho cổ thay quần áo khác, rồi mình quay lại, mở cửa ra vào, ngồi xuống ghế chờ cổ ra uống trà… Người lính không lừa gạt. Phải chi mình chưa có vợ, thì , thì việc mình ôm ấp một cô gái, không có gì đáng nói. Đàng này mình vẫn hạnh phúc với vợ con mình. Một không gian chẳng lẽ hai tình yêu song hành?

Chính mình đã kể cho anh nghe chuỵên đó, anh vỗ vai mình, cười, mình không hiểu anh khen hay chê mình cù lần.

Bài uống cạn ly cam vắt do Métđôten Kỷ đưa vào. Anh tự trấn tĩnh lại mình. Dù sao họ cũng là những người khách từ xa tới Vũng Tùa. Luân lý, đạo đức, đó lại là chuyện khác.

Bữa cơm thịnh soạn và ấm áp. Bài đã đóng vai trò một quản đốc khách sạn đãi khách rất cừ, anh đã cuốn mọi người vào câu chuyện đặt biệt Vũng Tàu và cũng biết gợi chuyện để những người khách tự thoải mái nói về những mong muốn của mình. Anh được biết Trường đang đảm nhiệm chức vụ Quyền Tổng giám đốc xí nghiệp liên hiệp thay cho Tổng giám đốc nghỉ bệnh. Và cô gái có cái tên rất ngọt Giáng Vân. Là thư ký của Tổng giám đốc. Anh quan sát khá kỹ cô gái, còn trẻ, nhưng ve dày dạn của ánh mắt, nụ cười. Nét khêu gợi của làn môi. Và thế là anh đã hiểu tất cả nội tình.

Anh không nghĩ ngợi thêm về Trường, về cô gái có cái tên Giáng Vân. Mà anh nghĩ về sai phạm của mình, chính mình đã xếp cho đôi trai gái này căn phòng vợ chồng. Những cấp dưới của anh có cảm thông cho nỗi éo le của anh không, khi chính anh giới thiệu với họ lúc giao phòng: Đây là anh chị dâu của tôi. Một vô tình, anh đã dung chứa sự thoái hóa của người anh n uôi, Quyền Tổng giám đốc. Điều này, quả là anh chưa được học trong suốt thời gian làm quản đốc khách sạn. Nhưng anh tin là chuyện như thế này không xảy ra lần thứ hai trong đời anh.

Chương 24
Gặp gỡ không định trước
Nguyễn Chí Hải đánh máy

Thực ra nếu sớm sủa hơn một chút thì Mạnh đã rẽ vào đền thờ Cá Ông, anh muốn thắp một nén nhang cảm tạ. Nhưng trời đã tối sệt, anh vội vã về nhà. Cô gái ấy chừng mười bảy, thân hình mới lớn, đầy đặn, rắn chắc. Anh vừa đi vừa nhớ lại tất cả. Mắt anh đăm đắm nhìn xa với những con sóng, đột ngột mắt anh dừng lại vùng bãi nước lặng sóng. Trời ơi, tại sao lại bơi vào vùng ấy. Có ao xoáy. Ý nghĩ chỉ kịp đến với anh trong tích tắc, anh lao vút khỏi chòi gác, mấy người đồng đội nghe tiếng anh cũng lao vút ra theo. Mắt anh không rời người con gái, anh tin như thế, vì anh thấy mảng tóc đen của cổ nhô lên. Rồi hai bàn tay chới với. Rồi lặng trong làn sóng của ao xoáy. Anh mở hết tốc lực, sải mạnh tay về phía cô gái. Cá Ông Voi bổn phận của người là phải biết cứu trợ những người hoạn nạn trên biển. Tại sao ngươi lại bơi chậm đến thế. Ngươi nên nhớ rằng, nếu ngươi không cứu được người bị nạn mà chính mắt người trông thấy kia thì lưỡi đao của đôi cá trảm sẽ chẻ ngươi làm ba khúc. Ngươi chẳng xứng đáng sống trên cõi đời này nữa. Ngươi đừng quên rằng chính ngươi đã nguyện hứa là người không bao giờ đầu hàng và chịu thua sóng biển. Bơi nhanh lên nữa đi. Ngươi không nghe tiếng kêu cứu sao? Sự biếng nhác của ngươi, sự tồi bại của ngươi chẳng bao giờ làm cho linh hồn ngươi thanh thản được đâu. Phải cứu được cô ta, ngươi hiểu chứ, đó là mệnh lệnh của chính trái tim ngươi. Và rút cuộc Cá Ông đã thổi vào anh sức mạnh thần linh và anh đã kịp nắm bắt vào đôi bàn tay cô gái, trong khi, tay cô đã xụi xuống và nhiều ngụn nước đã cuốn vào bụng cô. Anh ôm cô vào người, dô cái đầu bất động của cô lên khỏi mặt nước, quật lộn với con sóng và đưa cô vào bờ. Đi kèm anh là hai người bạn trong đội cứu nạn. Những người trên bãi tắm đổ xô lại phía anh. Anh bế cô gái trong tay chạy nhanh trên bãi cát về phía trạm cấp cứu.

Đây là người thứ ba anh cứu thoát, kể từ ngày anh được tuyển vào đội cứu nạn trên bãi tắm này.

Vì sao cô ta lại dại dột bơi vào vùng co ao xoáy? Chẳng lẽ cô không thấy lá cờ đen đã chỉ dẫn vùng nước nguy hiểm. Sự sa đà mơn trớn của sóng hay vì một nguyên do nào khác. Bao giờ Mạnh cũng cố lý giải điều đó. Chúa biết tất cả. Con người sống ở thế gian này, chẳng một ai muốn chết, cô gái kia suýt chết vì rủi, vì tai nạn, chớ lòng cô không bao giờ nghĩ tới cái chết và càng chẳng khi nào cô tự đi tìm cái chết.

Anh nhà báo, mấy lần trước đã hỏi mình, hôm nay cũng lập lại chính câu hỏi mà mình không thể trả lời: Anh cho biết động cơ nào thúc đẩy anh cứu ngươi?

Trời ơi, chẳng lẽ cứu người mà cũng phải có động cơ? Trong thư thứ nhất của Phao lô gửi cho người Côriatô đã dạy: “Dầu tôi nói được các thứ tiếng loài người và thiên sứ, nhưng không có tình yêu, thì tôi trở nên như đồng la kêu lên hay chập chỏa vang tiếng. Dầu tôi có ân tứ nói tiên tri, biết đủ lẽ nhiệm màu và mọi tri thức, dầu tôi có đức tin, đến nỗi dời núi được, nhưng tôi không có tình thương yêu, thì tôi chẳng ra gì. Dầu tôi có đem cả của cải của tôi mà chẩn tế, lại bỏ thân chịu đốt, song không có tình thương yêu, thì đều chẳng có ích chi cho tôi”.

“Tình thương yêu hay kiên nhẫn và nhân từ, tính thương yêu chẳng ghanh ghét, tình thương yêu chẳng khoe mình, chẳng lên mặt, chẳng ở phi lễ, chẳng tìm tư lợi, chẳng nhạy giận, chẳng niệm ác, chẳng vui về sự bất nghĩa, nhưng vui vì lẽ thật. Tình thương yêu bao dung mọi sự, tin mọi sự, hy vọng mọi sự, nhẫn nại mọi sự.”

“Tình thương yêu chẳng hề hết, dầu ơn trên nói tiên tri sẽ bãi, dầu các thứ tiếng sẽ dứt, dầu tri thức cũng sẽ thôi. Vì chúng ta hiểu biết có chừng, nói tiên tri cũng có chừng, song lúc sự trọn vẹn đến, thị sự chừng sẽ bị bỏ. Khi tôi còn là con trẻ, tôi nói như con trẻ, tưởng như con trẻ, đoán như con trẻ, khi đã thành nhân, tôi bàn bỏ những việc trẻ con. Bây giờ chúng ta xem mập mờ như trong vào gương, nhưng bây giờ mặt đối mặt. Bây giờ tôi biết có chừng, nhưng bây giờ tôi đã thông biết như Chúa biết tôi vậy. Bây giờ còn lại ba điều này: Đức tin, hy vọng, tình thương yêu mà điều lớn hơn là tình thương yêu.” (1)

Nếu tôi trả lời với anh nhà báo kia vậy, thì tôi có phải là người vì ngoan đạo mà đem những lời của Chúa răn dạy ra nói về trái tim mình không? – Mạnh tự hỏi mình, rồi anh tự trả lời, - Tôi đã sống với những người cách mạng trong những tháng ngày học tập trong trại cải tạo. Những người cách mạng đã nói những điều như Chúa nói và cái quan trọng là họ cũng đã làm như thế. Bây giờ, tôi đang làm việc với những người cách mạng, họ đã tin ở tấm lòng tôi.

Chúa sẽ không bắt lỗi con, vì con biếng đi lễ nhà thờ. Con hiểu là Chúa ở trong lòng con, chớ không phải Chúa chỉ có trong nhà thờ.

Mạnh vừa về tới cửa, đã thấy Đại đang ngồi nơi hàng hiên.

- Tôi chờ cậu cả giờ đồng hồ rồi, đi đâu mà về muộn vậy?

Mạnh không đáp lại câu hỏi của Đại. Bởi anh không muốn kể cho bạn nghe anh vừa đi đâu về. Sau khi đưa cô gái vào trạm cấp cứu ở bãi tắm, anh đã làm những động tác sơ cứu, nhưng cô gái vì uống nhiều nước và cả vì sợ hãi, cứ xỉu đi. Anh đã đề nghị đưa cô vào bệnh viện, và anh đích thân đưa cô tới đó, và chỉ ra về khi đã hoàn toàn yên tâm là cô gái đã được cứu sống.

- Cậu tắm rửa và thay quần áo đẹp nhất rồi đi với tôi.

- Đi đâu vậy?

- Mình tạm thời bí mật với cậu, nhưng tất nhiên là mình sẽ đưa cậu tới chổ cậu muốn tới.

- Anh không nói rõ thì tôi từ chối. Bởi tôi không muôn làm việc gì mà mình chưa biết rõ.

- Vậy thì cậu hãy nghe đây. Nàng mời tôi và cậu tới nhà.

Mạnh lặng người. Thì ra điều phải tới cuối cùng cũng đã tới, nàng mời tôi tới nhà. Mạnh bàng hoàng trước tin đó, anh ngồi xuống ghế và không tin vào tai mình nữa, có phải anh vừa nghe bạn mình nói điều đó không?

- Chính mình cũng bất ngờ, tất nhiên không phải là nàng, đã lần theo địa chỉ ghi trên tấm danh thiếp mà tới tìm mình. Chị ta giới thiệu là người nhà của nàng. Chị ta đã kể lại những biến động của cõi lòng nàng, từ khi mình đem tới cho nàng cái tin là cậu đã hiện diện ở Thanh phố. Và cuối cùng chị ta yêu cầu mình đi tìm cậu, và khẩn khoản mời bằng được hai đứa mình tới thăm nàng vào tối nay. Câu chuyện chỉ có vậy thôi, cậu bằng lòng rồi chứ, thay quần áo đi ngay đi, cần phải gặp nàng, dù sao cũng phải gặp nàng…

- Tôi…

- Sao vậy…

- Bởi cuộc hẹn này tôi không định trước. Tôi nghĩ là nó sẽ khác hơn.

- Con khỉ, mình xin lỗi, cậu đồng bóng vừa vừa chứ, lòng cậu lúc nào cũng tha thiết được gặp nàng, vậy mà khi sắp được gặp thì lại đủng đỉnh, thôi lẹ lên mình chờ.

Mạnh vẫn ngồi bất động. Đại đã nói đúng, mình chờ đợi phút giây gặp gỡ này từ lâu rồi. Nhưng bây giờ rõ ràng là lòng mình đã nguội. Nàng ban ơn cho mình ư? Không thể như thế. Mình muốn giải thoát nàng ra khỏi mộ huyệt, vậy mà nàng cao đạo như thể cứu rỗi mình. Mình sẽ không đi đâu hết, như thế là đủ rồi, nàng đã gượng dậy được, cũng như cô gái mới thoát khỏi ao xoáy kia, nàng sẽ không chết.

- Cậu không đi thật à? – Mạnh bối rối, anh chờ cho một lát tôi sẽ đi. – Mạnh bước vào nhà trong, tới cửa phòng trong, anh quay lại, - Anh Đại à, anh là một người bạn tốt, nhưng anh cũng sẽ tha lỗi cho tôi, nếu như tới nhà nàng mà như đi vào mộ huyệt thì khi đó tôi nhất định về.

- Mình không phản đối điều đó.

Người đàn bà tới cơ quan Đại hồi trưa đã đón hai người nơi cổng, với thái độ lịch sự và niềm nở. Và nàng, với bộ đồ xoa vàng rực, nụ cười thật sáng, hơi ngượng ngịu, đón họ ở bậc thềm.

Cô gái ấy, khi Mạnh vừa choàng được sải tay phải vào tay cô ấy, Mạnh kéo mạnh cổ lại phía mình trong khi những xoáy nước cứ muốn lôi cổ ra và cuốn cổ đi. Mạnh nhô đầu nàng lên khỏi mặt nước. Mạnh không nghe cử động nhỏ nào toát ra từ người cô gái, cô mềm oặt, rũ như sợi bún. Thế rồi trong gian phòng cấp cứu, Mạnh đã xoa bóp thân thể cổ đến nóng bỏng cả hai tay mà sự sống vẫn chưa nhú lên. Mãi rồi một luồn nước biển pha lẫn mùi thức ăn từ miệng cổ đổ thốc tháo ra, Mạnh mới linh cảm thấy tiếng động rất nhẹ của trái tim, và hơi thở đã lay động nơi lồng ngực. Cái lay động đó bất chợt Mạnh liên tưởng tới nụ cười gượng trên môi nàng. Nụ cười ấy năm nàng mười bảy tuổi nó sáng rực như một ban mai, nó làm rung động xúc cảm của Mạnh tới từng thớ thịt. Nụ cười ấy tưởng như đã chết, bây giờ đột nhiên sống lại, nó cũng như hơi thở của cô gái được cứu sống kia chỉ khẽ rung trên làn ngực nhưng đó là sự sống, sự hồi sinh.

Đại trong một tâm trạng so sánh khác. Sự so sánh càng rõ rệt, khi tất cả bước vào gian nhà khách. Mới hôm nào, Đại cũng đã tới đây, cảm giác của người vào nhà tang. Tất cả đều u ám, ảm đạm. Còn bây giờ, mặt người đàn bà và những bông hoa lay ơn hơi khó kiếm ở Vũng Tàu được trưng rất nghệ thuật trong chiếc pha lê trắng muốt.

- Tôi muốn được thưa với bà…

Nàng khích lệ sự ngượng ngùng, lúng túng của Đại:

- Xin ông cứ dạy.

- Tôi xin phép được cáo lỗi bà vắng mặt chừng mười lăm phút.

- Vì sao vậy, thưa ông?

- Xin cho tôi được bí mật, sau mười lăm phút nhất định tôi sẽ trở lại.

Đại nói rồi, đứng dậy, bước nhanh ra khỏi phòng khách nhà Thanh Thủy.

Thanh Thủy hơi sững sờ, quay lại hỏi Mạnh.

- Có chuyện gì với ông ta vậy anh?

Mạnh cươi:

- Tôi cũng chưa rõ. Nhưng ảnh là một người bạn tốt, rất tốt, vì vậy sau mười lăm phút nữa chúng ta sẽ biết.

- Có nghĩa là ảnh nhất định trở lại?

- Vâng.

Thanh Thủy ngồi trở lại, đối diện trước mặt với Mạnh. Họ nhìn nhau, im lặng đến tận cùng.

Còn Đại, khép vội cánh cổng sắt nhà Thanh Thủy, rảo bước về khách sạn. Tâm hồn anh như có chim ca hót. Chỉ có Như may ra mới hiểu được tâm trạng của mình lúc này. Nhưng tất nhiên là mình chẳng kể lại cho cậu ta nghe câu chuyện này đâu. Mình dành nó riêng cho mình. Cái ao xoáy hôm nào mình nói cho cậu ấy nghe. Thú thật lúc đó mình cảm thấy bi quan quá, sau chiến tranh giữa cuộc đời này có bao nhiêu là ao xoáy. Mình đã thấy hai cánh tay của Mạnh chới với trên biển. Cậu ta sinh ra để làm cái nghề bơi lặn, vậy mà chính cậu kêu cứu trong cái ao xoáy cuộc đời. Cả bà tư sản Thanh Thủy cũng vậy, hai bàn tay bà không với lên kêu cứu, mà bà tự buông xuôi cho dòng sóng xô đẩy, vật vã, để tới một lúc nào đó bà không tự chống đỡ được với sóng nước, thì chính sóng nước cuốn bả vào cõi chết. Cách mạng phải cứu những con người ấy. Mà cách mạng là ai mới được chứ? Phải có những con người cụ thể. Mình sinh ra đã có cách mạng, mình đi theo cách mạng, mình lớn lên trong cách mạng, mình là một con người của cách mạng, mình đã không bỏ qua những gì mình gặp thấy trên đường. Chỉ cần một quan tâm nhỏ lẫn nhau là có thể trợ giúp được nhau. Sống ở đời này mà không quan tâm lẫn nhau, không cứu giúp lẫn nhau, thì cuộc sống sẽ cô đơn, độc ác biết chừng nào.

- Cô bán cho tôi chai rượu vang đỏ.

- Liên Xô hay Ba Lan?

- Gì cũng được, miễn là vang đỏ.

- Thứ này phụ nữ uống rất hạp

- Vâng, tôi mừng sinh nhật một người bạn gái.

Đại cầm chai rượu trên tay, đi như bay trở lại nhà Thanh Thủy, tính ra cả đi lẫn về không đến mười lăm phút.

Mạnh vừa trông thấy Đại nơi cửa, đã đứng bật dậy, nhào tới, ôm chầm lấy anh, gục đầu vào vai, ngực run lên. Một làn nước lành lạnh thấm qua áo, đụng vào da thịt Đại. Thì ra Mạnh đã khóc. Đại không muốn kéo dài không khí xúc động này, bởi chỉ cần thêm vài giây nữa thì cả Thanh Thủy cũng sẽ khóc. Anh dơ (đưa lên) chai rượu nói với Thanh Thủy.

- Xin bà cho phép. Vì cuộc gặp không định trước nên chuẩn bị chưa được chu đáo.

- Ông Đại, - Thanh Thủy chỉ thốt được tên anh, cổ nghẹn lại.



(1) Kinh Thánh Tân ước trang 304.

Chương 25
Tư Lịch
Tum đánh máy

Tư Lịch ghé vào thăm phòng của xí nghiệp xây dựng. Châu và Thanh đang bò trên bản vẽ trãi rộng trên bàn. Họ đang tranh luận với nhau rất say sưa.

- Mình tham gia được không?

Châu và Thanh cùng ngẩng nhìn, vui vẻ. Tư Lịch liếc mắt qua bảng vẽ, anh nhận ra đó là bản vẽ tổng thể khu vực nhà tập thể của công ty.

- Bao giờ khởi công?

Thanh cười:

- Thưa chú, cháu và anh Châu đang tính đầu tháng cho khởi công.

- Phúc lợi của công ty ngon lành, thủ trưởng chấp nhận đầu tư tối đa, thì sau hai năm nữa, công ty sẽ có khu nhà tập thể khang trang.

Tư Lịch nhìn cả hai, hóm hỉnh:

- Coi như hợp đồng đã được ký kết.

Tất cả cùng cười.

Thanh cuộn bản thiết kế lại, lễ phép chào Tư Lịch.

- Chú làm việc với anh Châu, cháu xin phép xuống lớp.

Không đợi Tư Lịch trả lời, Thanh đi rất nhanh.

Châu nhìn theo:

- Xí nghiệp mở các lớp tập huấn nghiệp vụ, cậu ta phụ trách luôn cả công việc đó.

Tư Lịch kéo ghế ngồi trước mặt Châu

- Cậu ấy là người thế nào?

- Anh tư biết đấy, tôi là người ít bạn. Cậu ta là một trong số bạn ít ỏi của tôi.

- Cậu vẫn giữ ý kiến đề xuất chọn cậu ấy làm phó cho cậu?

- Tôi nghe trong đảng ủy và tổ chức có nhiều ý kiến phản đối, không biết ý anh thế nào?

Tư Lịch gật đầu, không trả lời thẳng vào câu hỏi của Châu. Đúng là nhiều ý kiến phản đối. Số anh em đi tham gia công tác lâu năm khá nhiều, công trạng với cách mạng không phải ít, vậy mà không được đề bạt. Thanh là kiến trúc sư từ dạng nhà thầu, chuyển dần vào hợp đồng và bây giờ tuyển thẳng vào biên chế, không chỉ với chức danh cán bộ kỹ thuật, Châu mạnh dạng chọn cậu ta làm phó giám đốc xí nghiệp. Như vậy có vội quá chăng. Tư Lịch băn khoăn nhiều ngày với chính câu hỏi của mình và chưa tự trả lời được.

- Nếu tôi cũng không đồng ý thì cậu thuyết phục tôi như thế nào?

Châu hơi nheo cặp lông mày đậm.

- Tôi chẳng có cách nào thuyết phục anh cả, bởi vì tôi rất tin cậu ấy, còn các anh thì chưa có được lòng tin đó, lỗi không phải ở các anh hay ở cậu ấy, lỗi là ở tôi, tôi chưa chiếm được lòng tin nơi các anh.

- Mình nghĩ về họ như thế này, Châu ạ. Anh chị em trí thức cũ, thậm chí các nhà tư sản, hki đã chấp nhận cách mạng, tự nguyện đi theo cách mạng, thì động cơ chính của họ là gì, có phải họ đi theo cách mạng để mưu cầu xe hơi, nhà lầu, tiền bạc? Không phải vậy, vì họ thừa biết rằng cách mạng không cho họ cái quyền bóc lột để làm giàu, cách mạng cũng chẳng cho họ nhà lầu, xe hơi, tiền bạc. Thế thì họ vì cái gì nếu không phải lòng yêu nước, vì muốn được cống hiến cho cách mạng và muốn cách mạng công nhận họ trong đội ngũ của mình.

- Anh Tư, - Châu vốn là người sâu sắc và dễ xúc động, những lời tâm tình của Tư Lịch đã dội vào vùng suy nghĩ thầm kín của anh, - Em hoàn toàn tin là với cách nghĩ đó của anh, nhất định cậu ấy sẽ bước trong hàng ngũ của chúng ta.

- Mình muốn mình và cậu cùng chịu trách nhiệm về sự trưởng thành của cậu ấy. Mình chấp nhận đề xuất của cậu cử kiến trúc sư Thanh làm phó giám đốc xí nghiệp xây dựng.

Châu không bất ngờ về quyết định đề bạt Thanh, nhưng bất ngờ vì quyết định đó đã được thực hiện sớm hơn mong muốn của mình. Xử dụng những người trí thức cũ mà có những phân biệt rạch ròi với trí thức cách mạng, có nghĩa là còn những thành kiến, những đánh giá anh em trên phương diện lý lịch, thì sự sử dụng đó chưa thật lòng. Tổ chức vẫn coi anh em như những người khách, chứ chưa phải là chủ nhân, bản thân anh em không thể nào xóa bỏ những mặc cảm của chính mình. Và như thế, sự đóng góp chưa hết mình. Vì lẽ đó, cách mạng sẽ thiệt thòi biết bao nhiêu. Trong công tác cán bộ, cách nghĩ cần phải thoáng, đừng nặng thành kiến, câu chấp. Châu thật sự muốn diễn đạt những suy nghĩ đó với Tư Lịch, nhưng anh liền cảm thấty thừa, vì trong cách nhìn và cách suy nghĩ của Tư Lịch, anh đã cảm thấy toát ra điều đó. Có một người thủ trưởng như thế này, mình hoàn toàn yên tâm.

Châu sực nhớ chiếc phong bì để trong ô kéo anh từ mấy hôm nay, chiếc phong bì đó hội đồng khoa học kỹ thuật của xí nghiệp đề nghị gửi cho Tư Lịch, mà anh chưa có cách nào chuyển được. Hôm nay, thủ trưởng đang vui, có thể là một cơ hội tốt. Anh mở ngăn kéo, lấy chiếc phong bì dầy cọm ra, đặt trước mặt mình, lúng túng.

- Thưa anh Tư, anh em trong hội đồng khoa học kỹ thuật nhất trí đề nghị thưởng anh Tư…

Tư Lịch chen ngang:

- Thưởng tôi, về thành tích gì vậy?

- Chính anh Tư đã kí quyết đinh về việc khen thưởng tiền thiết kế phí cho những người thực hiện công trình khách sạn Hoa Phượng.

- Đúng, anh em làm việc có sáng kiến, thiếc kế tiếc kiệm được tiền bạc của nhà nước thì mình cần phải khen thưởng.

- Chỉ thị đó của anh Tư, xí nghiệp đã nghiêm chỉnh thực hiện. Anh em đã tự đánh giá và bình bầu mức độ khen thưởng cho từng người. Trong đó có cả anh Tư.

- Mình có đóng góp gì trong chuyện đó?

- Anh Tư đã có những ý kiến giá trị trong việc gợi ý thiết kế dãy nhà một tầng và khu biệt thự.

- Cậu quên mình là giám đốc công ty, mọi sự đóng góp với các cậu là nhiệm vụ của mình.

- Nếu vậy là những người thiết kế và thi công, chúng tôi cũng có bổn phận phải làm tròn, làm tốt công việc được giao. Anh Tư cần thực hiện ngay chính điều anh Tư chỉ định cho cấp dưới, - Châu vừa nói vừa đặt chiếc phong bì trước mặt Tư Lịch, - Quyết định có kèm văn bản công khai, chứ không phải mờ ám…

- Bao nhiêu đây? – Tư Lịch hóm hỉnh nhìn Châu, tay mở phong bì, lòi ra một xấp tiền, - Chu cha, nhiều vậy hả?

- Thưa, anh Tư được bình thưởng loại ba. Loại nhất bốn chục ngàn, loại hai ba chục ngàn, loại ba hai chục ngàn.

- Cả giấy quyết định khen thưởng nữa, các cậu bài bản thật, - Tư Lịch bỏ tiền và giấy quyết định lại trong phong bì, đặt trở lại trước mặt Châu, - Cậu coi như mình đã nhận số tiền thưởng này, nhưng mình tặng lại cho các cậu để bồi dưỡng cho anh em.

- Anh Tư, mọi người đều có phần cả mà…

- Mình biết, mình rất cảm ơn các cậu đã nghĩ đến mình, mình xin tặng lại các cậu… Hay thế này vậy, lớp nghiệp vụ của anh em cần tiền bồi dưỡng giáo viên, tiền phấn, tiền giấy và cả nước uống nữa, cậu cho mình được tặng anh em.

Tư Lịch không nói gì thêm, anh bước ra khỏi phòng làm việc của Châu.

Anh trở về phòng làm việc của mình, (Cách xa văn phòng xí nghiệp chừng hai trăm mét) Như và Lan đang ngồi nói chuyện với nhau. Anh không muốn làm nhưng đọng bất chợi cái vui của họ. Như mới đi công tác Tây Nguyên về, còn con nhỏ Lan chừng như đã phải lòng cu cậu, những ngày Như đi công tác, ngồi đứng không yên, cứ thắc thỏm mong đợi. Tất cả những cử chỉ ấy không thể lọt qua mắt anh được. Nhưng họ đã nhìn thấy anh, im bặt tiếng cười.

- Thưa anh Tư, em mới về.

- Vui lắm phải không?

- Dạ.

Tư Lịch quay qua Lan, lúc này mặt đã đỏ ửng có lẽ vì mắc cỡ. Tư Lịch nhấp nháy một mắt với Lan, cô bé càng lúng túng hơn. Và chính Tư Lịch kịp thời gỡ cho Lan sự lúng túng ấy.

- Cho chú xin hai ly nước và gói thuốc lá để chiêu đãi người thắng lợi trở về.

Lan dạ rất ngọt và vội chạy ra.

- Nào, kể cho mình nghe đi.

- Thưa anh Tư, em tới Tỉnh ủy, các đồng chí rất hoan nghênh chủ trương liên kết của chúng ta, các đồng chí giới thiệu xuống Huyện. Các đồng chí ở Huyện tiếp đón em như là tiếp đón khách quý từ xa về.

- Như vậy là tiền đầu thích hợp?

- Thưa, phải nói là rất tốt đẹp. Cơ chế làm ăn bây giờ bùng nhùng quá. Huyện lúng túng mãi về những quy định của Tỉnh, đất của Huyện là đất đỏ badan, vậy mà Tỉnh cấm không trồng cà phê, cấm từ sáu tháng nay rồi, bắt trồng lúa, và phải chờ đợi quy hoạch chung. Chờ đợi hoài, chờ đến chết đói. Ai cũng biết một ký cà phê giá trị xuất khẩu bằng mười lăm ký gạo. Vậy mà cấm trồng cà phê, bắt trồng lúa.

- Huyện nhận lời liên kết với chúng ta chứ?

- Thưa nhận lời về nguyên tắc, nhưng lại giới thiệu xuống xã.

- Sao lại vòng vo vậy?

- Các đồng chí giới thiệu xuống một xã anh hùng, xã xa nhất huyện, gần sát biên giới. Em đã hơi nản, nhưng cũng gắn đi coi sao. Lên trển gặp đồng chí bí thư xã, anh Tư biết không, sau khi nghe trình bầy, đồng chí ấy cứ ôm lấy em mà khóc. – Như lắng một lát, - Đời sống đồng bào trên đó cực lắm, quần áo không đủ mặc, cơm không đủ no, muối cá đều thiếu. Một xã anh hùnh trong khán chiến mà bây giờ phải chịu vậy.

- Mình hiểu, - Tư Lịch gật gù, - Những người anh hùng bị bỏ đói.

- Các đồng chí yêu cầu chúng ta chi viện cho gạo, mắm, cá, và vải. Nếu được thì dựng cho một số căn nhà theo dạng cải tiến dưới mình. Còn phần các đồng chí ở trển sẽ dành cho chúng ta một ngàn héc ta trồng cà phê.

- Tuyệt lắm. Với ngàn héc ta cà phê đó, sau ba năm bộ mặt của xã ấy nhất định sẽ thay đổi.

Tư Lịch thấy hiện ra trong đầu óc mình những cánh đồng cà phê bạc ngàn.

Đây không phải công việc liên kết đầu tiên của chúng ta, anh tự nói với mình, chúng ta lấy xuất nhập khẩu làm chổ dựa cho việc đầu tư trang thiết bị cho khách sạn để phục vụ các chuyên gia dầu khí và khách du lịch. Nhưng chúng ta không làm xuất nhập khẩu theo kiểu thương nghiệp, mua đầu này, bán đầu kia, mà chúng ta liên doanh, liên kết cùng các đơn vị kinh tế bạn, đầu tư trang thiết bị, vật tư cho bạn, để cùnh nhau sản xuất ra của cải vật chất cho xã hội, để làm công tác xuất khẩu.

Xí nghiệp nuôi tôm Cam Ranh, nuôi được tôm mà không có nhà lạnh, năng suất, chất lượng vì thế không thể tăng. Tại sao không đầu tư mua thiết bị làm lạnh. Nhà máy đường Ninh Hòa, có mía, rất nhiều mía mà không có máy kết tinh và thiết bị làm đường trắng. Cần bao nhiêu đô la để nhập loại máy đó, để có đường? Các nhà máy dệt Thành phố Hồ Chí Minh, có khả năng dệt loại vải khổ mét sáu, nhưng không có máy, có khả năng dệt loại catê đủ tiêu chuẩn xuất khẩu, mà không có sợi, trong khi khách sạn cần rất nhiều khăn bàn, riđô cửa, mà lại phải nhập từ nước ngoài. Nhà máy sứ chỉ thiếu nhũ vàng và bút vẽ, vậy mà không thể nâng được sản lượng và sản xuất các loại đồ sứ đạt tiêu chuẩn cao. Đô la để nhậm nhũ, nhập bút vẽ là bao nhiêu? Còn xí nghiệp bò sữa, có bò Cuba giống tốt, vắt được nhiều sữa, nhưng sữa không thể chế biến thành pho mát, không thể đóng hộp chỉ bởi không có thiết bị, chỉ vì thiếu đô la. Công ty mình có điều kiện tạo ra đô la, phải dùng số đô la vốn đó đầu tư cho đơn vị bạn.

- Cậu thành lập ngay một đoàn cán bộ lên trên xã anh hùng triển khai việc trồng cà phê ngay. Cậu tính toán những yêu cầu cụ thể của những người anh em mình trên đó, để trình bày trong hội nghị giám đốc, tôi muốn ngay chuyến đầu tiên chúng ta lên đó với vải, mắm và gạo.

Lan đem vào hai ly nước cam và một gói thuốc Sài Gòn xanh.

- Cháu kéo ghế ngồi xuống đây, chú có chuyện muốn nói với cháu.

Lan kê chiếc ghế tựa cạnh bàn làm việc của Tư Lịch. Cô hồi hộp, pha chút lo lắng, không hiểu ông già sẽ nói chuyện gì với mình, cô vẫn gọi Tư Lịch bằng chú và trong thâm tâm, mỗi khi nghĩ về Tư Lịch cô vẫn coi như là ông già mình.

- Thế này cô bé ạ. Như mới đi Tây nguyên liên kết việc trồng cà phê, nói chung là rất thành công. Bây giờ chú tính cử cháu lên trên đó một chuyến.

- Thưa chú, cháu? – Cô tròn mắt ngạc nhiên.

- Chẳng lẽ không phải là cháu. Nhưng vấn đề như thế này, hai cô cậu bàn với nhau, nếu thống nhất thì cùng đi, còn không thì… tùy…

- Đường sá từ đây lên trển vất vả lắm anh Tư ạ, em lo sức khỏe của cổ.

Tư Lịch mỉm cười. Anh cầm ly nước đưa lên miệng uống cạn tới đáy, rồi anh đứng dậy, khoan thai.

- Cứ bàn với nhau cho kỹ đi. Dù sao cũng chưa có gì vội vã.

Nói rồi, anh xách chiếc cặp táp của mình ra khỏi văn phòng. Thực lòng anh muốn Như và Lan có dịp nói chuyện với nhau, bởi một người đi xa mới về và một người ở nhà chờ đợi.

Tư Lịch về tới cửa, đã nghe tiếng những con heo kêu inh ỏi đòi ăn. Hôm nay anh về trễ hơn mọi ngày, ở nhà một mình chị Tư chắc không kham nổi lũ heo, gà đông tới cả trung đội.

Anh vô phòng thay quần áo rất nhanh, chỉ chừng hai phút anh đã xuất hiện với tư thế của một nhà thể thao, quần đùi, áo may ô, trên đầu chiếc nón trắng bằng vải mềm. Thực ra, chỉ cần với chiếc nón vải này cũng đủ xếp anh vào danh sách các vận động viên thể dục dụng cụ. Anh xuống bếp, đỡ xô cám nặng trĩu trên tay chị và đi vào chuồng heo giữa tiếng đồng ca đòi ăn của những con heo nái với đàn con. Những âm thanh nhặng xị im bặt, chỉ còn nghe tiếng xục xục và tiếng thở từ miệng heo đang bu quanh máng cám.

- Ông dọn cơm dùm tôi, dám nhỏ hôm nay đi học thêm về trễ, tôi với ông ăn trước.

- Bà lại sự trể chương trình bông hoa nhỏ phải không? Già mà ham…

- À, quên, hôm nay ông có người cho quà đó.

- Cô nào tặng quà ông già này vậy?

Chén cơm nóng bốc khói trên tay ông. Ông có thói quen chén cơm đầu tiên bao giờ cũng chan nước mắm và ăn suông. Bà cũng đã bưng cơm lên ngang miệng, mắt vẫn không rời ông, đang nhai cơm ngon lành.

Đấy chẳng phải là thói quen xấu, nên bà không bắt ông bỏ. Còn ông, bao giờ cũng giải thích cái ngon không thể tả được của hương vị nước mắm quyện vào làn khói cơm, nó sực lên mũi, rồi chạy lang khắp cơ thể, một hương vị gây cho người ăn một cảm giác sự ngon lành mà không một thứ món ăn nào trên trái đất có thể thay thế được. Bà không tin điều đó, mà mà nghĩ ông thích cơm thật nóng chan nước mắm, vì ông muốn thụ hưởng thành quả do chính ông làm ra, nói cách khác, ông tự khen tài nấu nước mắm có một không hai của mình.

Nói về thói quen ăn uống, đã có lúc bà giận ông đến nỗi phải nói nặng. Dạo ấy, bệnh viện quyết định cắt đồng thời một lúc một phần ba dạ dầy và túi mật của ông. Bà thì lo quýnh lên. Trên đời biết thế nào mà nói trước được, sức khỏe của ông liệu có thể giúp ông vượt qua những thử thách này không. Vậy mà trước hôm lên bàn mổ, ông còn đi Hàng Lọng kiếm thịt chó, ông bảo ăn cho sướng cái miệng, chết cũng không sao. Mãi sau này bà mới biết chuyện đó, chứ biết kịp thời thì nhất định bà đã cấm, và ông nhất định phải nghe bà. Bà tin như thế. Còn ông, cưới cười khà khà, bà không cấm tôi được đâu. Thịt chó là nhân sâm, tôi chén thịt chó là để lấy sức lên bàn mổ. Tính ông ngang đến vậy, làm sao bà không giận. Nhưng giận rồi lại cười lành, có lẽ ổng đúng, vì chuyện hy hữa đã xẩy ra, ông cắt cả dạ dầy, cắt cả túi mật mà vẫn tai qua nạn khỏi.

Chờ cho ông ăn xong bữa cơm, bà mới trở lại câu chuyện bỏ dở khi nãy.

- Người ta tặng ông chục chén cô tiên,

- Vậy hả, tôi cứ nghĩ bà nói đùa.

Bà bưng chồng chén đặt khuất trên tủ xuống, khẽ để trước mặt ông

- Ai cho vậy?

- Thằng Sinh.

- Sinh lái xe ở văn phòng? Sao kỳ vật cà, tôi với nó thỉnh thoảng có gặp nhau.

- Tôi không biết quan hệ của ông với nó thế nào, chỉ thấy nó mang tới, nói là biếu ông.

- Sao bà lại nhận? trước khi nhận bà phải hỏi rõ lý do và nói chung là…

- Nếu nói biếu tôi, thì tôi đã có cách giải quyết, đằng này nó biếu ông…

- Bộ biếu tôi không phải biếu bà?

- Có nghĩa là ông cho tôi cái quyền…

- Mà nói mới lạ, từ xưa tới nay, mọi chuyện trong gia đình, bà là nhân vật chính, tôi là nhân vật thứ.

- Cho là vậy đi, tôi vẫn biết ý của ông thế nào?

Tư lịch đột ngột nhớ lại hai chục ngàn đồng tiền xí nghiệp xây dựng thưởng anh.

- Bà ạ, nếu bà nhận chục chén này, thì bà và các con dùng, tôi sẽ chẳng bao giờ đụng đến một chiếc đâu.

- Ông Lịch, tôi biết là ông sẽ nói với tôi như thế. Tôi cũng định nói với ông, là nếu ông nhận thì ông và các con dùng, còn tôi, chẳng bao giờ tôi đụng chúng đâu.

- Bà Lịch, bà, … - ông định nói câu ông vẫn thường nói vui với bà, bà răng đen của tôi, nhưng bây giờ, ông cảm thấy không nên nói câu đó.

Bà thu dọn chén đũa rất nhanh, rồi thay chiếc áo khác đi ra cửa.

- Bà đi đâu vậy?

Bà quay lại nhìn ông:

- Tôi tới nhà thằng Sinh, kêu nó tới đêm những cái chén của nó về.

- Sao bà không mang luôn cho nó.

- Không. Nó tự mang tới đây, tự để đây, thì cũng phải tự đến đây mang về.

Nói rồi bà bước rất nhanh ra đường.

Tư Lịch nhìn theo vợ. Bà răng đen của tôi, tính bà bao giờ cũng xưa như thế, nhưng cái xưa ấy lại là gốc gác của mọi chuyện nhân tình thế thái ở đời. Ông nhẹ nhàng ngã lưng xuống chiếc võng, chân khẽ đu đưa.

Chương 26
Trở lại khách sạn Thanh Thúy
Tum đánh máy

Chiếc áo dài màu xanh nước biển, hàng mút sin lin, có kẻ sọc vàng đã làm cho thân thể Thanh Thúy như cao hơn, như ốm bớt. Trên đôi guốc cao gót, có lẽ tới mười hai phân, những đường nét của mông và của ngực có lẽ không giữ được thăng bằng. Chiếc áo lót hàng mỏng không đỡ nỗi bộ ngực, mặc dù được mặc sát người lằng từng tảng thịt, cứ rung lên theo nhịp đi dù rất nhẹ của Thanh Thúy. Cái quý phái của tuổi hồi xuân tạo một cảm giác phì nhiêu, lịch sự hơn là một cảm giác khiêu gợi. Thanh Thúy gắm nhìn trước gương lần chót, cầm chiếc xắc tay, đi ra đường.

Mới chừng tám giờ sáng, nắng đổ hoa qua kẽ lá xuống đường, Thanh Thúy đi trong màu hoa nắng ấy. Nhiều cặp mắt nhìn theo, tò mò, ngạc nhiên. Thanh Thúy thực sự cảm thấy bối rối. Ánh nắng, màu sắc, cây cỏ, nhiều lắm, cái gì như cũng lạ trong mắt nhìn của Thanh Thúy. Như vậy là bao nhiêu năm mình tự chết trong căn phòng ảm đảm ấy? Không nhớ chính xác, chỉ biết rằng NGÀY SA BÁT VỪA QUA… (1) Ta đã sống lại rồi. Dọc con đường, mọc thêm nhiều nhà mới. Nhà trẻ. Bản tên đập vào mắt Thanh Thúy. Trong khi ta tự chết không phải mọi cái chết theo, mà mọi cái cứ hoài thai và sinh sôi. Chỉ có cái chết của thân thân ta làm cho ta phí hoài, làm cho ta vô nghĩa. Ai đã nói như vậy nhỉ? Anh ấy. Đúng là anh ấy đã nói như vậy. Những người được anh ấy cứu thoát khỏi ao xoáy, tới cảm ơn anh ấy, sau câu đầu tiên bao giờ cũng nước mắt. Thế rồi anh ấy cũng không ngăn được nước mắt của chính mình và anh ấy đã khóc.

Thanh Thúy bỗng cảm như Mạnh hiện ra và đi song đôi với mình, tươi trẻ như hồi mười tám tuổi, chỉ có câu chuyện là nặng trĩu nỗi đau.

Chàng: Em tưởng rằng, em có thể tự hoại được mình, anh không tin, bởi em là con người của sự sống, đến như Chúa mà chết cũng đau có dễ, sau ngày Sa Bát, chúa sống lại. Sự huyền diệu mà suốt đời chúng ta xưng tụng, thực ra vẫn chỉ là sự huyền diệu, bởi Chúa không thể chết dể dàng như thế được. Chúa phải sống cùng chúng ta, cùng chia sẻ những đau khổ và sung sướng của chúng ta.

Nàng: Nhưng sự sống chẳng có nghĩa gì với em cả.

Chàng: Cũng đã có lúc anh cũng nghĩ về mình như thế em ạ. Nhưng phỏng có ích gì, nếu như là anh chết, đành rằng sẽ có một người nào đó, cứu sống được ba con người khỏi tử thần ao xoáy, nhưng may mắn người đó lại là anh. Chúa bằng dạy chúng ta làm việc thiện, làm việc ích. Sống vì điều đó thì tại sao lại không đáng sống.

Nàng: Nhưng em không thể làm cái việc bơi lặn như anh đang làm.

Chàng: Bao nhiêu công việc trên đời này đều có ích như việc bơi lặn của anh cả, chỉ có điều em muốn làm hay không muốn làm. Tất nhiên mọi việc đều ích lợi hơn là việc em mặc quần áo tang và tự thắp nhan cho đời mình.

Nàng: Anh đừng bao giờ nhắc lại chuyện đó nữa. Chúa trừng phạt em như thế đủ rồi.

Chàng: Anh xin lỗi.

Nàng: Nhưng em biết phải làm gì bây giờ?

Chàng: Lòng em mở cửa thì mọi điều tốt lành sẽ ùa vào.

Nàng: Em thử tới khách sạn cũ coi sao.

Nàng nói như vậy, vì câu mời của Năm Lê hồi nàng bàn giao khách sạn cho cách mạng thỉnh thoảng lại thức dật trong lòng.

Và bây giờ, nàng đã đi tới đó.

Thanh Thúy bước lên thềm khách sạn. Mắt vừa bị chói ngợi với cảnh cũ, thì người xưa đã kịp phát hiện ra Thanh Thúy, họ đông quá, từ quầy tiếp tân, từ phía trong nhà hành chạy ùa ra chào hỏi. Líu ríu nhiều câu chào, câu chào vẫn như cũ: Bà chủ. Thanh Thúy đáp lại câu chào của họ bằng nụ cười rưng rưng.

Từ trên cầu thang lầu một, métđôten Kỷ trong bộ com lê xanh đen lập rập đi xuống, rẽ đám người, bước lại gần Thanh Thúy.

- Lâu quá không gặp được bà chủ, mừng quá.

Thanh Thúy nói rất nhỏ.

- Xin đừng kêu tôi bằng bà chủ, - Thanh Thúy bắt tay métđôten Kỷ, - Ông dạo này vẫn mạnh khỏe chứ?

- Cảm ơn bà chủ, mạnh lắm ạ.

- Tôi muốn được đi xem lại khách sạn.

- Xin mời bà chủ.

Métđôten chỉ tay về phía trước, cái chỉ tay rất thành thục của ông. Thanh Thúy bước lên phía trước, métđôten Kỷ theo sau, ông không quên ra hiệu cho mọi người giải tán trở lại công việc của mình. Đám người còn đứng nhìn theo một lúc, họ bàn tán đủ mọi chuyện, những cô gái tấm tắc khen bà chủ béo trắng hơn trước.

Thanh Thúy bước đi lặng lẽ, mỗi bước gợi dậy một vang âm. Chổ này, trước đây là một ga ra ôtô, vậy mà bây giờ ga ra không còn nữa, những chiếc bàn ăn trãi khăn trắng toát, những chiếc ghế mây tựa xếp vuôn vắn, họ đã biến ga ra ôtô thành nhà hàng ăn. Dưới chân Thanh Thúy, những viên gạch bông xưa đã bị đào lên, thay vào đó là những viên gạch men khổ 2 × 2cm, đây là loại gạch men đắt tiền, loại này chắc của Nhật, đã từ lâu mình ao ước sẽ thay loại gạch men nội bằng loại gạch men này. Họ cũng đã làm thay cho mơ ước của mình. Tường cũng đã thay giấy mới. Giấy của Nhật hay của Ý? Thanh Thúy đi sát vào tường, quan sát không để lộ sự kinh ngạc của mình. Giấy tường của Ý, sang trọng và đắt tiền hơn giấy của Nhật. Thanh Thúy bước lại quầy rượu. Cô gái mặc áo dài bông kẽ gật đầu chào. Thanh Thúy đưa mắt nhìn một lượt. Gần như đủ hết tất cả loại rượu nổi tiếng trên thế giới. Ngay cả hồi hưng thịnh nhất quầy rượu của mình cũng không thể hưng thịnh hơn. Lại một gian hàng đồ gốm và quà lưu niệm, những bức tranh sơn mài, những con ngựa đá, những con voi và những đôn sứ, sản phẩm của gốm Đồng Nai, trước đâu những du khách người Mỹ, người Pháp cũng ưa chuộng mặt hàng này. Métđôten Kỷ mở cửa mời bà vào phòng khách. Căn phòng này, bà đã ký văn bản bàn giao khách sạn cho cách mạng. Cặp ngà voi vẫn còn kia. Bộ xa lông đã được bọc lại nệm, mầu nhung đỏ rực càng tôn vẻ đẹp cho cặp ngà voi. Trên tường treo mới hai bức tranh sơn dầu, một bức tĩnh vật, một bức chân dung. Thanh Thúy đứng trước bức chân dung. Cô gái chừng mười tám tuổi, ngồi trước cửa sổ trong ban mai nhìn ra biển. Một làn gió nhẹ thổi hớ hênh làn áo mỏng để phơi bộ ngực đầu sức sống. Thanh Thúy linh cảm vẻ đẹp của chính mình, hơn hai mươi năm trước đây, năm đó, Thanh Thúy cũng mười tám tuổi, đang yêu Mạnh say đắm. Thanh Thúy ngồi lắng mình một lát trên sa lông, chổ trước đây ngồi ký biên bản. Thời giai đã trôi qua, điều tuyên đoán lo sợ của mình về sự chết dần dà của khách sạn đã không xảy ra. Thanh Thúy đưa mắt nhìn, métđôten Kỷ vẫn rất lễ phép đứng bên cạnh, bất động, không một lời giải thích điều gì, nhưng cặp mắt từng trãi của ông, rõ ràng đã nhìn thấu gan ruột Thanh Thúy.

- Tôi muốn gặp ông chủ mới của ông?

Métđôten cười.

- Thưa bà ở đây chỉ có đồng chí quản đốc khách sạn.

- Thì cũng là ông chủ của ông?

- Thưa bà, ổng cũng sống như chúng tôi.

- Cộng tác với họ ông cảm thấy dể chịu?

- Thưa bà, đó là một sự thật mà tôi không thể nói khác. Khi bà chủ bàn giao khách sạn, tôi đã tưởng thất nghiệp, nhưng rồi người ta đã mời tôi làm việc.

- Ông vẫn là Métđôten?

- Dạ.

- Nghe nói năm rồi ông được người ta bình chọn là chiến sĩ thi đua?

- Thư bà, cả cụm khách sạn Thanh Thúy này, có hai người được tập thể bình chọn, đó là tôi và đồng chí quản đốc. Quả là tôi có hãnh diện về chuyện này.

- Tôi hiểu, ông có thể dẫn tôi tới gặp ông ta được chứ?

- Thưa, mời bà.

Métđôten lại đưa tay về phía trước mời khách, cử chỉ này, từ lâu đã thành thói quen của ông.

Văn phòng quản đốc, chỉ có một căn phòng nhỏ, còn văn phòng cũ của bà, nay đã được sử dụng làm phòng ngủ cho khách du lịch. Bài đang ngồi viết gì đó nơi bàn, trước mặt anh một bình hoa, những bông hoa cắt ngay trong vườn hoa của khách sạn, điểm một vài chiếc lá xanh, tạo dáng rất nhã.

- Thưa đồng chí quản đốc, bà chủ cũ của khách sạn muốn gặp đồng chí.

Bài tươi cười đứng dậy đón khách. Métđôten Kỷ đưa tay về phía trước, mời Thanh Thúy ngồi xuống chiếc ghế xa lông nhỏ, rồi ông lịch sự bước ra văn phòng, khép tấm cửa kính lại.

- Tôi đến thế này có đột ngột quá với ông không?

Bài rót nước mời khách.

- Thưa không. Tôi nghĩ là sớm muộn gì bà cũng sẽ trở lại đây.

- Vì sao ông lại nghĩ như vậy?

- Nếu tôi không quên, thì khi bàn giao khách sạn cho nhà nước thì bà đã mặc bộ đồ tang đen, vì bà nghĩ chúng tôi sẽ giếc chết đứa con của bà.

- Và sự thật đã không phải như thế.

- Bộ quần áo trên người bà nói lên điều đó. Bà có thể đi xem khách sạn.

- Tôi đã đi xem tất cả trước khi gặp ông, - Thanh Thúy không dám nhìn vào cặp mắt rất dằm thắm của Bài, bà quay nghiên về phía bình hoa, - Các ông đã không giếc chết khách sạn Thanh Thúy, mà các ông đã xây dựng cho nó từ một cô gái đẹp bình thường trở thành một cô gái rất đẹp. Tôi đặc biệt cảm phục cung cách quản lý khách sạn, qua việc tu bổ các tiện nghi nội thất. Xin thành thực có lời mừng ông.

Bài mỉm cười, nói không hề kiểu cách:

- Thưa bà, điều đó, nếu có thì cũng là công sức của tập thể chúng tôi.

Thanh Thúy cười đáp lại:

- Đó là cách nói của ông, nhưng tôi nghĩ, người làm nên mọi chuyện chính là ông, xin ông cho biết, ông đã học nghề này ở nước nào.

- Thưa bà, trước khi làm công tác quản lý khách sạn, tôi là bộ đội.

- Ông không nói đùa đấy chứ? – Thanh Thúy nhìn thẳng vào mắt Bài, tìm sự thành thật trong đôi mắt ấy.

- Thưa không.

Thanh Thúy thở dài, nét buồn phản phất trên gương mặt. Một lúc lâu sau đó, Thanh Thúy mới nói được điều suy nghĩ của mình.

- Tôi đã lầm, vì tôi nghĩ, người quản lý được khách sạn Thanh Thúy tốt như thế này, thì nhất định phải được học ở nước ngoài. Xin lỗi vì tôi đã nghĩ về các ông không đúng. – Thanh Thúy khẽ nhóm người dậy, - Thưa ông, tôi muốn nhờ ông một chuyện.

- Xin bà cứ nói.

- Ông có hay gặp ông Năm Lê?

- Anh Năm Lê đã ra Hà Nội nhận công tác khác. Giám đốc của chúng tôi bây giờ là anh Tư Lịch.

- Tiếc quá.

- Xin bà cứ nói, anh Năm Lê, hay anh Tư Lịch cũng là một thôi vậy.

- Nếu ông gặp ông Tư Lịch, xin ông chuyển lời tôi xin lỗi ổng, và thưa dùm với ổng là lời đề nghị của ông Năm Lê với tôi trước đây có còn hiệu lực không ạ?

- Nếu tôi nhớ không nhầm, thì anh Năm đề nghị bà hợi tác với chúng tôi?

- Đúng vậy.

- Tôi sẽ chuyển lời bà lại anh Tư Lịch, và tôi tin là anh Tư sẽ rất mừng về quyết định của bà.

- Đa tạ ông, chào ông.

Thanh Thúy đứng dậy, bước ra khỏi văn phòng của Bài. Nơi cửa, métđôten Kỷ vẫn đứng ngoài chờ bà. Thanh Thúy bước ra, ông lại dơ tay mời bà đi trước, và phần mình, ông chậm rãi bước theo sau. Nhưng sau vài bước, Thanh Thúy bỗng bước chậm lại có ý chờ méđôten Kỷ. Métđôten Kỷ vẫn bước dưới bà chừng nửa bước. Đó là luật, bao giờ ông cũng là người tôn trọng luật.

- Bà chủ, bà định trở lại làm việc với chúng tôi?

- Ông Kỷ biết rồi, tôi mê nghề khách sạn từ nhỏ.

- Dạ, tôi cũng vậy.

- Tôi có nhiều điều học hỏi được ở các ông chủ mới của ông. Bà chắc họ cũng có thể tìm thấy ở tôi những gì cần cho họ. Tôi không thể không góp sức với họ, tôi cũng biết yêu quý công việc của mình.

- Bà nghĩ vậy là đúng.

Thanh Thúy nhã nhặn trả lời métđôten Kỷ bằng cái gật đầu. Thế rồi nàng bước lên trước rất nhanh. Nàng rất nóng lòng về nhà, nàng sẽ ngồi vật xuống nghế, để nhớ lại tất cả những gì vừa xảy ra trong tâm trí nàng, rồi nàng sắp xếp lại để tối nay, nếu như chàng không sai hẹn, chàng sẽ tới, thì mọi chuyện nàng thấy, nàng nghĩ và nàng định làm, nàng sẽ kể hết cho chàng nghe.

Anh đã nói đúng, sự huyền diệu không phải là SAU NGÀY SA BẤT Chúa sống lại, mà sự huyền diệu là chúa không thể chết, bởi Chúa còn nặng lòng với cuộc sống trên trần thế này. Và sự chết, nói cho cùng khó lắm, chẳng ai muốn chết cả, bởi cuộc sống ở trong mình, xung quanh mình đẹp quá, mê hồn quá, cuốn hút quá. Nhưng sống như thế nào, thực cũng không phải dễ. Ngày hôm qua của em cũng là ngày Sa Bát đó anh, anh đã tới đúng lúc em hồi sinh…

Thanh Thúy cứ trôi trong ý nghĩ đó suốt đường về nhà. NGÀY SA BÁT VỪA QUA…

(1) Theo kinh Thánh, sau ngày Sa Bát Chúa sống lại.

Chương 27
Niềm vui chưa trọn
Tum đánh máy

Kể từ ngày mấy má con Trầm xuống Vũng Tàu đoàn tụ với Châu, tính tình của Châu có vẻ đầm hơn, anh ít nóng nảy ngang ngạnh và gương mặt đã thường trực nụ cười. Anh em trong khu tập thể cũng vui lây cảnh đoàn tụ của Châu, thỉnh thoảng họ lại kéu nhau tới nhà anh góp mặt và lai rai bàn sự đời. Vì vậy, sáng chủ nhật nào Trầm cũng trở dậy xuống chợ từ sớm. Sáng nay, chị cùng đi với Na, không xuống thẳng chợ mà rẽ ra bến. Họ tính mua ít tôm về làm chạo.

Người có mặt sớm nhất ở nhà Châu, là Luận. Lẽ ra, cậu tính kè kè xuống chợ với vợ luôn. Nhưng thấy Na đánh tín hiệu cho Luận ở nhà vì đã có chị Trầm, anh còn làm cái đuôi thì kỳ lắm. Cu cậu đành ở nhà, nhưng có vẻ xìu. Thiệt tình hai đứa dính với nhau còn hơn cả sam. Người tới thứ hai là kiến trúc sư Thanh. Hôm qua, chàng nói là không thể tới được, vì đã hẹn đi chơi bãi biển với My My, chẳng biết sao chàng mò tới, chắc là cô nàng lại bị bà mẹ khóa trái cửa. Thanh thanh minh không phải vậy, má cô đột ngột yêu cầu cô đưa bả đi thăm mộ ông già. Tất nhiên là mà má không cho phép Thanh đi cùng. Người tới thứ ba là Đại. Nhà du lịch góp mặt mọi chổ, kể đủ mọi chuyện.

- Mình tới trễ quá, bả đi chợ rồi phải không?

Vừa tới cửa, Đại đã lên tiếng hỏi Châu. Châu gật đầu.

- Không hiểu hôm nay bả cho tụi mình thưởng thức món gì? Gà hột điều, cơn hến, xíu cua, hay cút tần yến, lương bọc mỡ chài?

Thanh cười lớn:

- Em đoán tụi mình sẽ được bà chị cho ăn món cá luộc.

- Vậy hả, - Đại vẫn hể hả tiếp tục câu chuyện

- Cậu là người Nam chắc chắn là chưa được thưởng thức món cá mè luộc của người Bắc.

Châu cười cắt ngang:

- Cá mè mà luộc nỗi gì, người ta luộc cá chắm cỏ, cá chép đồng.

- Xin lỗi giám đốc, về món ăn thì xin ngài giám đốc cứ bình tĩnh mà kêu tôi bằng giám đốc. Cá mè hoa nuôi ở làng Đan Phượng, con nào con nấy ít nhất nặng hai ký, hai lường ngậy mỡ, thứ cá mè đó mà mổ bụng rửa sạch, tất nhiên là để nguyên mỡ và trứng, sau đó thả vào nồi nước đang sôi. Hương vị lập tức theo khói bốc lên. Người phụ nữ khéo ta sẽ vừa đẩy củi vào bếp, vừa làm ngay món nước chấm, được loại mắm tép hay mắm nêm vừa ngấu tới, vắt vào đó chút chanh, vài lát ớt. Rồi kịp thời vớt cá ra, đừng quên bỏ một chút mỳ chính vào nồi. Cá nằm trên đĩa, tất nhiên là khói tỏa mù mịt. Ly cốc chạm nhau, cứ gọi là cái ngọt của vị cá mè hoa luộc ăn một lần tới bây giờ còn nghe ngọt trong cổ.

Luận ngồi im nghe, đối với cu cậu việc trình bày một món ăn bao giờ cũng gây cho cậu một cảm giác thú vị, chẳng thế mà Na cam đoan với mọi người là Luận mê cô bởi vì cô rất thạo nghề nấu món ăn.

- Thế nào, anh bạn trẻ, có cảm thấy ngon không?

Đại nháy mắt hỏi Luận.

- Chỉ nghe anh nói không cũng đủ ngon rồi.

- Hôm nọ tớ được ăn món chả giò do vợ cậu làm, ngon tuyệt, tớ chẳng thể hiểu vợ cậu có bí quyết gì mà chiên chả giò ròn đến như vậy.


Luận cười:

- Cái khó của chả giò là phần kỹ thuật chiên. Phải dùng dầu để chiên thay vì dùng mỡ, bắc chảo lên bếp, chờ cho dầu nóng mới thả chả giò vào. Khi sôi, dùng đũa đảo liên tục. khoảng hai mươi phút khi chả giò vàng và bắt đầu cứng, vớt hết ra rổ để vài ba phút, bắc một chảo khác, để dầu sôi rồi thả chả giò đã nguội vào, chao đều, rồi vớt ra. Chiên kiểu này chả giò ròn từ trong ra ngoài.

- Mất thì giờ, - Châu xen vào câu chuyện một cách cục mịch.

- Vì vậy ông mới làm giám đốc xí nghiệp xây dựng, còn tôi là người hướng dẫn du lịch, mỗi nghề có mội bí quyết để đam mê, ông ạ.

Sự xuất hiện của Tư Lịch và Bài hơi đột ngột. Tư Lịch cũng cảm giác như thế, nhưng anh đã hòa đồng ngay vào sự vui vẻ của mọi người.

- Các cậu rôm rả chuyện gì vậy?

- Thưa, Đại hơi lúng túng, - đang tranh luận với nhau về các món ăn Việt Nam.

- Nếu vậy thì sở thích của mình là cá trê kho tộ hoặc cá lóc canh chua.

Tất cả cùng cười rộ lên.

Tư Lịch đón lấy ly nước từ tay Châu đưa tới. Anh uống một ngụm nhỏ.

- Các cậu đồng ý với mình, là Thành phố của chúng ta thay đổi từng giờ, cảnh vật, lẫn con người. Sự thay đổi ở xung quanh mình, vậy mình cứ ngỡ ngàng, ngơ ngác. Mình và cậu Bài mới ở khách sạn Hoa Phượng về, cả bộ mặt của khu Bãi sau đã thay đổi… Mình cũng thông báo để các cậu biết, Công ty ta đã quyết định nhận bà Thanh Thúy trở lại làm việc, - Tư Lịch bắt gặp nhiều con mắt cùng nhìn anh vừa ngạc nhiên, vừa mừng rỡ, - Mình đưa bả trở lại khách sạn Thanh Thúy, còn anh lính này, - Tư Lịch chỉ Bài, - Lại phải rời tổ ấm thôi. Đã là người lính thì lúc nào cũng phải có mặt nơi gay go nhất, gian khổ nhất. Mình quyết định giao cụm khách sạn Hoa Phượng cho cậu ấy.

Đại là người đứng bậc dậy đầu tiên:

- Vậy thì tuyệt, thưa anh Tư, cụm khách sạn Hoa Phượng mà giao cho anh Bài, thì chắc chắn không ai phản đối.

Đại luôn cho rằng mình là người hiểu Bài khá chắc. Ngay từ ngày đầu tiên, khi Bài có mặt ở công ty, người đầu tiên Bài gặp chính là Đại, và yêu cầu đầu tiên Bài đề xuất với lãnh đạo công ty là được học thêm tiếng Nga, và người đầu tiên nhận giúp bài chuyện đó lại chính là Đại. Họ đã bắt đầu với nhau từ câu chào buổi sáng, cho tới câu tạm biệt lúc khuya. Thế rồi họ đều trưởng thành, mỗi người một công việc, tuy không gặp nhau thường, nhưng họ tin vào năng của nhau. Hôm mới rồi, cả hai cùng đi dạo ở Bãi sau và họ đã nói về công trình khách sạn Hoa Phượng. Đại không rành về công tác quản lý khách sạn lắm, còn Bài, thì cứ đứng nhìn khách sạn mà ngẩn ngơ. Khi Đại hỏi, nếu được cử làm giám đốc cụm khách sạn này, thì việc đầu tiên của ông là gì? Đại đang chờ một câu trả lời, mà có thể anh cũng đã đọc trong sách, nào là sẽ xây dựng bộ máy, nào là sẽ sắp xếp khoa học, nào là tổ chức công tác kinh doanh… Nhưng câu trả lời của Bài lại khác hẳn: Mình sẽ cho tiến hành trồng phi lao suốt dọc bãi sau. Năm năm sau, nơi đây sẽ là rừng. Rừng gần với biển, biển sát với rừng, cậu tưởng tượng mà xem, bãi tắm của chúng ta sẽ lý tưởng thế nào. Đại hình dung ngay ra khung cảnh đó, bởi anh là người hướng dẫn du lịch, anh đã từng đi đây, đi đó, những bãi tắm tuyệt vời nhất thế giới chẵc cũng chỉ đến vậy, gió, nắng, biển xanh êm, cát trắng, phẳng, nhà nghĩ đẹp, tiện nghi, và rừng, để đêm đêm du khách nghe đại hòa tấu của sóng biển và gió rừng đang quyện vào nhau. Và để Đại khỏi ngơ ngác vì cái dự đinh có vẽ như trên trời, dưới biển đó, Bài giải thích thêm: Quản lý một khách sạn không khó, nhưng quản lý như thế nào để cơ sở vật chất ngày càng tăng sức cuốn hút ngày càng lớn, thì đó là điều khó, do vậy, việc đầu tư chiều sâu, đầu tư chất xám cho công việc mình làm, mới thật sự cần thiết. Nhưng cậu làm cách nào để trồng được phi lao trên bãi cát nắng chang chang suốt ngày như thế này? Đại hỏi lại. Bài cười: Khuyến khích vật chất. Vật chất là tiền đề cho mọi việc. Mình sẽ giao công việc này cho công đoàn hoặc đoàn Thanh niên, mỗi người, bất kể ai, cứ trồng và chăm sóc được một gốc phi lao, thì được thưởng một khoản tiền nào đó. Biện pháp này đảm bảo khuyến khích mỗi người trồng cả trăm gốc. Việc trồng thực ra không khó, ta có thể phát động bằng lời hô hào, chỉ cần một sáng chủ nhật lao động xã hội chủ nghĩa là có cả ngàn gốc, nhưng rồi sau đó, chưa chắc có được vài chục cây sống sót. Đàng này, khoán tiền thưởng cho việc trồng và chăm sóc, cậu đừng bỏ qua khâu chăm sóc, thì nhất định phi lao không chết. Và sau đó là một hội đồng nghiệm thu những cây phi lao sống. Đại thực sự thán phục Bài, anh nắm chặt tay bạn, hai người lại tiếp tục đi trên cát. Chuyện đó dù sao họ cũng chỉ mới bàn cho vui, vì có thể không bao giờ xảy ra. Vậy mà bây giờ chính Tư Lịch đã thông báo sẽ cử Bài làm giám đốc cụm khách sạn Hoa Phượng.

Đại đưa mắt nhìn Bài, hình như anh muốn nhắc lại câu chuyện đi dạo bữa trước với bạn. Bài gật gù như đáp lời. Đại hiểu rằng, con người của Bài, lúc nào cũng coi mình là người lính thì mọi việc rồi đâu sẽ vào đó, cái viễn cảnh về một vùng du lịch nổi tiếng nhất định sẽ thành hiện thực.

Trầm và Na khệ nệ hai giỏ thức ăn từ ngoài bước vào. Các bà nội trợ đã về. Nhiều âm thanh nổi lên cùng một lúc, vui vẻ. Tư Lịch nhình Trầm:

- Bà chủ tính đãi chúng tôi món gì đây?

Trầm đặt giỏ thức ăn xuống sàn:

- Thưa anh Tư, mọi người hoàn toàn phụ thuộc và tài nấu nướng của cô Na đây.

Na đỏ mặt lúng túng:

- Thưa chú…

Tư Lịch hóm hỉnh:

- Cô đầu bếp trổ tài đi, với tôi xin một đề nghị.

Na dạn dĩ:

- Chú cứ nói.

- Tôi rất thèm một món ăn dân dã.

Na hơi đánh con mắt nhìn Luận lúc này đang đứng nép phía sau tủ, mặt hơn hớn mừng vợ đi chợ về, họ đánh tín hiệu gì cho nhau, có mà trời biết, chỉ biết là Na đáp lời Tư Lịch rất tự tin:

- Thưa chú, nếu món ăn dân dã dành cho người đi công tác xa hay đi du lịch, thì phải kể tới cơm nắm muối mè, còm món ăn dân dã trong mọi gia đình thì nên cá kho tộ hoặc cá canh chua.

Tư Lịch bậc cười:

- Khá lắm, chú đề nghị cá canh chua.

Luận hoan hỉ kể công với vợ:

- Anh đã nói với em từ tối qua rồi mà, món cá lóc canh chua sẽ được hưởng ứng trong mọi trường hợp.

- Thưa anh, không phải cá lóc canh chua mà là cá mập canh chua, thôi vô bếp phụ với em một tay.

Trầm ngăn lại:

- Khoan, và sẽ có thêm món đặc sản cao cấp Chạo tôm.

Tất cả cùng cười. Luận đã nhanh nhẩu chạy lại bên vợ, đưa tay vào quai chiếc giỏ xách của vợ. Tay hai người đan vào nhau, Na chí nhẹ ngón tay vào tay Luận, nếu ở nhà chắc chắn Luận đã phản ứng bằng một cái hôn, và chuyện đó có gì phải chống cự.

Từ ngoài cửa Như lầm lầm đi vào. Mọi người sững lại, im bặt, anh ta chắc chắn sẽ mang tới tin chẳng vui chút nào, và thật tình là không đúng lúc.

Như: Thưa anh Tư…

Tư Lịch: Chuyện gì vậy, cậu cứ nói cho tất cả cùng nghe.

Như: Tổng cục cử một đoàn thanh tra vào thanh tra công ty chúng ta.

Tất cả: Sao?

Như: Trưởng đoàn thanh tra là chuyên viên kinh tế Trần Đình Tấn.

Tất cả im lặng. Một lát.

Tư Lịch: Lại Trần Đình Tấn, - Tư lịch hiểu là lại một thử thách nữa tới với anh, nhưng sự bình tỉnh lúc này thật cần thiết. Anh không thể phá hỏng không khí đang vui của mọi người, giọng anh hơi trầm lại, - Không có gì phải ầm ĩ, mọi việc cứ tiến hành như thường. những trái tim cứ mở cửa đón khách. Lòng chúng ta đối với sự nghiệp dầu khí sẽ không vì thế mà giảm sút nhiệt tình, phải vậy không các bạn. Nào bà chủ, - Tư Lịch đưa mắt đến những người có mặt, - Xin bắt đầu ngay cho, tám phần ăn, xin lỗi, cả tôi nữa là chín…

Những người phụ nữ lục tục vào bếp. Những người đàn ông lặng lẽ ngồi xuống ghế. Họ không nói gì với nhau. Ai cũng hiểu rằng cuộc vui của họ thế là chưa trọn.

Chương 28
Đối thoại đứt quãng
Tum đánh máy

Nàng thắc thỏm chờ đợi, một âm thanh rất nhỏ động vào cánh cửa sắt. Ngay đến phiến lá sứ, nặng hơn cả so với các thứ lá cây trong vườn của nàng rơi xéo vào cánh cửa cũng làm nàng giật mình. Sự thắc thảm của nàng thật vô lý, bởi vì cái thời khắc chàng hẹn, chưa tới.

Tại sao chàng cứ cố tình đầy đọa nàng trong nỗi chờ đợi dằng dặc như thế này. Nàng chỉ muốn mở tung cánh cửa đón chàng về đây ở với nàng. Như thế nàng mới dứt được nỗi đau của chờ đợi. Nhưng chàng chỉ cười và lắc đầu, phải chăng chàng không muốn hưởng cái hạnh phúc mà chàng nói là chàng đeo đuổi suốt từ năm mười tám tuổi tới bây giờ. Ôi, sao chàng mới lạ lùng, mới khó hiểu. Hồi ấy, chính nàng đã muốn dâng hiến cho chàng tất cả. Nàng như một con tầu mắt cạn, lẽ ra chàng phải như con nước thủy triều cuốn nàng ra khơi. Sao chàng lại từ chối, để khi nàng rơi vào vòng tay người khác chàng mới đau khổ đeo đuổi. Và bây giờ, khi chàng đã có thể mở vòng tay, là nàng sẵn sàng ủ cả thân mình trong lòng chàng, vậy mà chàng vẫn khép cửa. Tại sao? Chàng mặc cảm với hoàn cảnh của mình hay chàng muốn duy trì cảnh thổn thức này để trả thù em?

Cứ mỗi lần đặt câu hỏi, nàng lại không thể tự trả lời, chỉ thấy cay cay nơi đuôi mắt, em đã làm tất cả những gì chàng muốn, chẳng lẽ như vậy chàng còn chưa vừa lòng sao? Chàng muốn em rũ bộ quần áo tang, muốn em sống lại, muốn em trở về với công việc. Có điều gì chàng yêu cầu em mà em từ chối đâu? Bây giờ chính là lúc em yêu chàng nhất, em thương chàng nhất. Lại một phiến lá sứ rơi vào cánh cửa sắt. Nàng khẽ rùng mình, nhỏm dậy. Chợt một cảm giác bẽ bàng xâm chiếm lòng nàng. Nàng òa khóc. Rất có thể chàng khinh bỉ em, chàng không còn coi em là người bạn đời của chàng, mà chàng cư xử với em chỉ như với một nạn nhân mà chàng cứu trong ao xoáy mà thôi, nàng đứng dậy chạy vào trong, gieo mình xuống dường khóc nứt nở.

Đúng là em chẳng có nghĩa gì trong cuộc sống củe chàng. Nếu vậy, chàng đưa em ra khỏi ao xoáy làm gì? Chàng độc ác và tàng nhẫn quá. Chàng chỉ là những người Pha-ri-si bỉ báng thần linh.

“Giêsu đã buông tha cho chúng ta được tự do, vậy hãy đứng vững, chớ bị ách tôi mọi tròng lại nữa”. (1)

Chàng đã vào tới phòng khách. Chàng ngồi khiêm nhường xuống chiếc ghế mà từ buổi tới đây chàng vẫn ngồi. Chàng cố ý chờ. Chàng định hút thuốc, nhưng sợ vẫn mùi thuốc căn phòng, vì chàng hút thứ thuốc nặng, có mùi khét. Hôm nào chàng cũng mặc bộ quần áo mà chàng cho là tươm tất hơn cả, chúng được giặt sạch, nhưng không ủi. Chàng kẽ đặng hắng. Không có tiếng đáp lại. Chàng bổng lây lan trong người một cảm giác thoáng lạ, chàng đứng dậy, ngó trước dòm sau, chờ đợi một bóng người. Và cuối cùng chàng đã thấy nàng, đang nằm úp mặt trên giường, tim chàng đã nghe thấy tiếng khóc tấm tức của tim nàng.

Chàng bước lại, phân vân một thoáng chưa biết nên đứng hay nên ngồi xuống mép giường, cuối cùng, chàng mới mạnh bạo, cuối khom người gần tới nàng gọi thật nhỏ.

- Thanh Thúy, sao vậy?

Đáp lại câu hỏi của chàng vẫn chỉ là tiếng khóc. Có điều, giờ này, chàng như thấy tiếng khóc như to hơn, tức tưởi hơn. Chàng bối rối, lúng túng, không hiểu chuyện gì đã xẩy ra với nàng. Chàng không biết phải làm gì bây giờ. Chàng lập lại câu hỏi mộc khi nãy:

- Thanh Thúy, sao vậy, - Cũng may, nó thêm được khúc đuôi, - Anh đây mà, Mạnh đây mà.

Nàng xoay người lại, nhìn chàng đẫm nước mắt.

Nàng đã hiểu tất cả. Chàng vẫn là cậu bé mười tám tuổi ngày nào, cái bối rối, lúng túng, cái hơ hoảng của đôi tay, và cái màu chín nhừ của mặt. Mấy chục năm chàng thất tình lênh đênh ngoài biển, chàng xa lánh tất cả, không tiếp xúc với một người đàn bà nào, biển thì bao la, chỉ trao đổi với chàng những tiếng ầm ào, sóng gió. Chàng chỉ nói chuyện với Chúa. Ôi, chàng thật đáng thương.

- Anh,ngồi xuống đây với em.

Gương mặt chàng ngẩn ra, chàng không dám, mầu đỏ của da mặt chàng cứ lựng lên.

- Anh khinh em lắm phải không?

- Đâu có.

- Anh ghê sợ em như ghê sợ quỷ dữ phải không?

- Đâu có.

- Tại sao anh cứ đứng như trời trồng thế? – Nàng đưa một bàn tay cho chàng, - Ngồi xuống đây với em.

Nàng nắm được bàn tay chàng, hơi kéo xuống, nàng nghe thấy toàn thân chàng run bắn lên. Chàng không còn tự chủ được nữa, toàn thân rơi xuống theo tay kéo của nàng. Nàng choàng hai tay ôm chặt lấy tấm thân đang rét run của chàng.

Bây giờ thì nàng hiểu tất cả, nàng tin tất cả những gì chàng nói. Nàng nhớ lại những đối thoại đứt quãng giữa hai người, kể từ ngày nàng gặp lại chàng.

Buổi tối đầu tiên khi chàng tới cùng Đại.

Nàng: Nhất định anh sẽ trở lại chứ?

Chàng: Em mời thật lòng hay khách sáo?

Nàng: chẳng lẽ anh không thấy là em rất vui khi gặp lại anh?

Chàng: Nhưng anh chẳng có chuyện gì để nói với em đâu.

Nàng: Thì nghe em nói.

Chàng: Thôi cũng được, anh cũng đang ít bạn, nhưng mà…

Nàng: Sao?

Chàng: Nói chuyện với anh mau chán lắm.

Nàng: Nhưng em thích.

Chàng: Nếu em thích thì anh tới.

Một buổi chiều chủ nhật. (Hình như cách buổi tối đầu tiên hai ngày).

Nàng: Tại sao anh không lất vợ?

Chàng: Tại vì Chúa bảo mọi tội lỗi gây ra cho người đàn ông , đều bắt nguồn từ người đàn bà.

Nàng: Kinh thánh không có điều đó.

Chàng: Anh cảm thấy chúa dạy thế. Ngòai em ra, anh chưa nắm tay một người đàn bà nào khác.

Chàng: Em không tin, các anh là lính thủy.

Chàng: Tùy em. Lính thủy cũng có năm bảy hạng. Có hạng lên tới bờ là quậy, cũng chẳng trách được họ, bao nhiêu ngày lên đênh trên biển, thèm tiếng nói đồng loại.

Nàng: Anh thì không?

Chàng: Anh đã nói rồi, một người đàn bà làm anh khổ cũng đủ rồi, thêm nữa chịu sao nổi.

Nàng: Anh, có nghĩa là anh không tha tội cho em.

Chàng: Đêm nào anh cũng cầu Chúa ban phước cho em.

Lại một buổi tối khác. (Lần gặp thứ ba, cách chủ nhật trước năm ngày. Nàng như có lửa đốt trong lòng, còn chàng thì vẫn gương mặt rất nhạt và giọng nói khô ngắn).

Nàng: Anh đừng kể chuyện cái ao xoáy ấy nữa.

Chàng: Em không vui khi biết tin anh cứu được một người nữa sao?

Nàng: Cái ao xoáy chết chóc.

Chàng: Anh xin lỗi.

Nàng: Hồi làm dưới tầu, chắc anh đã… (Nàng định nói là anh đã giết chết được bao nhiêu địch, nhưng nàng sợ chàng phật ý lái ngược câu hỏi theo hướng khác) anh đã cứu được nhiều người lắm phải không?

Chàng: (Chàng như hiểu tâm trạng của nàng qua câu hỏi, hàng lông mày của chàng hơi nheo lại) Lạy Chúa, trong suốt thời gian làm lính anh chưa bắn chết người nào và có cứu được ba người chài lâm nạn.

Nàng: Thiệt sao anh?

Chàng: Giêsuma, không biết nói dối.

Một buổi tối khác. (Hình như trước cái buổi sáng nàng đi tới khách sạn Thanh Thúy xin làm việc trở lại). Chỉ có điều khác là lần chàng đặt câu hỏi trước với nàng.

Chàng: Em còn muốn làm giàu nữa không?

Nàng: Sống ở đời này, ai chẳng muốn hưởng giàu sang phú quý.

Chàng: Người giàu đi vào nước Trời còn khó hơn cả con lạc đà chui qua lỗ kim đó.

Nàng: Giêsu ma. Nhưng bây giờ xã hội không cho mình quyền làm giàu.

Chàng: Có đấy.

Nàng: Bằng cách nào?

Đục khoét tài sản của nhà nước, lợi dụng chức quyền tham ô, hối lộ.

Nàng: Anh nói chuyện đó với em để làm gì?

Chàng: Đêm ngày anh cầu mong Chúa ban phước cho em, run rủu xui khiến em từ bỏ cái mộng làm giàu. Xã hội nào cũng vậy, mọi tham vọng làm giàu đều nhơ bẩn, đều…

Nàng: (Cắt ngang lời chàng) Xã hội không có người ham giàu thì xã hội ấy sẽ nghèo mãi.

Chàng: Tùy em, nhưng dù sao cũng mong… (Anh bỏ lững câu, nàng cố hiểu xem chàng mong điều gì ở nàng).

Nàng không còn nhớ gì nữa, những đoạn đối thoại đứt quãng như thế giữa chàng với nàng, nhiều lắm, nhưng bây giờ, lửa đã bốc lên đỉnh đầu rồi, toàn thân lửa cháy. Chàng cũng vậy. Những chờ đợi, những tội lỗi, những ước muốn, những thèm khác rất người. Nàng đã dậy cho chàng tình yêu là như thế nào. Và chàng đã cho nàng tận hưởng cái khoái lạc của một tình yêu theo đúng nghĩa của nó. Nàng khóc nấc lên trong sung sướng.

- Sao em lại khóc?

- Em có tội, Chúa sẽ đầy em xuống hỏa ngục.

- Chẳng làm gì có chuyện hỏa ngục. Anh chỉ tin những gì có ở cõi đời thôi.

- Vậy tại sao anh cầu nguyện.

- Cầu nguyện cho những cái ở trên đời.

Nàng cắn mạnh vào vai chàng, không biết có phải giận giữ về điều chàng vừa nói đã xúc phạm tới đức tin, hay là vì cái kiềm nén thường tình của thể xác đang gào thét.

- Nge nói anh hay tới đền Cá Ông?

- Đó là Tổ của anh.

- Chúa sẽ trừng phạt anh.

- Anh tới đó để xin làm điều phước tại sao Chúa lại trừng phạt?

- Chúng ta chỉ có Chúa trên trời đất.

- Chúa hay phật, hay Cá Ông, hay tổ tiên, cha mẹ, tất cả đối với anh đều linh thiêng khi anh muốn xin thêm sức mạnh để làm điều thiện.

Nàng lại nghiến hai hàm răng trắng muốt vào bờ vai trần của chàng. Lần này, hình như chàng cảm thấy đau, nhưng vẫn không lay động vòng tay ôm riết lấy nàng.

- Anh sẽ về đây ở với em chứ?

- Bây giờ anh chưa nghĩ đến điều đó.

Nàng giận dữ thật sự, bất ngờ xô mạnh chàng ra khỏi thân thể của mình, vùng trở dậy, nàng trùm chiếc khăn lên tấm thân lõa lồ của mình đi nhanh vào toa lét. Chàng nghe tiếng nước từ vòi sen đang phun ra rất mạnh. Chàng đang cố hiểu xem vì sao nàng lại đột nhiên dữ dằn như thế.

Câu hỏi được lập lại khi chàng và nàng ngồi đối nhau, hai ly cam vắt trước mặt và gói thuốc thơm. Nhưng chàng đã không hút thứ thuốc thơm đó, mà hút thứ thuốc đen nặng của mình.

- Anh trả lời cho em biết đi, tại sao anh không dọn về đây ở với em?

- Em dọn đến ở với anh thì tốt hơn.

Nàng bật cười. Đúng là nàng chưa hình dung nỗi là chàng đang sống như thế nào. Nhưng dù thế nào đi nữa chàng cũng không thể sống như nàng. Bảo nàng từ bỏ cuộc sống đầy đủ tiện nghi như thế này để tới sống với chàng, thì điều đó nàng chưa bao giờ nghĩ tới. Nhưng tự làm khổ mình như vậy để làm gì? Chẳng lẽ muốn đi theo cách mạng là phải từ bỏ tất cả, ngay cả những sinh hoạt bình thường nhất hàng ngày. Nếu như vậy thì nàng chịu, nàng không thể chấp nhận được.

Cả chàng và nàng lại bổng nghe vẳng lên Kinh Thánh với lời phán truyền của chúa.

“Kìa, có một người đến hỏi Ngài rằng: Thưa thầy, tôi phải làm điều lành chi để được sự sống đời đời?” Giêsu đáp rằng: “Sao ngươi hỏi ta về việc lành? Chỉ có một đấng lành mà thôi. Nhưng nếu ngươi muốn vào sự sống, thì hãy giữ các điều răn.” Người hỏi: “điều răn nào?” Giêsu đáp rằng: “Chớ giết người, chớ gian dâm, chớ trộm cắp, chớ làm chứng dối, hãy hiếu kính cha mẹ và hãy yêu kẽ lân cận như mình” Gã trai trẻ đó thưa rằng: “Mọi điều đó tôi đã vâng giữ rồi, còn thiếu chi nữa?” Giêsu phán rằng: “Nếu ngươi muốn được trọn vẹn, hãy đi, hãy bán hết của cải ngươi mà cho cho kẻ nghèo, thì ngươi có của báu trên trời rồi hãy đến theo ta.” “Nhưng khi gã trai trẻ nghe lời ấy thì buồn rầu bỏ đi, vì người có tài sản nhiều lắm.” (2)

- Em không có của cải nhiều như gã trai trẻ kia đâu.

Nàng đột nhiên nhìn chàng và nói với cả lòng thành thực.

- Nếu anh là gã trai trẻ kia, thì anh cũng làm như gã mà thôi.

- Anh nói vậy là sao? – Nàng ngước tròn cặp mắt hỏi chàng, thực tình là nàng không hiểu chàng đang nghĩ gì.

- Dù sao chuyện ở nước Trời cũng là chuyện xa vời, chúng ta đều đang sống ở nước Đất.

- Là sao mới được chứ?

- Anh thành kính tình yêu của em với anh hơn tất cả mọi thứ trên đời. Vì hạnh phúc của em anh có thể làm tất cả kể cả lăng vào chổ chết.

- Không phải chỉ vì em, công việc cứu nạn hằng ngày anh vẫn bơi vào ao xoáy.

Chàng hiểu là nàng đánh giá công việc bơi vào ao xoáy của chàng hơi cao. Thực ra, trên bãi biển, tất cả những người biết bơi, đều sẵn sàng lao xuống nước để cứu người bị nạn. Chàng hiểu là nàng chưa cảm hết nỗi sung sướng của chàng với tình yêu tưởng như đã chết, nay bổng hồi sinh dâng tặng chàng. Điều chàng chỉ mơ, nay bổng là thực. Chàng không thấy như mọi lần hiện ra gương mặt Chúa và lời kinh mà chàng đã thuộc nằn lòng từ nhỏ. Chàng trông thấy Đại, một người bạn bằng xương bằng thịt, một người bạn mà mà thoạt đầu chàng tưởng cách xa ngàn trùng không một phép thần gì liên kết họ được, người bạn là cộng sản, còn chàng là một sỹ quan trong quân đội ngụy. Thế mà anh bạn ấy đã làm tất cả những gì có thể làm được cho chàng. Chúa và kinh thánh răng dạy những điều lành. Nhưng phải cầu nguyện, còn khi nào đạt được điều lành thic chưa biết. Còn cách mạng, cũng nói những điều lành, nhưng họ làm ngay, điều tốt lành với sức lực con người hiện ra tức thời, cụ thể trong cuộc sống. Chàng định nói với nàng về những điều đó, nhưng chàng chưa diễn tả được, hơn nữa, chàng hiểu rằng nói như vậy rất có thể nàng sẽ xốc. Cũng như sự nàng mời chàng về căn nhà này cùng sống đời vợ chồng, chàng cũng xốc.

- Anh muốn rằng chúng ta cần có thời gian.

- Tùy anh.

- Bởi anh rất sợ anh sẽ làm em thất vọng

- Sao vậy?

- Đành là từ ngày ấy tới giờ, lòng anh chỉ nghĩ về em, chỉ nguyện cầu Chúa ban phước cho em, nhưng trong đời thật anh đã làm được cái gì cụ thể cho cái phước đó đâu.

- Em hiểu…

Nàng hiểu theo đúng nghĩa, chứ không phải sự đối đáp khách sáo. Chính nàng, nàng cũng đã làm điều gì để vun trồng cây phước đó đâu. Nàng đang cô đơn, nàng đang như người đàn bà khao khác hạnh phúc, bất chợt nàng gặp lại chàng…

Chàng chưa hiểu hết cõi lòng em đâu, nàng nghĩ, bởi em đã đi từ cõi chết về đây với chàng, em đã bị tước đoạt tất cả những gì mà bao năm em vun đắp, cho dù sự vun đắp đó chàng không mong muốn, chàng cứ muốn em quên đi, nhưng quên làm sao được. Em đã rũ sạch, rũ như rũ sự chết, trong tâm trí em, những tham muốn và những hình bóng đó đều đã chết, em chỉ còn chàng, giờ tới lúc em cầu nguyện Chúa mang phước lại cho chàng. Em xin được đền bù những tháng năm vì em mà chàng phải khổ.

Nàng lẩn quẩn rồi đó, chúng ta đang như người từ cõi tối ra cõi sáng, cứ nắm tay nhau, theo đường ấy mà đi. Nếu nàng cũng nghĩ như tôi, cũng coi việc chúng ta nắm tay nhau đi ra cõi sáng là hạnh phúc, thì chúng ta chẳng có chuyện gì phải lo lắng cả. Còn chuyện, tôi sẽ dọn tới ở cùng nàng hay dọn tới ở cùng tôi, đó chỉ là thỏa thuận làm quen dần với cuộc sống của nhau.

Chàng bổng đứng dậy, chàng không còn cái e dè xa lạ của buổi nào, chàng bước lại ngồi xuống bên nàng, kéo nàng lại gần mình, nàng đón nhận vòng tay chàng, ngã đầu vào vai chàng, nàng hiểu là mình không còn cô độc nữa. Cây hạnh phúc đã trồng và rễ đã bén vào đất.

---------------------------------
(1) Kinh thánh Tân ước.
(2) Kinh thánh Tân ước. Mathiơ, trang 39.

Chương 29
Quan điểm của người thanh tra
Tum đánh máy

Quỳnh lấy cây đàn ghi ta treo trên vách tường, đưa cho ba. Quỳnh biết ý rồi, những lúc ba ngồi thừ người, có nghĩa là một chuyện gì đó đang làm ba buồn hoặc phải suy nghĩ lung lắm, thì tốt hơn hết là cứ đưa cây đàn cho ba, tiếng đàng có thể làm cho gương mặt ba tươi tỉnh trở lại.

Như đón cây đàn nơi tay con gái, và kéo con ngồi xuống cạnh mình, anh xoa đầu con, mỉm cười. Quỳnh chớp ngay lấy cơ hội ba chợt vui mà hỏi cái điều mà từ sáng tới giờ Quỳnh cứ băn khoăn:

- Kế hoạch chiều nay sẽ không có gì thay đổi chứ ba?

Như trả lời lơ đãng:

- Có thể phải điều chỉnh lại một chút.

Quỳnh xụ mặt:

- Con biết mà… - Từ hai hôm nay Quỳnh cứ nghĩ tới kế hoạch tắm biển chiều nay và sướng mê. Tiếng là ở Vũng Tàu, nhưng Quỳnh còn nhỏ, hơn nữa công việc của ba lúc nào cũng ngập đầu, nên được đi tắm biển đối với Quỳnh vẫn là một mong ước. Cứ nghĩ tới lúc ngụp vào sóng, nằm trên phao bơi cho ba đẩy ra xa, mà ngắm bầu trời xanh. Thật chẳng có gì tuyệt vời hơn thế. Vậy mà ba lại quyết định sẽ không đi tắm biển nữa, Quỳnh đã nghe tiếng khóc dâng lên đến tận cổ, - Lúc nào ba cũng việc cớ công việc, - Chỉ nói được có thế là Quỳnh đã bậc khóc.

- Kìa con, - Tiếng khóc của Quỳnh làm cho Như bối rối thật sự, anh quay người lại, kéo con gái vào lòng, - Ba chỉ nói điều chỉnh lại một chút thôi mà, con đã lớn rồi, không nên khóc,

Quỳnh vẫn tấm tức:

- Con… con…

- Con nín đi, dù thế nào đi nữa chiều nay chúng ta cũng đi tắm biển.

- Thôi mà, nếu ba bận công việc thì chủ nhật sau.

Như nháy nháy mắt với con:

- Hình như con rủ cả cô Lan nữa phải không?

- Có cô Lan ba sẽ cảm thấy vui hơn.

- Ba đã nói với con rồi, cô Lan với ba chỉ là bạn, cô cũng rất bận công việc, vì thế không nên làm phiền cổ.

Quỳnh cười hóm:

- Ba lúc nào cũng nói với con như vậy, nhưng hôm rồi ngủ trưa con nghe ba mớ, ba gọi tên cô Lan…

Như bậc cười:

- Trời ơi, con gái tôi bịa chuyện tài quá.

Như búng ngón tay vào dây đàn, lập tức những thanh âm trỗi lên, hai cha con cùng hát, bài hát này Như tự sáng tác và tự trình diễn trong gia đình cha con cùng thưởng thức. Lời bài hát có đoạn:

Nàng tiên biển ơi, sao nàng chưa thức dậy
Giấc ngủ ngàn năm trong sóng vỗ êm đềm?
Thức dậy nàng ơi những mũi khoan gõ cửa
Chúng tôi chờ ngọn lửa ánh mắt nàng
Thức dậy đi, nàng tiên biển ơi, nàng tiên biển ơi…

Lan từ ngoài vào, cô hát hòa vào câu cuối rất tự nhiên. Tiếng hát của cô quyện vào giọng hát của cha con Quỳnh. Nhưng Quỳnh đã chẳng hát lên được câu nào, và tất nhiên, tiếng ghi ta cũng ngưng lại.

- Cô Lan, - Quỳnh chạy ôm Lan,

Lan tươi cười, hôm nay cô đánh phấn hơi đậm, vì thế nom cô trắng hơn, thêm vào chiếc áo sư mi ca rô may khá mốt, khiến người ngoài nhìn cô với cảm giác hội hè.

- Cô tới theo tiếng gọi của âm nhạc đó nghe.

- Nếu vậy thì nàng tiên biển sẽ thức dậy, Như nói tếu và cây đàn ghi ta lại vang lên. Cả gian phòng đầu ắp tiếng hát của họ.

Thức dậy nàng tiên ơi, những mũi khoan gõ cửa
Chúng tôi chờ ngọn lửa ánh mắt nàng.
Thức dậy đi, nàng tiên biển ơi, nàng tiên biển ơi…

Như vẫn nói với con gái: Con cứ tin đi, tiếng hát của cha con mình sẽ lan ra khơi theo sóng biển và cho dù có ngủ say cách mấy, nàng tiên biển cũng phải nghe thấy. Con có biết vì sao kêu bằng nàng tiên biển không? Dầu khí đấy con ạ. Và giờ đây, ai bảo rằng tiếng hát của họ, ít nhất cũng ba giọng, lại không bay trong gió lan theo sóng mà ra tít trùng khơi đi đánh thức nàng tiên biển.

Tấn không muốn phá ngang khúc hát vui của họ, anh tựa cửa, lắng nghe. Mãi khi tiếng hát lặng, rồi dứt, anh mới như một thính giả nhiệt tình, bừng tỉnh, hai tay vỗ vào nhau rất dòn, giọng nói thật sảng khoái, chân tình:

- Một ban nhạc dầu khí rất tuyệt.

- Anh Tấn, tôi cứ nghĩ là anh không tới, - Khi nãy gặp Tấn ngoài đường, họ chỉ mới gật đầu chào nhau.

Tấn cười:

- Sao lại không tới? Hôm chia tay, tôi về lại tổng cục, anh đã đối xử với tôi rất nghĩa tình, lẽ nào, bây giờ trở lại đây, tôi lại không tới thăm anh, con người ta sống phải có đạo lý chứ.

Như gật gù, anh khẽ nói nhỏ với con gái:

- Pha dùm ba mấy ly cà phê.

Lan đã đứng dậy đỡ lời Quỳnh:

- Để em giúp cháu.

Hai cô cháu nắm tay nhau vào nhà trong. Việc Trần Đình Tấn trở lại Vũng Tàu, lại làm trưởng đoàn thanh tra, thật sự có gây cho Lan một nỗi băn khoăn lớn. Gì thì gì, việc cấp trên cử Tấn là trưởng đoàn thanh tra là cô không chịu. Tấn đã bị cách chức giám đốc xí nghiệp xây dựng, xin trở lại làm chuyên viên kinh tế cho Tổng cục, tất nhiên anh ta sẵn có thành kiến với công ty, vậy mà chẳng hiểu sao, cấp trên lại cử anh ta làm trưởng đoàn thanh tra. Trước đây, cô không hề có ác cảm với Tấn, nhưng lần trở lại này của anh, làm cô khó chịu. Cô hình dung cái mũi của ảnh sẽ dí vào mọi nơi, mọi chốn, và ảnh sẽ làm cho mọi việc rối mù lên. Quỳnh tuyệt nhiên không hề biết chuyện đó, bé chỉ cảm thấy hai tay Lan mở nắp hội cà phê mà cũng lóng ngóng. Lan đang cố căng tai, nghe hai người đàn ông đang nói chuyện ngoài kia. Tò mò là thói xấu, nhưng trong trường hợp này cô tự cho mình cái quyền phải tò mò, phải biết. Tiếng hai người đàn ông đang qua lại với nhau điềm tĩnh, nhưng có cái gì đó thủ thế.

Như: Hồi hai đứa mình tới đây, chúng mình cùng một phía, còn bây giờ chúng ta ở hai phía khác nhau.

Tấn: Đúng. Nhưng tình cảm giữa tôi với anh thì vẫn chỉ là một. Tôi đi thanh tra người ta chứ không phải thanh tra anh.

Như: Không có người ta nào ở cái công ty này cả, mà tất cả đều là chúng tôi. Tôi đã nghe anh chất vấn ban giám đốc, qua những lời chất vấn đó, tôi hiểu là anh đánh giá tình trạng quản lý kinh tế của chúng tôi ở đây là tình trạng quản lý tư bản chủ nghĩa.

Tấn: Đó là một sự thực.

Như: Nhà nước giao nhiệm vụ phục vụ dầu khí cho công ty với số vốn ban đầu vổn vẹn gần hai chục ngàn đồng… Từ đó tới nay mới mấy năm mà chúng tôi đã xây dựng được cơ ngơi như ngày hôm nay. Tại sao anh lại không nghĩ tới tính hiệu quả của công tác quản lý?

Tấn: Vấn đề là ở chổ đó. Ai cho phép các anh thành lập nguồn vốn tự tạo? Mà ở đâu ra nguồn vốn đó mới được chứ? Các anh liên doanh, liên kết, tổ chức xuất nhập khẩu, các anh cho tư nhân đấu thầu, các anh tổ chức các ổ tri hoan cho bọn giàu sang mới ngay trong khách sạn, các anh đề bạc cán bộ, thu nhận người có tỳ vết dưới chế độ cũ… Nói chung, trên mọi phương diện, các anh đều đã xử sự như trong chế độ tư bản. Làm ăn theo kiểu đó, không ai lạ gì, nhưng nhà nước xã hội chủ nghĩa không cho phép.

Như: (Cười nhạt) Chúng ta nói mãi về chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, nhưng mình hỏi thiệt nhé, ngoài những cái tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội, cậu có nhận thấy cái chưa hoàn chỉnh của cơ chế đó chưa?

Tấn: Cậu nói cái gì? Chủ nghĩa xã hội có những cái dở hả?

Như: Mình chỉ nói cái chưa hoàn chỉnh thôi.

Tấn: Thí dụ coi.

Như: Nhiều đó. Thí dụ như kẻ chẳng làm gì, suốt ngày chỉ lo bới móc công việc của người khác, vậy mà vẫn hưởng mọi chế độ như người làm việc, thậm chí còn hưởng cao hơn.

Tấn: Cứ cho là như vậy đi, nhưng điều đó không phải là bản chất của chủ nghĩa xã hội.

Như: Và chủ nghĩa tư bản dưới mắt cậu chắc toàn điều xấu xa, nhơ bẩn.

Tấn: Tất nhiên.

Như: Mình không nghĩ cực đoan như vậy. Mình nghĩ chúng ta cần học tập cách làm ăn của chủ nghĩa tư bản, cần phải nghiên cứu họ.

Tấn: Ví dụ?

Như: Người công nhân cần phải làm việc đúng giờ, đấy là mình đơn cử một ví dụ nhỏ, hôm nay anh tới trể năm phút, ghi lại, và tới lần thứ ba chủ mời lên và cho thôi việc. Còn ta, trễ năm phút, thậm chí trễ cả ngày cũng chỉ giao công đoàn nhắc nhở.

Tấn: Cậu vẫn là đảng viên đấy chứ?

Như: Phó bí thư chi bộ.

Tấn: Nếu vậy tốt hơn hết cậu nên viết đơn xin ra khỏi Đảng. Mình sẽ giúp cậu chuyện đó, bởi cậu đã nhầm lẫn quá nghiêm trọng những quan niệm cơ bản mà mỗi người đảng viên phải có.

Như: (Cười) Đấy cũng là cái chưa hoàn chỉnh chủ nghĩa xã hội đó. Mình nghĩ trong lòng sao, mình nói vậy, thì cậu bảo mình nên ra khỏi Đảng, còn cậu, mình cam đoan là trong bụng cậu cũng nghĩ như mình, chỉ có một điều cậu không dám nói ra, cậu coi việc nghĩ một đàng, nói một nẻo như là một thói quen…

Tấn: Sao, cái gì?

Như: (Không chú ý tới thái độ của Tấn) Người giám đốc trong chế độ tư bản không cần phải nói dối về tình trạng sản xuất của xí nghiệp họ, bởi nói dối tức là họ tự lừa dối chính họ và họ dẫn tới bị phá sản, còn người giám đốc kém cỏi trong chủ nghĩa xã hội thì có quyền lừa dối cấp trên, có quyền báo cáo láo, có quyền xin sỏ điều chỉnh kế hoạch, mặc cho xí nghiệp mình ra sao thì ra, nhà nước cứ việc bù lỗ và mình tiếp tục được tăng lương, được đề bạc, được huân chương…

Tấn: Tôi lưu ý sự sa đọa về tinh thần của cậu. (Đứng dậy, đi đi, lại lại) Dù sao thì các cậu không thể lái mình sang hướng khác, các cậu đã vi phạm hàng loạt nguyên tắt quản lý kinh tế xã hội chủ nghĩa.

Như: Xin anh đừng đem nhà nước xã hội chủ nghĩa vào chuyện này.

Tấn: Vậy thì là cái gì?

Như: Là sự vận dụng sáng tạo, mạnh dạng các đường lối nghị quyết của Đảng và Nhà nước trong công tác quản lý kinh tế, phù hợp với từng hoàn cảnh, từng giai đoạn. Và điều quan trọng hơn hết là tính hiệu quả của công tác quản lý sáng tạo đó.

Tấn: (cười khẩy) Hơi nhiều nhân danh đấy. Nhân danh nào cũng có vẽ đẹp đẽ, nhưng thực chất là gì? Các anh được giao nhiệm vụ phục vụ, vậy mà các anh đi lạc đường, nói cách khác là các anh đá lộn sân. Việc xây dựng cơ bản là của xây lắp, việc xuất nhập khẩu là của ngoại thương, việc chăn nuôi là của nông nghiệp, việc buôn bán là của thương nghiệp… Đàng này, cái gì các anh cũng mở, cũng làm. Các anh bao sân.

Như: Nhưng tôi hỏi anh, nếu chúng tôi không tự làm những việc đó thì lấy đâu ra nhà cho chuyên gia bạn và ta ở để khai thác dầu, miếng cơm của họ ai lo, các trang thiết bị ai làm. Anh sẽ lại nói là chúng tôi phải chờ chứ gì?

Tấn: Dù sao các thể chế của nhà nước cũng phải thi hành nghiêm nhặt.

Như: Tôi hỏi anh, nếu giặc ngoại xâm tấn công, chúng tôi có được phép cầm vũ khí không? Chúng tôi chỉ là đơn vị phục vụ không có quyền cầm súng.

Tấn: (Gắt to) Đó lại là chuyện khác.

Như: Không có gì khác cả. Đảng không ngăn cấm chúng ta vận dụng sáng tạo các chủ trương, chính sách.

Tấn: (Cười) Cậu đừng lan man. Mình hỏi thực nghe, các vụ việc mình vừa nêu, có cái gì liên quan tới cậu không để khi kiểm tra mình còn gỡ cho.

Tấn: Cảm ơn anh, tôi dính dáng vào tất cả các chuyện đó.

Tấn: Cậu nói sao? Chính cậu dính dáng vào các chuyện liên doanh, liên kết, xuất nhập khẩu?

Như: Chúng tôi cùng đề xuất và cùng thi hành.

Tấn: Như vậy thì kẹt cho mình quá, mình chẳng phải biết phải gỡ cho cậu thế nào.

Như: Tại sao lại phải gỡ, tôi có yêu cầu anh đâu. Mà chính tôi lại muốn anh lăn vào các vụ việc đó để làm sáng tỏ ra. Tôi nói thiệt nhé, anh là một chuyên gia kinh tế nhưng sách vở và bảo thủ. Thế giới người ta tiến ầm ầm, còn anh vẫn đóng kín cửa để chiêm nghiệm mấy cuốn sách cũ.

Tấn: (Quát) Cậu dám nói tôi như vậy hả?

Như: Các cơ quan kinh tế Nhà nước còn tiếp tục sử dụng các anh như những cố vấn thì nền kinh tế của nhà nước chẳng biết tới khi nào mới khá lên được. Anh đừng đóng cửa nữa, hãy mở toan cửa ra thế giới bên ngoài để xem người ta làm ăn ra sao thì biết.

Tấn: (Nghiến răng) Cậu bậy, cậu mất phương hướng, để rồi tôi sẽ cho các người biết các người đã làm ăn sai trái như thế nào. (Giận dữ bỏ ra).

Lan giật thót người, mấy ly cà phê có lẽ đã nguội. Lan lúng túng, quay lại, thì bắt gặp cặp mắt ngơ ngác của đang nhìn mình. Lan muốn chữa ngượng: tại sao cà phê được rồi cháu không nói với cô. Nhưng Lan không đủ can đảm để nói với Quỳnh câu đó. Còn Quỳnh, thực ra đã mấy lần níu vào quần cô, ra hiệu cho cô, nhưng cô như không biết chuyện gì, hai tai cứ dỏng ngược như tai thỏ. Quỳnh biết là cô đang nghe chuyện của ba ngoài phòng khách, mà chừng như câu chuyện có vẻ nghiêm trọng lắm.


Lan bưng cà phê ra và buộc phải thú nhận với Như:

- Thấy các anh gay gắt quá, em và cháu sợ làm phiền quên cả mang cà phê ra.

Giọng Như như lạc đi, chưa lấy lại được sự bình tĩnh thường ngày:

- Cứ để cho anh ta thanh tra. Cái đúng không thể bị lăng mạ, bôi nhọ… - Và anh bổng sực nhớ ra là mình nói chuyện đó lúc này làm gì, mắt của Quỳnh như đôi mắt bồ câu đang chằm chằm nhìn anh, - Sao, con gái ba, ta chuẩn bị đi biển chứ?

Quỳnh ngoẹo cổ bắt chước cách nói của người lớn:

- Tình hình nghiêm trọng như vậy mà ba vẫn quyết định đi biển sao?

Như bậc cười:

- Chẳng có gì quan trọng cả. Hôm nay nắng thế này biển đẹp lắm.

- Ba tuyệt quá, có cần mang phao bơi không ba?

- Có, mượn thêm lối xóm một phao nữa nghe con. Cô Lan của con cũng không biết bơi đâu.

Quỳnh dạ một tiếng rõ to rồi chạy vụt vào trong. Lan chưa kịp một câu từ chối khách sáo, Như không muốn nghe lời từ chối ấy:

- Cô cùng đi với ba con tôi cho vui. Tội nghiệp nó, nó chỉ ao ước được sống với cả cha lẫn mẹ.

Lan chỉ khẽ gật đầu, sao cô thương người đàn ông này và con gái anh ta đến thế.

Chương 30
Những tư duy lớn gặp nhau
Tum đánh máy

Mình đã cư xử có điều gì không phải với anh ấy? Tại sao anh ấy lại ra đi đột ngọt như thế? Ảnh chẳng thèm nói hé cho mình biết điều gì? Chiều hôm qua còn đi tắm biển với nhau. Sáng nay mình đi làm qua khu tập thể, định mang vào cho hai cha con mỗi người một gói xôi. Ảnh đã biến rồi, chỉ còn bé Quỳnh. Bé đưa cho Lan mảnh giấy trên đó có viết vài dòng cho cô: Nếu anh Tư có hỏi thì nói dùm tôi có việc phải đi Sài Gòn gấp. Như. Vỏn vẹn chỉ có máy chữ, Lan cố moi thêm đôi điều ở Quỳnh, chỉ thấy cháu kể: Chiều qua, sau khi đi tắm biển về, ba cháu cứ ngồi thẩn thờ một mình ngoài hiên, cháu nói ba cháu đàn, ba cháu lắc đầu, mời ba cháu ăn cơm, ba cháu sợ cháu buồn, nên rang ăn cũng chỉ được nửa chén. Cháu sợ ba cháu cháu ốm, định đi nấu cháom ba cháu xoa đầu và yêu cầu cháu cho ba được ngồi yên một mình. Cả đêm ba cháu trằn trọc. Có một lần cháu nghe ba tự nhiên nói một mình: Ông ta đã đâm sau lưng chiến sĩ. Thế rồi mới bốn giờ sang ba cháu đã kêu cháu dậy, nói cần phải đi Sài Gòn gấp, ba cho cháu ít tiền để mua thức ăn, rồi đi…

Chiều hôm qua, lúc ở ngoài bãi tắm, ảnh còn vui là thế. Ảnh đặt bé Quỳnh nằm trên phao bơi, tự mình đẩy phao cho cháu ra xa bờ, mình ôm một chiếc phao khác cũng ra theo. Khi tới sát bên ảnh, mình hỏi nhỏ cố gợi lại câu chuyện tranh cải giữa ảnh với Tấn:

- Em không dè anh Tấn lại gay gắt với anh như thế.

Ảnh cười:

- Nhắc tới thằng cha bảo hoang hơn vua vào lúc này sẻ hỏng cả tắm biển thú bị của chúng ta.

Mình ngây thơ tưởng rằng ảnh đã hoàn toàn quên câu chuyện bực mình đó. Miệng ảnh thì cười, có thể nói cười rất tươi, nhưng hai mắt ảnh thì buồn. Tại sao lúc ấy mình không nhận ra nỗi buồn hay là sự bực mình chứa đầu trong đôi mắt ấy.

Lúc cùng nằm trên cát, sát mét nước. Mình thấy ảnh đờ đẫn, mình ngốc quá, chẳng biết chia xẻ nỗi buồn với ảnh, mà cứ đùa nghịch với nước, lại còn muốn ảnh chiều mình nữa mới khổ chứ. Cũmg may nhỏ Quỳnh cầm một nắm ốc mầu trong tay, gương mặt vui thật sự, nó vừi chại lại vừa reo lên: “Ba ơi, coi này, những con ốc đủ mầu, đẹp dễ sự, con xin tặng ba một nửa, tặng cô Lan một nửa! Nói rồi nó bắt mỗi người xòe một bàn tay để những con ốc màu vào trong đó. Mình nói với nó: “Cảm ơn cháu”. Còn ảnh vẫn im lặng, mắt làm như nhìn những con ốc mầu, mà trí tưởng đang bay tận đâu đâu. Nhỏ Quỳnh lại nói: “Ba à, thế nào con cũng bắt được một chú dã tràng”. Như vẫn im lặng. Mình phải nói xen vào: “Nó chạy trốn lẹ lắm phải không?” – “Dạ, nó lủi lẹ lắm, nhưng nhất định con phải bắt được một chú.” – Nói rồi nó đứng dậy chạy ra bãi cát, nó đi tìm con dã tràng của nó. Như nhìn theo con, giọng nói bổng tha thiết: “Tội nghiệp con nhỏ, nó cô độc quá, tôi thì đi công tác suốt ngày, suốt tháng”. Mình đáp lại bâng quơ: “Con nhỏ rất dể thương, làm bạn với nó em cảm thấy trẻ lại”. Anh bỗng cười, lần này hai vầng tráng không còn nhăn nữa, và ánh mắt cũng bay mất sự âm u: “Trẻ nít lại thì đúng hơn”. Mình không chịu, cãi lại: “Đúng, còn anh, sống với con hoài mà càng ngày càng già khằng”. Như vẫn cái giọng nghịch ngợm ấy: “Tôi già lắm sao?”. Thực ra ảnh chẳng già so với tuổi của ảnh, nhưng mình cứ chọc: “Bộ anh thấy mình trẻ? Tính tình lúc nào cũng khó khăn, mặt mũi lúc nào cũng nghiêm trọng”. Anh bỗng nhìn mình rất sâu, cái nhìn như hút chặt lấy mình: “Tôi mà khó khăn, chứ không phải Lan khó khăn với tôi”. Mình tránh cái nhìn ấy, đứng vụt dậy: “Em… không biết”. Rồi mình chạy rất nhanh xuống nước. mình nghe thấy tiếng chân anh chạy theo sau, vừa chạy vừi gọi với: “Cẩn thận đấy, em…” Mình cứ chạy, ảnh cứ đuổi, tất nhiên chỉ chừng vài chục bước, nước chỉ mới kịp bắn tung lên ngang người mình, thì tay ảnh đã nắm được tay mình, ảnh kéo mình giật lại, mình lỡ đà, ngã vào vòng tay ảnh, một con sóng từ ngoài xô mạnh vào, hai đứa cùng ngã chúi xuống sóng. Lúc con sóng trào qua, mình đứng dậy, thì sáp bên mình là anh ấy, ôi sao mình cảm thấy hai đứa gần gũi với nhau đến thế…

Vậy mà ảnh ra đi không nói cho mình biết nguyên do. Mình chẳng hiểu ảnh nghĩ về mình như thế nào mà lại hành động một cách xa lạ như thế.

Tư Lịch bước vào, cắt ngang dòng tư duy vơ vẫn của Lan.

- Cháu điện thoại cho Như nói lên chú gặp

Mệnh lệnh đó của Tư Lịch khiến Lan bối rốn thật sự. Từ sáng tới giờ, Lan cố không gặp Tư Lịch, bởi nếu gặp ổng, chắc chắn Lan phải nói điều Như nhờ cô, rồi sau đó, cô biết giải thích với ổng thế nào về hành động của Như. Bây giờ rõ ràng là không thể dấu được rồi.

- Thưa chú, ảnh nhờ cháu nói lại với chú ảnh xin vắng mặt vài bữa.

- Có chuyện gì vậy?

- Thưa chú, cháu không rõ, ảnh chỉ viết thư nhắn lại như vậy.

- Tụi bay giận nhau hả?

Lan kể cho ông già nghe mọi chuyện, không sót một chi tiết nào. Nghe xong ông già hỏi:

- Cháu thử đoán coi nó đi đâu?

- Theo cháu, ảnh đi Sài Gòn,

- Rồi sau nữa đi đâu?

- Thưa, cháu không biết.

- Thằng đó nhất định ra Hà Nội, nó đi tìm Năm Lê.

- Sao chú biết?

- Nó sẻ chất vấn Năm Lê vì sao cử đoàn thanh tra vào đây. Nó nghĩ là Năm Lê đâm sau lưng chiến sĩ.

- Trời ơi, tại sao ảnh lại nghĩ bậy bạ cho chú Năm như vậy mới được chứ.

- Thằng vậy mà chưa đủ khôn. Bây giờ thế này, cháu đăng kí nói chuyện điện thoại với chú Năm, nếu gặp nó ở đó thì nói lệnh của chú phải về ngay. Nếu nó chưa ra tới nơi, thì nhờ chú Năm nói lại với nó như thế. Chú không hiểu tại sao nó lại hốt hoảng việc thanh tra? Nó chưa đủ tự tin vào công việc mình làm. Bậy thiệt.

- Vậy mà cháu lại nghĩ là ảnh giận cháu.

- Tính khí thằng đó như vậy cũng là bất thường, có chịu được, thì hẵng nhận lời lấy nó nghe con.

- Tư lịch vừa nói vừa cười, rồi lặng lẽ trở lại bàn làm việc của mình.

Lan nối được điện thoại với Năm Lê. Không có ảnh, Lan dặn hờ chú Năm, nếu ảnh tớn thì nói chú Tư kêu vế gấp. Lan chỉ nghe đầu dây, chú Năm cười khà khà. Lan không hiểu hết nghĩa của tiếng cười đó.

Năm Lê đang cuộc họp khối xây dựng cơ bản của Tổng cục. Cuộc họp kéo dài tới năm giờ chiều. Anh về nhà thì trời sâm sẩm tối. Ngày mùa đông ngắn là vậy. Vừa tới đầu cầu thang, anh đã thấy có người đứng đợi trước nhà mình. Anh nhận ngay ra Như.

Anh mở cửa cho Như vào phòng. Như chưa kịp định thần ngồi xuống ghế, giọng anh đã vang lên:

- Cậu cừ thật, mới hôm qua còn tắm biển với bồ ở Vũng Tàu mà bây giờ đã ngồi ở đây rồi. Vé máy bay chợ đen hả?

- Em cứ vào đại sân bay, hy vọng xuất vé dư.

- Nào, cậu chất vấn tôi thì chất vấn đi. Tôi là một thành viên trong ban lãnh đạo Tổng cục tán thành cử đoàn thanh tra vào công ty các cậu đó. Sao, cậu im lặng à. Cậu bị tôi ra chiêu trước phải không? Tôi thật bất ngờ vì cậu. Tôi cứ nghĩ cậu là một người tự tin vào công việc của mình.

- Thưa anh Năm, nhưng anh nghĩ công việc ở trỏng đang ngon trớn, một mô hình quản lý đang hình thành, hiệu quả kinh tế đang kích lệ mọi người cống hiến, vậy mà tiến hành thanh tra, anh em bất bình.

- Anh em là ai mới được chứ? Anh em là cá nhân cậu phải không? Các cậu hiểu nghĩa chữ thanh tra hẹp quá, các cậu đồng nghĩa chữ thanh tra với việc ngưng trệ, việc phê phán, kể cả việc kỷ luật và bắt tù, nhưng cái vế quan trọng nhất là thanh tra để kết luận, để khẳn định những việc làm đúng, thì các cậu lại không nghĩ tới. công ty các cậu đã làm được nhiều việc nhiều vượt quá khả năng của nó, cái mà các cậu gọi là mô hình quản lý kinh tế mới ấy mà, bây giờ thanh tra để xác định cái đúng của các cậu, để nhân điển hình cho các nơi học tập thì các cậu lại quýnh lên.

- Nhưng trưởng đoàn thanh tra lại là Trần Đình Tấn.

- Tôi thì lại muốn ngay đến cả người bảo thủ nhất, sách vở nhất, thậm chí thành kiến nhất đối với công ty các cậu cũng phải công nhận một thực tế khách quan.

- Thưa…

- Cậu nghe tôi hỏi đây, trước khi vào đây cậu đã xin ý kiến anh Tư Lịch chưa?

- Dạ, em…

- Nếu cậu xin ý kiến anh Tư Lịch thì chính cậu sẽ nghe anh Tư nói những điều như tôi vừa nói với cậu. Tôi tuy ở xa Vũng Tàu, nhưng lúc nào cũng như đang có mặt bên các cậu. Tôi theo dõi từng bước trưởng thành của các cậu, tôi hiểu và tin Tư Lịch như tin chính bản thân của mình. Bây giờ thế nàu, cậu ở đây ăn cơm với tôi, ngủ lại với tôi một tối, rồi sáng mai phải đăng ký máy bay về ngay trong đó. Nhớ gọi điện thoại báo tin cho con Lan ngay.

Năm Lê nói xong, lẳng lặng bỏ vào nhà tắm.

Như chẳng còn hiểu mình như thế nào, chỉ mới mấy điều Năm Lê vừa nói đã tiêu tan tất cả những hoạch định, những lời lẽ mà anh trù tính suốt đêm qua, suốt thời gian ngồi trên máy bay về đây, để nói với Năm Lê. Anh cảm thấy tư duy của mình bổng dưng thô thiển, thấp kém. Nói cách khác, là mình còn ngây thơ quá. Anh tự cười. Ngồi xuống bên máy điện thoại anh xin nói chuyện với Vũng tàu. Thật may, đầu dây bên kia vang lên giọng nói của Lan. Trời ơi, sao giờ này cô ấy vẫn ngồi bên máy điện thoại. Cổ chờ đợi cái gì, chờ đợi ai. Anh chỉ vừa nói: Ai ở đầu dây. Đã nghe tiếng Lan, mừng: Em Lan đây… Thế rồi lặng đi. Hình như cổ đang che người, bịt tay vào ống nghe, cổ khóc. Anh muốn bay về ngay bên cổ, ôm lấy cổ và hôn lên những giọt nước mắt đó. Nhưng anh không thể, anh chỉ báo khô khốc là sáng mai anh sẽ bay về và bằng giờ này ngày mai sẽ có mặt ở Vũng Tàu.

Lúc đưa chân anh ra ôtô sang sân bay, Năm Lê còn dặn anh về nói với Tư Lịch: Phải tạo tất cả mọi điều kiện giúp đỡ đoàn thanh tra hoàng thành nhiệm vụ. Khi đã ngồi trên máy bay, anh mới tự mình kiểm điểm lại mọi chuyện. Gương mặt Năm Lê, gương mặt Tư Lịch, hiện ra trong trí óc anh. Phải chi trước lúc vội vàng ra đi, anh hỏi ý kiến tư Lịch, thì mọi chuyện đã sáng như ban ngày. Kỳ lạ thật, hai người bạn già, dù ở rất xa nhau, mà sao tư duy của họ lúc nào cũng bên nhau, cũng như là một, đúng là những tư duy lớn, những tư duy chân chính bao giờ cũng gặp nhau. Chen vào giữa gương mặt Tư Lịch và Năm Lê là gương mặt Lan và Quỳnh. Anh sẽ nói gì với Lan đây? Sao anh trẻ con và kênh kiệu đến thế, lẽ ra anh phải nói với Lan: Lan ơi, anh không thể sống thiếu em được, em có bằng lòng làm vợ anh không? Sao anh chưa tự thú sớm hơn, Quỳnh cũng đã tố cáo sự chống đỡ yếu ớt của anh, chẳng phải anh đã mớ gọi tên Lan trong giấc ngủ. Lần này gặp Lan, gặp Quỳnh anh sẽ nói tất cả. Lại hiện lên gương mặt Tấn, Trần Đình Tấn, cứ để cho anh ta thanh tra, anh ta kết luận, nếu anh ta là người có lương tâm, thì anh ta phải tự trung thực với chính mình. Như thầm cười. Hai đêm mất ngủ, anh mệt quá, thiếp vào giấc ngủ không hay. Đúng vào lúc anh đang mơ thấy Lan, thì cũng là lúc người chiêu đãi viên nói nhỏ bên tai anh: Mời quý khách dùng điểm tâm. Anh bừng mắt tỉnh dậy, tiếc giấc ngủ, nhưng không thể ngủ tiếp, và tất nhiên không thể nào mơ thấy Lan đang vuốt rất nhẹ đôi tay mềm trên má mình được.