46- Trừng phạt một người răn đe trăm người
Chúng ta thường nói phải nắm điển hình, lấy điểm mang theo diện đẩy mạnh toàn diện.
Thực ra, người xưa cũng biết những điều này, hơn nữa trong tiến trình lịch sử mấy ngàn năm, họ làm được tương đối thành công.
Ví như:
Năm 271 trước CN, Triệu Xa nhậm chức lại bộ Điền đó là một chức quan nhỏ thu thuế ruộng đất.
Ông ta đến nhà Bình Nguyên quân thu thuế, nhưng nhà Bình Nguyên quân không chịu nạp thuế. Lúc đó Quốc vương nước Triệu là Triệu Huệ Văn vương, Bình Nguyên quân Triệu Thắng chính là em trai của ông ta, mà bản thân ông lại là Tướng Quốc.
Trong nước ông có ấp phong rất lớn, ruộng liền bờ, đại quản gia thay ông quản lý điền trang các nơi đã có tới 9 người, tiểu quản gia thì không biết mấy mà kể.
Mấy đại quản gia này đã dựa vào quyền thế của Bình Nguyên quân, từ chỗ không chịu giao nạp thuế ruộng đất cho quốc gia nghiêm chỉnh, mà còn "cáo mượn oai hổ" làm hại dân chúng.
Việc này đã khiến cho trên làm dưới làm theo, hành vi tồi tệ của họ đã ảnh hưởng đến các quý tộc và quan viên khác đều không chịu giao nạp thuế ruộng đất theo quy định.
Triệu Xa một mực chờ đợi đến thời gian phải hoàn thành thuế theo quy định, cũng không thấy mấy vị quản gia này động tĩnh gì, liền sai người đến đốc thúc, lại từng người một vẫn trở về tay không, thậm chí còn không gặp được mặt các quản gia nữa.
Do vậy, Triệu Xa quyết đoán kịp thời, lập tức phái một đội dũng sĩ bắt hết thảy 9 vị quản gia giết chết, gây nên chấn động rất lớn.
Triệu Xa lúc đó ở nước Triệu không có địa vị và danh tiếng gì, chỉ chẳng qua là một vị quan nhỏ thu thuế ruộng đất. Mà Bình Nguyen quân Triệu Thắng, lại không những là em trai của Triệu Huệ Văn vương, lại đã từng ba lần làm Tướng quốc nước Triệu.
Khi đó, ông cùng với Mạnh Thường quân của nước Tế, Tín Lăng quân của nước Ngụy và Xuân Thân quân của nước Sở hợp thành cái tên "Tứ Quân" là một trong bốn công tử nổi tiếng thời Chiến quốc.
Ông giàu có nhất thiên hạ, nuôi ba ngàn kẻ sĩ, giao du rộng rãi, môn khách đầy nhà, lại thân với hiệp sĩ, không những thanh danh hiển hách ở nước Triệu, là đại quý tộc, đại hào kiệt người người ngưỡng mộ, chính là cũng có danh vọng rất cao trong các nước chư hầu, được công nhận là nhà chính trị hàng đầu.
Ông có ấp phong rất lớn, nhưng 9 người đại quản gia của ông cậy thế không nạp thuế, bởi vì Bình Nguyên quân là thân tộc của Triệu vương, là Tướng quốc đường triều, ai dám làm gì ông? Huống chi một viên quan nhỏ bộ Điền, địa vị thấp hèn vừa mới nhậm chức? Họ căn bản không thèm để ý đến Triệu Xa, bề ngoài ầm à ầm ừ vài câu, trong lòng rất khinh thường Triệu Xa.
Lại còn cảm thấy Triệu Xa mới nhậm chức, chưa thông việc đời, chính là "quan mới nhận chức chỉ ba bó đuốc" cũng phải tìm đúng chỗ mới dám đốt lửa, đâu dám làm gì Bình Nguyên quân? Nhưng Triệu Xa cho rằng mình là viên quan đảm nhận việc thu thuế ruộng đất của quốc gia, ấp phong của Bình Nguyên quân lớn, thuế ruộng đất đương nhiên là nhiều, lại không chịu nạp, người trên làm kẻ dưới bắt chước, các quý tộc và quan viên khác cũng ít nạp, hoặc không nạp, ông ta không tuân theo pháp luật, phụng sự việc công, người khác ắt sẽ bắt chước, đây đích thực là một việc lớn có quan hệ đến sự hưng suy tồn vong của nước Triệu.
Cho nên Triệu Xa muốn chỉnh đốn thuế ruộng đất của quốc gia, giải quyết tệ nạn này ắt sẽ phải bắt đầu giơ đao lên từ nhà Bình Nguyên quân, mới đủ gây được tác dụng "giết gà dọa khỉ", giết một người răn trăm người.
Cho nên ông kiên quyết bắt 9 đại quản gia của Bình Nguyên quân dựa thế lừa người, từ chối không theo pháp luật về, với tư thế nhanh như chớp giật đã chém đầu họ.
Khi Bình Nguyên quân biết được 9 người đại quản gia của ông bị Triệu Xa giết chết, đương nhiên đùng đùng nổi giận, lập tức sai người bắt Triệu Xa, chuẩn bị giết Triệu Xa để trả thù cho các quản gia.
Sau khi Triệu Xa bị bắt đến Tướng phủ, mặc cho Triệu Thắng chửi mắng, uy hiếp, mặt không hề biến sắc, không chút sợ sệt, điềm tĩnh thản nhiên như không.
Việc này ngược lại gây được sự chú ý của Triệu Thắng, khiến cho Bình Nguyên quân Triệu Thắng tự cho mình là hào kiệt nhân nghĩa không thể không ngầm khâm phục. Do đó đã nói với thái độ hòa hoãn: "Khanh dựa vào cái gì dám cả gan không thông qua ta, đã giết chết các quản gia của ta?"
Triệu Xa bình tĩnh nói: "Xin đại nhân nghĩ lại xem, Ngài ở nước Triệu địa vị cao nhất, được tôn kính nhất. Nhưng, các quản gia của Ngài dẫn đầu chống nạp thuế ruộng đất, cứ như vậy thì nhiều người có quyền có thế đều bắt chước không nạp thuế ruộng đất. Mà ruộng đất của các ngài lại rất nhiều, đều không nạp thuế ruộng đất, thì quốc gia làm thế nào? Nạp thuế là pháp lệnh của quốc gia, nếu như thần đối với việc vi phạm pháp luật nghiêm trọng như thế trên Tướng phủ, bỏ mặc không quản lý, điều này ắt sẽ làm suy yếu và phá hoại pháp lệnh của quốc gia; pháp luật lỏng lẻo, quốc gia ắt suy yếu; quốc gia suy yếu, các nước chư hầu khác sẽ thừa cơ đột nhập, nước Triệu sẽ có thể có nguy cơ diệt vong. Nếu như nước Triệu diệt vong, thử hỏi Tướng quốc còn có thể hưởng thụ vinh hoa phú quý của Ngài được không? Hiện nay thần đối với 9 người quản gia của Tướng quốc vi phạm pháp luật đều không tha thứ, cả nước trên dưới ai còn dám chống thuế không nạp nữa? Nếu như mọi người trong cả nước đều tuân theo pháp luật, phụng sự việc công, quốc gia sẽ có thể yên ổn, giàu mạnh; quốc gia giàu mạnh, các nước chư hầu không dám ức hiếp. Ngài bản thân là thân tộc của nước Triệu, là quý công tử của nước Triệu, phải chăng nên suy nghĩ cho đất nước. Chẳng lẽ, Ngài bằng lòng vì việc nhỏ này đi làm hại quốc gia của mình chăng? Đối với thần, nếu như Ngài không sợ người trong thiên hạ cười chê, thì có thể tùy ý xử phạt thần".
Những lời này, trong mềm dẻo có cứng rắn, hợp tình hợp lý. Bình Nguyên quân không thể không "tâm phục khẩu phục". Ông phát hiện Triệu Xa là một người gan dạ và sáng suốt, là một nhân tài hiếm có.
Do vậy, ông chẳng những không xử phạt Triệu Xa, ngược lại ông đem mọi nguyên nhân và kinh qua của việc Triệu Xa giết chết 9 người quản gia trình bày với Triệu vương không sót một chữ, mà còn hết sức tiến cử Triệu Xa. Triệu Huê Văn vương tiếp nhận kiến nghị của Bình Nguyên quân bắt đầu sử dụng Triệu Xa, để ông ta chủ quản Thuế và tài chính quốc gia.
Sau khi nhậm chức Triệu Xa dốc sức chỉnh đốn thuế khóa và tài chính, có mẫu mực của 9 đại quản gia nhà Bình Nguyên quân, các hào môn quý tộc của nước Triệu, ai cũng không dám thọc gậy bánh xe. Không đầy mấy năm, thu nhập thuế khóa và tài chính của nước Triệu đã tăng trưởng với mức độ lớn, quốc khố sung túc, trở thành một trong những nước mạnh trong các nước chư hầu.
ở đây, Triệu Xa là đã vận dụng xác đáng phương pháp đấu tranh tài giỏi, ông thực hiện có lý, có kiềm chế, "chờ đợi", "đôn đốc" nhắc nhở, đều không được, mới dùng thủ đoạn cưng rắn quả quyết, đem giết chết cả 9 người quan gia.
Ông đã chọn nhà Bình Nguyên quân chức cao thế lớn để khai đao, pháp luật không làm theo tình riêng đã gây được hiệu quả "giết gà dọa khỉ" tốt nhất. Một viên quan nhỏ bộ Điền địa vị thấp hèn, lại dám xúc phạm Bình Nguyênn quân thanh danh hiển hách đã thuyết minh rõ Triệu Xa là lo lắng cho quốc gia, không tính đến an nguy của cá nhân, giữ vững pháp luật, đích thực là một người có gan dạ và hiểu biết, giỏi mưu lược.
Về sau, Triệu Xa đã từng được bổ nhiệm làm Tướng quân, giỏi dùng binh.
Năm 270 trước CN, Tần đánh nước Hàn bao vây tại Dữ (nay là Hòa Thuận tỉnh Sơn Đông), nước Hàn sai người sang cầu cứu nước Triệu, lúc đó Lận Tương Như và Liêm Pha đều cho rằng "tại Dữ đường hiểm trở mà hẹp, cứu không thuận tiện".
Chỉ có Triệu Xa khuyên cứu viện. Triệu vương liền hạ lệnh cho Triệu Xa đem quân đến cứu. Ông củng cố thành lũy, vờ làm như cố thủ tại chỗ, chỉ thủ không cứu viện làm lơ là cảnh giác của quân Tần. Nhưng kế đó quấn giáp vội vã đi thẳng tới gần Dữ, chiếm cứ Bắc Sơn, để tỏ thanh thế chiếm của người trước, đại phá quân Tần. Đích thực là một nhân tài quản lý quốc gia.
Người xưa có phương pháp giết một người răn trăm người "trị quốc an bang" (quản lý đất nước và làm dân chúng sống yên vui) đã giành được hiệu quả rất tốt, mà còn lưu truyền lại rất nhiều, rất nhiều chuyện mọi người, mọi nhà đều biết.
Đến thời nay, để trừng trị hủ bại, Đảng và Chính phủ Trung Quốc đã có quyết tâm rất lớn, trừng phạt bọn tham quan lớn như Tỉnh trưởng Giang Tây Nghê Hiến Sách, Bí thư Thị ủy Bắc Kinh Trần Hy Đồng làm cho dân chúng cảm thấy hả lòng hả dạ.
Nhưng rất nhiều địa phương phản ánh ngày nay dùng thuật "giết một người răn trăm người" đã không linh nghiệm nữa. Bởi vì có một số phần tử hủ bại thật ra không ngấm cách làm này, mọi người dân thường nói: "Đạo lý giết gà cho khỉ xem" không sai, nhưng gà cũng đã giết, khỉ không xem thì làm thế nào?
Hủ bại là cái "ung độc" trên cơ thể của đảng và chính quyền nhân dân Trung Quốc.
Không nói cũng đủ hiểu, hủ bại là kẻ thù lớnn của đảng cộng sản Trung Quốc, kẻ thù lớn của chính quyền nhân dân Trung Quốc, kẻ thù lớn của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc.
Xét theo đó, Đảng và Chính phủ Trung Quốc hêts sức coi trọng đối với việc chống hủ bại đã đặt ra hết văn bản này đến văn bản khác, tiến hành giáo dục tư tưởng sâu sắc và chu đao tỉ mỉ đối với cán bộ, đặc biệt là đối với các phần tử hủ bại kiểm tra có chứng cứ thực phải ràng buộc theo pháp luật, tiến hành trừng phạt nghiêm ngặt, có người ngồi tù, có người chém đầu, để trừng trị một người răn đe trăm người, khiến mọi người nhìn thấy mà khiếp sợ, từ trong đó nhận được sự giáo dục cần thiết.
Nhưng tất cả những việc này, không thu được hiệu quả như dự tính trước. ở nhiều địa phương, hủ bại thật ra chưa được ngăn chặn hữu hiệu, tham ô vẫn tham ô như cũ, nhận hối lộ vẫn nhận hối lộ như cũ, thậm chí có xu thế ngày càng diễn ra thậm tệ. Mọi người gọi hiện tượng này là hiện tượng "cắt rau hẹ".
Mấy năm trước, Quản Chí Thành của Côngn ty Gang thép Thủ đô, vì tham ô và nhận hối lộ bị xử tử hình, song tiếp ngay theo đó Trâu Quân, Triệu Đông Tường, ứng Hải Minh, Chu Bắc Phương lại bắt chước làm theo, phạm tội kim ngạch đều từ 1 triệu NDT trở lên.
Lại như tháng 1 năm 1995, bà Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Quý Châu, ủy viên Thường vụ "Chính Hiệp" tỉnh, chủ tịch Hội đồng Quàn trị Công ty ủy thác đầu tư Quốc tế Quý Châu là Diêm Kiến Hồng, do tham ô, nhận hối lộ một khoản tiền lớn đã bị xử tử hình theo pháp luật.
Tiếp đó, ủy viên "Chính Hiệp" tỉnh Quý Châu, Bí thư đảng mới nhậm chức, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc của công ty đó là Hướng Minh Tự, lại vì phạm tội nhận hối lộ nên đã phải vào tù.
Một cán bộ lãnh đạo cấp Giám đốc sở tuổi trẻ sức khỏe, tương đối có tài, chỉ vẻn vẹn cách hơn 1 năm, đã bước theo vết xe đổ của Diêm Kiến Hồng đi đếnn hủy diệt. Xe trước đã đổ, xe sau phải lấy đó làm răn.
Vì lẽ gì những phần tử hủ bại này không rút ra được bài học của những người đi trước, không nhảy xuống hố lửa không được chăng?
Thực ra, những phần tử hủ bại này không phải là không hiểu được kỷ luật của đảng, pháp luật của nhà nước, là hạng người vô tri.
Khi bàn đến việc "Lưới trời lồng lộng, thưa mà không lọt", họ cũng ba hoa thiên địa, hăng hái khảng khái. Tên quan tham Hồ Kiến Học, khi nhậm chí Bí thư Thị ủy An Thái, đã từng đem việc chống hủ bại đề xướng liêm khiết ra nói thông vanh vách, đâu ra đấy.
Trong một đại hội cán bộ, ông ta đã đưa ra cách giải thích tuyệt hay, kích động lòng người đối với chữ "tiền": "Các bạn đã thấy chưa? Chữ "tiền" này (chỉ chỉ tiền viết theo phồn thể) bên trái là một kho vàng (chữ Kim), bên phải là hai chữ "qua", đại biểu cho hai vệ sĩ đang cầm cây thương (vũ khí thời xưa) để canh giữ. Cho nên quyết không thể thò tay vào lấy tiền, thò tay vào tất nhiên sẽ bị tóm".
Song chính đồng thời với việc ba hoa nói "quyết không thể thò tay vào lấy tiền" thì bản thân ông ta lại tham ô nhận hối lộ, bán quan để kiếm tiền, nhét căng túi mình một cách điên cuồng.
Những người này nói một đàng, làm một nẻo, tận xương tủy không tin những câu châm ngôn cảnh cáo "Lưới trời lồng lộng, thưa mà không lọt", "thò tay vào tất nhiên sẽ bị tóm" như thế.
Họ có một tâm lý của kẻ đánh bạc, tin tưởng những kẻ tham gia đánh bạc dứt khoát có người thắng, cũng dứt khoát có kẻ thua, không thể có hoàn toàn thắng, cũng không thể hoàn toàn thua. Trong sóng bạc nếu như luôn luôn thua, đi vào đó chính là mất tiền, như thế thì có thể có sức quyến rũ gì nữa? Có con bạc nào bước vào sòng bạc là để mất trắng hết tiền? Bởi vì thua trong sòng bạc thật ra không dứt khoát có hiệu quả nhanh chóng như thế, mà là có lúc lên lúc xuống, có khúc khuỷu quanh co.
Cho nên con bạc bước vào sòng bạc chính là muốn thắng, muốn gặp vận lớn phát tài to, đứng trước sự cám dỗ của việc thắng, tâm tư hoang mang trôi nổi, tay ngứa ngáy khó chịu, dù cho khuynh gia bại sản, ly tán vợ con, cũng phải liều một phen, ảo tưởng vớt vát lại tất cả những cái trước kia đã mất.
Các nhà y học đã từng làm thực nghiệm: Con người chỉ có khi đánh bạc trong cơ thể mới có thể sinh ra một loại vật chất đặc biệt gọi là Opinum peptide, loại vật chất này có thể làm cho con người ta ở mức độ lớn nhất nhận được kích thích, nằm trong trạng thái hưng phấn tột độ và tinh thần tập trung cao độ.
Nhiều con bạc bước vào sòng bạc đều là trước tiên thưởng thức được món hời, cũng nhìn thấy người xung quanh thắng được từng đống từng đống tiền lớn, dần dần trở nên thích thú, làm sáng mắt lên, hưng phấn khác thường, từ đó bước lên con đường nguy hiểm.
Tâm lý của tên quan tham trên quan trường rất gần gũi với tâm lý của con bạc trên sòng bạc. Những tên quan tham vơ vét tiền hàng đống hàng đống lớn, tham ô nhận hối lộ một cách điên cuồng, thật ra không phải không biết làm như thế sẽ bị trừng phạt của pháp luật, mà là do sự cám dỗ của đồng tiền, dục vọng cá nhân tham lam không biết chán gây nên.
"lưới pháp luật lồng lộng, thưa mà không lọt", "thò tay vào lấy ắt bị tóm" đó là từ tổng thể, về cơ bản và về kết cục cuối cùng để nói.
Tình hình trong đời sống thực tế là: Việc thực thi của pháp luật có một quá trình, không phải là cứ mỗi một hành vi hủ bại của mỗi một tên quan tham đều có thể bị trừng phạt của pháp luật ngay tức khắc, việc này sẽ khiến cho những tên quan tham có một tâm lý may mắn, tin tưởng quá mức vào "tài trí thông minh" của mình, hầu như chỉ cần thủ đoạn của mình tài giỏi, liền có thể chuyển nguy hiểm thành yên ổn, trốn tránh được trừng phạt của pháp luật.
Khi nhìn thấy ở xung quanh có bọn quan tham còn chưa bị phát hiện, liền cho là người thắng; khi một số hành vi tham ô nhận hối lộ nào đó của mình tạm thời chưa bị phát giác, liền thưởng thức được món hời, được cổ vũ, thế là bèn bất chấp tất cả, dám liều với nguy hiểm bị chém đầu và ngồi tù, vớt vát tiền của một cách điên cuồng, còn vui mừng vì mình may mắn có thể tránh được trừng phạt của pháp luật mà ngông nghênh đắc ý.
Mao Trạch Đông nói: "Chúng ta nên làm việc một cách thực thà; trên đời phải làm nên mấy việc, không có thái độ thực thà thì căn bản không làm được". Bọn đánh bạc và quan tham, họ tự cho là thông minh, tự cho là đắc kế, thực ra là ngu xuẩn nhất.
Sự vật không thể phát triển theo nguyện vọng chủ quan của họ, lòng tham lam làm cho họ thấy lợi thì tối mắt lại, cuối cùng bước vào con đường bại gia, bại nghiệp và hủy hoại mình.
Người xưa nói: "Ham muốn quá mức thì u mê không biết đến nghĩa lý. Ham muốn nẩy sinh trong một khoảnh khắc mà họa tràn ngập ngút trời". Đây chính là nguyên nhân của bi kịch và kết cục của bọn con bạc và quan tham.
Một người làm quan, nếu muốn giữ được trong sạch, thì phải kiềm chế được "ham muốn" và tránh được "tham lam", thực thà làm người, đường đường chính chính làm quan, không giành tiền tài bất nghĩa, không tham cái phúc không an phận. Như thế, bạn đều có thể "phá tan" được, "chịu đựng" được và "ngăn chặn" được mọi cám dỗ vật chất và viên đạn bọc đường.