Câu Chuyện Của Loài Chó

Lượt đọc: 10 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1

❊ ❊ ❊

Cha tôi là giống chó St. Bernard, mẹ tôi là giống chó chăn cừu collie, nhưng tôi lại là một tín đồ Tin Lành. Đó là những gì mẹ tôi kể, chứ bản thân tôi thì chẳng hiểu mấy khái niệm cao siêu ấy. Với tôi, chúng chỉ là những từ ngữ to tát chẳng mang nghĩa lý gì. Mẹ tôi lại khoái dùng những từ như vậy; bà thích nói ra rồi nhìn mấy con chó khác ngẩn người ra vẻ ghen tị, cứ như đang tự hỏi sao bà lại học thức đến thế. Nhưng thực tình, đó chẳng phải học thức thật sự; chỉ là làm màu thôi: bà học được những từ đó nhờ lân la nghe lỏm trong phòng ăn và phòng khách mỗi khi nhà có khách, rồi theo chân lũ trẻ đến trường Chúa Nhật để nghe giảng; và hễ nghe thấy một từ ngữ đao to búa lớn nào là bà lại lẩm nhẩm nhắc đi nhắc lại nhiều lần, nhờ vậy mà ghi nhớ được cho đến khi trong khu phố có một buổi "hội thảo chó", rồi bà sẽ tung ra, khiến tất cả lũ chó, từ con cún con bé tí đến cả con chó ngao mastiff, đều ngạc nhiên và bối rối, điều này khiến bà thỏa mãn vô cùng. Nếu có một con chó lạ ở đó, chắc chắn nó sẽ nghi ngờ, và khi hoàn hồn lại, nó sẽ hỏi bà từ đó nghĩa là gì. Và bà luôn giải thích cho nó. Nó chưa bao giờ mong đợi điều này mà chỉ nghĩ mình sẽ bắt thóp được bà; thế nên khi bà giải thích xong, kẻ trông có vẻ xấu hổ lại chính là nó, trong khi trước đó nó cứ đinh ninh rằng bà mới là kẻ phải xấu hổ. Mấy con chó khác luôn chờ đợi khoảnh khắc này, chúng thấy vui và tự hào về bà, vì chúng đã có kinh nghiệm nên biết thừa chuyện gì sắp xảy ra. Khi bà cắt nghĩa một từ khó, con nào con nấy đều ngưỡng mộ đến mức chẳng con nào mảy may nghi ngờ xem nghĩa đó có đúng hay không; điều này cũng tự nhiên thôi, vì một lẽ, bà trả lời nhanh thoăn thoắt như một cuốn từ điển sống, và lẽ nữa, chúng làm sao mà biết được từ đó đúng hay sai chứ? Vì bà là con chó có học duy nhất ở đó. Dần dà, khi tôi lớn hơn một chút, có lần bà mang về nhà từ "phi trí tuệ" (Unintellectual), và sử dụng nó triệt để suốt cả tuần tại các buổi tụ tập khác nhau, gây ra bao cảnh dở khóc dở cười; chính lúc đó tôi nhận ra rằng trong tuần ấy, bà đã được hỏi nghĩa của từ này ở tám cuộc hội họp khác nhau, và lần nào bà cũng "bắn" ra một định nghĩa mới toanh, điều này cho thấy bà có sự ứng biến nhanh nhạy hơn là kiến thức thực chất, tất nhiên là tôi chẳng nói ra lời nào cả. Bà có một từ luôn để sẵn trong túi, tựa như một chiếc phao cứu sinh, một thứ từ ngữ khẩn cấp để dùng khi sắp bị "cuốn trôi" bất thình lình – đó là từ "Synonymous" (đồng nghĩa). Khi bà lỡ lôi ra một từ ngữ dài ngoằng mà từ mấy tuần trước đã hết thời và những nghĩa được chuẩn bị sẵn cho nó đã bị bà vứt vào đống rác của ký ức, nếu có một con chó lạ ở đó, hẳn nhiên từ ngữ đó sẽ khiến nó choáng váng trong vài phút, rồi nó cũng tỉnh lại. Đến lúc đó thì bà đã "lái thuyền" sang một hướng khác và chẳng trông đợi gì nữa; nên khi nó lên tiếng hỏi vặn lại, tôi (con chó duy nhất biết tỏng trò bịp của mẹ) có thể thấy "cánh buồm" của bà rung lên một chút—chỉ một chút thôi—rồi lại căng phồng đầy tự tin. Bà sẽ nói, điềm nhiên như một ngày hè, “Nó đồng nghĩa với sự dư thừa,” hoặc một từ ngữ dài dòng vô nghĩa nào đó, rồi thản nhiên quay đi và lướt sang một hướng khác, vô cùng thoải mái, bạn biết đấy, để lại con chó lạ kia trông đầy vẻ bối rối và khó chịu, trong khi những con chó đã quen bài của mẹ thì vẫy đuôi đôm đốp trên sàn theo nhịp, khuôn mặt rạng rỡ một niềm vui sướng thánh thiện.

Và với các cụm từ cũng vậy. Bà sẽ tha về một cụm từ nghe thật kêu, rồi mang ra dùng suốt sáu tối và hai buổi diễn chiều, mỗi lần giải thích theo một cách khác nhau—bà buộc phải làm thế, vì tất cả những gì bà quan tâm chỉ là cụm từ đó thôi; bà chẳng hề hứng thú với ý nghĩa của nó, và cũng thừa biết lũ chó kia chẳng đủ thông minh để bắt bài mình. Đúng vậy, mẹ tôi thật cừ khôi! Bà tự tin đến mức chẳng còn sợ bất cứ thứ gì nữa, vì bà quá hiểu sự thiếu hiểu biết của lũ sinh vật đó. Bà thậm chí còn kể lại những giai thoại mà bà nghe được gia đình chủ cùng khách khứa cười nói rôm rả; và theo quy tắc, bà thường ghép phần cốt lõi của câu chuyện cũ này vào một câu chuyện cũ khác, nơi mà tất nhiên, nó chẳng ăn nhập gì và chẳng có ý nghĩa nào cả; và khi kể xong, bà lăn ra sàn, cười đùa sủa vang một cách điên dại nhất, trong khi tôi có thể thấy bà đang tự hỏi tại sao nó lại không buồn cười như lúc bà mới nghe lần đầu. Nhưng chẳng hại gì cả; mấy con chó khác cũng lăn ra sủa theo, trong lòng tự thấy xấu hổ vì không hiểu được điểm gây cười, và chẳng bao giờ nghi ngờ rằng lỗi không phải tại mình, và thực ra chẳng có cái "điểm" nào để mà hiểu cả.

Qua những điều này, bạn có thể thấy bà là kẻ khá phù phiếm và nông cạn; tuy nhiên, bà vẫn có những đức tính tốt, đủ để bù đắp lại, tôi nghĩ vậy. Bà có một trái tim nhân hậu và cử chỉ dịu dàng, không bao giờ giữ lòng oán hận vì những tổn thương người khác gây ra cho mình, mà dễ dàng quên đi và để chúng trôi vào dĩ vãng; bà dạy con cái mình cách sống tử tế đó, và từ bà, chúng tôi cũng học được cách dũng cảm và nhanh nhạy khi đối mặt với hiểm nguy, không bỏ chạy, mà đương đầu với mối đe dọa dành cho bạn bè hay người lạ, và giúp đỡ họ hết sức mình mà không cần dừng lại suy tính cái giá phải trả cho bản thân. Và bà dạy chúng tôi không chỉ bằng lời nói, mà bằng chính tấm gương của mình, đó là cách tốt nhất, chắc chắn nhất và bền lâu nhất. Chao ôi, những việc dũng cảm bà đã làm, những việc thật huy hoàng! bà thực sự là một người lính; và khiêm tốn về điều đó—chà, bạn không thể không ngưỡng mộ bà, và bạn không thể không bắt chước bà; ngay cả một chú chó spaniel dòng King Charles cũng không thể hoàn toàn trở nên thấp hèn khi ở bên cạnh bà. Vì vậy, như bạn thấy đấy, bà không chỉ có mỗi cái vẻ học thức kia thôi đâu.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.