Anh Hồi đã trở nên thân thiết với Am. Một hôm, Am tam sự:
– Trước đây, em chẳng thích cái trạm chắn xe bé tí tẹo của anh chút nào. Em có một người bạn ở thanh niên xung phong. Bạn ấy đã về đây mở đường, bạn ấy bắn mìn rất giỏi… Ra trạm gác, em chỉ mê các đoàn xe. Em thích được đi lái xe để có thể gặp bạn ấy… Đoàn xe anh Chiến thường vào kho X3, anh Chiến kể ở X3 có một đơn vị thanh niên xung phong về mở đường…
Anh Hồi nheo mắt nhìn Am, hỏi:
– Chú có chắc bạn chú ở đơn vị mở đường vào kho X3 không nào?
Am ngẩn mặt ra, ngượng nghịu nói:
– Em cũng không biết nữa!
Anh Hội cười:
– Chú không dám chắc, sao chú cứ nhất quyết phải đi lái xe mới gặp được bạn chủ? Chú còn ngốc nghếch lắm! Chú có thể làm một việc khác, mà vẫn có thể gặp được bạn chú, chẳng hạn như làm chiến sĩ các trạm chắn xe.
Am không thể tưởng tượng cứ ngồi suốt đêm này sang đêm khác ở trạm chắn xe lại có thể gặp Xuân. Nhưng trước những ý kiến thiết thực và đơn giản của anh Hồi, Am không hay mơ tưởng viễn vông như trước nữa. Chính lúc đó, dịp may có thể gặp Xuân lại đến với Am…
Chiến dịch vận chuyển lớn bắt đầu. Những đoàn xe nối tiếp nhau vượt đèo Mũi Chông không đêm nào ngớt. Để bảo vệ đường đèo và đảm bảo thông xe trong mọi tình huống gay go, ác liệt nhất, lực lượng dân quân xóm Mũi Chông được thành lập một khẩu đội cao xạ 12 ly 7 và đội xung kích phục vụ giao thông của chị Thanh biến thành một đội quân thường trực, ngày đêm bám sát mặt đường. Khẩu đội 12 ly 7 dựng trận địa tại bãi đất bằng trên đỉnh lèn đá lửng, nơi Am đã cùng Anh Hồi sống qua một đêm đáng ghi nhớ. Đội xung kích của chị Thanh được trang bị thêm các dụng cụ làm đường và phá bom nổ chậm. Vì đường đèo liên tục bị đánh phá, bị hư hỏng nhiều, cần khai thác đá để sửa đường nên đội được cấp phát cả thuốc mìn: Chị Thanh nói với Am:
– Huyện ủy và huyện đội đã bàn với ban chỉ huy chiến dịch để đội xung kích của ta lĩnh thuốc men ở kho X3. Kho X3 nằm trong địa phận huyện ta, lại tiện đường, ta chỉ cần nhờ xe chuyển về họ. Chị đã bàn với Anh Hồi, có lẽ nhờ đoàn xe anh Chiến là tốt nhất. Chú quen thân với đoàn xe anh Chiến. Vậy chú chuẩn bị theo xe vào kho X3 lĩnh thuốc men. Chị Thanh ngừng giây lát rồi nói tiếp: Đồng chí được tham gia sinh hoạt với Đoàn đã lâu, Đoàn tin tưởng đồng chí, giao nhiệm vụ cho đồng chí. Nhiệm vụ khó khăn đấy, cố gắng hoàn thành tốt, đồng chí Am nhé!
Chưa bao giờ chị Thanh giao công tác cho Am lại giải thích tỉ mỉ, bằng một giọng trang nghiêm như thế. Chuyển đi trở thành một thử thách quan trọng đối với Am; vượt qua thử thách này, Am sẽ trưởng thành và tiến tới gần Đoàn hơn. Am sốt sắng chuẩn bị lên đường, vui mừng và hồi hộp xen lẫn. Bố mẹ Am cũng biết chuyến đi sắp tới của Am. Bố Am nói:
– Chị Thanh vừa lại nhà, hỏi ý kiến tao. Tao bảo, đã là người của đoàn thể rồi, lại được đoàn thể tin cậy, tao cũng mừng. Tao chỉ dặn: “đi đường phải cẩn thận!” thế thôi.
Mẹ Am không nói gì. Bà lặng lẽ đùm cơm nắm, rang thịt mặn bỏ ống nứa, tết lại dây đeo con dao rừng cho Am… và chú ý tỉ mẩn đến cả mọi thứ khác: chiếc mũ Am đội có lưới ngụy trang không, bộ quần áo có vừa gọn không, đôi dép có tuột quai không? Đối với bà, bao giờ Am cũng vẫn bé bỏng, thơ ngây, nhưng bà cũng tự biết rằng đã đến lúc con trai bà không còn bám vạt áo bà chạy quanh suốt ngày nữa. Cái Hòa và thắng Hợp thì nhộn nhạo lên. Chúng tưởng chừng Am sắp đi đâu xa lắm, và lâu lắm. Chúng quấn lấy Am, hỏi Am đủ mọi chuyện linh tinh, tưởng như Am đã từng trải hết sự đời. Am lúng túng đều phải phát cáu lên với bọn chúng:
– Thì chúng mày hãng để tao đi đã nào! Tao đi chỉ vài ba hôm thôi. Rồi tao về, tao sẽ kể chuyện cho nghe!
Am theo đoàn xe anh Chiến lên đường vào một đêm ẩm trời. Trên cao, những ngôi sao lấp lánh: dải Ngân hà vắt ngang những đỉnh núi cắt hình răng cưa, như một nhịp cầu treo lơ lửng. Dưới thung lũng, những vạt sương mỏng lờ mờ bốc lên như khói tỏa. Đoàn xe vượt đèo Mũi Chông rất nhanh. Qua ngầm đá bên kia chân đèo, đến một đoạn đường dài luồn qua, rừng rậm, đoàn xe càng đi nhanh hơn… Nhưng những thuận lợi của một đêm vận chuyển trên đường mặt trận cũng qua đi rất nhanh. Bọn địch đã mò đến và thả pháo sáng trên đoạn đường đèo. Ánh pháo sáng từ phía sau hắt lại, bóng cây rừng đổ dài ngay trước mũi xe. Anh Chiến vội hãm xe chạy chậm lại. Tiếng động cơ xe vừa dịu xuống, lập tức Am nghe một tiếng nổ vang rền, tưởng chừng như chiếc xe nặng nề hơi chao đi. Anh Chiến ngoài đầu ra ngoài cửa ca–bin, phán đoán tình hình:
– Chắc chúng nó không tìm thấy gì trên đường đèo, chúng trút bừa bom xuống đấy thôi… Pháo sáng tắt rồi. Chúng cút rồi!
Am thoáng nhớ lại buổi lên lèn đá lửng với anh Hồi, chú nói:
– Ta phải tranh thủ đi thật nhanh. Ra khỏi rừng là đến “bãi tàu bay”, đoạn đường ấy trống lắm. Chúng nó không có “ăn” gì trên đường đèo, chúng nó thường đón mình ở “bãi tàu bay”…
Anh Chiến nói:
– Chú khá lắm!
Một lời khen ngắn gọn của anh Chiến khiến Am bình tĩnh và tự tin ở mình hơn. Nỗi bỡ ngỡ, lạ lùng khi mới ngồi lên xe tan biến mất và Am cảm thấy chính mình làm chủ chiếc xe đang phóng nhanh ra khỏi rừng.
Đoàn xe vào đón đường ở “bãi tàu bay”. Quang cảnh ở đây khác hẳn những đoạn đường vừa đi qua: trong bóng đêm lờ mờ, “bãi tàu bay” hiện ra vừa mênh mông, vừa hư ảo. Vệt đường trước mũi xe vẻ như nghiêng dần xuống nơi sâu hun hút nào. Nhưng hố bom rải rác khắp đây đó. Ở những quãng hố bom dày đặc; xe phải chạy vòng trên bãi cỏ, kéo thành nhiều vệt mòn ngoằn ngoèo, đan chéo nhau. Ánh đèn gầm chỉ đủ soi sáng vài thước đường phía trước, ngoài ra là một màu đen thẫm, trải phẳng lỳ đến tận chân đủ xa. Tuy vậy, xe anh Chiến vẫn giữ đều tốc độ và dẫn đường cho cả đoàn xe. Anh Chiến ngồi rất ngay ngắn trên đệm xe, toàn thân căng thẳng, mặt không chớp. Anh nhận đường và điều khiển chiếc xe bằng mọi cảm giác trên cơ thể và bằng cả trí nhớ, thói quen. Xe đang chạy, đột nhiên anh hãm chậm lại, hoặc lượn vòng… bao giờ cũng đúng vào lúc sắp vấp phải một trở ngại nào đó trên mặt đường. Am thoáng nhớ lại buổi lên lèn đá lửng với anh Hồi, đã nhìn thấy con đường xuyên đọc “bãi tàu bay” thẳng tắp như một sợi chỉ căng. Bây giờ Am mới thấy con đường không những khúc khuỷu mà còn gập ghềnh, xe xóc đến khủng khiếp. Tất cả các bộ phận trên và dường như đều bị lỏng rão ra, rung lên bần bật. Thùng xe chất đầy hàng, nặng nề chao lắc, tiếng ván gỗ đập chan chát. Một cái chốt sắt nào đó ngoài vỏ đầu máy thỉnh thoảng lại rít lên, tiếng rít khô dầu nghe chói tai. Nhiều chiếc lò xo dưới đệm xe đã bị gãy, mỗi lần xe chồm qua một ổ gà, Am nảy người trên đệm, lại như bị một gậy đánh suốt sống lưng. Chỉ ngồi không trên xe đã là một sự chịu đựng vất vả rồi. Tuy nhiên, trên đường ra mặt trận, người lái xe ngồi sau tay lái hầu như quên đi sự chịu đựng vất vả đó, vì anh cần phải tập trung chú ý để sẵn sàng đối phó với những khó khăn, nguy hiểm còn lớn hơn nhiều… Kìa, phía chân trời xa hình như có một ngôi sao vừa rớt xuống. Rồi đột nhiên ngôi sao, bùng cháy. Nhiều ngôi sao khác cũng bùng cháy: bọn địch thả pháo sáng rồi!
– Quãng ấy, là cửa ngõ vào kho X3… Anh Chiến nói và hầm xe lại. Anh nhảy vội xuống xe, nhanh nhẹn chạy lại chiếc xe lu, bấy giờ cũng đã đỗ lại. Hai người lái xe hội ý chớp nhoáng, không đầy một phút. Nhưng đó là một cuộc hội ý quan trọng.
Tình hình có thể gay đấy. Anh Chiến trở về xe, vừa nổ máy vừa nói với An. Cái kiểu chúng quấy hai đầu thế này, thường chúng sẽ về “quây lưới vét” ở quãng giữa. Phải đề phòng có thể chạm trán chúng ngay trên “bãi tàu bay” này. Nếu chạm trán chúng, chú phải hết sức bình tĩnh, theo lệnh anh. Nào, chú đã sẵn sàng chưa?
– Sẵn sàng!
Đúng như anh Chiến dự đoản, đoàn xe đi đến cuối đường “bãi tàu bay” thì chạm trán địch. Chúng bay từ hướng tây lại, nhào xuống rất thấp và thả pháo sáng ngay trên đầu đoàn xe. Lộ rồi! Đoàn xe dừng lại. Ánh pháo sáng tràn ngập khắp mặt đất, soi mói từng ngọn cỏ. Bất kỳ cái gì chuyển động đều có thể bị máy bay địch phát hiện. Địa hình ở đây lại trống trải, chỉ có những bụi cây mọc lúp xúp, xe nào cũng phủ đầy là ngụy trang mà vẻ như vẫn đứng tênh hênh… Bình tĩnh, chú Am nhé!
Anh Chiến nói nhanh, giọng căng thẳng. Am chưa kịp hiểu ra sao thì anh đã nổ máy, bột hai ngọn đèn pha sáng chói và lao nhanh trên đường. Lập tức, Am hiểu ngay: anh Chiến đã bật đèn pha để dử địch theo mình, cứu cả đoàn xe… Sự việc diễn ra ngay sau đó chỉ trong phút chốc, nhanh đến mức Am không kịp nhận biết các chi tiết tiếp nối nhau như thế nào. Am chỉ nghe rõ nhất là những tràng đạn 20 mi–li–mét từ trên cao xả xuống. Tiếng đạn xuyên không khi nhọn hoắt. Những mảnh đạn xiết mạnh trên nóc ca–bin và ngay trước mũi xe, những tia sáng đỏ tóe ra nhức nhối và nóng bỏng… Đột nhiên, anh Chiến tắt pha đèn. Nhưng xe vẫn giữ nguyên tốc độ. Đoạn đường trống đã vượt qua, xe lao nhanh vào một vạt rừng thưa bên đường. Đến một quãng nào đó, hay một kẻ hở lờ mờ sáng giữa hai hàng cây, anh Chiến liền ngoặt xe vào. Chiếc xe này bật lên, chồm đứng lên, xóc giặt lên một cái dữ dội và đứng lại.
– Xuống xe mau! Chạy theo anh, chạy lối này! Am chạy theo anh Chiến được một quãng, anh Chiến lại quát:
– Nằm xuống
Trong khoảnh khắc, Am bị xô mạnh và Am nằm sấp xuống sau một mô đất cao mọc đầy những bụi gai rậm. Nhìn qua bụi gai, Am thấy một ánh chớp bom đỏ lừ. Sau đó là một tiếng nổ không to lắm, nhưng những chấn động từ dưới lòng đất dội lên mãnh liệt và một làn hơi nóng như lửa táp thẳng vào mặt Am. Am tức thở, hai tai ù đặc… Khi Am thấy trong người đã dễ chịu dần, thì quang cảnh chung quanh cũng đã yên tĩnh trở lại, nghe rõ cả tiếng là rừng xào xạc và bầu trời đêm trong suốt lại lấp lánh ánh sao. Bọn địch bị mất mục tiêu, đã thả bừa một dây bom xuống khu rừng và cút xéo đi rồi! Một quả bom nổ gắn chiếc xe của anh Chiến, nhiều mảnh bom xuyên thủng cả thành xe, nhưng xe không bị hư hỏng gì. Anh Chiến lùi xe ra mặt đường và nói:
– Anh em ta ngồi đây một lát. Các xe sau chắc sắp lên kịp ngay thôi.
Am ngồi xuống cạnh anh Chiến, dưới một gốc cây lớn có những cái bạnh soải dài ra tận mặt đường.
– Chú có sao không? Anh Chiến hỏi.
– Không sao cả! Am ngập ngừng giây lát rồi nói. Em chỉ lo cho anh thôi. Nhỡ anh bị làm sao, biết tìm ai lái xe thay anh được?
– Ồ, lính lái xe nhiều lắm chứ! Anh Chiếu cười, tiếng cười trong và giòn, vang ngân trong đêm tối: Nhưng anh chẳng bao giờ làm sao được đâu. Bom đạn nó sợ anh!
Chỉ qua vài ba câu ngắn ngủi, Am đã tìm thấy lại nguyên vẹn hình ảnh anh Chiến trước đây, tính tình phóng khoáng và sôi nổi, vẻ như chẳng có chuyện gì đặc biệt xảy ra trên đường. Am rụt rè hỏi:
– Chắc anh đã chia trán địch nhiều lần?
– Nhiều, không thể nào nhớ xuể được.
– Lần chạm trán đầu tiên, anh có sợ không?
– Anh không nhớ được kỹ lắm. Đại khái là thế này… Anh Chiến ngừng lại, đưa tay xoa mái tóc xù lên, vẻ như khó khăn lắm, anh không sao diễn tả lại được những ý nghĩ đã lùi quá xa rồi. Lát sau anh đột ngột quay sang nhìn Am và nói: Ví như chú chẳng hạn, lần này chắc chú mới chạm trán địch là lần đầu, chú thấy thế nào?
– Em rất hồi hộp.
– Đúng, anh cũng vậy, anh rất hồi hộp. Lần ấy, anh chưa được bình tĩnh lắm, xử trí chưa được linh hoạt lắm. Hôm nay, chú bình tĩnh và cũng linh hoạt đấy!
Được anh Chiến khen, Am vừa sung sướng vra ngượng nghịu. Am nghĩ: “ Thực ra mình còn rất kém! Lúc nhảy ra khỏi xe, mình hơi cuống, anh Chiến đã phải xô mình nằm xuống để tránh bom…” Am hiểu rằng muốn bình tĩnh và linh hoạt như anh Chiến, muốn lập những chiến công phi thường thì phải được rèn luyện qua nhiều thử thách, ngay trong cuộc sống hàng ngày. Am muốn nói một câu gì thật trang nghiêm với anh Chiến. Nhưng vừa lúc đó, anh Chiến bật đứng dậy, khẽ reo lên:
– Xe đến rồi!
Đó là các xe sau thuộc đoàn xe anh Chiến. Các xe đều an toàn. Ánh đèn gầm in lờ mờ một vệt trên đường, lúc này trông mới thân thiết làm sao?
Khoảng nửa đêm, đoàn xe anh Chiến đến kho X3. Tính theo đường chim bay, kho X3 chẳng xa đèo Mũi Chông là mấy. Đứng ở đầu Xóm Mũi Chông, Am vẫn thường nhìn thấy một dãy núi đá cao sừng sững, lần khuất trong sương mù, ngay những ngày nắng đẹp, máy trắng vẫn tụ dày trên đỉnh. Am không ngờ, kho X3 lại đặt ngay dưới chân dãy núi đá quen thuộc ấy.
Đoàn xe dừng lại trước trạm kiểm soát đầu tiên của khu vực kho. Anh Chiến vào trạm, xuất trình giấy tờ. Lát sau, anh chạy ra gọi Am:
– Mời đồng chí Am vào trong này!
Am vào trạm. Anh Chiến đặt nhẹ bàn tay lên vai Am, nói với người gác trạm bằng một giọng trang trọng:
– Đây là đồng chí Am.
Người gác trạm ngước nhìn Am, khẽ nói:
– Đồng chí cho xem giấy.
Người gác trạm đọc giấy giới thiệu của Am một cách khó khăn, chốc chốc anh lại xoay trở tờ giấy và ngược nhìn Am. “Anh ấy chưa tin mình. Nhưng cũng chẳng sao. Anh Chiến biết rõ mình. Chính anh Chiến đã gọi mình là “đồng chí” kia mà!” Am nghĩ vậy và bình tĩnh đứng lùi ra gần cửa trạm. Trong khi chờ trả giấy, Am chăm chú nhìn chung quanh xem cái trạm kiểm soát này khác trạm chắn xe của Am như thế nào. Trạm kiểm soát đặt trong một hàm đá hàm ếch, dưới chân vách núi, ngay bên đường. Cửa hầm hẹp, trông xa chỉ như một vết đá nứt. Trần hầm khum khum, còn giữ nguyên những chùm thạch nhũ ẩm ướt. Căn hầm được ngăn đôi bằng liếp nứa, phía trong kê một chiếc giường con. Phía ngoài là chỗ làm việc, có đặt một máy điện thoại quay tay, thỉnh thoảng chuông điện thoại lại rè rè kêu một thói đời. Các vách hầm đều bị ám khói, nhiều chỗ thớ đá đen bóng lên. Góc hầm trong cùng, vẫn còn sót lại những đống tàn than nhỏ.
– Căn hầm này chắc trước đây bà con dân công dùng làm bếp đun nước.
Thấy Am nhận xét có vẻ thông thạo, người gác trạm liền nhanh nhảu nói:
– Không phải dân công đâu. Thanh niên xung phong đày. Có một đơn vị thanh niên xung phong về mở con đường vào kho này. Đường bám quanh vách đá, phải bắn mìn nhiều. Chính họ đã moi sâu cái hang hàm ếch này làm hầm tránh mìn.
– Bắn mìn quãng này cũng gay đấy, vì không có lối chạy… Am nói với người gác trạm.
– Bọn họ bắn mìn rất giỏi, họ “sáng kiến” chứ! Người gác trạm hào hứng nói, Nghe đâu có một cô thanh niên xung phong còn ít tuổi lắm, cô ta đã treo mình trên vách đá để bắn mìn…
– Có phải cô ta làm như thế này không: đóng một sợi dây an toàn, cô ta bám vào đó, tụt xuống chỗ bắn mìn; đốt ngòi mìn xong, cô ta lại theo dây an toàn, tụt xuống một bậc nữa…
– Không phải! Đốt ngòi mìn xong, cô ta bám vào dây an toàn, leo lên!
Câu chuyện đến đây đột ngột chấm dứt. Người gác trạm trao trả giấy giới thiệu cho Am. Anh nheo mắt nhìn Am và nở một nụ cười thân mật, vẻ như anh đã tìm thấy ở Am những nét gần gũi nhất của những người bạn cùng làm nhiệm vụ trên một con đường. Anh xiết chặt tay Am và nói:
– Đồng chí chắc còn ít tuổi lắm nhỉ?
Ra xe, anh Chiến nói với Am:
– Chú xem, cái ông tướng gác trạm thoạt đầu thì khó đăm đăm, nhưng thực ra cũng “phổi bò” thôi. Ông tướng thích chuyện lắm. Anh đã nghe ông tướng kể không biết bao nhiêu lần câu chuyện cô bé bắn mìn. Cô bé bắn mìn giỏi đấy chứ, chú nhỉ?
Am nghĩ: “Hắn bắn mìn giỏi thật. Chính hắn là bạn Xuân của mình rồi!” Lát sau, Am lại nghĩ: “Không chắc đã phải Xuân: Cái cách bắn mìn của hắn không giống cách bắn mìn của Xuân hồi mở đường đèo Mũi Chông một tý nào!” Ai cứ nghĩ giằng co mãi. Am biết chắc đơn vị thanh niên xung phong về đây mở đường đã ra đi từ lâu, nhưng Am vẫn tưởng chừng như có thể bắt chợt gặp Xuân, trong đêm nay, ngay giữa kho X3 này…
Từ trạm kiểm soát vào khu trung tâm chỉ còn một thôi đường. Khu trung tâm là một vạt đất trống, dốc nghiêng và hẹp, ân sâu trong rừng. Những đoàn xe đến trước, đỗ nối đuôi nhau chờ lượt dỡ hàng. Có xe vẫn nổ máy. Lại có xe, người lái quá sốt ruột, lẳng lặng tìm cách lách đầu xe lên, lập tức bị những tiếng hỏi, tiếng quát vang cả rừng. Những xe được lệnh vào kho, tản vội sang các ngách đường hẻm. Những ngách đường này thường chỉ đặt đá hộc sơ sài, lót theo hai vệt bánh xe hoặc chỉ là một dốc đá lởm chởm vừa san vội. Những bụi nứa mọc hai bên bờ dốc được kéo thấp ngọn xuống và buộc giao nhau, thành một vòm trần xanh rậm, xe lên hun hút, như chui ngược một cái hang…
Đoàn xe anh Chiến còn phải chờ khá lâu. Am xuống đường, xem cảnh xe ra, xe vào. Trước mặt Am, một chiếc xe chở đầy hàng đang ì ạch bò lên dốc. Nó gầm to, phun khói xăng ra mù mịt, nó chồm lên một tảng đả, nhưng không vượt qua được, lại tụt xuống. Người lái xe thò đầu ra ngoài cửa ca–bin bực bội quát một câu gì đó. Người phụ lái đi sau xe vội nhao lên, đặt hòn chèn vào bánh xe, hãm cho xe khỏi trả lùi… Lúc đó, từ đầu dốc đi xuống một người cao lớn, mặc áo mưa bằng vải bạt tráng cao su (tuy đêm đó trời không mưa) đi ủng cao, tay cầm đèn pin. Người ấy nhìn chiếc xe và hỏi:
– Sao thế?
Người phụ lái thở dài, nói:
– Hỏng “gioăng quy–lát”, máy yếu quá, không đủ sức lên!
Người mặc áo mưa, đi ủng cao liền lóe đèn pin, xem xét chiếc xe một lát rồi cho xe lùi, chuyển sang một ngách đường khác, dễ đi hơn.
– Đồng chí chỉ huy kho X3 đấy! Anh Chiến khẽ bảo Am. Chú lên gặp đồng chí ấy đi! Nếu chú lĩnh hàng xong trước, chú cứ chờ bọn anh ở chỗ này. Chú lên đi!
Am chạy lên. Đồng chí chỉ huy kho đứng tại chỗ, bấm đèn pin xen giấy tờ của Am, hỏi Am vài câu, suy nghĩ giây lát rồi nói:
– Đồng chí theo tôi!
Am theo đồng chí chỉ huy đi sâu vào các mái kho đặt rải rác trong rừng. Ở đây, các chiến sĩ bốc dỡ hàng đang sôi nổi làm việc: Họ đều là những thanh niên còn rất trẻ, từ công nhân quốc phòng và thanh niên xung phong chuyển sang. Số mới chuyển sang đợt gần đây nhất, vẫn còn lúng túng trong bộ quân phục nguyên nếp hồ. Họ đều xốc vác, nhanh nhẹn và thành thạo công việc. Bằng một chiếc cầu trượt đơn giản ghếch lên cửa thùng xe, họ khéo léo vần những phuy xăng xuống; tiếng những phuy năng lăn rầm rầm, rung chuyển cả mặt đất. Đôi chỗ có cả những cần cẩu họ tự làm lấy, bằng gỗ và tre, khi cần cẩu móc hàng lên, cái chốt sắt lại nghiến ken két. Mỗi cô gái bốc dỡ có thể vác một hòm hàng nặng năm chục cân; có cô vác nặng tới tám chục cân. Các cô đứng cạnh thùng xe, đón lấy hòm hàng từ trên chuyển xuống rồi chạy nhanh vào kho, bước chân vững chắc, nghe nặng như đầm đất. Đầu các cô hơi cúi, hai tay vòng lên cao, đỡ lấy hòm hàng gắn chặt trên vai. Vào đến kho, các cô hơi nhún chân lấy đà, đặt gọn hòm hàng xuống… Am chú ý đến một cô gái bé nhỏ và ít tuổi nhất trong đám đông. Đứng cạnh thùng xe, cô ta phải hơi kiễng chân mới đỡ được hòm hàng. Trong bóng tối của tán cây rừng, hòm hàng in thành một khối đen, gần như trùm lấp cả cái bóng dáng mảnh khảnh của cô ta. Vừa đặt hòm hàng xuống, cô ta đã nguẩy đuôi tóc một cách nghịch ngợm, kiếm cớ trêu ghẹo các bạn và đột ngột cười phá lên.
Đồng chí chỉ huy nói:
– Này, làm sao mà cười ghê thế?
Cô gái bé nhỏ lập tức làm ra vẻ nghiêm nghị, cô đứng thẳng trước mặt đồng chí chỉ huy, đưa tay lên vành mũ mềm:
– Báo cáo thủ trưởng, rõ!
Đồng chí chỉ huy mỉm cười:
– Đồng chí có nhiệm vụ đặc biệt. Đồng chí dẫn đồng chí này vào “kho nổ” lĩnh thuốc mìn. Lệnh xuất kho tôi đã ký rồi đây, đồng chí cầm lấy. Lĩnh hàng xong, đồng chí đưa đồng chí ấy về khu trung tâm, trao lại cho đoàn xe C3, đoàn Quyết Thắng. Chu đáo nhé, chiến sĩ ba–ri–e đèo Mũi Chông, giữ cửa ngõ vào kho ta đấy! Cô gái nhìn Am bằng đôi mắt mở to, đen và sáng lấp lánh:
– Mời đồng chí theo tôi!
Nói xong, không hiểu sao cô gái có vẻ ngượng, liền quay ngoắt và bước đi rất nhanh, Cô gái dẫn Am đi theo đường tắt, len lỏi mãi trong rừng. Cả hai đều im lặng. Am nghĩ: “ Đêm nào, mình dẫn tiểu đội của Xuân đi, mình chẳng biết nói gì. Đêm nay cũng vậy, cô ta dẫn mình đi cô ta cũng chẳng nói gì.”
Đột nhiên cô gái quay lại nói:
– Đồng chí cẩn thận nhé, ở đây có một khúc rễ cây mọc chồi lên, dễ vấp ngã lắm đấy!
“Thế là cô fa đã nói với mình. Cô ta nói với mình một câu ngớ ngẩn, hệt như cảu mình đã nói, với tiểu đội của Xuân!” Am thầm nghĩ, lòng ngạc nhiên một cách vui thích, và chỉ vội vàng nói:
– Tôi trông thấy rồi. Tôi đi rừng quen lắm, đồng chí ding lo.
“Kho nổ” là nơi chứa đạn và các chất nổ khác, ở trong một hang đá khuất nẻo, bên ngoài có lũy đất chắn cao sừng sững. Đến gần kho, cô gái đi chậm lại, cái đuôi tóc ngắn của cô cứ lúc lắc một cách nghịch ngợm, ngay trước mặt Am.
Lĩnh hàng xong, cô gái nói với Am, vẻ tự nhiên:
– Bây giờ thế này, ta bỏ hàng vào một cái sọt, tôi với đồng chí cùng khiêng cho nhẹ. Tôi sẽ dẫn đồng chí đi một lối tắt khác, ra khu trung tâm.
Am hết sức ngạc nhiên, không hiểu sao cô gái lại cởi mở, chu đáo và tận tình với mình đến như thế. Hai người ra đến khu trung tâm, biết đoàn xe anh Chiến đã vào dỡ hàng nhưng chưa xe nào quay ra, liền tìm một góc vắng, ngồi đợi. Mấy phút đầu, Am còn lúng túng thì cô gái đã bạo dạn nói:
– Đồng chí lĩnh thuốc mìn về, đồng chí có bắn mìn không?
– Tôi… tôi chưa được bắn mìn bao giờ!
– Bắn mìn thú lắm! Tôi rất nhớ cảnh bắn mìn. Nhưng tôi chả còn dịp nào được bắp mìn nữa. Nhiệm vụ của tôi bây giờ là bốc dỡ hàng…
Nghe giọng nói xa xôi, đầy vẻ tâm sự của cô gái, Am bạo dạn lên:
– Đồng chí về đây bốc dỡ hàng đã lâu chưa?
– Từ khi có kho 3 này. Công tác bốc dỡ gian khổ lắm, đêm nào cũng thức trắng để bốc hàng. Mỗi loại hàng khó một cách: hàng thì nặng, hàng thì cồng kềnh, hàng dễ cháy, dễ nổ, hàng ăn hại da… Nhưng hàng nào cũng cần cho mặt trận cả, phải bốc hàng nhanh, để giải phóng xe nhanh.
– Như thế, chẳng mấy khi ra khỏi rừng đâu nhỉ?
– Ồ, không… tuyệt đối không? Đêm, bốc hàng. Ngày, còn bao nhiêu việc khác: xây dựng lán trại, sửa chữa và bảo vệ kho, tập quân sự… Bảo vệ kho là chuyện rắc rối lắm: chống bão, chống mưa, chống sương mù âm thấp, chống chuột rừng – chuột rừng lúc nhúc hàng , đàn, đông khiếp lắm! Ấy là chưa kể hồi mới đến còn phải đề phòng thủ dữ; mình ăn cơm ở lán bên này suối, nhìn sang bên kia suối, thấy hai mẹ con chú gấu đùa nhau, quần nát cả nương ngô… Cô gái ngừng giây lát rồi lại say sưa nói: Trước đây, chẳng bao giờ tôi nghĩ tôi sẽ ở lỳ mãi tận đáy rừng sâu như thế này. Tôi là thanh niên xung phong, chuyên đi mở đường. Tôi đã đi khắp nơi…
Am khẽ kêu lên:
– Đồng chí đã ở thanh niên xung phong? Chắc đồng chí chuyên bắn mìn?
Cô gái thản nhiên nói:
– Đúng thế, tiểu đội tôi chuyên bắn mìn. Tiểu đội tôi vui lắm. Tôi là em út của tiểu đội, nhưng tôi tệ lắm, ai tôi cũng trêu cho phát cáu lên, vậy mà chẳng ai giàu tôi! Dạo lôi còn ở nhà, tôi chỉ thích được ra mắt trận, tôi đã khai tăng lên một tuổi để xin vào thanh niên xung phong… Đơn vị thanh niên xung phong của tôi đã mở nhiều đoạn đường. Bọn tôi ra gần đến mặt trận, có thể đến chơi các đơn vị pháo của ta. Mỗi lần pháo của ta bắn, những gian hầm chìm của bọn tội lại chao đi như đưa võng. Bọn tôi được chuyển sang bộ đội, mặc quân phục, đội mũ gắn sao. Lai sắp được phát cả súng nữa. Đùng một cái, bọn tôi được lệnh chuyển về đây coi kho, bốc dỡ hàng…
Am lĩnh thuốc mìn ở kho X3 về được ít hôm thì tình hình có những biến đổi lớn. Chiến dịch và chuyển đang lúc khẩn trương và sôi nổi nhất. Xe ta vượt đèo Mũi Chông ra trận, dồn dập hơn, Bọn địch cũng đánh phá đường đèo mạnh hơn. Xóm Mũi Chông sơ tán vào chân núi phía bên kia thung lũng. Chỉ còn lực lượng dân quân và đội xung kích phục vụ giao thông ở lại xóm cũ, làm nhiệm vụ thường trực chiến đấu. Am được chính thức công nhận là đội viên của đội xung kích, Am ra trạm chắn xe, ở hẳn đây với anh Hồi. Khi trao nhiệm vụ cho Am, chị Thanh nói:
– Đồng chí đã hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Từ nay, đồng chí là chiến sĩ gác trạm chắn xe, mong đồng chí hết sức cố gắng để mau chóng được kết nạp vào Đoàn. Ngoài trạm chắn xe, ngồi thức thâu đêm với ngọn đèn hiệu lập lòe, Am thường nghĩ: “Mình đang phấn đấu để vào Đoàn. Mình không còn là đứa trẻ con nữa. Mình đã trưởng thành!” Mỗi lần chỉ dẫn cho một đoàn xe hoặc một đơn vị bộ đội vượt đèo Mũi Chông, hành quân ra trận, Am lại nhớ đến Xuân. Nếu đơn vị thanh niên xung phong của Xuân về qua đây, chắc Xuân sẽ ngạc nhiên thấy Am chẳng đi đâu cả, chỉ ngồi gác cái trạm chắn xe nhỏ bé dưới chân đèo. Nhưng cũng chẳng có gì đáng ngạc nhiên. Biết đâu, Xuân lại chẳng như cô gái ở kho X3, cũng quanh năm sống tận đáy rừng, coi kho, bốc dỡ hàng hoặc đang làm một việc gì đó Am không thể tưởng tượng ra cho rõ ràng được. Đánh giặc cứu nước và xây dựng đất nước thiếu gì những việc làm khác nhau mà mỗi người có thể say mê, cống hiến trọn đời mình.
