Tình nghĩa như cau trầu
Thắm tươi son tô, ẩm nồng lửa bếp
Lòng người đừng như manh áo hẹp
Nỡ nào để rách cho nhau
Ông Đá ngồi xếp bằng tròn trên chiếc chiếu hoa trải giữa sân. Be rượu đặt cạnh. Chiếc chén hạt mít nằm lăn lóc gần mép chiếu. Đĩa lạc rang còn nguyên. Cái sân gạch rộng áng chừng sào đất giờ bạc phếch ánh trăng và vàng ủng màu đèn dầu với một mình ông Đá. Thỉnh thoảng ông lại nâng be rượu lên tu suông rồi khà ra một hơi dài thượt như thể muốn xả nỗi giận hờn gì đó vào vùng không gian có ánh trăng ngốc nghếch và ánh đèn vô vị này.
- Mày đâu? Hất mẹ đĩa lạc này ra ao cho ông. Đứa nào trèo lên cây sung ngắt cho tao mấy chùm quả xanh về đây. Mang cả chanh, cả ớt, cả muối ra nữa. Tổ sư chúng nó chứ... Nhanh lên...
Cả nhà dạ ran theo lời phán bảo của ông chủ. Người mang đĩa lạc xuống nhà dưới, kẻ cầm đèn đi ra phía gốc sung. Bà Chiêm thì lụi hụi ngoài vườn tìm ớt, hái chanh. Không rõ, một lúc ông Đá cần đến cả mấy thứ mặn, chát, chua, cay này làm gì? Chuyện lạ nhưng chẳng ai dám chống.
Quá trưa nay đi việc làng về mặt ông Đá đỏ gay và tấy lên như bị ai vả. Con vện cuống quýt vẫy đuôi mừng chủ bị ăn một ba toong quắn mông chạy mất hút. Thằng nhỏ đỡ ô cho chủ vô tình vướng vào cánh liếp dại bị ông Đá cho ăn một cái bạt tai trái lạng chéo mặt. Bà Chiêm đứng ở góc nhà chắp hai tay phía trước nhìn chồng. Cô Mùa, con gái ông bà Đá biết bố đang lên cơn thịnh nộ vội cầm rổ lặng lẽ ra vườn hái rau ngót. Bà Chiêm mang bát nước chè xanh đến cho chồng uống cho rã rượu rồi len lén đi vào buồng trong. Nhà trên ba gian lợp ngói rộng rênh chỉ còn mỗi ông Đá ngồi ở phản giữa, lưng dựa cột, mắt trừng trừng nhìn lên rui, mè, quá giang nhà như muốn cãi nhau với một cái gì đó rất vô hình...
Chiều tối nay ông Đá bỏ cơm. Chỉ sụp soạp một vài hơi nước rau dền luộc rồi ông lên nhà sòng sọc thuốc lào, hết điếu này đến điếu khác, giờ ngồi ngửa mặt lên trăng và dốc rượu từ be xuống miệng. Bát lạc rang vợ đưa ra đã phải cất đi. Giờ là lúc mọi người toáng lên chạy lo những thứ ông cần...
Một rổ con sung xanh còn đang ứa nhựa. Một đĩa ớt chỉ thiên quả chín đỏ hỏn, quả ương tím sẫm. Một bát đựng lưng lưng muối trắng. Hai quả chanh cốm. Con dao bài nhỏ... Tất cả được đặt trên chiếc mâm đồng do thằng nhỏ bưng lên:
- Thưa ông... Đã đủ các món ông lệnh. Bà bảo xin mời ông dùng ạ!
Ông Đá vằn mắt nhìn thằng nhỏ hét to "Cút!" và hướng mặt xuống nhà ngang gọi vợ:
- Mẹ con Mùa đâu ra đây tôi bảo...
Bà Chiêm tất tưởi chạy ra. Mắt sợ sệt nhìn chồng, bà se sẽ khép vạt váy rồi ngồi xuống góc chiếu đối diện:
- Ông bảo gì tôi?
Ông Đá chỉ tay vào các món đặt trên mâm hất hàm hỏi vợ:
- Bà có thấy cái gì đây không?
Bà Chiêm thật thà:
- Thì đủ những thứ ông cần. Ông xem thằng nhỏ còn mang thiếu thứ gì thì ông sai tiếp.
Ông Đá hực hực trong miệng rồi cay đắng nói:
- Còn thiếu mỗi món nhân ngôn nữa thôi. Chát, chua, cay, mặn đủ cả rồi. Mẹ con Mùa nhìn thấy chưa? Đi việc làng mà phải ngồi chiếu dưới bà biết không? Mấy thằng trẻ ranh nó bảo mình mất giống, nhục quá? Tại ai, tại ai, bà nói đi?
Bà Chiêm chỉ biết cúi mặt. Thế là đã rõ chuyện. Tất cả chỉ là việc sinh con một bề mà ra. Lấy nhau gần hai chục năm nay bà chỉ được một lần có sinh có dưỡng. Vợ chồng dấn mãi cũng chỉ có một cái hĩm nối dõi. Số trời bắt vậy đành chịu vậy. Ông mới đầu thương bà chỉ thở dài. Nhưng rồi lời ra tiếng vào, trong xóm, ngoài ngõ ai cũng bàn tán xì xào. Lời hay không ít, tiếng dở cũng nhiều. Đau nhất là ai đó nói vợ chồng bà vô phúc. Rồi việc họ, việc đình. Nay thì hai năm rõ mười, họ chê nhà bà mất giống ngay tại chỗ quan viên. Ông mang nỗi oán giận ấy về nhà. Giờ là lúc ông đang trút lên đầu bà.
- Mình đừng cả nghĩ nữa nhỡ không may ốm đau bệnh hoạn là mẹ con tôi mất nhờ. Trời Phật chỉ cho ta có mỗi mụn con gái nên đành chịu vậy. Lúc lấy ông nào tôi đâu có biết mình vô duyên, bạc phước đến thế. Giờ có bao nhiêu tội lỗi mẹ con tôi chịu cả chỉ xin ông bớt nóng. Hoả mà bốc lên, ông vật mình ra đấy là mẹ con tôi trắng tay.
Bà Chiêm vừa nói vừa khóc. Đôi gò má bà đã nhô lên, xương da nhiều hơn thịt, giờ loang lổ nước mắt. Cái cô Chiêm xinh xẻo ngày xưa giờ đã là bà Đá, có nhà ngói, cây mít đấy nhưng nghèo con. Nỗi vất vả đồng áng, nỗi bạc phận đường con cái đã khiến bà cỗi đi, già đi rất nhiều. Vốn dĩ hơn chồng những gần chục tuổi lại vất vả vì chuyện gia đình nên trông bà như quả xoan héo. Còn ngày xưa ấy à, cứ gọi là chẳng có lời nào mà tả hết. Tuổi dậy thì của bà là tuổi hoa, tuổi nụ...
*
Cô Chiêm mười tám tuổi, trai làng nhiều người mê mẩn đến phát cuồng, phát dại. Lão Phó lý một vợ, bảy con, hôm nào ra đình làm việc cũng phải tạt qua nhà cô một lần chỉ để hỏi một câu: "Chiêm đấy à, hôm nay đi chợ hay đi cấy...". Có hôm cô Chiêm xắn váy xuống ao vớt bèo lúc lên thấy sau khóm phèn đen nhấp nhô mấy gã trai đang bò lổm ngổm. Thì ra họ rình để ngắm trộm cái cặp đùi trắng nõn trắng nà của cô. Lại có thằng trên phố huyện nghĩ ra kiểu đểu. Hắn bí mật theo cô đi chợ rồi lừa lúc cô cúi xuống mua thứ gì đấy hắn đặt cái gương dưới chân cô soi ngược lên rồi xuýt xoa. Hôm ấy may mà bà bán hàng cau phát hiện ra đã nhổ toẹt bãi quết trầu vào cái mặt gương đang hếch lên của thằng đểu. Sau chuyện này phải ba tháng sau cô Chiêm mới dám đi chợ lại.
Chuyện mọi người mê cô Chiêm là có thực. Chả gã đàn ông nào mà không muốn được nhìn cô. Cuối cùng thì anh chàng Đá vớ bẫm. Chuyện vẻ như rất lạ nhưng thực tình lại có cái lí của nó. Cô Chiêm vào loại kén chồng. Trai làng nhiều người ngỏ lời cô đều lặng lẽ lắc đầu. Mấy công tử trên phủ về ve vãn cô chỉ một mực "em dốt nát không dám trèo cao". Cuối cùng, vì đã vào tuổi lớn, bố mẹ giục rối rít cô mới thổ lộ:
- Nếu bố mẹ bắt con phải lấy chồng ngay thì cho con lấy anh cu Đá.
- Thằng Đá?
Bố cô hét lên, đôi mắt mở trừng trừng như lên cơn kinh giật. Chiêm hơn Đá những gần chục tuổi. Gái như Chiêm ở làng có đứa đã một hai con. Cu Đá thì còn đang đi học. Nghe nói, còn cởi truồng tồng ngồng tắm ao nữa.
- Mày có điên không thế con?
Bố cô quặc lại nhưng cô vẫn tỉnh bơ nói tiếp:
- Đấy là người con thương lâu rồi. Con định vài ba năm nữa anh ấy lớn lên sẽ thưa chuyện với bố mẹ. Nay bố mẹ đã giục thì con cũng xin có lời...
Cả cái ấm tích bị đập vỡ vụn trên nền nhà. Cô con gái nhìn bố, khoanh tay trước ngực giọng chắc như cơm chiêm:
- Bố tha lỗi cho con. Biết là không phải phép với cha mẹ nhưng con...
- Chết cha mày đi con quỷ cái kia! ở đời này có ai lại đi hỏi chồng cho con. Bao nhiêu đứa đàng hoàng tử tế ra thế mà mày nỡ sấp mặt quay đi. Còn thằng thò lò mũi xanh thì mày lại hơn hớn cái lỗ miệng. Bố mẹ mày có đến nỗi nào mà mày lại đổ đốn ra thế hả Chiêm. Mày có định cho tao với mẹ mày ngẩng mặt lên nhìn hàng xóm láng giềng không hả cái con mặt sứa gan lim kia?
Bố trút trận lôi đình thế nào cô Chiêm cũng chỉ nín lặng. Được cái ông không đòn roi. Từ lúc con gái dậy thì da như trứng gà bóc ông không dám đụng một cái thanh dang nào vào mông, vào tay nó. Con cái là hoa, bố mẹ có là chó mới đang tâm đánh đập nó. Và rồi ông cũng nín lặng như con. Đất không chịu trời thì trời phải chịu đất. Bố muối mặt nhờ người đánh tiếng khéo với gia đình bên anh cu Đá. Kiểu như đặt đóm vào tay cho họ châm lửa. Được cái nhà cu Đá cũng vào loại có của ăn của để nên khi nghe người mai mối nói việc cụ nhà nên chọn cô Chiêm vừa đẹp người, đẹp nết về nâng khăn sửa túi cho cậu Đá thì họ ưng ngay. Hai bên đều môn đăng hộ đối trong làng. Với lại được cô Chiêm về làm dâu, dáng ấy là mắn con lại giỏi giang đồng ruộng nên tha hồ mà nhờ. Thế là từ chuyện cô Chiêm muốn bố đi hỏi chồng thành chuyện gia đình anh cu Đá nhờ người già lão sang xin ông bà bên nhà cho cháu Chiêm về làm dâu con ông bà chúng tôi bên ấy. Ngày cưới hai người cả làng kinh ngạc. Ai cũng bảo rằng không hiểu vì sao. Riêng cô Chiêm thì hiểu. Chuyện này sau khi về nhà chồng nhịn suông đến sáu năm cho đến khi anh cu Đá bén hơi vợ đòi đi ngủ từ lúc chập tối cô mới kể cho chồng nghe lý do vì sao mình chỉ một mực muốn lấy anh.
Chuyện xảy ra vào hôm cô ra ngòi mò ốc. Lúc lội xuống nước thì có dăm ba người, lúc ngẩng lên thì lũ bạn gái đã lên bờ về làng từ khi nào. Giữa đoạn ngòi vắng Chiêm thấy rờn rợn vội vàng rửa nhanh chân tay leo lên bờ. Lúc kéo lại nếp váy Chiêm cảm giác ở trên bẹn mình có gì buồn buồn. Cô toát hết mồ hôi khi nghĩ rằng cái sự buồn buồn ấy phải chăng chỉ có đỉa. Mà đỉa là thứ cô sợ nhất trần đời, sợ hơn cả rắn và cóc. Ngoảnh trước ngoảnh sau không có ai, Chiêm vội ngồi thụp xuống. Cô khe khẽ hếch gấu váy lên tìm. Trời ơi... Một con đỉa đã no mọng đang bậu ngay sát gần chỗ kín của cô. Chiêm thét lạc cả tiếng. Mặt cô tái dại. Nước mắt nước mũi chảy ra. Đối tay run rẩy như không còn gân cốt. Vừa lúc có một thằng bé từ xa xồng xộc chạy tới, thấy người quen nó rối rít hỏi:
- Có gì thế chị Chiêm?
- Rắn à?
Chiêm ôm chầm lấy cu Đá run rẩy:
-Nó… Nó…
Chiêm nói không ra hơi "nó... nó..." rồi lôi tay cậu bé kéo về phía chiếc mả xây cao. Cô ngồi thụp vào chỗ khuất, mặt đỏ gay, mắt nhắm nghiền, ngón tay run run chỉ vào chỗ con đỉa đang phởn phơ mà lắp bắp:
- Nó... Nó... Đá ơi, em lấy ra giúp chị không chị chết mất...
- Leo ơi em chịu thôi...
- Chị cắn rơm cắn cỏ, chị lạy em. Chị sợ nó lắm. Chị mà động đến nó thì chị chết ngất mất...
- Dưng mà... kinh lắm! - Đá chun mũi, nheo mắt, lắc người, giẫm chân.
- Giúp chị đi. Hôm nào ổi chín chị cho vào vườn mà hái quả.
- Thật nhé... Nhưng em sợ...
Tiếng Chiêm thều thào:
- Chị nhắm mắt đây mà, em sợ gì?
Anh cu Đá vội quỳ xuống, mắm môi mắm lợi, tay cái tay trỏ nhớn nhén như kiểu bắt chuồn chuồn. Rồi bất ngờ Chiêm kêu "ái" một tiếng to, cô kéo vội váy xuống xấu hổ nhìn Đá lúc ấy đang lấy hòn đất cứng đập đập con đỉa.
- Chết cha mày đi này. Chết cha mày đi này. Chết! Chết. Từ giờ chị hết sợ rồi nhá. Nhớ cho em hái ổi đấy.
Mặt Chiêm nóng ran. Cô dở cười dở khóc rồi bất ngờ bật đứng lên, chạy thoăng thoắng trên các bờ ruộng nhỏ như thể có ma đuổi. Cũng từ hôm ấy, người cô thỉnh thoảng lại oi oi cái mùi tóc trẻ con vừa thơm ngậy vừa gai gai đến dễ chịu. Đấy là mái tóc của anh cu Đá khi Chiêm ôm đầu nó dúi vào bộ ngực đã lúc lỉu như hai quả thị của mình mà cầu cứu...
Lúc nói chuyện này ra cho chồng biết anh cu Đá chỉ biết há hốc mồm nhìn vợ mà nói "Thật thế à! Sao bây giờ tôi mới biết...?! Có mỗi việc ấy mà kín miệng thế. Tiếc thật...".
*
Còn lúc này đây ông Đá đang bó gối lặng thinh, miệng thỉnh thoảng lại loóc roóc nhai sung. Cái quả sung xanh hôm nay sao chát lạ, chát lùng. Ông nhai mãi mà cái vị non non của nó vẫn sít sìn sịt nơi cổ:
- Hà hà... Cha nó chứ...
Ông Đá chửi đổng. Mặt ông sắt lại như miếng cá kho kĩ. Cái vị chát của sung lại được đà bấu chặt lấy họng ông mà khò khè. Chiêu một ngụm rượu, ông Đá nhặt đôi quả ớt chỉ thiên đỏ hỏn cho vào miệng nhai rau ráu. Cay quá. Nước mắt nước mũi ứa ra. Ông hít hà liên tục. Rồi lại rượu. Ớt cay quá thì ông ăn chanh. Chua đến thế này sao. Vứt mẹ nó hết, rượu đâu? Tiếng ông thét vang cả mấy gian nhà, sánh đổ cả chén rượu đang cầm trên tay...
Ông Đá đã đổ gục trước rượu và nỗi buồn. Khi người nhà bế ông vào giường ông chỉ còn là một đống thịt nhớp nháp, nồng nặc mùi rượu. Bà Chiêm phải ngồi cạnh lấy khăn ấm lau mặt cho chồng. Mùa lúi húi bôi vôi vào gan bàn chân cho bố. Nhìn khuôn mặt tiều tụy, tơi tả như lá rách của mẹ rồi khuôn mặt phì phò bất tỉnh của bô? Mùa thấy miệng mình đắng chát như ngậm phải hoàng liên. Mùa biết, mọi chuyện bắt đầu từ đâu. Bố đã biết, mẹ càng biết. Oái oăm của căn cơ này là biết mà chẳng thể làm gì. Mọi người chỉ biết dằn vặt nhau rồi tự dằn vặt mình và im lặng. Nghĩ đến cảnh bố mẹ sinh con một bề, Mùa sợ. Đời hai cụ đã thế còn đời Mùa?
- Mẹ thấy trán bố thế nào! Chắc mát rồi đấy mẹ nhỉ?
Con hỏi, mẹ mới chợt dừng khăn lau. Từ lúc đưa ông vào giường đến giờ tay bà cầm vuông khăn ấm cứ xoa đi xoa lại trên trán chồng đều đặn, vô thức. Lúc ấy mắt bà nhoà đi. Mọi vật như mờ ảo, chìm nổi. Những làn nước nóng ran như được đun từ trong đầu thỉnh thoảng lại ứa ra quanh vành mắt. Chỉ có nước mắt là ý thức cùng nỗi đau của bà. Còn bây giờ tay bà đã không còn vô thức khi nó cầm vuông khăn ấm lên chấm nước mắt cho mình. Sau phút tĩnh tâm cái nhìn của nỗi buồn đã quang đãng lên. Bà thấy da mặt chồng thôi bừng bừng, thôi nhớp nháp mà hiền từ lại dần, vầng trán ông đã mềm dịu chứ không còn cau có như trước. Hơi thở cũng vậy. Đã đều đều hơi người và vơi vơi hơi rượu.
- Mẹ này nhìn bố bây giờ có khác gì mặt ông Từ ở đền...
Mùa ôm vai mẹ. Bà Chiêm nhận ra cái sức dậy thì của con đang đổ trĩu xuống lưng mình. Giông bão rồi cũng qua nhưng liệu nó có qua được mãi. Ông ấy vẫn còn phải đi việc đình, việc làng. Thiên hạ còn miệng còn nói. Nỗi lo đã lắng nhưng niềm đau vẫn âm ỉ...
- Mùa kéo chăn che kín chân cho bố rồi vào chuẩn bị giường màn để mẹ con mình đi nghỉ đi con.
Giỏi việc nhà mà lúc này bà Chiêm cứ bấn lên, lúng túng. Giờ chồng đã nằm yên bà vẫn chưa hết cồn cào, lo lắng. Bà đi ra, đi vào...
Bà giặt chiếc khăn bằng nước ấm. Bà lau mặt lại cho chồng, cẩn thận, bà lau cả lòng tay, cô tay cho ông. Nhìn chồng ngủ ngon lành bà yên lòng. Se sẽ buông tấm màn nâu để ông không bị muỗi cắn, bà vặn nhỏ ngọn đèn dầu để trên bàn rồi lò dò đi vào buồng:
- Ngủ đi con.
Mẹ vào, Mùa ngồi nhỏm dậy:
- Mẹ ra ngủ với bố, nhỡ ra...
Bà Đá cau mặt, mắng yêu con:
- Mẹ chị. Còn trêu mẹ nữa...
- Ô... Con nói thật mà!
Bà Mùa xoa xoa chân ngả lưng cạnh con gái:
- Không lo nữa đâu. Bố mày bây giờ là cứ ngủ một mạch cho đến sáng.
Hai mẹ con rì rầm, to nhỏ. Việc đồng áng, việc làm ăn. Câu chuyện như bâng quơ. Mỗi người đều có một khoảng trống. Làm sao có thể dễ quên. Nói cho đêm đỡ vắng. Rồi mỏi miệng, mẹ khẽ thở dài nằm nghiêng. Con gái khẽ ngáp ngủ cũng xoay nghiêng nhưng vắt tay ôm lấy tấm thân gầy của mẹ.
Mùa ngủ lúc nào không hay. Người cô lịm đi rồi bay bổng lên như có ai cầm cái quạt thóc quạt thốc lên từ phía dưới. Rồi bỗng nhiên Mùa là là như con chim bay qua cánh đồng làng đến bờ con sông Sỏi. Chỗ ấy nước cứ kêu bùm bùm bởi có rất nhiều người tắm. Rồi như có ai ấy, mẹ hay là bố cởi áo cho Mùa. Mùa đưa tay lên vuốt đầu rồi xoa ngực. Thôi chết, hai cái quả cau nhu nhú, mây mẩy trên ngực mình mà những lúc ngồi tắm Mùa hay thích thú nhìn ngắm, kỳ cọ giờ bay đâu mất. Mùa thấy ngực mình nổi vầng như ngực con trai. Đâu đã xong. Bàn tay Mùa xoa xoa lên bụng rồi vuốt nhẹ xuống dưới. Cả cái phần theo thẻo hây hây ấy của tuổi con gái cũng bay đâu mất. Mùa cảm thấy lại như sờ thấy ở cái chỗ mà Mùa hay vấn vương về nó lúc mê ngủ có một cái gì đó không phải là của lũ con gái như Mùa. Nó giống như quả ớt của mấy đứa con trai tắm truồng mà Mùa có lần đã vô tình nhìn được. Tự nhiên Mùa sướng quá nhảy cẫng lên. "Bố ơi, mẹ ơi..." Mùa muốn kêu to thành tiếng.
Sau lúc này là cái sướng của tuổi con gái khi nghĩ về cái là lạ của con trai. Người Mùa ran lên khi nghĩ về một đôi ba đàn ông quen mặt.
- Gì thế con?
- Bà Đá quay lại lấy tay vỗ nhẹ vào người Mùa:
- Mê ngủ hả? Nằm ngửa ra, bỏ hai tay xuôi xuống chân cho đỡ bị bóng đè...
Mùa cười thầm. Cô đã tỉnh hẳn nhưng nín thinh và thả lỏng người. Giấc mơ đã tan mà sao cái rạo rực lại rân rân lên khắp cơ thể. Mùa thấy sau lần vải ấm của quần áo những thứ của cô tưởng đã mất đi giờ vẫn còn nguyên và hôi hổi như vừa lấy từ tro ra. Những thứ từng làm Mùa lả đi trong một sức ngầm cuồn cuộn khó cưỡng lại khiến cô phải lật nghiêng người ôm chặt lấy mẹ!
- Vẫn còn mê hả con? Để hai tay gối dưới đầu ấy. Bằng cái sào rồi mà vẫn còn ú ớ.
- Không có gì đâu mẹ!
Mùa lặng người và nguội dần. Hơi ấm của mẹ lát sau lại vùi cô vào giấc ngủ. Nghe hơi thở của Mùa phả vào lưng là lạ, bà Đá như nhận ra có gì đó vừa xảy ra với con bé qua giấc mơ. Là người cả nghĩ, cả lo bà đoán già đoán non về tiếng kêu thốt lên "Bố ơi, mẹ ơi..." của Mùa. Ma quỷ nào đang đe dọa nó. Hay là con bé mơ thấy bị đánh nên kêu toáng lên vậy. Nghĩ đến đây đôi mắt bà Đá ráo hoảnh lên và chẳng còn thấy buồn ngủ chút nào. Bà chong chong nghe tiếng đêm hoang vắng. Gió rào rào ngoài vườn. Con thạch sùng chặc lưỡi nghe lành lạnh như ai liếc dao. Tiếng con mọt nghiến gỗ "cọt cọt" như bánh xe cút kít lăn trên đường sống trâu. Rồi cái ồn ã của ngày lại ập xuống bà. Lần lượt, lần lượt từng hình ảnh một cứ như nan rá đan sin sít vào tâm trạng. Bà lại thấy bứt rứt khắp người. Đã bao lần bà ước mơ, bà mong muốn. Vậy mà sau lần sinh con Mùa đến giờ người bà cứ đuỗn ra. Cái cô Chiêm phây phây ngày nào chẳng mấy chốc đã nên bà lão Đá. Cô Chiêm xưa xửa đã hoá thân vào cô Mùa mây mẩy hôm nay. Con bé đã vào tuổi đỏ mặt. Chả mấy chốc nó sẽ bỏ hơi ấm của bà mà đi. Nhưng đi đâu thì đi, đi sớm đi muộn thế nào thì tuỳ, nhưng nó đừng giống bà. Lạy trời, lạy phật, bà cầu mong như thế. Ai nắm tay được suốt ngày. Có ngờ đâu vợ chồng sức vóc như thế mà chỉ có mình nó. Vợ chồng bà những lúc thật riêng tư nhất thường hỏi nhau như thế mà chẳng trả lời được. Bà đã đi bốc thuốc khắp nơi, đã nhủ khuyên ông lần này lần khác nhưng không vẫn hoàn không. Bà thì như nắng sắp chiều, còn ông ấy vẫn đang quá trưa dội nóng. Hay là...?! Không thể! Làm sao mình có thể. Ngày xưa, lúc còn trẻ chỉ vì anh chàng Đá tắm sông bỏ quên chiếc quần dài ở bờ đê có cô xóm dưới đi cắt cỏ cầm về hộ mà bà đã ghen lồng, ghen lộn. Nói ra mà xấu hổ, bà đã đem cái quần ấy vào chỗ kín để xem xem nó có mùi khác không. Bà lấy mũi mình ngửi hẳn hoi. Việc đâu chỉ dừng lại đấy. Bà còn mang cái quần chồng ra trước chuồng trâu kêu bảy vía gọi hồn chồng về rồi kêu chín vía đuổi con quỷ cái đi, sau đó bà mang ra góc vườn chất rơm lên đốt rồi đào hố hất tro chôn xuống dưới. Chuyện vẫn chưa xong. Bà còn cấm chồng đi tắm sông, cấm chồng đi qua ngõ nhà cô cắt cỏ. Còn bà, mỗi lần vô tình gặp cô cắt cỏ nọ bà đều lừ mắt đe dọa rồi nhổ nước miếng ra bên vệ đường cho nó tan bớt cái phỉ phui đi. Từ lúc lấy anh cu Đá về làm chồng, cả trước đận đó rất nhiều nữa khi mà cậu chàng nhón tay bấu con đỉa cho, bà đã nghĩ tới chuyện chỉ có hai người. Vậy mà sao giữa đêm thanh vắng này lại bỗng chộn rộn lên trong lòng bà về chuyện đó.
- Mùa này, con còn thức hay đã ngủ đấy?
Biết là hỏi con một câu ngớ ngẩn nhưng bà Đá vẫn hỏi. Hỏi để cảm thấy mình đỡ bối rối hơn. Hỏi như một cách tự an ủi.
Mùa nào biết mẹ đang nghĩ gì. Tuổi con gái thường chìm sâu vào giấc ngủ với những mộng mị của riêng mình. Liệu nó có chia sẻ được cho bố mẹ nhiều bằng những điều bố mẹ đã lo cho nó. Nuôi con ai tính tháng, tính ngày. Nhưng lúc này đây bà cần có bạn. Gần gũi nhất đối với bà lúc này là Mùa. Đã dăm năm nay, vì lớn tuổi bà giữ ý thường nằm ngủ với con gái. Bà quen từng hơi thở, từng ú ớ, cái trở mình của nó. Bà hay chuyện to nhỏ với con những điều hơn lẽ thiệt ở đời vừa như chia sẻ lại vừa ngụ ý răn dạy. Nhưng chưa đêm nào bà có ý định nói chuyện với nó như đêm nay...
- Mùa ơi, dậy mẹ bảo!
- Ngủ gì mà say thế này con?
- Ơ... Ơ...
Mùa dụi mắt nhìn mẹ:
- Sáng rồi hả mẹ?
- Cũng sắp. Gà vừa gáy canh tư.
- Còn sớm mà mẹ!
- Ừ...
Mùa định ngủ tiếp nhưng đã bị tay mẹ lay lay:
- Dậy...! Dậy mẹ bảo...
Lần này thì Mùa tỉnh hẳn. Nhìn nét mặt nghiêm nghiêm lành lạnh của mẹ Mùa đã nhận ra điều mẹ lay mình dậy là có lý do. Chắc phải là chuyện gì ghê gớm lắm nên mẹ mới làm thế này...
- Mẹ có chuyện gì bảo con phải không?
- Ừ... nhưng mà lúc nãy mày mê gì mà ú ớ ghê thế. Chắc hôm qua đi tát nước quá sức phải không?
Mùa mỉm cười, lắc đầu:
- Mê linh tinh, trẻ con ý mà mẹ.
- Vậy mà làm mẹ hết hồn...
Mùa ôm ngang người mẹ. Cô dúi mặt vào mớ tóc rối trên đầu mẹ ngoan như con cún bông cọ cọ vào người chủ.
- Giờ mẹ nói chuyện riêng của mẹ đi.
- Chuyện gì riêng của tôi.
- Thì chuyện cả nhà vậy!
Bà Chiêm im lặng. Bà nhìn con gái như đắn đo. Ban nãy khi lay nó dậy bà muốn nói ngay, bây giờ lại lưỡng lự. Chuyện này là chuyện của bà sao lại rây nó vào. Nhưng không nói với nó thì bà biết nói với ai bây giờ?
Mùa tinh ý nhận ra sự lúng túng của mẹ. Cô lờ mò đoán già, đoán non rồi buột miệng nói:
- Chuyên của bố hả mẹ?
Bà Chiêm cười. Khi Mùa ngả đầu hít hà bộ ngực đã bắt đầu lép của mẹ, bà mới lần lần từng ngón tay trên mái tóc dày của con và nói:
- Mẹ nghĩ thế này Mùa ạ... Mẹ đã già rồi, bố con thì mỗi ngày mỗi thay tính đổi nết. Làng xóm quê ta đâu phải ai cũng thông cảm với cảnh ngộ nhà mình.
Mùa bấu vào hai vai mẹ, hỏi ngay:
- Chắc bố muốn lấy vợ lẽ? Thảo nào mà dạo này bố hay dằn hắt, mắng mỏ mẹ! Con biết mà...
- Mẹ không có ý nói thế. Bố con cũng chưa bao giờ thế. Mẹ muốn là muốn...
Mùa đã khóc. Vậy là cái cô Chiêm đáo để ngày nào về chuyện giữ chồng thì nay vì chuyện "con trai, con gái" mà mẹ mình đã gác chèo, buông dao. Chắc mẹ phải khổ sở, đau đớn lắm mới dám nói ra điều cực chẳng đã này...
- Mẹ cũng có ý định tìm vợ lẽ cho bố phải không?
- Ừ... Nhưng mà...
Mùa nhớ lại giấc mơ hoá thành con trai của mình mà thương mẹ vô cùng.
- Sao mẹ bỗng nhiên lại nghĩ đến chuyện này?
Bà Chiêm khẽ lắc đầu rồi cúi xuống. Người bà rung lên từng đận theo tiếng nấc. Mùa úp người mình vào lưng mẹ. Đôi tay cô mở ra rồi ôm chặt lấy mẹ. Liệu hơi ấm của tuổi dậy thì có còn ý nghĩ đối với một người đàn bà không còn tuổi trẻ. "Mẹ ơi, con thương mẹ quá" - Mùa nghiêng má áp vào mái tóc bắt đầu thưa của bà Chiêm mà nức nở lên câu đó.
- Mùa này...
- Mẹ nghĩ thế có dở người lắm không?
- Mẹ... - Mùa rúc đầu vào ngực mẹ.
Bà Chiêm thở dài:
- Cứ nghĩ đến cái cơn vừa rồi của bố con mà mẹ sợ!
- Mẹ ơi - Mùa thổn thức...
- Mà thôi...
Bà Chiêm lại thêm một lần thở dài nữa. Lần này hơi thở trầm nặng hơn.
- Thôi chẳng nói chuyện nữa. Ngủ thêm tí nữa đi con. Trời vẫn chưa sáng mà...
Bà Chiêm vỗ vỗ nhẹ vào lưng Mùa. Tay bà ấm mềm như thuở nào con còn bé nhỏ:
"À ơi...".
Bất giác bà Chiêm muốn bật lên câu ru ấy nhưng lại nghẹn lời vì nước mắt, nước mũi đã lại ứ đầy trên khuôn mặt bà...
