Với tôi, việc bạn chẳng có gì để làm với Twitter nghe giống “thơ haiku[37]” trong kinh doanh.
—BOB “SULLY” SULLIVAN—Chương trình truyền thanh Big Biz của Kênh truyền thanh Business Talk
SULLY NÓI ĐÚNG: “Tiểu blog” là một xu hướng truyền thông mới với phong cách riêng.
Các công cụ tiểu blog là xu hướng mới nhất của truyền thông số. Đúng như ý nghĩa của các từ tiểu và blog, các dịch vụ này giúp bạn gửi những cập nhật ngắn gọn giống kiểu blog đến những người đăng ký “theo dõi” bài viết của bạn trên các dịch vụ tiểu blog như Twitter.
Để sử dụng Twitter, bạn đăng thông điệp bằng cách gửi tin nhắn văn bản từ điện thoại di động hoặc đánh trực tiếp vào trang tài khoản cá nhân trên trang Twitter. Các thông điệp ngắn của bạn sẽ hiển thị công khai trên Twittercom dưới dạng “biểu đồ thời gian” và có thể được gửi tới điện thoại của bạn bè của bạn dưới dạng tin ngắn hoặc vào trang tài khoản của họ trên Twittercom.
Người dùng Twitter đăng ký theo dõi những bài viết mà những người dùng khác đăng tải mỗi ngày. Những người đăng ký này gọi là “follower” (người theo dõi). Kết quả là một dịch vụ có chức năng tương tự chức năng phân phối và quản lý gửi bản tin đến người đăng ký của dịch vụ email như Constant Contact ra đời, chỉ khác là những bản tin này sẽ được gửi tới trang web Twitter và điện thoại di động.
Tuy nhiên khác với email, dịch vụ tiểu blog chỉ cho phép bạn viết những thông điệp rất ngắn trên trang web hoặc gửi tới điện thoại di động của bạn bè dưới dạng tin nhắn văn bản SMS (simple message service – tạm dịch dịch vụ tin nhắn ngắn). Bạn bè trên mạng của bạn có thể nhận các thông điệp này bằng nhiều công cụ và phần mềm feed khác nhau. (Mỗi người theo dõi có thể chọn đọc thông điệp trên mạng, trên điện thoại hoặc trên các phần mềm khác mà chúng ta sẽ thảo luận dưới đây.)
Twitter hiện đang đi đầu trong dịch vụ tiểu blog. Các dịch vụ tương tự khác bao gồm FriendFeed, Jaiku, Yammer và identica – mỗi dịch vụ khác nhau một chút về tính năng, cách đưa tin và các plug-in[38] hữu dụng.
Tôi sẽ tập trung nói về Twitter. Đó là phần mềm hàng đầu trong lĩnh vực này; công ty đã thu được hơn 55 triệu đô-la tiền vốn và dường như thống trị dạng thức truyền thông số mới mẻ này. (Đương nhiên có thể nó sẽ bị các đối thủ khác mua lại và biến thành một Friendster, Netscape, Napster, hay Petscom, nhưng chúng ta phải bắt đầu từ một vị trí nhất định đã, phải không?)
Twitter sử dụng SMS, hay thường gọi là tin nhắn văn bản, làm công cụ truyền thông cơ bản. Các giao thức của tin nhắn văn bản SMS giới hạn thông điệp Twitter chỉ chứa 140 ký tự. Các thông điệp cũng không có định dạng (như màu sắc, kích cỡ chữ, chữ in đậm hay đánh dấu) hoặc hình ảnh. Đó là vì SMS được thiết kế cho mục đích sử dụng “đơn giản” trên màn hình hiển thị có giới hạn của các thế hệ điện thoại di động trước đây.
Twitter dùng làm gì?
Twitter rất hữu ích khi dùng để gửi thông tin ngắn đáng chú ý (gọi là “tweet”) đến những người quan tâm tới chủ đề của bạn. Nếu bạn chọn sử dụng Twitter cho mục đích giao tiếp cá nhân thì nó rất hữu ích khi gửi “tweet” về cập nhật và hoạt động trong ngày của bạn tới bạn bè và gia đình (những người này phải thường xuyên sử dụng SMS hoặc ghé thăm trang web Twitter mới có thể nhận được thông điệp của bạn).
Các thông điệp ngắn như “Tôi sẽ đến ngay”, “Vừa ăn trưa rất vui với Fred” hoặc “Có ai muốn đi xem phim Harry Potter mới tối nay không?” là một cách tuyệt vời để giữ liên lạc.
Các ví dụ này cho thấy tweet của bạn có thể được gửi tới một số lượng bạn bè nhất định, giống email cá nhân, hoặc có thể gửi tới lượng khán giả đông đảo hơn gồm bất kỳ ai muốn đăng ký theo dõi bạn trên Twittercom. Tất cả các tweet đều có thể được xem công khai và lưu trữ tại Twittercom mặc dù vẫn có chức năng gửi thông điệp văn bản riêng tư trực tiếp.
Mặc dù hầu hết các hoạt động trên Twitter là hoàn toàn riêng tư hoặc là cập nhật cá nhân đến các đối tác kinh doanh, nhưng hiện nay các hãng thông tấn lớn như CNN, BBC và Los Angeles Times cũng đều đăng tweet những tin tức đáng chú ý và điểm tin hàng ngày.
Đây là một nền tảng mới và thú vị cho chuyên gia marketing bởi nó mang tới thêm một phương thức tiếp cận với những khách hàng thể hiện sự quan tâm tới bạn. Nếu một người đăng ký theo dõi bạn trên Twitter tức là họ muốn nghe thông điệp của bạn, vì vậy trách nhiệm của bạn là gửi tới họ một thông điệp thú vị.
Rất nhiều công ty lớn, trong đó có Dell, Whole Foods, Comcast, Dunkin’ Donuts và JetBlue, đăng ký tài khoản trên Twitter để tận dụng điều này. Những người dùng Twitter doanh nghiệp này đã thu hút được hàng nghìn người theo dõi bằng cách sử dụng Twitter để trả lời câu hỏi của khách hàng và thông báo về các chương trình khuyến mại đặc biệt.
Chẳng hạn, Dell đang dùng hơn 10 tài khoản khác nhau để quảng bá các chương trình khuyến mại của các phòng bán hàng khác nhau tới người dùng Twitter. Một tweet điển hình có thể như sau:
Giảm giá 20% máy tính bảng refurb Latitude XT hoặc “siêu” laptop XFR. Nhập mã J?$P12345678 khi thanh toán.
Mặc dù trong hoàn cảnh khác, việc liên tục gửi các thông điệp quảng cáo như vậy có thể bị coi là spam, nhưng người theo dõi của công ty trên Twitter đích thân đề nghị nhận các thông điệp dài 20 ký tự từ Dell, vì vậy đây là một chiến lược marketing có lợi cho cả đôi bên.
Vì Twitter còn tương đối mới nên lượng khán giả ở đây cũng được xác định rõ ràng. Điều này có nghĩa là nó có thể mang đến tầm tiếp cận bất ngờ với những người bạn chưa có cơ hội gặp gỡ.
Một người bạn blogger của tôi tên là Jonathan Fields (tác giả cuốn sách Career Renegade: How to Make a Great Living Doing What You Love ‒ tạm dịch: Cuộc nổi loạn trong sự nghiệp: Làm thế nào để kiếm sống bằng công việc bạn yêu thích) chia sẻ một ví dụ rất hay về cách ông biết tới và thu được lợi nhuận từ các tweet với Steve Baker, một phóng viên tạp chí Business Week (và tác giả cuốn sách The Numerati):
Cộc, cộc, đây là BusinessWeek!
Vài tuần trước, nhà văn kiêm blogger Steve Baker đã viết một câu chuyện để đăng trên trang nhất tạp chí BusinessWeek về blog và truyền thông xã hội. Trước đó không lâu, tôi chưa từng nghe nói tới Steve và tôi chắc anh ấy cũng không hề biết đến tôi. Nhưng tôi bắt đầu theo dõi anh ấy trên Twitter bởi tôi rất thích các “tweet” anh viết.
Khi viết câu chuyện của mình, Steve nhờ người theo dõi trên Twitter chia sẻ cảm xúc về vai trò của blog, truyền thông xã hội và Twitter. Tôi đã viết tweet trả lời như sau: “Blog là chương trình chính, IM (tin nhắn nhanh)/ truyền thông xã hội là thẻ vào hậu trường còn Twitter/ tiểu blog là bữa tiệc sau đó. Đó là một cảnh cửa nhiều lớp.”
Steve thích câu nói đó và chỉ vài tháng sau, câu nói của tôi được trích dẫn trong câu chuyện trang bìa trên BusinessWeek. Rất thú vị, phải không?
Sử dụng Twitter cho công việc
Bạn có thể thấy sự tương đồng giữa công cụ này với blog và email: Khi có điều gì đáng nói, bạn có thể thể hiện với những người chọn nghe bạn với chi phí thấp. Đối với công việc marketing cho doanh nghiệp của bạn, điều này đồng nghĩa với một cơ hội khác để quảng bá bản thân hoặc sản phẩm của bạn.
Vì vậy, tôi khuyên bạn hãy sử dụng Twitter thật khôn ngoan và sáng tạo. Giống với các công cụ cộng đồng số khác mà chúng ta đang thảo luận, bạn muốn thường xuyên “đăng tải” những thông tin liên quan tới người theo dõi của mình. Giống như độc giả của blog và bản tin, người theo dõi trên Twitter sẽ ngừng đăng ký nếu bạn spam họ. (Và nên nhớ, một số người phải trả tiền tin nhắn văn bản, vì vậy, tweet của bạn nên có giá trị!)
Joel Comm (tác giả hai cuốn sách The Adsense Code – tạm dịch: Mã Adsense và Twitter Power – tạm dịch: Sức mạnh của Twitter) gọi tiểu blog là “khu vực quầy nước ảo”. Ông nói: “Thay vì dựa vào một bài blog thỉnh thoảng mới được đăng [để giữ liên lạc], [người dùng Twitter] nhận được các cập nhật nhanh gọn thường xuyên hơn bởi người viết chỉ mất vài giây để viết chúng. Hiện tôi không còn là một người bạn xa cách, chỉ thỉnh thoảng mới gửi thư nữa. Tôi là người làm ở văn phòng bên cạnh, chỉ cách họ một hành lang.”
Tôi nghĩ đây là một cách so sánh rất hay. Nó thể hiện rằng tiểu blog, giống khu vực quầy nước trong các công ty, không phải là chìa khóa cho hoạt động của doanh nghiệp nhưng lại là nơi mà mọi người (nhất là những người tự mở công ty và ham thích công nghệ) ghé qua vài lần một ngày để trò chuyện với mọi người. Các thông tin kinh doanh có giá trị cũng thường được trao đổi tại khu vực quầy nước này.
Những người dùng Twitter nổi tiếng nhất thường xuyên cập nhật bằng các mẩu thông tin ngắn gọn. Chẳng hạn, doanh nhân nổi tiếng Guy Kawasaki (tác giả các cuốn sách Reality Check, The Art of the Start – tạm dịch: Thực tế, Nghệ thuật của sự khởi đầu, và Rules for Revolutionaries – tạm dịch: Quy tắc cách mạng) thường đăng cả chục tweet mỗi ngày.
Như Guy và tôi, bạn có thể thêm Twitter (hoặc các đối thủ của Twitter như identica, FriendFeed, Plurk…) vào chiến lược marketing tổng hợp của mình mà không phải mất thêm bất kỳ chi phí nào. Nếu bạn mang giá trị hoặc sự giải trí đến cho người theo dõi Twitter của bạn thì họ sẽ dành cho bạn sự quan tâm và lời truyền miệng tích cực. Nội dung phù hợp nhất thường xoay quanh những mối quan tâm chung của nhóm đó – cho dù đó là về xã hội, kinh doanh, nghiên cứu, thể thao hay bất kỳ chủ đề gì.
Đối với chuyên gia marketing, tầm quan trọng của tiểu blog thể hiện ở chỗ nó khiến việc chia sẻ nội dung trở nên dễ dàng. Người theo dõi Twitter của bạn đều tự chọn chia sẻ mối quan tâm tương tự (hoặc chọn ngừng theo dõi). Điều này có nghĩa là bất kỳ nội dung nào bạn tweet chắc chắn sẽ nhận được sự quan tâm từ khán giả bởi tất cả những người nhận được tweet đều có mối quan tâm chung và chỉ hạn chế sự quan tâm với một số nguồn nhất định. Vì vậy trên thực tế, tiểu blog ít phải cạnh tranh để thu hút sự chú ý hơn và có nhiều khả năng mọi người sẽ chuyển tiếp tweet đó (gọi là “tái tweet”). Điều này giúp nội dung của bạn được lan truyền rộng rãi và trở nên nổi tiếng khi người dùng quan tâm công khai trả lời tweet đó, đăng tải và bình luận về nó trên blog của họ, khiến nó trở nên nổi tiếng hơn bằng cách bình chọn trên các trang tin tức xã hội như Digg hoặc StumbleUpon…
Bạn có thể tưởng tượng nổi mình sẽ thu hút được sự chú ý của bao nhiêu khách hàng nếu chỉ tweet về mã giảm giá 20% đến người theo dõi hàng tuần không? Bạn sẽ nhanh chóng tăng được lượng khán giả theo dõi và thấy khuyến mại của bạn được tái tweet rộng rãi nữa. Không tồi so với dịch vụ miễn phí, phải không?
Không nên dùng Tweet cho mục đích gì?
Tôi cũng cần cảnh báo trước với bạn về các tác hại của tiểu blog. Vấn đề cơ bản nhất là các dịch vụ này thường gây nhiều xao nhãng. Khi đã đăng ký sử dụng và theo dõi một vài người, bạn sẽ bắt đầu liên tục nhận được dòng thông điệp từ họ chuyển tới điện thoại hoặc trình duyệt web của bạn. Tôi nhận thấy để trở thành một người dùng Twitter tích cực đòi hỏi kỷ luật nhất định để tránh tình trạng suốt ngày tìm kiếm trên biểu đồ thời gian bài viết của người dùng khác những đường liên kết, tin tức linh tinh, thông tin và cập nhật từ bạn bè. Tiểu blog có thể làm ảnh hưởng tới công việc nếu sử dụng bừa bãi.
Sử dụng phần mềm chuyên biệt (và miễn phí) như Tweetdeck, Twhirl hoặc các công cụ sắp xếp khác có thể giúp bạn quản lý dòng tin tức này bằng cách nhóm những người quan trọng nhất vào các nhóm ưu tiên. Tuy nhiên để trở thành người dùng tích cực trong cộng đồng Twitter đòi hỏi sự tham gia thường xuyên, cũng giống như để trở thành người dùng tích cực trên các mạng xã hội hoặc trang tin tức xã hội tôi đã đề cập trước đó. Vì vậy quyết định thử nghiệm dùng tiểu blog đánh giá ảnh hưởng của nó với kế hoạch marketing và công việc là tùy thuộc ở bạn.
Các công cụ hữu ích khác trong việc mở rộng sự hiện diện sản phẩm của bạn với Twitter bao gồm:
· Twitterfeed: Dịch vụ này lấy RSS feed từ blog của bạn và gửi 140 ký tự đầu tiên của mỗi bài dưới dạng tweet tới người theo dõi của bạn.
· Tweetlater: Dịch vụ này cho phép bạn lên lịch đăng tweet tại những thời điểm nhất định trong tương lai. Rất tiện dùng cho việc lên lịch các chiến dịch quảng bá.
· Twellow: Danh bạ người dùng Twitter, rất hữu ích khi bạn muốn tìm kiếm và theo dõi những người thú vị và mới mẻ.
· Tweetbeep: Một dịch vụ dạng Google Alerts, nó sẽ gửi email thông báo khi những từ khóa bạn chọn xuất hiện trong tweet của người khác.
Twitter là một ví dụ nữa về các công cụ mới mà bạn có thể sử dụng để xây dựng khán giả trong số những người có mạng lưới liên lạc rộng và tầm ảnh hưởng lớn. Giống bản tin qua email hoặc blog hoặc nhóm bạn bè trên Facebook, Twitter là một cách để bạn tiếp cận bạn bè và khách hàng tiềm năng bằng thông điệp marketing của mình. Trong trường hợp này, các thông điệp khá ngắn nhưng lại là định dạng mà một số khách hàng ưa chuộng. Và công việc của bạn trong vai trò một chuyên gia marketing là lôi kéo khách hàng vào những giao tiếp có lợi cho bạn bằng cách mang tới cho họ những thứ họ muốn.
Nếu phần giới thiệu về tiểu blog này khiến bạn tò mò thì tôi xin giới thiệu thêm một số dịch vụ cạnh tranh khác để bạn tham khảo. Hiện Twitter vẫn là dịch vụ đi đầu nhưng một vài công ty khác cũng cung cấp các dạng nhắn tin ngắn và các dịch vụ tương tự có thể hữu ích cho chiến lược marketing của bạn:
· FriendFeed
· identica
· Plurk
· Yammer
· Jaiku
Hãy truy cập Twittercom để bắt đầu. Khi bạn đã lập xong tài khoản miễn phí của mình, hãy theo dõi tôi bằng cách vào trangwwwTwittercomscott_fox. Và bạn có thể truy cập ScottFoxcom để xem lời khuyên mới nhất của tôi về cách sử dụng tiểu blog để nâng cao chiến lược marketing của mình.