Huyện Ủy Tổ Chức Bộ Trưởng 2

Lượt đọc: 3 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 3
Con Bướm Đau Thương

❊ ❊ ❊

"Lan Hiểu Thi, cô đúng là cái đồ..." Hàn Giang Lâm vốn định chửi ra hai chữ "tiện nhân", nhưng đáy lòng lại sinh ra một loại cự tuyệt bản năng, bài xích việc bản thân dùng từ ngữ độc ác này để mắng mỏ Hiểu Thi. Trong lòng anh, Hiểu Thi từng là một đóa hoa tươi đẹp nở rộ trên mảnh đất thánh thiện.

Tiệm sách gửi cuốn sách miêu tả cuộc sống du học nước ngoài mà anh đặt mua đến Nam Giang, Hàn Giang Lâm bị những mô tả thực tế trong sách làm cho chấn động, nhìn thấy tấm ảnh Lan Hiểu Thi chụp chung với nam sinh nước ngoài trông rất thân mật, liên tưởng đến cuộc sống dơ bẩn được miêu tả trong sách, anh đấm ngực dậm chân, hối hận vì đã đưa Lan Hiểu Thi ra nước ngoài, đẩy cô vào một hố lửa tội lỗi. Anh tức giận xé nát cuốn sách ra, vứt vào thùng rác. Căn phòng chật hẹp đè nén ngột ngạt, anh lao khỏi cửa phòng, dẫm lên màn đêm mịt mùng sâu thẳm của thị trấn bước đi suốt dọc đường, gió thu lạnh buốt, cơ thể anh run lên từng hồi, không kìm được mà siết chặt hai tay.

Hàn Giang Lâm giống như một chú chó nhỏ mất phương hướng, không tìm được đường về nhà, lang thang giữa những con đường lớn ngõ nhỏ của trấn cổ. Thỉnh thoảng, anh đứng trước một ô cửa sổ hắt ra ánh đèn ấm áp, qua cửa sổ hướng về sự ấm áp của nhà người ta. Gia đình luôn là đối tượng bị hy sinh vì sự nghiệp, các chí sĩ thường nói, thiên hạ chưa yên, sao có thể tính chuyện gia đình? Ngày nay thiên hạ thái bình, Lan Hiểu Thi lại vì sự nghiệp mà từ bỏ mái ấm gia đình ấm áp hạnh phúc, kẻ Bắc người Nam, đây rốt cuộc là vì cái gì?

Đêm khuya thanh vắng, ánh đèn dán bên cửa sổ những nhà trong thị trấn lần lượt tắt đi, từng bông hoa cửa sổ lấp lánh ánh vàng lần lượt tàn lụi, rơi rụng vào sâu thẳm bóng tối. Hàn Giang Lâm khóc không ra nước mắt, dọc theo con hẻm thâm trầm đi về phía ngoài trấn.

Xuyên qua bóng cây loang lổ ngước nhìn bầu trời đầy sao, những vì sao thưa thớt vì lạnh lẽo mà không ngủ được. Từ từ đường họ Ngô tối tăm truyền đến tiếng đàn nhị du dương, âm điệu vui tươi sôi nổi, là sinh viên khoa nghệ thuật Đại học Nam Nguyên đang biểu diễn khúc "Xe lửa tiến vào trại người Miêu".

Âm nhạc đã mở ra một khung cửa sổ trên bầu trời tâm hồn u ám của Hàn Giang Lâm, anh lặng lẽ bước vào từ đường họ Ngô. Thực tập của sinh viên khoa âm nhạc sắp kết thúc, các em sinh viên đang tổng duyệt tác phẩm, chuẩn bị cho buổi biểu diễn báo cáo. Âm nhạc vui tươi do giáo viên đàn cho sinh viên nghe, là đang làm mẫu cho sinh viên, giảng giải về đặc trưng của âm nhạc dân tộc.

Hàn Giang Lâm đứng sau chiếc cột hành lang lớn, nghe giáo viên giảng giải về đặc trưng điển hình của âm nhạc thập niên 60 70 — phương tiện biểu đạt của niềm vui. Hàn Giang Lâm thầm nghĩ, những người làm nghệ thuật thật là lợi hại, chớp mắt đã nắm bắt được bản chất của vấn đề. Niềm vui quả thực là đặc trưng điển hình của ca múa dân tộc Miêu, niềm vui chính là cốt lõi nội hàm của ngày lễ dân tộc.

Người giáo viên tóc xõa ngang vai, mang khí chất thi sĩ đứng quay lưng về phía Hàn Giang Lâm, tốc độ nói rất nhanh: "Ca khúc 'Xe lửa tiến vào trại người Miêu' này mang phong cách dân tộc hóa, thông tục hóa, đại chúng hóa, thể hiện niềm vui mừng của nhân dân vùng Miêu khi đạt được những thành tựu xây dựng mới. Âm nhạc như thế này rất thích hợp biểu diễn ở quảng trường đông nghịt người."

Giáo viên nói: "Nếu như nói âm nhạc thập niên 60 70 là một kiểu biểu đạt cảm xúc mang tính đại chúng, thì bước sang thập niên 80, âm nhạc lại thiên về trữ tình cá nhân nhiều hơn, như 'Trái tim Trung Quốc của tôi', 'Tôi là một con sói phương bắc', 'Thủy thủ', 'Cao nguyên Hoàng Thổ', những âm nhạc này lại thiên về sự biểu đạt mang tính chủ nghĩa cá nhân, đây là tiếng lòng vô thức của tập thể. Bởi vì sau khi trải qua một khoảng thời gian khá dài sống trong sự che giấu thậm chí là bôi nhọ cá tính, khuynh hướng chủ nghĩa cá nhân không thể chịu nổi sự đơn điệu đồng nhất trước đó, bèn quay sang tìm kiếm phương thức biểu đạt mang cá tính rõ rệt, âm nhạc trữ tình thể hiện cá tính vì thế dần dần thống lĩnh thiên hạ. Hiện tại, sự trữ tình mang tính cá tính đã đạt đến cực đoan, sự vô thức mang tính tập thể tất yếu sẽ tìm kiếm một sự quay về, quay về với tiếng nói tập thể. Do đó, các ca khúc chúng ta sáng tác cho Lễ hội văn hóa dân gian Nam Giang phải đạt được sự kết hợp giữa hai yếu tố, một là kết hợp sự trữ tình đại chúng với sự biểu đạt cá tính, hai là kết hợp yếu tố vui tươi mang tính dân tộc với yếu tố thời trang của âm nhạc thị trường, sau đây xin mời bạn Trương Cương dùng đàn điện tử biểu diễn tác phẩm 'Con bướm' do em ấy sáng tác."

Trước khi biểu diễn âm nhạc điện tử, Trương Cương giới thiệu sơ qua về cảm nhận sáng tác của bản thân đối với nhạc phẩm "Con bướm": "Cảm hứng sáng tác 'Con bướm' bắt nguồn từ cổ thi dân tộc Miêu 'Mẹ bướm'. Tôi cứ tưởng lịch sử dân tộc Hán có ghi chép bằng chữ viết mới sâu dày, nào ngờ các dân tộc thiểu số ghi chép lịch sử bằng truyền miệng, văn hóa lịch sử cũng sâu dày không kém, tinh thần hy sinh nuôi con khôn lớn của mẹ bướm đã giúp cho dân tộc Miêu chịu đựng nhiều tai ương được trường tồn, những đứa con sinh ra từ hóa bướm đi xa muôn phương, thể hiện chân thực trạng thái sinh tồn của dân tộc Miêu."

Khả năng biểu đạt ngôn ngữ của cậu thanh niên khá tốt, âm nhạc vừa cất lên, ban đầu còn cảm thấy mới mẻ hay ho, lắng nghe kỹ lại, hóa ra lại mượn giai điệu âm nhạc của "Lương Sơn Bá Chúc Anh Đài", điệu nhạc hơi có vẻ trầm lắng, thế nhưng, vẫn vô cùng u sầu diễm lệ mà lay động lòng người.

Trong giai điệu âm nhạc dịu dàng uyển chuyển, Hàn Giang Lâm vẫn luôn suy nghĩ lời của giáo viên. Nếu liên quan đến lịch sử, có thể dùng câu nói trong Tam Quốc diễn nghĩa để chú thích: Phân cửu tất hợp, hợp cửu tất phân. Nếu dùng trải nghiệm hôn nhân để giải thích, có phải là con người ở trong thành vây lâu ngày, nhất định sẽ muốn xông ra khỏi thành vây, Hiểu Thi rời bỏ anh, có phải là có ý muốn đột phá thành vây hay không? Đương nhiên, cách biểu đạt này đã được tiên sinh Tiền Chung Thư miêu tả càng kinh điển hơn: Người trong thành muốn ra, người ngoài thành muốn vào; con chim trong lồng muốn bay ra, con chim ngoài lồng muốn bay vào. Xét từ góc độ xã hội học, lời giáo viên nói cũng có đạo lý nhất định, khi bản tính phổ quát của con người đạt đến một mức độ nhất định, con người sẽ xuất hiện sự mệt mỏi tâm lý nào đó, từ đó tìm kiếm sự biểu đạt cá tính. Đây có phải là muốn nói, chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể trong tiến trình lịch sử xã hội, vốn dĩ thường tiến triển thay phiên nhau không?

Hàn Giang Lâm ngẩng đầu ngắm nhìn những bức bích họa tinh xảo trong từ đường, các tiên nữ hình dáng giống như Phi Thiên từ trên trời giáng xuống. Từ đường từng bị tòa thị chính chiếm dụng, sau đó chuyển giao cho đồn công an, trải qua sự gột rửa của mưa gió, những bức bích họa tinh xảo trên đầu tường bong tróc rất nhiều, tiêu điều xơ xác. Sau khi cải cách mở cửa, người tộc họ Ngô nhiều lần phản ánh lên cấp trên, từ đường họ Ngô được xếp hạng là đơn vị bảo vệ di văn vật cấp thành phố, đồn công an đã chuyển khỏi từ đường. Trong lúc cấp trên không cấp kinh phí tu sửa, người tộc họ Ngô đã quyên góp tiền tu sửa lại từ đường mới tinh.

Từ đường từ chỗ được coi trọng thời cổ đại, cho đến sau đó bị tàn phá hàng loạt, nay lại được mọi người coi trọng trở lại, chẳng phải cũng phản ánh sự tiến triển thay phiên nào đó của văn hóa xã hội hay sao?

Hàn Giang Lâm lại không tài nào hiểu nổi, rõ ràng là bản thân vì tâm trạng không tốt nên mới ra ngoài giải sầu, vậy mà lại có thể bình tĩnh suy ngẫm một mệnh đề phức tạp và uyên thâm nhường này, đây có phải là sự tiến triển thay phiên giữa cá nhân và xã hội xuất hiện trên người mình hay không?

Đột nhiên, một khúc nhạc thanh tao du dương lọt vào tai, gõ vào nhịp đập trái tim anh.

Âm nhạc khiến anh như thể đang ở trên ngọn núi cao, trái tim giống như chú chim nhỏ bay lượn trên vùng núi non xa xôi, mờ ảo, khu rừng già tươi đẹp xanh biếc mở ra buổi hòa nhạc tưng bừng, gió và ve sấy hợp tấu những khúc nhạc tuyệt vời, tựa như âm thanh tự nhiên do Thượng đế ban tặng.

Đẹp làm sao! Hàn Giang Lâm ôm ngực thở dài thườn thượt, thầm nghĩ, trình độ nghệ thuật của sinh viên bây giờ thật sự rất khá, nắm bắt giai điệu bên trong lẫn hình thức bên ngoài của âm nhạc đều thuần thục và thấu triệt đến thế. Trong khúc nhạc, họ đã khéo léo dung hòa Phi ca của dân tộc Miêu và Đại ca của dân tộc Đồng, vừa có sự cao vút của Phi ca vừa có sự thanh tao của Đại ca, khúc nhạc như thể hóa thành một chú tiểu tinh linh mang đôi cánh linh hoạt, có được sức hút nghệ thuật xuyên không gian thời gian. Âm nhạc như vậy vừa thể hiện niềm vui đại chúng, lại vừa biểu đạt sự chiêm nghiệm của cá tính đối với tự nhiên, đối với sinh mệnh, sinh động mà cảm động.

Âm nhạc đột ngột dừng bặt, giai điệu tuyệt vời cũng giống như dải lụa màu tung bay, quẩn quanh giữa những xà nhà chạm trổ cột kèo của từ đường.

Giáo viên kiêm luôn vai trò chỉ huy tạm thời, hướng dẫn sinh viên tập luyện liên khúc "Phi ca xướng vãn". Đây là thành quả quan trọng trong chuyến đi điền dã sưu tầm dân gian tại Nam Giang của giáo viên và sinh viên khoa âm nhạc, trên cơ sở giai điệu truyền thống của Phi ca, đã lồng ghép thêm các yếu tố âm nhạc thị trường, dùng cách ghi chép tựa sử thi, chia thành các chương miêu tả cuộc sống của người Miêu vùng núi Thiên Hoa. Phong cách âm nhạc vừa hoành tráng, lại vừa nhẹ nhàng vui tươi, vừa có sự trút xả tình cảm mãnh liệt như dòng sông lớn của tình cảm tập thể, lại vừa có sự biểu đạt tinh tế lay động lòng người của tình cảm cá nhân.

Hàn Giang Lâm đắm chìm trong bức tranh nông thôn tươi đẹp mà âm nhạc thể hiện, lúc thì vỗ tay hòa nhịp, lúc thì gật đầu mỉm cười.

Buổi diễn tập kết thúc, sinh viên và giáo viên lần lượt thu dọn nhạc cụ, chuẩn bị đi ngủ.

Hàn Giang Lâm thầm nghĩ, nếu đánh giá thành quả thực tập lần này, chỉ riêng tổ khúc "Phi ca xướng vãn" thôi cũng đủ để Nam Giang nổi danh khắp nơi rồi. Anh muốn bước tới, đem cảm nhận nói cho giáo viên dẫn đoàn nghe, nhìn lại thời gian đã là hơn một giờ đêm, không tiện làm phiền giáo viên nữa, bèn do dự dừng bước không tiến lên.

Một nữ sinh dường như vẫn chưa thỏa mãn, một mình kéo đàn nhị, theo tiếng dây đàn rung động, giai điệu u sầu giống như chiếc lá rụng mùa thu bay vào ngọn gió cuối thu, réo rắt hòa âm. Trái tim Hàn Giang Lâm giống như bị mưa thu làm ướt đẫm, trận nọ dồn dập hơn trận kia. Anh không hiểu, tại sao sau buổi hòa nhạc vui tươi, nữ sinh này lại phải dùng âm nhạc để biểu đạt thứ cảm xúc đau thương nhường này, chẳng lẽ người bạn trai cô yêu quý đã ruồng bỏ cô, đang ở trong nỗi đau thất tình không thể dứt ra được, cần phải mượn âm nhạc để giãi bày nỗi đau trong lòng?

Trong giai điệu như khóc như than ấy, Hàn Giang Lâm cảm nhận được sự bất lực của cảm xúc, sự mịt mờ của nhân sinh. Sự tuyệt vọng vừa rồi quẩn quanh trong tim điên cuồng sinh trưởng như rong rêu, nước mắt tuôn trào như vỡ bờ.

Hàn Giang Lâm không chịu nổi sự đau khổ ấy, xoay người nhảy ra khỏi từ đường họ Ngô, vừa đi vừa rơi nước mắt.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 23 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Tư Lực

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.