Sau khi mọi người nghỉ ngơi xong, lại tiếp tục leo lên trên. Quãng đường lần này không xa, chỉ tầm mười phút là tới nơi.
Nhóc con cũng chẳng cần ba bế, tự mình chạy theo sau, chốc lại kéo cỏ, chốc lại hái hoa.
Phương Viên sợ con bé bị muỗi đốt, bèn lấy thuốc đuổi muỗi mang theo xịt thêm cho nó một chút.
Phần mộ tổ tiên nhà họ Phương nằm trên một triền dốc ở phía sau núi Ngọc Hoàng Đỉnh, nơi này chôn cất tất cả tiên tổ của nhà họ Phương.
Thế nhưng vì niên đại đã xa, nhiều ngôi mộ đã chẳng còn ai tới thăm viếng nữa.
Ngay cả dịp tảo mộ lần này của Phương Viên và mọi người, nhiều nhất cũng chỉ cúng bái cho cụ ông cụ bà, còn xa hơn nữa thì chẳng còn ai cúng kiếng.
Trên sườn núi có rất nhiều ngôi mộ, nhưng thực sự được xây cất tử tế thì chẳng có mấy.
Kể cả mộ ông nội và bác cả, cũng chỉ là một đống đất nhỏ mà thôi.
Tuy nhiên, lại có được hai tấm bia mộ.
Mộ bác cả trông còn rất mới, trước bia mộ, những chén đĩa dùng để cúng tế đã phủ một lớp tro đen, trên nấm mồ mọc đầy một lớp cỏ dại xanh, không cao nhưng rất rậm rạp.
Mộ ông nội cũng tương tự, nhưng trông có vẻ bừa bộn hơn, cỏ cũng mọc rất tốt tươi.
Ba Phương và bác hai cùng dùng liềm phát sạch cỏ dại trên mộ ông nội.
Còn Tân Bảo và Tân Bân thì cùng nhau dọn dẹp cỏ dại trên mộ cha mình.
Tân Hòa và Vương Hướng Minh đi theo cùng, đem những thứ như nhà giấy, ngựa giấy, người giấy… đã khiêng từ dưới núi lên chất đống ở bãi đất trống bên cạnh.
Đồng thời còn có cả pháo hoa, pháo nổ xách theo, cả một đống lớn đồ đạc.
May mà có Lương Phi Bạch và mọi người giúp đỡ, nếu không thì một chuyến này quả thực không dễ mà mang lên hết được.
Phương Viên đỡ bà nội ngồi xuống trước mộ ông nội. Bà dựa vào bia mộ, lầm bầm lải nhải điều gì đó, Phương Viên cũng không nghe kỹ, mà đứng dậy cầm xẻng ra một bên giúp đào "mũ mộ".
Nhóc con tỏ ra rất tò mò với cảnh này, chẳng biết người lớn đang làm gì nên dĩ nhiên cũng chẳng thấy sợ hãi.
Con bé cứ chỗ này nhổ một cọng cỏ, chỗ kia ngắt một dây leo, chẳng mấy chốc đã bị đám quả đèn lồng thu hút. Tên khoa học của nó là quả tầm bóp (hay quả cô nương), nhưng vì hình dáng giống chiếc đèn lồng nên người nhà quê gọi là quả đèn lồng.
Nhóc con hái được một nắm lớn. Nhưng vì đã là tháng mười một, nên cơ bản lớp vỏ đều đã ngả vàng, chạm nhẹ là vỡ, rất hiếm quả còn xanh.
Phương Viên bên này đã đào xong mũ mộ, Ba Phương và mọi người cũng gần như đã xong việc.
Thế là Phương Viên và Tân Bảo, mỗi người một tay, khiêng mũ mộ đặt lên nấm mộ của ông nội và bác cả.
Việc này cũng có quy tắc riêng, không phải ai cũng có thể làm được, bắt buộc phải là thân nhân trực hệ, nếu không có trực hệ thì con cháu trong nhà mới được làm.
Nếu trong mộ là hai người (song thân), thì cần hai cái, người qua đường nhìn vào mũ mộ là biết dưới đó chôn một người hay hai người, dưới mũ mộ đè lên một tờ tiền giấy là được.
Tất nhiên phong tục mỗi nơi mỗi khác, một số nơi nếu chỉ có một người thì không đặt mũ mộ, chỉ xúc một xẻng đất, đè tờ tiền giấy lên là được, có chút khác biệt.
Tập tục này chỉ có ở nông thôn, người thành phố ít ai biết được, ví dụ như Lam Thái Y, cô rất tò mò không biết làm vậy để làm gì vì chưa từng thấy bao giờ. Dù sao thì hũ cốt của ông nội Lam cũng được đặt ở nghĩa trang công cộng, không có những quy tắc này.
Trước mộ ông nội và bác cả có một cái hố nông, dùng để đốt vàng mã. Dù sao ở trên núi, làm vậy cũng là để phòng ngừa hỏa hoạn.
Tuy nhiên khu mộ địa này cũng chẳng có mấy cây cối, có lẽ vì sợ gây ra hỏa hoạn nên đã sớm bị chặt bỏ rồi.
Vàng mã đốt lên khói bay cuồn cuộn, lần này mua cũng nhiều, cộng thêm thời tiết nóng bức, đốt lên tạo thành những đợt sóng nhiệt hầm hập.
Ngay cả nhóc con lúc nãy còn tò mò cũng phải trốn ra xa.
Chỉ có bác cả và bác hai không ngừng dùng cành cây khều lên để vàng mã cháy hết.
Sau đó vài người nhỏ tuổi, bao gồm Phương Viên và Hân Hân, đều lót túi ni lông đựng vàng mã xuống đất rồi dập đầu trước mộ ông nội và bác cả.
Chắc đây là lần đầu tiên nhóc con dập đầu với người khác, Phương Viên bảo con bé làm theo mình, nhưng nó hơi quá đà, suýt chút nữa là lộn nhào cả người.
Cảnh này khiến mọi người đều bật cười, vô hình trung làm xua tan đi không khí ảm đạm, bi thương.
Theo phong tục nông thôn, Lam Thái Y và Phương Viên chưa tổ chức tiệc cưới, cũng chưa đổi cách xưng hô gọi cha mẹ, nên vẫn chưa tính là vợ chính thức của Phương Viên, cô không cần phải dập đầu.
Thế nhưng cô vẫn dập đầu. Theo lời cô nói, giấy kết hôn đã đăng ký rồi, lẽ nào lại không phải người nhà họ Phương? Quốc gia là trên hết, quốc gia công nhận là được.
Bên này đang đốt vàng mã thì bên kia, hai anh em Tân Bảo cũng đã châm lửa đốt các món đồ mã tế lễ, lửa bùng lên ngút trời, khói tỏa nghi ngút.
Tân Hòa cũng châm ngòi pháo, tiếng nổ vang rền khiến người ta có cảm giác như đang đứng giữa tiếng chiêng trống vang dội, khói bay mịt mù.
Phương Viên vội vàng bịt tai nhóc con lại, bế con bé sang phía đầu gió. Mẹ Phương và bác dâu cũng dìu bà nội tìm một chỗ đầu gió ngồi xuống.
“Haiz, e rằng đây là lần cuối cùng bà đến thăm mộ ông nội con rồi. Lần tới quay lại đây, chắc là lúc chôn bà rồi.” Bà nội nhìn những bóng lửa đang nhảy múa cách đó không xa, đột nhiên nói với Phương Viên.
“Sao có thể thế được ạ, bà nội, bà nhất định sẽ sống thọ… hai trăm tuổi.”
Phương Viên vốn định chúc bà sống thọ trăm tuổi, nhưng chợt nhớ ra bà cũng chẳng còn cách tuổi một trăm bao xa nữa.
Bà nội nghe vậy liền bật cười: “Làm gì có ai sống tới hai trăm tuổi, thế thì chẳng phải thành con rùa rồi sao?”
Lúc này Ba Phương và bác hai bước tới. Ba Phương nói với bà nội: “Mẹ, con quyết định trước Tết năm nay sẽ tu sửa lại mộ của cha và anh cả.”
Bà nội nghe vậy liền bảo: “Tu sửa mộ cha các con thì anh em các con tự quyết định là được. Còn mộ của anh cả các con thì con hãy bàn bạc với Tân Bảo.”
Phương Viên và Lam Thái Y ngồi bên cạnh nghe vậy đều có chút khó hiểu. Bởi vì cách nói của bà nội hơi lạ, theo lý thì tu sửa mộ phần là chuyện tốt, hơn nữa đều là người một nhà, Ba Phương và bác hai cũng là bậc trưởng bối, tại sao lại phải bàn bạc với Tân Bảo?
Mẹ Phương ngồi bên cạnh giải thích cho hai người: “Mộ tổ tiên không thể tùy tiện động chạm, bắt buộc phải có sự đồng ý của con trưởng cháu đích tôn mới được. Bác cả của con không còn nữa, nên bác hai con làm chủ việc tu sửa mộ ông nội là lẽ đương nhiên, còn mộ của bác cả thì tất nhiên phải do Tân Bảo làm chủ. Ngày xưa, sửa mộ là đại sự, không thể tùy tiện động vào.”
“Quy tắc nhiều thế ạ?” Phương Viên cạn lời.
“Thế này đã là nhẹ rồi đấy. Cũng may ba con là đàn ông, chứ nếu ba con là phụ nữ thì chuyện sửa mộ hôm nay ông ấy không được phép hé răng nửa lời. Vì nếu đã sửa mộ mà sau này hậu duệ nhà họ Phương gặp phải chuyện xui xẻo gì, chắc chắn sẽ đổ tội lên đầu người đó, bởi vì phụ nữ là người họ khác.”
“Vậy nếu gặp phải đứa con trai bất hiếu, thì con gái muốn tu sửa mộ phần cho cha mẹ cũng không được ạ?”
“Chứ sao nữa? Nhưng giờ tư tưởng mọi người cởi mở hơn, không còn quá nhiều quy tắc như ngày xưa, thường thì bàn bạc kỹ lưỡng với nhau là vẫn được.”
“Ngày xưa phụ nữ thật đáng thương, chẳng có lấy một chút quyền lực nào.” Lam Thái Y cảm thán bên cạnh.
“Thực ra, đó chỉ là tư tưởng ngu muội của người xưa thôi. Ví dụ như anh họ Phương, họ này nếu thực sự truy ngược nguồn gốc, có khi lại bắt nguồn từ mẫu hệ đấy.” Phương Viên cười nói.
“Ơ? Điều này không thể nào chứ?” Lam Thái Y ngạc nhiên.
“Tất nhiên là có khả năng rồi. Vì loài người thời sơ khai là xã hội mẫu hệ, khi đó mọi người thường chỉ biết mẹ mình chứ không biết cha mình. Mọi thứ đều rất hỗn loạn, quan hệ huyết thống giữa nhiều thị tộc không được rõ ràng. Vì vậy, để xác định rõ ràng rằng thị tộc này là con cháu của một tổ tiên nữ giới, họ tên đã ra đời, trở thành dấu hiệu nhận biết huyết thống chung của thị tộc đó.”
“Thật không đấy, anh không lừa em chứ?” Lam Thái Y mặt mày ngơ ngác, lịch sử thực tế thật khó mà tin được. Nói vậy thì những định kiến trong xã hội phụ hệ này chẳng phải rất nực cười sao.
“Anh lừa em làm gì, những điều này trên mạng đều có thể tra cứu được. Thực ra rất nhiều truyền thống, nếu em thực sự truy tận gốc nguồn, có khi nó chỉ bắt nguồn từ một lý do hay sự việc nực cười mà thôi.”
“Giống như thói quen tế tổ của chúng ta hiện nay vậy.” Phương Viên chỉ về phía đống vàng mã vẫn đang cháy ở đằng xa.
---❊ ❖ ❊---
Vì sợ gây ra cháy rừng, mọi người ngồi trên sườn núi chờ cho vàng mã cháy hết hoàn toàn, sau khi lấp đất lên thì mới rời đi.
Trên đường xuống núi, ngoại trừ nhóc con, tâm trạng của mọi người đều rất nặng nề.
Khi đi được nửa đường, đột nhiên bà nội nhẹ nhàng ngân nga.
Hát khúc sơn ca, lòng rạo rực.
Lùa bầy cừu nhỏ, lên sườn núi.
Khắp núi đầy hoa, cảnh hữu tình,
Cừu ăn ngon miệng, bước chẳng rời.
Vung ngọn roi dài, ai...
Từng tiếng, từng tiếng, lùa lên non...
---❊ ❖ ❊---
Bà nội hát một khúc tiểu điệu địa phương nghe rất hay, Phương Viên chỉ lờ mờ nghe ra câu được câu chăng về chuyện con cừu, bác dâu dần dần cũng bắt đầu cất tiếng hát phụ họa theo.
Ngay lúc bà nội lại ngân lên tiếng “ai, ya” đó, nhóc con đột nhiên cất tiếng hát tiếp: “yodl-ay-eee-ooooo…”
Con bé hát rất hay nhưng cũng rất buồn cười, khiến ai nấy đều bật cười.
Thế nhưng Phương Viên và Lam Thái Y lại nhìn nhau đầy kinh ngạc, vì đó chính là lối hát Yodel cực kỳ nổi tiếng.
Lối hát này bắt nguồn từ vùng núi Alps của Thụy Sĩ, vốn dùng để gọi bầy cừu và bò trên núi. Con bé dùng nó để nối tiếp bài hát của bà cố, có thể nói là vô cùng phù hợp với ngữ cảnh.
Lẽ nào nhóc con nghe hiểu được bà cố hát gì, hay nói cách khác, âm nhạc vốn không biên giới, tự nó đã tạo nên sự đồng điệu?
