Hai người bạn lên đường ngay và xuôi xuống cái dốc cao ngoại ô. Nhưng tới chân dốc họ rất đỗi ngạc nhiên thấy các phố xá Paris biến thành sông ngòi và các quảng trường biến thành hồ ao. Sau những trận mưa lớn đầu tháng Giêng, sông Seine dâng cao và cuối cùng tràn ngập nửa kinh thành.

Athos và Aramis cho ngựa xông bừa xuống chỗ lụt nhưng chẳng mấy chốc nước ngập đến ngực ngựa, và hai nhà quý tộc phải rời ngựa để đi thuyền. Họ dặn mấy người đầy tớ đợi họ ở Khu Chợ. Thế là họ đi thuyền cập vào cung Louvre. Trời tối mịt, những ngọn đèn lồng vàng vọt run rẩy trên các ao hồ, những chiếc thuyền chở lính tuần tra lấp lánh gươm súng, những tiếng gọi canh đêm trao đổi giữa các đồn bốt, cảnh tượng ấy của thành phố Paris làm loá mắt Aramis, con người nhạy bén nhất với những tình cảm hiếu chiến mà người ta có thể gặp.

Họ tới chỗ Hoàng Hậu Henriette, nhưng buộc phải chờ đợi. Bà Hoàng đang tiếp những người quý tộc mang đến những tin tức về nước Anh. Nghe người hầu nói vậy, Athos bảo hắn:

— Chúng tôi cũng vậy, chúng tôi không những mang những tin tức của nước Anh mà chúng tôi còn đích thân từ nước Anh tới đây.

— Vậy xin các ngài cho biết quý danh, - tên hầu nói.

Aramis đáp:

— Bá Tước De La Fère và hiệp sĩ D'Herblay.

Đã được nghe Bà Hoàng bao lần thốt lên những tên này trong niềm hy vọng, gã hầu nói:

— A! Trường hợp này lại khác, và tôi chắc Lệnh Bà sẽ chẳng tha thứ cho tôi nếu tôi để các ngài phải chờ đợi dù chỉ chốc lát. Xin các ngài hãy theo tôi.

Và hắn đi trước, Athos và Aramis theo sau. Đến phòng Bà Hoàng, hắn ra hiệu cho họ chờ, rồi mở cửa và nói:

— Thưa Hoàng Hậu, mong Lệnh Bà xá lỗi cho tôi đã trái lệnh Người, nếu Người biết rằng những vị khách mà tôi đưa vào là các ngài Bá Tước De La Fère và hiệp sĩ D'Herblay.

Nghe nói đến hai cái tên ấy, Hoàng Hậu mừng rú lên khiến hai nhà quý tộc cũng nghe thấy.

— Tội nghiệp Hoàng Hậu? - Athos lẩm bẩm.

— Ô! Mời các ông vào! Mời các ông vào! - Cô công chúa trẻ reo lên và lao ra cửa.

Cô gái đáng thương không rời mẹ và cố gần gũi chăm sóc bà để bà khuây khoả nỗi nhớ hai anh và em gái cô. Cô tự ra mở cửa và bảo:

— Xin mời các ông vào.

Athos và Aramis cúi chào. Bà Hoàng ngồi trong một chiếc ghế bành. Đứng trước mặt bà là hai nhà quý tộc mà các anh đã gặp ở bốt canh.

Đó là các ông Flamarens và Gaspard De Coligny, Công Tước De Châtillon em của người bảy tám năm về trước đã bị giết ở quảng trường Hoàng Gia trong một cuộc đấu kiếm dính dáng đến chuyện bà Longueville.

Nghe báo hai người mới vào, họ lùi lại một bước và thì thầm với nhau vài lời vẻ lo ngại. Trông thấy Athos và Aramis, Hoàng Hậu Anh Quốc reo lên:

— A! Các ông đấy à! Cuối cùng các ông, những người bạn trung thành đã trở về. Nhưng các chuyến thư tín của Nhà Nước còn đi nhanh hơn các ông. Triều đình đã hay tin các sự việc ở London khi các ông tới các cửa ô Paris. Đây là các ông De Flamarenx và De Châtillon do Hoàng Hậu Anne D'Autriche phái mang đến cho tới những tin tức mới nhất.

Aramis và Athos liếc nhìn nhau. Sự bình thản và cả nỗi vui mừng nửa lấp lánh trong đôi mắt của Bà Hoàng khiến các anh hết sức kinh ngạc.

Bà Hoàng quay lại phía các ông Flamarens và Châtillon và bảo:

— Xin mời ông tiếp tục đi. Các ông nói rằng Hoàng Thượng Charles I, vị cha tôn nghiêm của tôi đã bị kết án từ hình trái với nguyện vọng của đa số quần thần Anh phải không?

— Vâng, thưa Lệnh Bà, - Hai ông lắp bắp.

Athos và Aramis nhìn nhau mỗi lúc một kinh ngạc hơn.

— Và rồi, - bà Hoàng nói tiếp, - Khi bị đưa ra đoạn đầu đài! Ôi lạy Chúa, ôi quân vương của tôi! Và khi bị đưa ra đoạn đầu đài, Người được đám dân chúng bất bình cứu thoát!

— Vâng, thưa Lệnh Bà, - Châtillon đáp lại rất khẽ chỉ có hai nhà quý tộc hết sức chăm chú mới nghe được lời khẳng định ấy.

Bà Hoàng chắp hai bàn tay lại với vẻ biết ơn sâu sắc, trong khi cô gái quàng tay lên cổ mẹ và hôn bà, mắt đầm đìa những giọt lệ mừng vui.

Châtillon thấy vai kịch mình sắm quá nặng nề và đỏ mặt lên trước cái nhìn trân trân và sắc sảo của Athos, nói:

— Bây giờ, chúng tôi chỉ còn dâng lên Hoàng Hậu những kính lễ của chúng tôi.

— Khoan đã nào, các ông, - Hoàng Hậu vừa nói vừa ra hiệu giữ họ lại. - Hãy nán lại một lát bởi vì các ông De La Fère và ông D'Herblay đây mà chắc các ông có nghe nói, đã tới London và là nhân chứng mắt thấy tai nghe, có lẽ sẽ kể những chi tiết mà các ông không biết. Các ông sẽ kể lại những chi tiết này cho Hoàng Hậu, cô em dâu tốt bụng của tôi nghe, đừng giấu giếm tôi điều gì, đừng nương nhẹ tôi. Hoàng Thượng vẫn còn sống và danh dự vương tộc được bảo toàn thì mọi chuyện khác đối vôi tôi chẳng có nghĩa lý gì.

Athos tái mặt và đưa tay lên ngực.

Hoàng Hậu trông thấy vẻ mặt tái và cử chỉ ấy vội nói.

— Thế nào, hãy nói đi, tôi van ông.

— Xin Lệnh Bà xá lỗi, - Athos nói - Nhưng tôi chẳng muốn thêm thắt gì vào câu chuyện kể của các ông đây trước khi các ông thừa nhận là có thể các ông đã lầm.

— Lầm à! - Hoàng Hậu gần như tức tối kêu lên - Lầm à?… Vậy thì chuyện gì đã xảy ra? Ôi, lạy Chúa.

— Thưa ông, - Flamarenx nói với Athos. - Nếu chúng tôi lầm thì đó là do Hoàng Hậu nói sai, và chúng tôi thiết nghĩ rằng các ông không có ý định sửa lại vì như vậy là đính chính điều mà Hoàng Hậu nói.

— Điều sai lầm ấy là do Hoàng Hậu ư, thưa ông? - Athos hỏi hằng giọng bình tĩnh và âm vang.

— Vâng - Flamarenx cúi mặt xuống lẩm bẩm.

Athos thở dài buồn bã.

— Phải chăng điều sai lầm ấy là do cái người đi cùng với các ông mà chúng tôi đã gặp ở đơn vị canh phòng cửa ô Roule - Aramis nói với vẻ lịch sự khiêu khích. - Bởi vì nếu Bá Tước De La Fère và tôi không lầm, thì các ông có ba người khi đi vào Paris.

Châtillon và Flamarenx rùng mình.

Nỗi lo âu mỗi lúc một tăng, Hoàng Hậu kêu lên:

— Nhưng Bá Tước hãy giải thích đi. Tôi đọc thấy nỗi tuyệt vọng trên trán ông, miệng ông ngập ngừng phải báo cho tôi một tin tức khủng khiếp, bàn tay ông run lên kia… Ôi! Lạy Chúa? Lạy Chúa! Có chuyện gì xảy ra vậy?

Nàng công chúa trẻ quỳ xuống bên cạnh mẹ nói:

— Cầu Chúa hãy rủ lòng thương chúng tôi.

— Này, ông ơi, - Châtillon nói, - Nếu các ông mang một tin bất hạnh mà lại báo cho Hoàng Hậu biết thì các ông hành động như một người tàn nhẫn.

Aramis sấn đến gần như chạm vào người Châtillon. Mím môi lại và mắt nảy lửa, anh nói:

— Này ông, tôi thiết tưởng rằng ông không có ý định dạy Bá Tước De La Fère và tôi điều gì cần phải nói ở đây chứ?

Trong lúc diễn ra cuộc đấu khẩu ngắn ngủi ấy, Athos vẫn đặt lên ngực và đầu cúi xuống, tiến đến gần Hoàng Hậu và nói bằng giọng xúc động:

— Thưa Lệnh Bà, do bản chất ở cao hơn những kẻ khác, những ông hoàng bà chúa được trời phú cho một trái tim để chịu đựng những nỗi bất hạnh to lớn hơn rất nhiều những bất hạnh của kẻ tầm thường; bởi vì trái tim của họ có liên quan đến tính ưu việt của họ. Cho nên tôi thiết nghĩ là một Hoàng Hậu lớn như Lệnh Bà không thể nào hành động giống như một người đàn bà thân phận như chúng tôi. Thưa Hoàng Hậu, người được phó cho tất cả những sự tuẫn nạn trên cõi trần này, đây là kết quả cái sứ mạng vinh dự mà Người đã trao cho chúng tôi.

Và quỳ xuống trước mặt Bà Hoàng hồi hộp và lạnh ngắt, Athos rút từ trong ngực ra một cái hộp trong đựng tấm huân chương bằng kim cương mà Hoàng Hậu đưa cho Huân Tước De Winter trước khi ra đi, và chiếc nhẫn cưới mà Vua Charles trước khi chết giao cho Aramis. Từ khi nhận hai kỷ vật ấy, Athos không lúc nào rời chúng cả. Anh mở hộp và giơ những kỷ vật đó ra cho bà Hoàng Hậu với một nỗi đau đớn âm thầm sâu sắc.

Hoàng Hậu đưa tay ra cầm lấy chiếc nhẫn, run rẩy đưa lên môi hôn, rồi không buông nổi một tiếng thở dài, không thốt ra được một tiếng nức nở, bà dang tay ra, tái nhợt đi và ngã ngất trong vòng tay các cung nữ và con gái.

Athos hôn lên gấu áo người quả phụ đáng thương và đứng lên với một vẻ uy nghiêm nó gây ấn tượng sâu sắc đến những người chứng kiến, anh nói:

— Tôi, Bá Tước De La Fère, người quý tộc không bao giờ nói dối, tôi thề trước Chúa trước tiên, rồi trước bà Hoàng Hậu tội nghiệp, rằng tất cả những gì có thể làm được để cứu Đức Vua, chúng tôi đã làm trên đất nước Anh.

Rồi quay lại phía Aramis, anh nói tiếp:

— Hiệp sĩ, bây giờ chúng ta hãy ra đi, nhiệm vụ của chúng ta đã hoàn thành.

— Chưa hết, - Aramis bảo, - Chúng ta còn phải nói một lời với các vị này.

Rồi quay lại phía Châtillon, anh nói:

— Thưa ông, liệu ông có vui lòng đi ra ngoài, dù chỉ một lát thôi, để nghe những lời mà chúng tôi không thể nói trước mặt Bà Hoàng?

Châtillon không đáp, chỉ cúi đầu ra hiệu đồng ý. Athos và Aramis đi trước, Châtillon và Flamarens theo sau.

Chẳng nói một lời, họ đi qua tiền sảnh, nhưng khi tới một nền đất ngang bằng với một cửa sổ, Aramis đi theo lối nền đất hoàn toàn vắng vẻ. Đến cửa sổ anh dừng chân và quay về phía Công Tước De Châtillon, anh nói:

— Thưa ông, ban nãy hình như ông tự cho phép mình cư xử với chúng tôi thật lỗ mãng. Như vậy, dù ở trường hợp nào cũng đều bất nhã, tệ hơn nữa nó lại do những người mang đến cho Hoàng Hậu tin tức của một kẻ nói dối.

— Ơ, cái ông này! - Châtillon kêu lên.

Aramis hỏi với giọng giễu cợt:

— Các ông đã làm gì ông De Bruy? Phải chăng do tình cờ mà ông ta thay đổi bộ mặt khiến nó giống hệt ông Mazarin? Ai cũng biết rằng ở Hoàng Cung có vô số mặt nạ của người Ý để thay đổi từ mặt nạ thằng hề đến mặt nạ rối Pantalon.

— Nhưng ông khiêu khích chúng tôi đấy à? Tôi ngỡ như vậy.- Flamarens nói.

— A! Các ông chỉ ngỡ thôi à?

— Hiệp sĩ ơi, hiệp sĩ! - Athos kêu.

— Kìa, cứ để mặc tôi làm, - Aramis bực bội nói, - Anh biết rằng tôi không thích những chuyện tồn tại ở dọc đường.

— Thế thì kết thúc đi, ông ơi, - Châtillon nói với vẻ ngạo mạn chẳng thua gì Aramis.

Aramis nghiêng mình nói:

— Thưa các ông, một người khác ngoài tôi hoặc Bá Tước De La Fère có lẽ sẽ bắt giữ các ông đây, vì rằng chúng tôi có vài người bạn thân ở Paris. Nhưng chúng tôi hiến các ông một cách để ra đi mà chẳng lo ngại gì. Hãy đến cái bãi hoang kia, kiếm cầm tay và nói chuyện với chúng tôi năm phút.

— Sẵn lòng, - Châtillon nói.

— Khoan đã, các ông, - Flamarens kêu lên. - Tôi biết rõ lời đề nghị thật cám dỗ, nhưng vào giờ này thì không thể chấp nhận được.

Aramis nói giọng giễu cợt:

— Tại sao vậy? Phải chăng sự gần gũi Mazarin đã khiến các ông thận trọng đến thế?

— Ồ! Flamarens, ông nghe đấy, - Châtillon nói - Không đáp lại sẽ là một vết nhơ cho tên tuổi của tôi và danh dự của tôi.

— Ý kiến tôi cũng vậy, - Aramis nói.

— Ông đừng trả lời nữa, - Flamarens nói, - Song tôi chắc rằng lát nữa các ông cũng sẽ đồng ý với tôi.

Aramis bắt đầu với một cử chỉ xấc xược không tưởng tượng nổi. Châtillon thấy vậy liền đặt tay vào đốc kiếm.

— Công Tước ơi, - Flamarens nói, - Ông quên rằng ngày mai ông phải chỉ huy một cuộc tiến quân thật là quan trọng, và do ngài Hoàng Thân chỉ định và Hoàng Hậu chấp thuận, từ giờ cho tới mai ông không còn thuộc về ông nữa.

— Được! Vậy thì đến sáng ngày kia, - Aramis nói.

— Đến sáng ngày kia, - Châtillon nói, - Thì lâu quá, các ông ạ.

— Không phải tôi ấn định và yêu cầu thời hạn đó. - Aramis nói. - Nhất là hình như người ta có thể gặp lại nhau ở cuộc ra quân đó.

— Vâng thưa ông, - Châtillon nói, - Ông có lý, và rất vui lòng nếu ông quá bộ đến tận cửa ô Charenton.

— Sao vậy? Để có danh dự gặp ông, tôi có thể đi cùng trời cuối đất, huống hồ chỉ phải đi có một vài dặm thôi.

— Vậy thì đến ngày mai.

— Tôi mong như vậy. Bây giờ ông hãy đi đến với Giáo Chủ của ông. Nhưng trước hết, hãy lấy danh dự mà thề rằng ông sẽ không báo cho ông Giáo Chủ biết là chúng tôi đã trở về.

— Lại còn ra điều kiện ư?

— Sao lại không.

— Bởi vì chỉ có người chiến thắng mới ra điều kiện, còn các ông thì lại không phải như vậy.

— Thế thì, chúng ta tuốt gươm ra ngay bây giờ. Đối với chúng tôi chẳng sao cả, vì rằng chúng tôi không chỉ huy cái cuộc ra quân ngày mai.

Châtillon và Flamarens nhìn nhau. Lời nói và cử chỉ của Aramis đầy vẻ châm biếm khiến họ nhất là Châtillon, khó mà kiềm chế nổi tức giận. Nhưng rồi gã nhịn được trước lời nói của Flamarens. Gã nói:

— Thôi được! Người bạn của chúng ta dù là gì chăng nữa, cũng không biết gì về những điều đã xảy ra. Nhưng này ông, ông hứa rằng ngày mai có mặt ở Charenton phải không?

— A! Các ông cứ yên trí, - Aramis đáp.

Bốn nhà quý tộc chào nhau, nhưng lần này Châtillon và Flamarens đi ra khỏi cung Louvre trước, còn Athos và Aramis theo sau.

— Này, Aramis, - Athos hỏi, - Ai làm cho cậu nổi cơn điên giận lên thế?

— Họ đã… thế anh không trông thấy à?

— Không.

— Họ đã cười khẩy khi chúng ta thề rằng chúng ta đã làm nhiệm vụ của mình ở trên nước Anh. Có thể họ tin hoặc không tin. Nếu tin thì họ cười khẩy là để lăng mạ chúng ta; nếu không tin thì họ càng lăng nhục chúng ta hơn, và phải làm chứng tỏ cho họ biết chúng ta là thế nào chứ? Với lại tôi cũng chẳng bực mình thấy họ hoãn việc này đến ngày mai đâu; tôi cho rằng tối nay chúng ta có việc gì đó làm hay hơn là đấu kiếm.

— Việc gì thế?

— À, chúa ôi! Chúng ta cho bắt lão Mazarin.

Athos bĩu môi khinh thị và nói:

— Những cuộc chiến ấy không hợp với tôi, cậu biết chứ, Aramis?

— Tại sao vậy?

— Tại vì nó giống những cuộc đánh úp.

— Athos ạ, kể ra anh có thể là một vị tướng kỳ cục đấy. Anh chỉ đánh nhau ban ngày thôi, anh sẽ cho đối phương biết trước giờ mà anh tấn công, và anh sẽ chẳng nhằm đánh họ ban đêm bao giờ, vì sợ họ buộc tội là anh đã lợi dụng bóng tối.

Athos mỉm cười nói:

— Cậu biết rằng người ta chẳng thể thay đổi được bản tính mình. Và chăng cậu có biết chúng ta đang ở đâu không, và biết đâu bắt lão Mazarin lại chẳng phải việc xấu hơn là việc tốt, một sự lôi thôi hơn là một chiến công?

— Athos, hãy nói rằng anh không tán thành kiến nghị của tôi.

— Không đâu, trái lại tôi cho rằng đó là thẳng thắn; tuy nhiên…

— Tuy nhiên làm sao?

— Tôi cho rằng đáng lẽ cậu không nên bắt những gã kia thề là không nói gì cho Mazarin biết; vì rằng bắt họ thề như vậy thì hầu như cậu cũng đã cam kết rằng sẽ chẳng làm gì cả?

— Tôi thề rằng tôi chẳng cam kết gì hết, tôi tự coi như mình hoàn toàn tự do. Nào, nào, Athos, ta đi thôi?

— Đi đâu?

— Đến ông De Beaufort hoặc ông De Bouillon; chúng ta sẽ cho họ biết tình hình ra sao.

— Được, nhưng với một điều kiện là ta sẽ bắt đầu bằng ông Chủ Giáo. Đó là một tu sĩ, ông ta thông thạo về những điều nan giải và chúng ta sẽ kể với ông ta điều băn khoăn của ta.

— A! - Aramis kêu lên, - Ông ta sẽ làm hỏng cả, sẽ chiếm lấy hết cả. Ta sẽ không bắt đầu từ ông ấy mà kết thúc ở ông ấy.

Athos mỉm cười. Ta thấy anh có một suy nghĩ từ trong đáy lòng mà không nói ra.

— Thế thì, - anh nói, - Ta bắt đầu bằng người nào?

— Bằng ông De Bouillon nếu như anh vui lòng, nhà ông ấy là nhà đầu tiên trên đường ta đi.

— Bây giờ cậu cho phép mình một việc nhé!

— Việc gì?

— Mình đến khách sạn “Grand Roi Charlemagne” để ôm hôn Raoul.

— Ơ kìa! Thế thì tôi cũng đi với anh và chúng ta sẽ cùng ôm hôn nó.

Hai người lại xuống chiếc thuyền đã đưa họ đến đây và đi ra Khu Chợ. Họ gặp Grimaud và Blaisois đang giữ ngựa của họ, và cả bốn thầy trò đi về phố Guénégaud.

Nhưng Raoul không có ở khách sạn “Grand Roi Charlemagne”, trong ngày anh nhận được một bức thư của ngài Hoàng Thân và lập tức cùng Olivain ra đi ngay.