Nhiệm Chính Phi - Ceo Hàng Đầu Trung Quốc

Lượt đọc: 49 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 8
“Mùa Đông” Của Huawei

❊ ❊ ❊

NHIỆM CHÍNH PHI LUẬN BÀN VỀ Ý THỨC NGUY CƠ CỦA DOANH NGHIỆP.

“Mười năm qua, điều mà tôi luôn canh cánh lo nghĩ là sự thất bại. Đối với tôi, thành công còn rất xa vời. Cảm giác về những nguy cơ bao trùm lên lòng tự hào, niềm kiêu hãnh. Có lẽ chính vì điều này mà tôi mới có thể tồn tại được 10 năm qua. Chúng ta hãy cùng nhau nghĩ xem làm thế nào để duy trì được cuộc sống? Một ngày nào đó thất bại sẽ tìm đến chúng ta, cho nên cần chuẩn bị tâm lý để sẵn sàng đối phó bất kỳ lúc nào. Đây không chỉ là quan điểm bất di bất dịch của tôi, mà quan trọng hơn đó chính là quy luật lịch sử.”

ĐẰNG SAU SỰ PHỒN VINH LUÔN ẨN CHỨA NHIỀU NGUY CƠ.

Trước năm 2003, trong mắt mọi người, hình ảnh một Huawei lặng lẽ, hình ảnh Tổng Giám đốc Nhiệm Chính Phi thầm lặng chứa đựng rất nhiều điều bí ẩn. Đối tượng khách hàng mà Huawei hướng tới chủ yếu là các doanh nghiệp. Khác với các doanh nghiệp sản xuất khác, Huawei không sử dụng nhiều phương tiện truyền thông để thu hút sự chú ý của người dân. Vì vậy, trừ những người làm trong ngành, đại đa số còn rất mơ hồ về Huawei. Hơn nữa, Nhiệm Chính Phi luôn giữ vững một nguyên tắc: nhà doanh nghiệp phải chín chắn, không được khoa trương, không cầu công danh. Ông còn truyền đạt tư tưởng này cho từng cán bộ, nhân viên Huawei, từ đó tạo nên hình ảnh một doanh nghiệp lặng lẽ mà huyền bí trong mắt mọi người.

Cho dù như vậy, ngay từ năm 2002, danh tiếng của Huawei đã lan truyền trong giới doanh nghiệp Trung Quốc. Danh tiếng này có được là nhờ hai tác phẩm nổi tiếng về quản lý (“Mùa đông của Huawei” và “Mùa xuân xứ Bắc”) của Tổng Giám đốc Huawei Nhiệm Chính Phi. Tư tưởng xuyên suốt hai tác phẩm này là sự nhấn mạnh ý thức đối với những nguy cơ. Là một nhà doanh nghiệp có lòng yêu nước, luôn có ý thức về những gian nan vất vả và đặc biệt luôn có suy nghĩ sâu sắc về cách thức quản lý doanh nghiệp, Nhiệm Chính Phi đã cho mọi người thấy rõ một điều: sự trưởng thành, suy nghĩ chín chắn của Huawei là niềm mong ước của các doanh nghiệp Trung Quốc. Nhận thức về những khó khăn vất vả cũng đã trở thành nội lực giúp Huawei không ngừng phát triển và lớn mạnh. Đối với đại đa số doanh nghiệp Trung Quốc lúc bấy giờ, rõ ràng những quan niệm này có ý nghĩa tuyên truyền vô cùng to lớn.

Tuy nhiên, nếu tìm hiểu rõ nguồn gốc của những tư tưởng trong “Mùa đông của Huawei” và “Mùa xuân xứ Bắc”, chúng ta sẽ phát hiện ra rằng: ngay từ năm 1995, Nhiệm Chính Phi đã nhận thức rất sâu sắc về những nguy cơ sẽ xảy đến với Huawei trong tương lai.

Năm 1995, Huawei đã tự nghiên cứu chế tạo thành công tổng đài điện thoại kỹ thuật số C&C08. Sau hai năm nghiên cứu, thử nghiệm thực tế và mở rộng thị trường, sản phẩm này đã chiếm được vị trí đặc biệt trên thị trường Trung Quốc. Máy 08 của Huawei và máy 04 của Cự Long đã trở thành thiết bị chủ lực của thị trường thông tin nông thôn Trung Quốc. Trong khi nhân viên của Huawei vui mừng phấn khởi, tràn ngập niềm tin vào viễn cảnh tươi sáng của công ty thì Nhiệm Chính Phi luôn tỉnh táo và ý thức được rằng:

Các doanh nghiệp trên thế giới đều gửi gắm hy vọng vào Trung Quốc - một thị trường có quy mô lớn nhất, tốc độ phát triển nhanh nhất thế giới hiện nay. Vì lẽ đó mà họ cạnh tranh quyết liệt, tạo nên cuộc chiến giữa hàng nội và hàng ngoại, dẫn đến tình trạng dư thừa thị trường, tạo ra những nguy cơ lớn. Các doanh nghiệp ra sức hạ giá sản phẩm, lao vào vòng xoáy cạnh tranh khốc liệt. Vì các doanh nghiệp nước ngoài có tiềm lực kinh tế vững mạnh, chiếm lĩnh phần lớn thị trường Trung Quốc, vì vậy nếu các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn duy trì hình thức kinh doanh nhỏ lẻ như hiện nay thì sẽ gặp phải rất nhiều khó khăn.

Năm 1996, doanh thu cả năm của Huawei đạt 2,6 tỷ nhân dân tệ. Sau tám năm phấn đấu nỗ lực hết mình, đến nay Huawei đã chính thức bước vào giai đoạn phát triển thuận lợi. Thế nhưng, ngay từ thời điểm đó, Nhiệm Chính Phi đã nêu ra một nguyên tắc bất di bất dịch: là người của Huawei, khi đứng trước sự thành công, chúng ta phải luôn luôn có một sự nhận thức tỉnh táo. Nếu không làm được điều đó, thành công cũng sẽ không thể đem đến sự phồn thịnh cho doanh nghiệp mà thay vào đó nó sẽ tạo ra những nguy cơ khiến chúng ta trở tay không kịp.

Thành công được ví như một người giáo viên đáng ghét. Nó khiến cho những người thông minh ý thức được rằng họ không thể thất bại. Thành công không phải là người dẫn đường đáng tin cậy. Nó khiến chúng ta lầm tưởng rằng tám năm phấn đấu gian khổ đã tạo nên thắng lợi hoàn toàn. Suy nghĩ này thực sự đáng sợ. Khoảng cách giữa Huawei và các doanh nghiệp nước ngoài vẫn còn khá lớn. Vì vậy, chúng ta phải luôn luôn có ý thức nỗ lực phấn đấu hết mình, giữ vững chí tiến thủ, không cam tâm bị tụt hậu so với người khác. Chỉ khi nào làm được như vậy, Huawei mới không bị diệt vong.

Nhiệm Chính Phi cho rằng: Thành công không có điểm dừng. Ví dụ, đối với chất lượng gia công của các mặt hàng mỹ nghệ, Huawei nên “cải tiến mỗi ngày”. Trong khi đó, đối với thị trường kinh doanh, chúng ta cần chuyển đổi từ hình thức quan hệ công và hoạch định chính sách sang hình thức quản lý. Cán bộ cấp trên cần làm tốt khâu định hướng, còn nhân viên quản lý cấp dưới cần thực hiện tốt công việc được giao. Nhiệm Chính Phi còn khẳng định: thành công chỉ có thể cho thấy rõ những điều đã diễn ra. Vì vậy, chỉ khi nào giữ vững được truyền thống nỗ lực hết mình, chúng ta mới không bị phụ thuộc vào những thành tựu đã đạt được trong quá khứ, mới có thể đạt được những bước tiến lớn hơn, xa hơn nữa.

Tương tự năm 2006, Nhiệm Chính Phi phát động phong trào “Từ chức tập thể của lãnh đạo phòng kinh doanh”. Sau khi tiến hành cải tổ, phòng kinh doanh đã lập được kỉ lục về thành tích kinh doanh trong ba tháng liên tiếp, trong đó doanh thu tháng 5 đạt 315 triệu nhân dân tệ. Đồng thời công ty Huawei còn liên tiếp đạt được một loạt thành tựu: ký kết thành công hợp đồng thông tin giữa Huawei với mạng thương mại Thâm Quyến và công ty truyền thông đa phương tiện Quảng Đông; ký kết và thực hiện Bản ghi nhớ về hệ thống tiếp nhận tổng hợp của HONET (Thiên Tân); ký kết thành công hợp đồng với chi nhánh công ty viễn thông Trung Quốc tại Thâm Quyến và bưu cục thành phố Thâm Quyến về việc sử dụng tổng đài 08 làm trạm kết nối chuyên dụng; ký kết thành công hợp đồng thử nghiệm thực tế dịch vụ lắp đặt tổng đài có dung lượng 20.000 thuê bao tại thành phố Quảng Châu. Các sự kiện này đã cho thấy những bước đột phá mang tính chiến lược mà Huawei giành được trong lĩnh vực mới, trong thị trường mới.

Trong đại hội biểu dương thành tích của công ty, Nhiệm Chính Phi tuyên dương những người đã nỗ lực phấn đấu, đóng góp sức mình cho sự nghiệp phát triển của Huawei, đồng thời coi họ là những tấm gương sáng cho toàn thể nhân viên công ty noi theo. Nhưng ngay cả trong những giây phút vui vẻ, phấn khởi như thế, Nhiệm Chính Phi vẫn không quên nhắc nhở mọi người phải luôn luôn cảnh giác, không được chìm đắm trong niềm vui mà quên đi tất cả.

“Đằng sau sự phồn vinh luôn ẩn chứa nhiều nguy cơ. Những nguy cơ này không phải là đặc tính tất yếu của sự phồn vinh, mà nó xuất phát từ ý thức của con người. Thành quả được tạo ra từ quá trình gian khổ phấn đấu là sự phồn vinh, đằng sau sự phồn vinh lại là những khó khăn vất vả. Từ xưa đến nay dòng sông Truờng Giang đã chứng kiến rất nhiều sự phồn vinh và diệt vong. Lịch sử được ví như một tấm gương, nó đem đến cho chúng ta nhiều định hướng sâu xa. Quên đi những khó khăn gian khổ trước kia đồng nghĩa với việc chúng ta đã quay lưng lại với văn hóa doanh nghiệp Huawei”.

Vậy Nhiệm Chính Phi hi vọng nhân viên Huawei có thái độ như thế nào với sự hưng thịnh của công ty hiện nay, và làm cách nào để phòng tránh những nguy cơ có thể ập tới bất kỳ lúc nào?

Trên thế giới này, “dũng sĩ” mà tôi khâm phục nhất là loài nhện. Bất chấp mưa to gió lớn, không ngại khó khăn gian khổ, cho dù mạng nhện có bị rách bao nhiêu lần, chúng vẫn nỗ lực không ngừng, dùng chính những sợi tơ nhỏ bé của mình để đan lại phần đã hỏng. Hàng ngàn năm qua, mặc dù chưa từng có người nào ca ngợi loài nhện, nhưng chúng vẫn siêng năng, không chịu khuất phục, vẫn lao động không biết mệt mỏi. Ngoài ra, tôi còn yêu thích loài ong mật. Sở dĩ con người luôn ca ngợi chúng không ngớt lời là vì chúng đem đến cho chúng ta mật ngọt, mặc dù đôi khi chúng đốt người. Cho dù chúng ta ca ngợi đến mức độ nào, loài ong vẫn nỗ lực không mệt mỏi để đem lại cho con người những giọt mật ngọt ngào. Chúng không vì những lời ngợi ca đó mà tạo ra ít mật hơn. Hai loài nhện và ong là những minh chứng sinh động về thái độ “thắng không kiêu, bại không nản”. Là người của Huawei, chúng ta đều phải giữ một thái độ bình tĩnh như mặt hồ phẳng lặng khi đứng trước thành công hay thất bại.

Nhiệm Chính Phi khẳng định: con đường phát triển của Huawei không phải lúc nào cũng suôn sẻ, những khó khăn và giông tố có thể ập đến bất cứ lúc nàoVì vậy, ông hi vọng mỗi người của Huawei đều phải học tập loài nhện, dù gặp phải bất kỳ khó khăn hay đả kích nào, cũng không được nản lòng, phải cố gắng hết sức để vượt qua những cửa ải gian nan đó. Đồng thời, loài ong cũng có những đức tính mà nhân viên Huawei cần học tập: đứng trước thành công hay những lời khen ngợi tuyệt đối không được kiêu ngạo, phải tiếp tục cố gắng phấn đấu hơn nữa. Tinh thần “giữ vững thái độ bình tĩnh như mặt hồ phẳng lặng khi đứng trước thành công hay thất bại” sau này đã trở thành một phần trong văn hóa doanh nghiệp của Huawei.

SUY THOÁI, PHÁ SẢN CHẮC CHẮN SẼ ĐẾN.

Trong hai năm 1995 và 1996, Nhiệm Chính Phi đã nhấn mạnh “Đằng sau sự phồn vinh luôn ẩn chứa nhiều nguy cơ.” Sự cảnh báo này nhắc nhở nhân viên Huawei không được kiêu căng, không được nôn nóng, và đặc biệt không được mê muội trước những thành công trong hiện tại.

Vài năm sau, quy mô của Huawei được mở rộng với tốc độ nhanh như vũ bão. Huawei không chỉ cho ra đời “Điều lệ cơ bản Huawei”, thực hiện chế độ tư cách nghề nghiệp trong công ty, mà còn tiến hành đa dạng hóa sản phẩm. Ngoài sản phẩm ban đầu là tổng đài điện thoại, đến nay công ty còn có thêm những sản phẩm chủ đạo khác trong các lĩnh vực chuyên về số liệu, thông tin vô tuyến, thông tin GSM. Năm 1998, Huawei cuối cùng đã trở thành “ông trùm” trong lĩnh vực chế tạo thiết bị viễn thông trong nước. Cũng trong năm đó, doanh thu tăng gấp 7 lần so với năm 1995, đạt 8,9 tỷ nhân dân tệ. Nhưng điều quan trọng nhất là, về cơ bản Huawei đã thực hiện được mục tiêu chiến lược “Nông thôn bao vây thành phố, cuối cùng chiếm lĩnh thành phố”. Các sản phẩm chủ đạo của Huawei cũng đã thâm nhập vào các thành phố quan trọng và các tỉnh thành phát triển trên khắp cả nước. Bắt đầu từ năm 1998, Huawei đã vượt qua công ty Alcatel của Thượng Hải, trở thành công ty dẫn đầu trên thị trường viễn thông trong nước.

Mặc dù đạt được những thành công lớn như vậy, nhưng Nhiệm Chính Phi vẫn phát hiện ra một sự thật rằng: từ năm 1997, tốc độ phát triển của Huawei bắt đầu có dấu hiệu chậm lại, nhiều khả năng sẽ còn chậm hơn nữa.

Trong “Mùa đông của Huawei”, Nhiệm Chính Phi đã trình bày rõ quan điểm “Thất bại nhất định sẽ đến”:

Chúng ta hãy cùng nhau nghĩ xem làm thế nào để duy trì được cuộc sống? Một ngày nào đó thất bại sẽ tìm đến chúng ta, cho nên cần chuẩn bị tâm lý để sẵn sàng đối phó với những thất bại này bất kỳ lúc nào. Đây không chỉ là quan điểm bất di bất dịch của tôi, mà quan trọng hơn đó chính là quy luật lịch sử.

Nhiệm Chính Phi còn viết:

Trong số những nhân viên của Huawei, đã có ai một lần thử nghĩ nếu một ngày nào đó, doanh thu bán hàng của công ty giảm, lợi nhuận giảm, thậm chí công ty bị phá sản, liệu chúng ta sẽ xử lý thế nào? Thời kỳ yên bình của công ty chúng ta quá dài, số người thăng quan tiến chức trong thời kỳ này cũng quá nhiều. Đó có lẽ chính là tai hoạ của chúng ta. Sự kiện con tàu Titanic chìm xuống đáy biển sâu ngay trong lần hạ thuỷ đầu tiên là một ví dụ điển hình cho những gì tôi vừa nói.

Nhiệm Chính Phi luôn hy vọng đem lại yên bình cho công ty càng lâu càng tốt. Thế nhưng, cũng giống như vòng tuần hoàn bốn mùa trong năm, mùa Thu không thể kéo dài vĩnh viễn, mùa Đông sẽ đến thay thế. Trong “Mùa thu xứ Bắc” (tác phẩm ra đời ngay sau “Mùa đông của Huawei”), Nhiệm Chính Phi đã trình bày rõ luận điểm liên quan đến “Mùa đông của Huawei” bằng một giọng điệu chắc nịch:

Hiện tại đang là thời điểm của những ngày mùa xuân, nhưng mùa đông cũng đang đến gần. Vì vậy, khi đang sống trong ngày tháng mùa xuân và mùa hè, ta vẫn phải nghĩ đến những tháng ngày mùa đông sắp tới. Cũng giống như vậy, chúng ta hãy bớt chút thời gian cùng nhau nghiên cứu và thảo luận các biện pháp đối phó với những nguy cơ đang rình rập. “Mùa đông” của ngành công nghệ thông tin (IT), đối với các công ty khác, không hẳn đã là mùa đông, nhưng đối với Huawei đó chắc chắn là mùa đông. “Mùa đông” của Huawei có lẽ sẽ lạnh hơn một chút. Tại sao nói chúng ta còn quá non nớt? Bởi vì, trong suốt chặng đường 10 năm phát triển, chúng ta không gặp bất kỳ một trở ngại nào. Cũng chính vì không gặp phải một trở ngại nào nên chúng ta không biết làm thế nào để xác định cho mình một con đường đúng đắn. Người ta thường ví sự vất vả, nỗi nhọc nhằn như một kho của cải. Nhược điểm lớn nhất của chúng ta chính là chưa từng bị vấp ngã bao giờ. Chúng ta hoàn toàn không có sự chuẩn bị về tâm lý và kỹ năng để đối phó với những điều bất lợi cho sự phát triển của công ty.

Trong quá trình thảo luận về những nguy cơ, điều quan trọng nhất là bản thân mỗi cán bộ, nhân viên Huawei phải biết kết hợp với nhau để cùng suy nghĩ. Trình độ nghề nghiệp của toàn thể nhân viên trong công ty đều chưa đạt yêu cầu. Khi cân nhắc đề bạt bất cứ một cán bộ nào, tiêu chuẩn xét đến đầu tiên là phẩm chất đạo đức chứ không phải là kỹ năng. Phẩm chất đạo đức mà tôi nói đến ở đây chính là lòng yêu nghề, tinh thần cống hiến hết mình cho công ty, tinh thần trách nhiệm và lòng quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao. Nguy cơ không phải là một điều xa vời, cái chết lại là điều vĩnh hằng. Vì vậy, mọi người phải tin chắc một điều rằng: ngày đó nhất định sẽ đến. Xét về góc độ triết học, chúng ta không thể chống lại bất cứ một quy luật tự nhiên nào. Chỉ có điều, nếu chúng ta đủ tỉnh táo để nhận thức được sự tồn tại của mình, chúng ta sẽ trì hoãn được những nguy cơ đang đến gần.

Không ai có thể dự đoán chính xác liệu khi nào nguy cơ sẽ ập đến? Bản thân tôi nghĩ rằng toàn thể nhân viên công ty không thể chỉ dựa vào lập trường, thái độ của mình để suy xét vấn đề. Hay nói cách khác, nếu không có thái độ cởi mở thì chúng ta không thể có những biện pháp đúng đắn để đối phó với mọi sự thay đổi.”

Đồng thời với việc nêu ra những quan điểm trên, Nhiệm Chính Phi còn đẩy mạnh thực hiện cải cách một số khâu trong Huawei như tổ chức lại bộ máy hoạt động của công ty, thay đổi quy trình nghiệp vụ, thay đổi dây chuyền cung cấp. Những quan điểm của Nhiệm Chính Phi không những sớm giúp ích cho công tác chuẩn bị tư tưởng về những sự thay đổi này, mà còn vạch ra định hướng đúng đắn cho công ty Huawei trong tương lai (hoặc chuyên môn hóa, hoặc quốc tế hóa). Trước sức ép từ tình trạng một số nhân viên còn thiếu hiểu biết, thậm chí rời bỏ công ty, Huawei đã từng bước xây dựng quy trình hoạt động và cơ chế quản lý đạt chuẩn. Điều này có vai trò đặc biệt quan trọng, giúp công ty kịp thời có sự chuẩn bị đầy đủ và những biện pháp đối phó hiệu quả với “Mùa đông của Huawei” đang đến gần trong giai đoạn 2001-2003.

Hôm nay, khi nghĩ về câu nói “Những nguy cơ, suy thoái, thậm chí một ngày nào đó sự phá sản nhất định sẽ tìm đến chúng ta” của Nhiệm Chính Phi, chúng ta không khỏi ngạc nhiên và thán phục khả năng dự đoán siêu phàm cũng như nghị lực phi thường của ông. Trong lịch sử cải cách doanh nghiệp, quan điểm của công ty Intel trong những năm 80, 90 của thế kỷ XX do Tổng Giám đốc lúc bấy giờ là Andy Grove chỉ đạo, đã tạo ra sự thay đổi mang tính chiến lược lần đầu tiên: từ bỏ thị trường bộ nhớ mà mình đã tạo dựng nên, tập trung phát triển bộ vi xử lý. Hành động dũng cảm này của “vị anh hùng” Andy Grove cuối cùng đã đưa công ty Intel thoát khỏi tình cảnh khó khăn, bước vào một thời kỳ vĩ đại - thời kỳ phát triển mạnh mẽ trên thế giới. Và cuộc cải cách này chính là biện pháp giải cứu bắt buộc mà Intel cần thực hiện trong bối cảnh công ty đang đứng trước nguy cơ tan rã. Một ví dụ điển hình nữa đó là doanh nghiệp quốc tế GE. Cũng vào những năm 80, 90 của thế kỷ XX, Jack Welch - vị tổng giám đốc đương nhiệm của GE bắt đầu tiến hành cải cách ngay trong bối cảnh GE đang hoạt động kinh doanh bình thường. Ông cắt giảm cơ chế quản lý từ 8 cấp xuống còn 4 cấp. Điều đó kéo theo sự thay đổi trong bộ phận nhân viên quản lý cấp cao. Bên cạnh đó, ông Welch còn cắt giảm 1/4 số công ty con của tập đoàn GE, đưa GE từ một công ty sản xuất công nghiệp đang ngày một già cỗi trở thành “ông trùm” trong lĩnh vực kinh doanh đa dạng hóa trên thị trường quốc tế. So với hai doanh nghiệp Intel và GE, việc Huawei lựa chọn tiến hành cải cách đúng vào thời điểm công ty đang kinh doanh thuận lợi, đã khiến Nhiệm Chính Phi phải nghe thấy nhiều lời thắc mắc từ nội bộ công ty hơn so với Tổng Giám đốc Intel Andy Grove. Nếu so với Jack Welch, bản thân Nhiệm Chính Phi cần phải là chỗ dựa vững chắc hơn nữa cho Huawei về sức mạnh lãnh đạo và khả năng dẫn dắt, bởi vì lúc bấy giờ Huawei vẫn chưa đạt đến phương thức hoạt động chuẩn như của GE. Thêm vào đó, trở ngại đối với cuộc cải cách của Huawei cũng lớn hơn đối với GE.

May mắn thay, Nhiệm Chính Phi không những có tầm nhìn xa và khả năng nhạy bén khi dự đoán về “Mùa đông của Huawei”, mà còn có quyết tâm và nghị lực đẩy mạnh thực hiện cải cách, bắt đầu chặng đường cải cách mạnh mẽ trước những thắc mắc của phần đông nhân viên công ty Huawei. Khi “mùa đông” của ngành IT thực sự đến gần, Huawei hoàn toàn có thể thản nhiên, ung dung “đón tiếp mùa đông”, thậm chí còn coi đây là một cơ hội tốt để tăng thêm sự vững mạnh cho công ty. Chúng ta có thể nhận thấy rằng, Nhiệm Chính Phi đã sớm trang bị cho mình đầy đủ những tố chất của một người đứng đầu doanh nghiệp: khả năng dự đoán và khả năng thay đổi. Mặc dù năm 2000 Nhiệm Chính Phi bắt đầu rút vào hậu trường, nhưng tinh thần và chính sách quản lý của ông còn có tầm ảnh hưởng sâu rộng hơn cả những năm trước đó. Ông đã trở thành một nhà doanh nghiệp có tầm ảnh hưởng lớn nhất về mặt tư tưởng đối với Huawei.

Ý THỨC VỀ NGUY CƠ VÀ SỨC ÉP CẦN PHẢI ĐƯỢC TRUYỀN VÀO MỖI NGƯỜI.

Microsoft là một trong những tập đoàn máy tính tầm cỡ thế giới. Tuy vậy, Bill Gates (người sáng lập Microsoft) vẫn không quên nhắc nhở nhân viên của mình rằng: lúc nào cũng phải có cảm giác mình đang đứng trước nguy cơ “chỉ còn cách ngày phá sản 18 tháng”. Ông Trương Thụy Mẫn - người mở đường cho thương hiệu Haier (một tập đoàn nổi tiếng của Trung Quốc) cũng đã từng bộc bạch những cảm nhận của mình về hoạt động kinh doanh: phải luôn luôn giữ thái độ cẩn thận như đi trên một lớp băng mỏng, hãy lấy ý thức về những khó khăn gian khổ để theo đuổi sự sống vĩnh hằng, thực hiện mục tiêu phát triển Haier theo mô hình xoắn ốc.

Từ đó, chúng ta phát hiện ra rằng: đằng sau thành công của mỗi doanh nghiệp nhất định xuất hiện hình bóng một người lãnh đạo với ý thức về muôn vàn những khó khăn gian khổ trước mắt. Trước những tràng pháo tay mừng chiến thắng, điều mà vị lãnh đạo này quan tâm không phải là tính toán xem thành quả công ty mình đạt được lớn đến mức nào, mà là suy nghĩ xem liệu khi nào những nguy cơ sẽ ập đến. Nếu một ngày nào đó phải đối mặt với những khó khăn, thử thách này, chúng ta sẽ xử lý ra sao?

Người sáng lập Tập đoàn Matsushita, ông Matsushita Konosuke, sau khi tổng kết những kinh nghiệm trong quá trình phát triển của tập đoàn, đã nhấn mạnh: nhận thức về những nguy cơ chính là nền tảng giúp doanh nghiệp không bị đẩy vào con đường thất bại. Nhiệm Chính Phi cũng luôn coi đó là một chân lý. Ông cho rằng: thất bại luôn rình rập xung quanh chúng ta. Vì vậy, mọi người phải chuẩn bị cho mình một tâm lý sẵn sàng đối phó với thất bại. Cho dù chúng ta không thể ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ này, nhưng ít nhất cũng có thể giảm tối đa những tổn thất có thể xảy đến với công ty. Vì thế, điều mà Huawei cần là: không chỉ yêu cầu các bộ phận hoạch định chính sách, bộ phận quản lý và các đơn vị đặc biệt chuẩn bị đầy đủ ý thức về các nguy cơ đang rình rập, mà còn phải tăng cường bồi dưỡng nhận thức này cho toàn thể công nhân viên của công ty.

Nhằm đạt được mục đích tăng cường nhận thức cho công nhân viên về những nguy cơ trước mắt, Nhiệm Chính Phi thậm chí đã coi đây là một chiến lược trong quá trình phát triển của công ty. Trong “Điều lệ cơ bản Huawei”, được ban hành vào năm 1998, tác giả đã viết: “Chúng tôi sẽ không bao giờ bước vào lĩnh vực dịch vụ viễn thông, bởi vì chúng tôi phấn đấu hướng tới mục tiêu trở thành nhà cung cấp thiết bị viễn thông hàng đầu thế giới”.

Trong một buổi thảo luận, quan điểm này đã dẫn đến cuộc tranh luận sôi nổi. Lúc bấy giờ, đa số mọi người cho rằng: dịch vụ viễn thông không những thúc đẩy việc tiêu thụ sản phẩm mà chính bản thân ngành này còn có một không gian thị trường rất rộng lớn, thậm chí còn có thể vượt qua cái gọi là doanh thu truyền thống từ những thiết bị phần cứng. Có người còn nêu ra ví dụ điển hình về tập đoàn máy tính IBM. Tập đoàn này không chỉ đứng đầu thế giới về ngành IT mà còn là nhà cung cấp dịch vụ tư vấn thông tin. Ví dụ này nhằm chứng minh một điều: Huawei không nhất thiết phải vứt bỏ cơ hội phát triển đầy tiềm năng như hiện nay.

Bằng tài thuyết phục hơn người và tầm nhìn xa trông rộng, Nhiệm Chính Phi cuối cùng đã thuyết phục được đa số những người này. Ông giải thích như sau:

Chúng tôi kiên trì theo đuổi mục tiêu trở thành một nhà cung cấp thiết bị. Chúng tôi không tham gia vào lĩnh vực dịch vụ viễn thông là để tỏ rõ quyết tâm theo đuổi mục tiêu đến cùng của mình và trên hết tôi muốn truyền cho toàn thể nhân viên trong công ty ý thức về nguy cơ và sức ép.

Bước chân vào ngành dịch vụ viễn thông liệu sẽ gặp phải những bất lợi gì? Khi bán hàng, mạng lưới kinh doanh của chúng tôi không gặp phải bất cứ áp lực nào, những dịch vụ tốt sẽ khiến cho nhận thức về sự tồn tại của công ty mờ nhạt đi. Khi gặp phải một vấn đề nào đó, mọi người sẽ đùn đẩy trách nhiệm cho nhau. Điều này chắc chắn sẽ làm cho sự phát triển của doanh nghiệp tụt dốc nhanh chóng, thậm chí bị phá sản. Trong quá trình kinh doanh ở nước ngoài, công ty chúng tôi có cơ hội tham gia vào tiến trình tư nhân hóa điện tử, nhưng chúng tôi luôn tìm cách từ chối. Bản thân tôi biết rõ: bỏ lỡ những cơ hội này đồng nghĩa với việc kinh doanh thiết bị của Huawei sau này sẽ khó khăn hơn hiện nay rất nhiều. Điều này thúc đẩy chúng tôi không những phải sản xuất ra những sản phẩm có tính năng tốt nhất, chất lượng tốt nhất, giá thành thấp nhất, mà còn phải có thái độ phục vụ chu đáo nhất. Nếu không đạt được những tiêu chuẩn trước, việc tiêu thụ sẽ gặp trở ngại lớn. Phải làm tốt tất cả các khâu, khâu này làm không tốt sẽ chịu sự phê bình của những khâu tiếp theo.

Điển cố “Hạng Vũ quyết một phen sống mái” được ghi chép trong “Sử kí”, kể rằng: Hạng Vũ chỉ huy quân đi giải cứu Cự Lộc. Sau trận mở màn thất bại, Hạng Vũ dẫn quân vượt qua sông Chương. Sau khi qua sông, ông cho đập vỡ hết nồi niêu, đánh đắm hết thuyền bè để tỏ quyết tâm không quay về. Cuối cùng đội quân của Hạng Vũ giết được Tô Giác, bắt sống Vương Ly, đánh tan quân Tần, giải cứu được Cự Lộc. Về sau, điển cố này được dùng với ý nghĩa: khi đã hạ quyết tâm nhất định không được lùi bước.

Tổng Giám đốc Huawei yêu cầu nhân viên của mình cũng phải có tinh thần “quyết một phen sống mái”. Chỉ khi làm được như vậy, Huawei mới có thể không ngừng tu dưỡng bản thân trước những áp lực cạnh tranh, mới có thể giành được thắng lợi trong trận chiến cạnh tranh khốc liệt với những doanh nghiệp hùng mạnh trên thế giới, mới có thể khẳng định được vị thế thương hiệu của doanh nghiệp mình trên trường quốc tế.

Nhiệm Chính Phi muốn thông qua “Điều lệ cơ bản của Huawei” để đem ý thức về những nguy cơ hòa vào văn hóa doanh nghiệp Huawei, để nhân viên luôn có sẵn cảm giác về những gian nan thử thách đang đến; không chỉ giúp họ nhìn rõ tình hình trong nước, mà còn phải hiểu rõ những đối thủ cạnh tranh trên toàn cầu, để từ đó hạn chế tình trạng một bộ phận nhân viên và cán bộ quản lý lạc quan một cách mù quáng trước sự phát triển nhanh chóng của công ty.

Đồng thời, Huawei còn phát động phong trào quần chúng gây chấn động giới doanh nghiệp - Hội nghị từ chức tập thể của lãnh đạo phòng kinh doanh. Hội nghị này giúp cho nhân viên công ty ý thức được những nguy cơ đang rình rập doanh nghiệp của mình; giúp tăng cường ý thức về công tác quản lý cho nhân viên bằng những cách thức quản lý cụ thể.

Năm 1995, việc nghiên cứu chế tạo thành công tổng đài điện thoại kỹ thuật số C&C08 đã tạo nên bước đột phá mới về kỹ thuật của Huawei. Cũng trong năm đó, sản phẩm này bắt đầu thâm nhập vào nhiều thị trường trên thế giới. Doanh thu năm 1995 của Huawei đạt 1,5 tỷ nhân dân tệ, Huawei bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ. Cũng chính vào thời điểm đó, vấn đề về năng lực quản lý yếu kém của công ty dần dần lộ rõ và trở thành rào cản chính đối với quá trình phát triển của công ty.

Vấn đề mà Huawei gặp phải lúc bấy giờ cũng chính là vấn đề mà hầu hết các doanh nghiệp Trung Quốc đã từng trải qua: trong giai đoạn hình thành doanh nghiệp xuất hiện một lớp người, họ thăng quan tiến chức rất nhanh, tiền lương cũng ngày càng cao. Thế nhưng, cơ hội để họ thể hiện mình lại ngày càng ít. Chính vì vậy, họ bắt đầu đánh mất dần lòng nhiệt tình với công việc, đánh mất dần khả năng lãnh đạo. Điều này khiến cho nhân viên dưới quyền cảm thấy bất bình, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của công việc. Qua đó, Nhiệm Chính Phi cho rằng: cần điều chỉnh lại đội ngũ công nhân viên cũng như đội ngũ quản lý. Tất cả đều phải trải qua quá trình cạnh tranh gay gắt. Ai thực sự có năng lực sẽ được thăng chức. Ngược lại, những người có năng lực thấp kém, không theo kịp tiến trình phát triển của xu thế mới thì sẽ bị chuyển đổi vị trí công tác, thậm chí bị cách chức. Giải pháp này không những thể hiện sự công bằng trong cách quản lý nhân sự, mà còn gióng một hồi chuông cảnh báo đối với những người đang giữ chức vụ cao ở Huawei.

Tháng 2 năm 1996, có tới 26 trưởng văn phòng đại diện, do phó tổng giám đốc phụ trách kinh doanh quản lý, đã nộp hai bản báo cáo lên công ty. Một bản là báo cáo từ chức, một bản là báo cáo tình hình hình công việc phụ trách. Do yêu cầu về nhân lực sau cải cách tổ chức, công ty phải quyết định tiếp nhận một trong hai bản báo cáo trên. Nhiệm Chính Phi cũng bày tỏ: “Tôi chỉ có thể kí một trong hai bản báo cáo này”.

Trước đó, Nhiệm Chính Phi đã có những lời động viên chân tình: “Vì một tương lai tốt đẹp, chúng ta phải biết sửa chữa những khuyết điểm, sai sót của ngày hôm nay. Hành động từ chức tập thể của các đồng chí đã thể hiện tinh thần dũng cảm, không có “cá nhân chủ nghĩa”. Các đồng chí hoàn toàn xứng đáng là những tấm gương sáng trong lịch sử của Huawei.

Hội nghị công tác chỉnh huấn cho cán bộ công nhân viên Huawei diễn ra trong suốt một tháng. Tiếp theo là công việc giải quyết các trường hợp thăng chức. Công ty tiến hành lựa chọn dựa trên các tiêu chí như: năng lực thực tế, tiềm năng phát triển của từng người cũng như nhu cầu phát triển của công ty. 30% số cán bộ bị điều chỉnh lại trong đó có quyền Giám đốc phụ trách kinh doanh Mao Sinh Giang.

Mặc dù cách thức điều chỉnh mạnh mẽ “như ngọn lửa rừng” này đã dẫn đến cuộc tranh luận sôi nổi trong tập thể cán bộ công nhân viên công ty, nhưng cho đến thời điểm hiện tại, cách thức này đã đạt được hiệu quả như Nhiệm Chính Phi từng mong muốn.

Tháng 1 năm 2000, trong bài phát biểu kỷ niệm nhân dịp tròn 4 năm sau sự kiện “từ chức tập thể” của lãnh đạo bộ phận kinh doanh, Nhiệm Chính Phi đã đánh giá cao hành động dũng cảm này:

Hành động này có ảnh hưởng đặc biệt sâu rộng tới quá trình xây dựng công ty trong giai đoạn hiện nay và tương lai.

Bất cứ một dân tộc nào, một tổ chức nào, nếu không trải qua quá trình đổi mới thì sẽ không tồn tại được. Chúng ta lúc nào cũng chỉ lo giữ cho tốt những thành tích trong quá khứ, đồng nghĩa với việc đã chôn vùi một viễn cảnh tương lai xán lạn của công ty. Nếu không có ảnh hưởng của sự kiện từ chức tập thể của lãnh đạo bộ phận kinh doanh đến văn hóa Huawei, thì bất kỳ cách thức quản lý tiên tiến nào, bất kỳ một hệ thống tiên tiến nào cũng không thể “bén rễ”.

Chúng ta có thể thấy rõ một điều: Nhiệm Chính Phi luôn mong muốn mỗi người, mỗi doanh nghiệp hãy giống như con mèo hoang, lúc nào cũng ở trong trạng thái khao khát sống. Làm được như vậy, Huawei mới có thể tiếp tục tồn tại, mới có thể xác lập được chỗ đứng của mình trong hàng ngũ các “đại gia” hàng đầu thế giới.

NHÌN RA THẾ GIỚI, NGẪM LẠI CHÍNH MÌNH.

Trong Sử ký “Tây Nam di liệt truyện”, có một câu chuyện kể về “nước Dạ Lang” (nay là huyện Đồng Tử thuộc thành phố Quý Châu). Diện tích lãnh thổ nước Dạ Lang rất nhỏ nhưng vua nước này lại luôn cho rằng quốc gia mình rất rộng lớn. Vì vậy khi tiếp kiến sứ thần nhà Hán, vua nước Dạ Lang đã hỏi ông này bằng một giọng điệu kiêu ngạo, rằng: “Nhà Hán lớn hay nước Dạ Lang của ta lớn?”. Về sau, thành ngữ “Dạ Lang tự đại” được dùng trong trường hợp huênh hoang cho mình là lớn nhất.

Không có sự so sánh, không bước vào một thế giới rộng lớn bao la, thì sẽ không thể đánh giá chính xác về bản thân. Đây chính là đạo lý đối với bất kỳ một quốc gia hay một doanh nghiệp nào.

Bắt đầu từ năm 1992, Nhiệm Chính Phi tiến hành nhiều chuyến đi đến các quốc gia khác trên thế giới. Ông đã nhiều lần đến thăm Mĩ, Nhật Bản, Nga, Đức, Pháp… Ông đã từng tham quan nhiều thành phố nổi tiếng của Mĩ như: Boston, New York, Philadelphia, Dallas, Las Vegas, Santa Clara (nằm ở thung lũng Silicon), Los Angeles. Ngoài ra, Huawei còn tham gia triển lãm máy tính quốc tế, tham quan một số doanh nghiệp nổi tiếng như: TI (thiết bị đo đạc Đức Châu), NS (Chất bán dẫn quốc gia).

Cùng với việc mở rộng quy mô của Huawei ra thị trường quốc tế, Nhiệm Chính Phi cũng có nhiều cơ hội tiếp xúc với các doanh nghiệp nước ngoài. Trong quá trình tiếp xúc và tìm hiểu, ông phát hiện ra khoảng cách giữa Huawei và các doanh nghiệp này rất lớn. Chính điều này đã tạo nên áp lực và nguy cơ đối với ông và công ty Huawei.

Trong hai năm 1994 -1995, Nhiệm Chính Phi đã đi thăm nhà máy sản xuất điện thoại di động Alcatel đặt tại miền Bắc nước Pháp và công ty điện thoại di động Siemens tại Đức. Trình độ kỹ thuật sản xuất tiên tiến cùng với lòng yêu nghề của cán bộ, công nhân viên các doanh nghiệp này khiến Huawei hết sức khâm phục. Vì vậy, Nhiệm Chính Phi đã đặt ra mục tiêu mà Huawei cần hướng tới “Alcatel hôm nay chính là chúng ta ngày mai”. Ông cũng hi vọng nhân viên của mình học hỏi được tính nhẫn nại và tỉ mỉ của người Đức.

Trong giai đoạn này, Huawei đã tiến một bước dài trên thị trường trong nước bằng sản phẩm tổng đài kỹ thuật số C&C08. Sản phẩm này đã trở thành thiết bị chủ lực trên phần lớn thị trường viễn thông nông thôn. Năm 1995, trung tâm nghiên cứu của Huawei tại Bắc Kinh quyết định nhận phụ trách chuyên ngành thông tin số liệu, từng bước hình thành chiến lược kinh doanh với tên gọi “Kỹ thuật Huawei”. Có thể nói tại thời điểm đó, trên thị trường Trung Quốc Huawei có một xu thế phát triển tốt.

Tuy nhiên, đối với Nhiệm Chính Phi, những thành tựu mà Huawei đã đạt được trong nước chưa khiến ông thực sự vui mừng, bởi trong quá trình tham quan và tìm hiểu các doanh nghiệp nước ngoài, ông thấy rõ doanh nghiệp mình còn kém xa các đối thủ cạnh tranh trên thế giới.

Tháng 6 năm 1996, trong một cuộc họp tuyên dương thành tích, Nhiệm Chính Phi nhắc nhở nhân viên Huawei: không được chỉ biết vui mừng trước những thắng lợi trước mắt mà còn phải biết đánh giá đúng năng lực bản thân, tìm ra điểm yếu kém của công ty mình so với các doanh nghiệp khác, hoàn thiện bộ máy quản lý công ty. Về sau, những lời nhắc nhở này của ông được đưa vào bài phát biểu “Không kiêu ngạo, phải luôn phấn đấu hết mình”. Nhiệm Chính Phi nói:

Nhiệm vụ trước mắt của chúng ta là phải biết nghiêm túc tổng kết kinh nghiệm, rút ra bài học, kịp thời sửa chữa sai sót, không ngừng hoàn thiện cơ cấu quản lý. Trong giai đoạn phát triển hưng thịnh như hiện nay, chúng ta cần bình tĩnh xem xét bản thân, tìm ra những điểm yếu kém so với thế giới. Cách đây không lâu, ông Trịnh Bảo Dụng (Phó Tổng Giám đốc thường trực của Huawei) dẫn đoàn đi tham quan doanh nghiệp Alcatel của Thượng Hải. Ông nhận thấy Alcatel đã đạt được những tiến bộ vượt bậc trong cách thức quản lý sản xuất và trang thiết bị kỹ thuật, xứng đáng là doanh nghiệp hàng đầu trên thế giới. Quy mô lớn tất sẽ kéo theo giá thành thấp. Chính cách thức quản lý khoa học, chất lượng sản phẩm tốt đã giúp Alcatel nhanh chóng hoà nhập vào quỹ đạo quốc tế.

Những năm gần đây, các đối thủ cạnh tranh của Huawei như doanh nghiệp máy 04, Đại Đường, Zhongxing đều đạt được những bước tiến rõ rệt. Ảnh hưởng của máy 04 đối với thị trường lớn hơn chúng ta rất nhiều. Hơn nữa, các cơ quan trung ương cũng tích cực tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp này phát triển. Doanh nghiệp Đại Đường - một doanh nghiệp được đặt nền móng bởi các trung tâm nghiên cứu khoa học cấp quốc gia. Chính vì vậy, về lĩnh vực nghiên cứu khoa học, Đại Đường có ưu thế phát triển đặc biệt cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, hiểu biết của họ về hệ thống viễn thông cũng sâu sắc hơn chúng ta rất nhiều. Công ty Zhongxing cũng là một đối thủ đáng gờm của Huawei. Là hai doanh nghiệp cùng thuộc thành phố Thâm Quyến, Zhongxing và Huawei “sớm tối có nhau”, văn hóa cũng có nhiều nét tương đồng. Về phương diện triển khai thực hiện công tác theo định hướng, Zhongxing làm rất tốt, xứng đáng là tấm gương cho toàn thể nhân viên Huawei noi theo. Còn Huawei, mặc dù làm khá tốt phần định hướng nhưng về phương diện thực hiện vẫn chưa đạt đến trình độ như Zhongxing. Do vậy, hiệu quả công việc thấp hơn hẳn so với Zhongxing.”

Nhiệm Chính Phi nhận thấy các đối thủ cạnh tranh trong nước cũng có rất nhiều điểm mạnh, hơn nữa tốc độ phát triển của họ cũng rất nhanh. Huawei một mặt cần học tập những điểm mạnh của các doanh nghiệp này, mặt khác cần khắc phục những thiếu sót của mình. Đương nhiên, so với các đối thủ cạnh tranh trên thế giới, Huawei càng cần phải học hỏi nhiều hơn nữa. Cuối cùng, Nhiệm Chính Phi kết luận:

So với các doanh nghiệp nổi tiếng trên thế giới, Huawei còn tồn tại rất nhiều điểm yếu kém. Và những điểm yếu này đã bộc lộ rõ ngay trong cuộc cạnh tranh khốc liệt trên trường quốc tế. Các công ty nước ngoài đã đánh giá về chúng ta như sau: “Các bạn có một cơ sở vật chất, trang thiết bị rất tốt, nhưng bản thân doanh nghiệp lại quá non trẻ, thiếu kinh nghiệm quốc tế”. Huawei có một đội ngũ cán bộ công nhân viên trẻ tuổi, dám nghĩ dám làm. Xét riêng từng phần, chúng ta đã đạt được những thành tựu vượt bậc về mảng kỹ thuật, có tư cách tham gia vào thị trường quốc tế. Thế nhưng, đứng trước một mạng lưới quốc tế phức tạp hoặc nhiều mạng lưới kết hợp lại, liệu đội ngũ nhân viên non trẻ của Huawei có đủ khả năng chịu đựng không? Nhìn ra thế giới, ngẫm lại chính mình, thế mới biết chúng ta cần phải cố gắng nỗ lực nhiều hơn nữa.

Trong một bài phát biểu, lần đầu tiên Nhiệm Chính Phi đưa ra chiến lược “trích 10% doanh thu dành cho nghiên cứu kỹ thuật”, nhằm mở rộng hơn nữa thị trường trong tương lai.

Nhiệm Chính Phi còn nhấn mạnh, Huawei cần phải tiến hành quá trình sáng lập doanh nghiệp lần thứ hai, chuyển từ hình thức quản lý nhà doanh nghiệp sang hình thức quản lý chuyên nghiệp hóa. Một nội dung quan trọng trong đó là việc cho ra đời “Điều lệ cơ bản Huawei”, đồng thời coi đây là một văn bản có tính chất như một bản cương lĩnh về phát triển bền vững doanh nghiệp. Nhiệm Chính Phi mong muốn thông qua “Điều lệ cơ bản Huawei” nâng cao sự quyết tâm và trình độ của toàn thể cán bộ công nhân viên, tăng cường tinh thần trách nhiệm của họ vì sự nghiệp chung và hoàn thành mục tiêu lớn đối với công ty.

Về lĩnh vực quản lý cụ thể, Nhiệm Chính Phi cho rằng Huawei cần có các biện pháp hoàn thiện và cải tiến những vấn đề sau:

Đẩy mạnh tiến trình thực hiện điều chỉnh quy trình sản xuất, coi hệ thống quản lý chất lượng ISO-9001 là tiêu chuẩn đánh giá, tạo điều kiện thuận lợi cho hình thức quản lý mạng mở kế tiếp.

Sử dụng phần mềm MRP II với mục đích thể thức hóa quy trình sản xuất, thực hiện mạng lưới hóa, số liệu hóa cách thức quản lý; tăng cường công tác dự toán kinh doanh, phân tích thống kê kinh doanh và quản lý kiểm tra tổng hợp tình hình kinh doanh.

Đẩy mạnh tiến hành cải cách bộ máy tổ chức, bồi dưỡng văn hóa doanh nghiệp; tăng cường cơ chế cạnh tranh giữa bộ phận quản lý và nội bộ công nhân viên.

Thử nghiệm việc thực hiện tách rời quản lý hành chính với quản lý chuyên môn; đẩy mạnh kết hợp giữa tổ chức quản lý phân cấp theo trình tự với tổ chức quản lý mạng lưới thông tin nghiệp vụ.

Xây dựng cơ quan có trách nhiệm nhiều tầng, nhiều cấp, nhiều chuyên môn. Thông qua sự ủy quyền có thời hạn, trao quyền hạn và trách nhiệm cho các bộ phận và những cá nhân hiểu rõ tình hình nhất để đẩy mạnh hoạt động sản xuất.

Xây dựng mặt bằng quản lý chuyên nghiệp nhiều tầng, nhiều cấp với tư duy mở, nhằm bảo đảm tốc độ phát triển nhanh chóng các hoạt động kinh doanh của công ty.

Cuối năm 1997, Nhiệm Chính Phi một lần nữa đến thăm Mĩ. Chuyến thăm lần này đã để lại trong lòng ông rất nhiều ấn tượng. Ông cho biết:

Trước đây, Tập đoàn IBM không phải là “ông trùm” trong lĩnh vực công nghệ thông tin trên thế giới, nhưng đây luôn là hình mẫu lý tưởng đối với một số công ty nhỏ. Vì thế, các công ty này đã biến mình thành những “bản sao” của IBM. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự tồn tại của IBM, dẫn đến nguy cơ giải thể tập đoàn này vào năm 1992. Để thoát khỏi nguy cơ này, IBM một lần nữa tiến hành cải cách, nhưng họ đã phải trả một cái giá quá đắt. Một ví dụ nữa là Công ty Vương An. Từ một công ty được đánh giá cao với mức doanh thu bán hàng đạt 3,5 tỷ đôlanăm, đến nay thương hiệu Vương An đã biến mất hoàn toàn trên thị trường quốc tế. Người sáng lập ra công ty máy tính Apple cũng từng phải trải qua nhiều phen đứng trước nguy cơ phá sản.

Từ đó, Nhiệm Chính Phi ý thức được rằng: ngành công nghệ thông tin biến đổi khôn lường, giống như việc những doanh nghiệp nhỏ như Microsoft, Dell có thể phát triển thành những cây đại thụ hay không. Nhưng ngược lại, nhiều doanh nghiệp cũng có thể đi theo vết xe đổ của một số doanh nghiệp lớn như Vương An… Sự sinh tồn và phá sản diễn ra không ngừng, thực chất chính là trạng thái hết sức bình thường của các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Nếu các doanh nghiệp không có cách thức quản lý hiệu quả, không biết liên tục đổi mới, thì doanh nghiệp đó sớm muộn cũng biến mất trên trường quốc tế.

Từ sau năm 1997, Huawei đẩy nhanh tiến độ cải cách quản lý, coi việc thực hiện chuyên nghiệp hóa cách thức quản lý là nhiệm vụ hàng đầu, bắt đầu bước vào quá trình “lột xác” đầy gian khổ, thách thức.

BÀI HỌC KINH NGHIỆM SAU NHỮNG LẦN THẤT BẠI Ý thức mạnh mẽ về nguy cơ có tác dụng trong việc khích lệ mọi người hăng hái vươn lên, phòng ngừa tai họa, ngăn chặn những sai lầm ngay từ lúc mới phát sinh. Nếu được trang bị ý thức này ngay từ đầu, cho dù nguy cơ có ập đến, doanh nghiệp sẽ đủ bình tĩnh xử lý, đẩy lùi mọi nguy cơ, duy trì sự hưng thịnh, bước vào con đường phát triển bền vững. Ngược lại, nếu không có ý thức về những nguy cơ hoặc chỉ nhận thức một cách hời hợt, phiến diện, thì doanh nghiệp sẽ như một chiếc xe không phanh lao xuống dốc, ngừng trệ không tiến lên được. Do không được chuẩn bị tâm lý ngay từ đầu nên khi nguy cơ ập đến, doanh nghiệp sẽ rơi vào tình trạng bất lực, khiến công ty đứng trước bờ vực phá sản.

HỌC TẬP DOANH NGHIỆP IBM Năm 1997, Nhiệm Chính Phi lên đường thăm Mĩ. IBM chính là doanh nghiệp trọng điểm mà ông muốn ghé thăm trong hành trình lần này. IBM là một tập đoàn máy tính đa quốc gia có vị thế cao. Thời kỳ đầu những năm 80 của thế kỷ XX là giai đoạn phát triển hưng thịnh nhất của IBM. Tuy nhiên, ít ai có thể nghĩ rằng, IBM đã từng trải qua một thời kỳ đen tối vào những năm 90 của thế kỷ XX. Cũng giống như phần lớn các doanh nghiệp danh tiếng khác trên thế giới, trong quá trình phát triển bản thân nội bộ IBM đã xuất hiện các “chứng bệnh”: cơ cấu chồng chéo trùng lặp, chủ nghĩa cá nhân, cách thức quản lý hỗn loạn… Không những thế, doanh nghiệp này lại có quá nhiều dòng sản phẩm, dẫn đến tình trạng lãng phí nguồn tài nguyên. Không ít người cho rằng những “chứng bệnh” này sẽ khiến IBM gục ngã. Thế nhưng, vào thời điểm đó, Louis Gerstner đã xuất hiện đúng lúc giúp IBM vượt qua khó khăn và giành lại vị thế là một trong những tập đoàn kinh doanh lĩnh vực công nghệ thông tin có tầm ảnh hưởng lớn trên thế giới. Năm 1993, Louis Gerstner được bầu làm Chủ tịch tập đoàn IBM. Ông hạ quyết tâm thực hiện cải tổ nội bộ IBM. Năm 1992, ông bắt đầu tiến hành cắt giảm nhân viên từ 410.000 người xuống còn 260.000 người. Vì vậy, công ty đã trích ra một khoản kinh phí 8 tỷ đôla vào việc cải tổ bộ máy hành chính. Louis Gerstner còn nêu ra bốn chủ trương:

• Duy trì trình độ kỹ thuật tiên phong.

• Sản xuất dựa vào nhu cầu của chính khách hàng, tổ chức bộ phận kinh doanh bán hàng dựa theo từng đối tượng khách hàng; cung cấp giải pháp cho các ngành khác nhau.

• Đẩy mạnh dịch vụ, thực hiện phương châm “tất cả vì khách hàng”.

• Tập trung sức lực phát huy lợi thế của IBM trong các dòng sản phẩm điện tử liên quan đến mạng.

Nguy cơ giải thể, tách thành bảy công ty con mà IBM gặp phải vào năm 1992 đã chứng minh một điều: Quy mô lớn chính là lợi thế, mà nền tảng của lợi thế quy mô này chính là cách thức quản lý.

Sau đó, IBM dần dần vực dậy, lấy lại sức sống ban đầu.

Năm 1996, doanh thu bán hàng của công ty tăng 10 tỷ đôla, đạt mức 75 tỷ đôla; giá cổ phiếu trên thị trường tăng gấp 5 lần, lập kỷ lục doanh thu cao nhất trong chín năm tính đến thời điểm đó.

Nhiệm Chính Phi đã dành ra một ngày nghe giới thiệu về cách thức quản lý của IBM. Ông tỏ ra vô cùng hứng thú với mô hình quản lý của doanh nghiệp này. Mặc dù không được khoẻ nhưng ông vẫn ngồi nghe từ đầu đến cuối mà không hề có chút mệt mỏi. Trái lại, ông còn cảm thấy rất hứng thú. Ông vừa nghe vừa suy nghĩ về một vấn đề như sau: Huawei liệu có phải vì lạc quan một cách mù quáng mà gặp phải nhiều khó khăn?

Trong bài “Chúng ta học được gì từ người dân Mĩ?”, Nhiệm Chính Phi đã viết:

Sau một ngày nghe giới thiệu về cách thức quản lý của IBM, tôi có những nhận thức mới về quy mô, sự linh hoạt, tốc độ hưởng ứng trong chế độ quản lý của một tập đoàn lớn như IBM. Tôi cũng hiểu rõ tại sao cách thức quản lý của tập đoàn lại có hiệu quả đến thế. Buổi giới thiệu này giúp công ty chúng tôi có được những định hướng mới, tránh đi phải đường vòng trong quá trình phát triển. Tình trạng quan liêu hóa trong nội bộ Huawei mặc dù vẫn chưa đến mức nghiêm trọng nhưng xu thế phát triển không hề nhỏ chút nào. Thu hẹp quy mô đồng nghĩa với việc giảm sức cạnh tranh, nhưng nếu mở rộng quy mô thì không thể quản lý doanh nghiệp một cách hiệu quả, như vậy khả năng đứng trước nguy cơ phá sản rất lớn. Cách thức quản lý là nhân tố bên trong, vì thế nội bộ công ty có thể nỗ lực tìm ra cách thức quản lý tốt nhất. Những nguy cơ mà các doanh nghiệp quy mô nhỏ phải đối mặt hầu hết là những nhân tố bên ngoài. Đây là quy luật khách quan, khó có thể dùng ý chí bản thân xoay chuyển được. Vì vậy, chỉ khi nào chúng ta tăng cường chất lượng quản lý và dịch vụ thì mới tạo dựng được nền tảng để tồn tại. Mục tiêu trước mắt của Huawei là thực hiện quy mô hóa, làm sống động cơ chế nội lực công ty, tăng cường chiến lược quản lý và dịch vụ.

Bản thân Nhiệm Chính Phi hiểu rõ hơn ai hết, cách thức quản lý chưa hoàn thiện đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong quá trình mở rộng quy mô doanh nghiệp. Nhưng điều gây đau đầu nhất đối với nhà lãnh đạo công ty chính là vẫn chưa tìm ra được giải pháp hiệu quả. Vì vậy, Nhiệm Chính Phi đã nghiên cứu và tìm hiểu cách thức quản lý tiên tiến của các tập đoàn lớn trên thế giới. Cuối cùng, vị cứu tinh này đã tìm ra “thuốc tốt chữa bệnh” cho Huawei.

Chỉ bằng cách học hỏi nghiêm túc kinh nghiệm từ những tập đoàn lớn trong và ngoài nước, chúng ta mới tránh đi phải đường vòng. Có thể thấy đây là cách học ít tốn kém nhất nhưng hiệu quả đạt được lại cao nhất. Để có được những kinh nghiệm này, IBM đã phải tiêu tốn hàng tỷ đôla Mĩ. Bài học kinh nghiệm của IBM chính là tài sản quý báu của cả nhân loại.

Rõ ràng, kinh nghiệm từ quá trình “cải tử hoàn sinh” của IBM đã đưa đường chỉ lối cho Nhiệm Chính Phi. Sau khi từ Mĩ về, ngay lập tức, ông đã triển khai phong trào học tập trong nội bộ Huawei, nhóm lên ngọn lửa của công cuộc cải cách.

HỌC HỎI BÍ QUYẾT “VƯỢT QUA MÙA ĐÔNG” CỦA DOANH NGHIỆP NHẬT BẢN.

Có thể nhận thấy rằng: Hành trình đi tìm những giải pháp hiệu quả có khả năng ngăn chặn và đẩy lùi nguy cơ của Huawei là không có điểm dừng. Năm 2001, một lần nữa Nhiệm Chính Phi đã tìm đến các doanh nghiệp Nhật Bản, tìm hiểu về con đường diệu kỳ mà các doanh nghiệp này chọn lựa để “vượt qua mùa đông”.

“Huawei đã trải qua 10 năm phát triển với tốc độ nhanh như vũ bão. Liệu Huawei có thể giữ vững tốc độ phát triển bền vững, liệu có khi nào Huawei rơi vào tình trạng tăng trưởng chậm? Cơ cấu và cách thức quản lý của doanh nghiệp còn tồn tại những bất cập gì? Những nhân viên thăng tiến nhanh chóng trong thời kỳ thịnh vượng của công ty liệu có thể chịu đựng nổi “giá rét của mùa đông”? Liệu doanh nghiệp chúng ta có giống như những dòng nước nhỏ lặng lẽ trôi khi các con sông đóng băng, sự phát triển nhanh chóng có khi nào dừng lại? Tất cả những điều này đều là các vấn đề nổi cộm khiến những người lãnh đạo doanh nghiệp cần đi sâu nghiên cứu.

Khi mùa đông đến, điều cần thiết nhất là phải chuẩn bị đầy đủ áo ấm. Vậy Huawei cần có những sự chuẩn bị gì để chống chọi với những ngày mùa đông?

Đây chính là vấn đề mà Nhiệm Chính Phi luôn suy nghĩ tìm tòi.

Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Nhật Bản đã duy trì tốc độ phát triển nhanh chóng trong gần 30 năm và đến những năm 70 của thế kỷ XX, Nhật Bản trở thành quốc gia có nền kinh tế phát triển hùng mạnh trên thế giới. Thế nhưng, bắt đầu từ những năm 80, tốc độ tăng trưởng kinh tế của nước này có chiều hướng chậm lại rõ rệt, mức tăng trưởng bình quân hàng năm giảm xuống chỉ còn 4% so với mức 10% của thập niên 70 thế kỷ XX. Sau khi bước vào thập niên 90, mức tăng trưởng kinh tế của Nhật Bản giảm xuống con số chưa đầy 2%. Từ đó, kinh tế Nhật Bản bước vào “thập kỷ mất mát” - cách gọi của một chuyên gia cao cấp người Mĩ chuyên nghiên cứu về kinh tế Nhật Bản, ông Richard Katz.

Khi đề cập “thập kỷ mất mát” của nền kinh tế Nhật Bản, Nhiệm Chính Phi phân tích như sau:

Các doanh nghiệp Nhật Bản phải đối mặt với ba sự dư thừa lớn, được coi như những gánh nặng đè lên vai các doanh nghiệp. Ba sự dư thừa đó bao gồm: lao động làm thuê dư thừa, trang thiết bị dư thừa và khoản nợ dư thừa. Việc điều chỉnh những sự dư thừa này ảnh hưởng đến quá trình, cải tổ cơ cấu doanh nghiệp; quá độ lên phát triển sản xuất tri thức; đồng thời, bồi dưõng năng lực kinh doanh trọng tâm và chuyển sang giai đoạn kinh doanh với tốc độ cao. Cơ chế trước đây của các doanh nghiệp Nhật Bản đã hạn chế sự chuyển biến này, khiến họ gặp phải muôn vàn khó khăn.

Cùng với chính sách không tuyển thêm nhân viên mới trong thời gian dài, độ tuổi bình quân của nhân viên trong các doanh nghiệp Nhật Bản ngày càng tăng lên, cơ cấu nguồn nhân lực chuyển dịch từ hình tháp sang hình cột, số lượng nhân viên xuất sắc giảm đi rõ rệt, lực lượng lao động mới chiếm tỉ lệ rất nhỏ, bên cạnh đó, nhân viên lớn tuổi lại chiếm tỉ lệ cao. Điều này khiến các doanh nghiệp Nhật Bản thiếu sức sống và sự sáng tạo.

Sau khi cuộc cải cách trong nội bộ các doanh nghiệp Nhật Bản bị đình trệ, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước không còn mạnh mẽ như trước, công nhân viên trong nội bộ công ty cũng đánh mất dần tinh thần ganh đua. Ai cũng biết Nhật Bản là một đất nước an ninh trật tự tốt, cuộc sống dễ chịu, ổn định. Mặc dù trong suốt tám năm, mức lương chưa một lần được tăng lên song người dân vẫn hài lòng với cuộc sống họ đang có. Vì vậy, số học sinh Nhật Bản du học ở nước ngoài rất ít. Thế nhưng, chính cuộc sống ổn định này của người dân vô hình chung đã khiến cho các doanh nghiệp không quyết tâm tiến hành công cuộc cải cách.

Mặc dù, các doanh nghiệp Nhật Bản đã chuyển sang cơ chế trả lương theo năng lực thay vì cách trả theo thâm niên, nhưng hiện nay, nội bộ các doanh nghiệp này cũng bắt đầu tiến hành cải tổ, thay đổi cơ cấu phân chia. Từ một công ty lớn hoạt động trong mọi lĩnh vực, đến nay, các doanh nghiệp Nhật Bản từng bước thu hẹp quy mô, tập trung vào một số lĩnh vực nòng cốt. Cách thức quản lý tài chính độc lập của mỗi lĩnh vực này khiến công tác hạch toán được rõ ràng. Song, những quan niệm và văn hóa cũ khiến công cuộc cải cách gặp phải không ít khó khăn.

Sau một thời gian cố gắng, phấn đấu không mệt mỏi, các doanh nghiệp Nhật Bản nhận ra rằng: khi tập hợp lại với nhau, những khó khăn này thực chất chỉ là một vấn đề chung. Trong đó, khó khăn lớn nhất mà các doanh nghiệp đang phải đối mặt chính là chưa tạo ra được sức cạnh tranh trung tâm, chứ không phải ở việc doanh nghiệp có thể làm được gì và không thể làm được gì.

Các doanh nghiệp Nhật Bản bước chân vào con đuờng cải cách bắt đầu từ năm 2000. Ngoài việc các doanh nghiệp này tăng cường chế độ nắm giữ cổ phiếu cho bộ phận công nhân viên, kích thích và đẩy mạnh tính cạnh tranh giữa công nhân viên trong cùng công ty và giữa các công ty với nhau, chính phủ Nhật Bản còn quyết định can thiệp vào nội bộ các doanh nghiệp: giải quyết hết các khoản nợ xấu đến trước năm 2003, mua khoản nợ 33 nghìn tỷ Yên Nhật từ ngân hàng, thực hiện chế độ “tiểu chính phủ”, thiết lập chính quyền ở từng địa phương; tiến hành cải cách chế độ thuế, giảm thuế thu nhập, tăng thuế tiêu dùng.

Đồng thời, Nhật Bản còn tiến hành cải cách trong lĩnh vực giáo dục: sửa đổi luật giáo dục trước đây, áp dụng chính sách giáo dục dựa theo năng lực của từng đối tượng, phát triển tiềm năng con người, nâng cao sức sáng tạo trong giới trẻ.

Thay đổi chế độ an sinh xã hội bằng cách học hỏi, áp dụng chế độ này của Mĩ. Đẩy mạnh ngành công nghệ thông tin IT, coi quá trình thông tin hóa làm nhân tố thúc đẩy công nghiệp hóa, đặt nền móng vững chắc để phát triển hơn nữa các doanh nghiệp.

Chuyến thăm lần này của Nhiệm Chính Phi đúng vào thời kỳ hồi phục của nền kinh tế Nhật Bản. Mặc dù, sự hồi phục này chưa thực sự toàn diện và triệt để nhưng một xã hội an ninh trật tự tốt, đường phố sạch sẽ, nhân dân hạnh phúc ấm no, yêu nghề như Nhật Bản cũng đã khiến Huawei cảm thấy vô cùng khâm phục. Ông tin rằng với một nền móng vững chắc, Nhật Bản đủ khả năng để cất cánh bay cao. Nhìn ra thế giới lại ngẫm về mình. Nỗi lo lắng lớn nhất mà Nhiệm Chính Phi luôn canh cánh trong lòng bấy lâu nay chính là: Huawei đã hai lần liên tiếp trải qua “mùa đông băng giá”. Giống như các doanh nghiệp Nhật Bản, Huawei cũng rơi vào tình trạng công nhân viên không được tăng lương trong suốt mấy năm liền. Liệu họ còn đủ bình tĩnh khắc phục khó khăn, vượt qua “mùa đông băng giá”, hướng tới “ngày xuân tươi sáng”?

Nhiệm Chính Phi còn nhìn thấy trước một điều: nếu tốc độ tăng trưởng của Huawei tiếp tục giảm mạnh thì Huawei cũng sẽ phải đối mặt với ba sự dư thừa lớn như các doanh nghiệp Nhật Bản (lao động làm thuê dư thừa, trang thiết bị dư thừa và khoản nợ dư thừa). Nếu không sớm nhận ra nguy cơ này và thiếu sự chuẩn bị về tư tuởng, Huawei sẽ rơi vào thế bị động.

Do vậy, trong tác phẩm “Mùa xuân xứ Bắc”, Nhiệm Chính Phi đã đặt ra giả thiết: Nếu Huawei cũng gặp phải tất cả trở ngại như những gì các doanh nghiệp Nhật Bản đã từng trải qua thì phải xử lý ra sao?

Ông nhấn mạnh:

Chỉ khi không ngừng tìm tòi, phát hiện ra sai lầm, thiếu sót, không ngừng kiểm điểm bản thân, không ngừng xây dựng và cải tiến, doanh nghiệp chúng ta mới tìm ra lối thoát. Để thoát ra khỏi ngõ cụt, Huawei phải dựa vào chính công nhân viên trong công ty mình. Chúng ta phải biết rằng cuộc sống không tồn tại bất cứ một thế lực siêu nhiên nào, chúng ta không thể hy vọng hão huyền rằng sẽ có một vị thần tiên đến giải cứu cho mình. Vì vậy, cách duy nhất để xây đắp một tương lai tươi sáng là phải có lòng quyết tâm và nội lực bản thân.

Theo quy luật tự nhiên, mùa xuân nhất định sẽ đến thay thế mùa đông lạnh giá. Chúng ta phải biết tận dụng những tháng ngày mùa đông để “tĩnh dưỡng phục hồi sức lực”, tăng cường công tác thay đổi cơ chế nội bộ. Huawei và các doanh nghiệp Nhật Bản đi trên cùng một con đường, cùng phải nỗ lực “vượt qua mùa đông” khắc nghiệt. Chúng ta đang đón chờ những ngày băng tuyết tan, được nghe thấy tiếng suối chảy róc rách. “Mùa xuân” của Huawei đang đến gần từng ngày!”

Khác với con đường Mĩ lựa chọn lúc bấy giờ, điều mà Tổng Giám đốc Huawei đang tìm kiếm là làm thế nào để tạo lập cho cán bộ, công nhân viên Huawei một tinh thần và thái độ tích cực khi đứng trước khó khăn và bình tĩnh vượt qua những trở ngại đó.

“KHÔNG NẮM ĐƯỢC DÂY DẮT TRÂU, ÍT NHẤT CŨNG PHẢI NẮM CHẶT ĐUÔI TRÂU”

Năm 1997, Nhiệm Chính Phi lại một lần nữa lên đường sang Mĩ. Trở về nước được hai năm, ông bắt tay vào viết tác phẩm với tựa đề “Chúng ta học được gì từ người dân Mĩ?”. Tác phẩm này có đoạn viết:

Trong suốt 10 năm qua, các nhà lãnh đạo cấp cao luôn ý thức được rằng cuộc cách mạng trong lĩnh vực thông tin và kỹ thuật mạng chắc chắn sẽ xảy ra. Vào thời điểm cuộc cách mạng này bùng nổ, doanh nghiệp chúng ta “không nắm được dây dắt trâu, ít nhất cũng phải nắm chặt đuôi trâu”. Chỉ khi nào làm được như vậy, Huawei mới đưa được thương hiệu của mình bay xa đến khắp các quốc gia trên thế giới. Cuộc cách mạng này đã lên đến giai đoạn cao trào. Từ chính trong cuộc cách mạng này, chúng ta sẽ tìm thấy cho mình những cơ hội mới.

Cuộc cách mạng truyền thông lần này (hay còn gọi là sự truyền bá sản phẩm điện tử kỹ thuật số) là sự nối tiếp của bốn cuộc truyền bá trước: truyền bá ngôn ngữ, truyền bá chữ viết, truyền bá in ấn và truyền bá sản phẩm điện tử sao chép.

Những sự truyền bá này chủ yếu dựa vào máy tính điện tử, truyền thông đa phương tiện và kỹ thuật mạng. Tiến hành xử lý kỹ thuật số đối với các thông tin về ngôn ngữ, chữ viết, âm thanh, hình ảnh. Sự khác biệt giữa các cách xử lý thông qua sách báo tranh ảnh, phát thanh, truyền hình, điện ảnh… ngày càng thu hẹp lại.

Đầu thập niên 90 của thế kỷ XX, Mĩ là quốc gia đầu tiên đưa ra khái niệm về “Xa lộ thông tin”. Đó chính là mạng thông tin cáp quang kỹ thuật số với dung lượng lớn, được dùng để nối mạng máy tính trong các cơ quan chính phủ, các doanh nghiệp, trường đại học, cơ quan nghiên cứu và gia đình.

Đầu năm 1993, một thời gian ngắn sau khi nhậm chức, tổng thống Mĩ Clinton đã nêu ra kế hoạch xây dựng “xa lộ thông tin”. Ông được trao quyền thành lập “nhóm phụ trách đặc biệt cơ sở hạ tầng thông tin”. Nhóm này do ông Ron Brown - Bộ trưởng Bộ Thương mại đảm nhiệm vai trò chỉ đạo. Phó Tổng thống Al Gore, Chủ tịch Ủy ban Cố vấn Kinh tế cho tổng thống - ông Laura Tyson - cùng các chuyên gia về kinh tế, pháp luật, kỹ thuật và đại diện giới công nghiệp điện tử là những thành viên của nhóm. Mỗi tuần, những thành viên chủ chốt của nhóm đều có buổi thảo luận tại Nhà Trắng. Chính sách về “Xa lộ thông tin” do chính phủ đưa ra dựa trên năm nguyên tắc cơ bản. Thứ nhất, khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân tăng cường đầu tư. Thứ hai, thúc đẩy và duy trì tính cạnh tranh giữa các doanh nghiệp tư nhân. Thứ ba, đảm bảo quảng đại quần chúng nhân dân đều nhận được sự phục vụ tốt nhất. Thứ tư, tránh hiện tượng “chênh lệch giàu nghèo” trong việc sử dụng công nghệ thông tin. Cuối cùng, bảo đảm tính linh hoạt trong thiết kế kỹ thuật.

Nửa năm sau tuyên bố về kế hoạch “Xa lộ thông tin” của tổng thống Clinton, chính phủ Nhật Bản quyết định xây dựng mạng lưới thông tin siêu tốc trên toàn quốc. Ngày 16 tháng 2 năm 1994, Uỷ ban châu Âu tuyên bố xây dựng “Xa lộ thông tin” của khu vực mình. Cũng vào khoảng thời gian đó, kế hoạch “Xa lộ thông tin” của Singapore được hoàn thành.

Những thành tựu trên cho thấy, kể từ giữa thập niên 40 của thế kỷ XX (thời điểm chiếc máy tính đầu tiên xuất hiện trên thị trường) cho đến nay, cả thế giới đang dấy lên cuộc cách mạng thông tin mạnh mẽ - một cuộc cách mạng có tầm ảnh hưởng lớn nhất từ trước tới nay đối với xã hội loài người.

Nhiệm Chính Phi tự nhận thấy, trình độ kỹ thuật thông tin và tình hình phổ cập máy tính của Trung Quốc lúc bấy giờ không thể so sánh được với các nước phát triển như Mĩ, Nhật…

- những nước giữ vai trò đầu tàu trong cuộc cách mạng thông tin. Tuy nhiên, cũng chính vì khoảng cách đó mà Huawei bắt buộc phải nỗ lực hết mình, phải làm tốt nhiệm vụ “nắm chặt đuôi trâu”. Đây cũng chính là cơ hội ngàn năm có một giúp Huawei giành được vị trí quán quân trong cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các doanh nghiệp trên trường quốc tế.

Năm 1995, sau nhiều lần tranh luận, Huawei quyết định tập trung vào hệ thống thông tin di động toàn cầu GSM. Vấn đề gây tranh cãi trong nội bộ Huawei chính là: các sản phẩm GSM sớm nhất cũng phải đợi đến năm 1998 mới có thể bước vào lĩnh vực thương mại GSM. Nếu như vậy, “chiếc bánh thị trường” chẳng mấy chốc sẽ bị các doanh nghiệp nước ngoài chia năm xẻ bảy. Liệu đến lúc đó sẽ còn lại cái gì cho Huawei? Vì vậy, Nhiệm Chính Phi quyết định tiến sâu vào lĩnh vực GSM bằng mọi giá.

Lúc bấy giờ, trên thế giới tồn tại hai dòng công nghệ thông tin tổ ong kỹ thuật số chủ đạo: GSM và CDMA.

GSM tên đầy đủ là: Global System For Mobile Communicatons (hệ thống thông tin di động toàn cầu), tên thường gọi “thông tin toàn cầu”. GSM là một loại tiêu chuẩn về công nghệ thông tin di động, xuất hiện sớm nhất tại châu Âu và được xem như là hệ thống điện thoại di động thế hệ thứ hai. GSM là chuẩn phổ biến nhất cho điện thoại di động trên thế giới, cho phép người tiêu dùng có thể sử dụng điện thoại của họ ở khắp nơi trên thế giới.

CDMA tên đầy đủ là: Code pision Multiple Access (phương thức đa truy cập phân chia theo mã). Đây là một loại công nghệ thông tin khuếch tần vô tuyến tiên tiến xuất hiện những năm gần đây trong lĩnh vực thông tin di động kỹ thuật số. CDMA là thành tựu xuất sắc của công ty Qualcomn (Mĩ). Giống như GSM, CDMA cũng được nâng cấp từ 2G lên 2.5G và 3G. CDMA là công nghệ trải phổ cho phép nhiều tần số được sử dụng đồng thời; mã hóa từng gói tín hiệu số bằng một mã khóa duy nhất và gửi đi. Bộ nhận CDMA chỉ biết nhận và giải mã. Vì thế, công nghệ này có tính bảo mật rất cao. Ngay trong cuộc đại chiến Thế giới lần thứ hai, CDMA đã được đưa vào sử dụng trong thông tin quân sự. Từ sau thập niên 60 của thế kỷ XX, công nghệ này đã phát huy tác dụng của mình trong lĩnh vực thông tin vệ tinh quân dụng.

Vào thời điểm năm 1995, dù lựa chọn GSM hay CDMA, Huawei cũng cần một khoản đầu tư ít nhất vài tỷ đôla Mĩ. Do còn hạn chế về tài chính và nhân lực, Huawei không thể cùng một lúc lựa chọn cả hai hướng phát triển này được. Vậy, rốt cuộc Huawei sẽ phải đi theo con đường phát triển nào đây để tạo ra đột phá cho doanh nghiệp của mình?

Lý Nhất Nam - Tổng giám đốc bộ phận nghiên cứu trung ương của Huawei lúc bấy giờ đã phân tích vấn đề theo ba khía cạnh. Trước hết, so với CDMA, GSM phát triển và phổ biến hơn. Thứ hai, toàn bộ công nghệ cao của CDMA đều bị lũng đoạn bởi công ty Qualcomn, Huawei khó có thể phá vỡ được “bức thành công nghệ”. Hơn nữa, xét về góc độ lịch sử, từ TACS đến GSM, các sản phẩm của châu Âu luôn là sự lựa chọn hàng đầu của thị trường Trung Quốc; thậm chí, xét từ góc độ chính trị giữa hai quốc gia Trung Mĩ, chính phủ Trung Quốc sẽ không chấp nhận lựa chọn sản phẩm của Mĩ làm dòng sản phẩm chủ đạo của mình.

Căn cứ vào phân tích trên, cuối cùng Huawei đã chọn GSM, đồng thời đầu tư nguồn nhân lực nghiên cứu và khai thác với số lượng hơn một nghìn người. Mãi đến năm 1998, Huawei mới đầu tư mấy chục người vào CDMA.

Ngày hôm nay, khi nhìn lại quyết định đó mới thấy: mặc dù sự lựa chọn của Huawei không hẳn là một sai lầm lớn, nhưng nếu xét về lợi ích trong một thời gian ngắn, quyết định này đã đưa đến nhiều tổn thất hơn là lợi ích. Suy cho cùng, thị trường thiết bị GSM của Trung Quốc sớm đã bị ba “ông trùm” xuyên quốc gia Ericsson, Nokia và Motorola thao túng. Vì vậy, mối quan hệ tốt với chính phủ, khách hàng mà Huawei có được cũng không thể giúp Huawei giành thắng lợi lớn. Huawei đã đầu tư vào GSM với khoản kinh phí hơn một tỷ nhân dân tệ, đến năm 1998 được cấp giấy phép truy cập mạng đối với các thiết bị đồng bộ. Mãi đến năm 2003, Huawei vẫn chưa thu được lợi nhuận từ công nghệ GSM.

Công ty Zhongxing - một đối thủ cạnh tranh “nặng ký” của Huawei, đã dựa vào sự hiểu biết sâu sắc của mình về thị trường, đi theo con đường khác với con đường mà Huawei đã lựa chọn. Năm 1995, Zhongxing bắt tay đầu tư nghiên cứu về công nghệ CDMA. Công ty này đã từng hợp tác với ông Chu Cận Khang - giáo sư trường đại học Khoa học Kỹ thuật Trung Quốc, chuyên gia trong kế hoạch phát triển công nghệ cao quốc gia (kế hoạch 863) cùng nghiên cứu công nghệ CDMA-WLL.

Mặc dù sự hợp tác này không thành công, song Zhongxing vẫn tiếp tục tiến hành nghiên cứu và khai thác công nghệ CDMA. Cuối cùng, Zhongxing đã dần dần hình thành nên ba dòng điện thoại di động: CDMA, GSM, PHS, và trở thành tập đoàn điện thoại di động duy nhất của Trung Quốc cùng lúc sản xuất ba dòng sản phẩm.

Kết quả mời thầu giai đoạn thứ nhất của CDMA công bố vào tháng 5 năm 2001 cho thấy, tổng thu của Zhongxing là 1.100 đường dây trên mười tỉnh thành trong cả nước, ký được đơn đặt hàng mua thiết bị với số tiền chín trăm triệu nhân dân tệ, gồm tổng đài di động và thiết bị đồng bộ trong các trạm cơ sở. Zhongxing cũng là doanh nghiệp duy nhất trong nước thắng thầu nhờ vào thương hiệu của mình.

Trong khi đó, trong cuộc cạnh tranh lần này, Huawei lại ở vào thế yếu, kết quả trúng thầu chỉ là tổng đài di dộng với hơn một triệu đường dây, khoản tiền trang thiết bị chỉ bằng 1/4 của Zhongxing.

Sau đó, lần mời thầu giai đoạn hai của CDMA vào tháng 12 năm 2002, công ty viễn thông Zhongxing một lần nữa nhận được đơn đặt hàng trị giá lên đến 1.57 tỷ nhân dân tệ với mạng lưới khắp 12 tỉnh thành trên cả nước. Trong khi đó, Huawei lại tiếp tục “thất bại trở về”. Đến năm 2004, Zhongxing đã chiếm 20% tổng doanh thu của CDMA, một con số mà Huawei khó có thể theo kịp. Trong khi Huawei phát triển thất bại liên tiếp thì Zhongxing ngược lại, xu thế của tập đoàn này ngày càng mạnh mẽ. Giới doanh nghiệp coi đây là bước ngoặt mang tính chiến lược để Zhongxing vượt qua Huawei một cách toàn diện.

Lỡ mất cơ hội thâm nhập vào thị trường 2G, Huawei rơi vào “những ngày mùa đông” u ám, lạnh lẽo. Tuy nhiên, Huawei vẫn luôn ấp ủ giấc mơ trở thành nhà cung cấp thiết bị viễn thông hàng đầu thế giới. Thiết bị viễn thông gồm hai mảng: thiết bị hệ thống và thiết bị đầu cuối.

Trả lời phỏng vấn tạp chí Kinh tế tài chính, ông Từ Trực Quân - Phó tổng giám đốc thường trực của Huawei cho biết: Xem ra “quyết sách lúc đó là chính xác“ trong thời điểm hiện nay. Giờ đây, thị phần của Huawei trên thị trường GSM trong nước tuy vẫn chưa đạt được mức hai con số, nhưng nhờ có quá trình rèn luyện nghiên cứu và phát triển GSM, đội ngũ hơn 3.000 cán bộ, nhân viên nghiên cứu và phát triển của Huawei đã có thêm nhiều kinh nghiệm vững vàng và quyết tâm rất cao, tạo nền móng vững chắc cho việc tiến vào thị trường 3G. Ý đồ của Nhiệm Chính Phi đối với thị trường 3G rõ ràng không chỉ bó hẹp ở thị trường Trung Quốc. Trên thực tế, Nhiệm Chính Phi coi 3G là một chiến dịch trọng yếu, làm bàn đạp để Huawei tiến lên đỉnh cao của một doanh nghiệp sản xuất thiết bị viễn thông quốc tế.

MÙA ĐÔNG CŨNG ĐÁNG YÊU, CHỨ KHÔNG ĐÁNG GHÉT Năm 2000 là một năm chuyển giao giữa hai thế kỷ XX và XXI. Nền kinh tế của các nước trên thế giới đa phần đều phát triển, tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới bình quân đạt 4% và là mức cao nhất trong gần 20 năm qua. Khi người ta còn đang hân hoan vì điều đó thì khủng hoảng năm 2001 kéo đến và quật đổ những niềm hân hoan vui mừng của mọi người, trở thành một “mùa đông khó quên” trong lịch sử kinh tế thế giới.

Năm 2001, giá trị tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mĩ, Đài Loan của Trung Quốc, Argentina, Moscow (Nga), Paris (Pháp) đều sụt giảm. Ban đầu, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự đoán tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu của cả năm 2001 đạt khoảng 2,4%, nhưng một báo cáo do Liên Hợp Quốc (LHQ) công bố sau đó lại cho thấy, tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2001 trên thực tế chỉ đạt 1,4%.

Trong số những nhân tố khiến cho kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại, có một nhân tố liên quan đến ngành công nghệ thông tin (IT) toàn cầu, nghĩa là xu thế phát triển rực rỡ của ngành công nghệ thông tin toàn cầu đang bắt đầu đảo ngược. Trong khi đó, trên thực tế năm 2000 ở Mĩ đã xuất hiện tình trạng vỡ bong bóng IT, chỉ số chứng khoán NASDAQ sụt giảm, cổ phiếu 3COM bị mất giá. Chỉ có điều những diễn biến này không thu hút được sự chú ý, quan tâm đầy đủ của người dân vào thời điểm đó. Vậy là đến năm 2001, các tập đoàn điện tử và truyền thông xuyên quốc gia như Ericsson, Nortel, Alcatel đều lần lượt rơi vào tình trạng kinh doanh thua lỗ. Ngay cả Công ty Cisco System Inc, một ngọn cờ đầu trong lĩnh vực cung cấp thiết bị mạng và quản lý mạng Internet, cũng bị thua lỗ tới 1 tỷ đôla Mĩ.

Lúc này, “mùa đông” của ngành công nghiệp điện tử viễn thông đã chính thức ập đến.

Tình trạng hết sức ảm đạm mang tính toàn cầu này cuối cùng cũng cuốn thị trường Trung Quốc vào vòng xoáy của nó, Huawei cũng không thể tránh khỏi vòng xoáy này.

Từ năm 2001 đến năm 2002, Do Huawei xem nhẹ loại hình điện thoại cố định kéo dài (điện thoại cố định không dây), nên đã tự đánh mất một thị trường tiềm năng lớn. Vì vậy, Huawei đã vô tình “vỗ béo” các đối thủ của mình là Công ty viễn thông Zhongxing (Zhongxing) và UT STARCOM - hai công ty từ lâu đã nhanh chân hơn nhiều so với Huawei trong việc khai thác thị trường béo bở này. Trong khi đó, tình hình kinh doanh tại thị trường nước ngoài vốn được Huawei kỳ vọng rất nhiều, lại không hề khởi sắc, một mặt vì Huawei không tìm được mô hình kinh doanh phù hợp với thị trường nước ngoài. Mặt khác do chi phí ở nước ngoài luôn ở mức cao, không thể cân đối thu chi.

Năm 2001, Huawei đạt doanh thu 25,5 tỷ nhân dân tệ, với tỷ lệ tăng trưởng sụt giảm mạnh từ 80% xuống còn 13,7%. Năm 2002, doanh thu của Huawei lại tiếp tục sụt giảm, từ mức 25,5 tỷ nhân dân tệ năm 2001 tụt xuống còn 22,1 tỷ nhân dân tệ. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử kinh doanh của Huawei xảy ra tình trạng tăng trưởng âm. “Mùa đông của Huawei” không may đã giáng xuống đầu Nhiệm Chính Phi.

Sở dĩ năm 2002 bị coi là “một mùa đông lạnh lẽo nhất” trong lịch sử kinh doanh của Huawei, ngoài những nguyên nhân trên còn có một nguyên nhân: Năm 2000 là thời điểm mà một bộ phận những thành viên kỳ cựu của công ty rơi vào tình trạng làm việc trì trệ, không còn không gian phát triển, trở thành một vấn đề tương đối phức tạp và nhạy cảm của Huawei. Khi đó, Nhiệm Chính Phi đã phát động một phong trào thi đua mang tên “Sáng kiến nghề nghiệp nội bộ”. Mục đích của Nhiệm Chính Phi trong việc phát động phong trào này, một là để cho những thành viên kỳ cựu đang tự bằng lòng với chính mình tìm được mảnh đất mới để phát triển, hai là nhân cơ hội này kích thích phong trào thi đua giữa các nhân viên trong công ty, tạo thêm không gian phát triển rộng lớn hơn cho nhiều nhân tài ưu tú trẻ tuổi của công ty. Giáo sư Bành Kiếm Phong thuộc trường Đại học Nhân Dân đã từng nhận xét về ý nghĩa của phong trào này như sau: “Việc Nhiệm Chính Phi áp dụng biện pháp phát động phong trào “Sáng kiến nghề nghiệp nội bộ”, là một cách làm rất hay, tránh tối đa việc gây nên hiềm khích và thù hằn giữa các cá nhân trong công ty, cũng như giữa nhân viên với lãnh đạo công ty. Đối với các thành viên kỳ cựu biện pháp này không phải là “giết’ mà là “thả”, mang đến cho những người có công sự đãi ngộ, danh dự, nhưng nếu họ yếu kém, không đủ năng lực để cạnh tranh, thì họ phải chấp nhận. Không tán thành quan điểm của tôi, anh có thể lựa chọn giải pháp ra đi, chúng ta vẫn có thể là bạn bè, chứ không phải kẻ thù…” Do vậy, xuất phát điểm của việc Nhiệm Chính Phi phát động phong trào thi đua “Sáng kiến nghề nghiệp nội bộ” là một ý tưởng hay, nhưng Nhiệm Chính Phi lại không lường trước được xu thế phát triển của phong trào này sau đó. Một số thành viên kỳ cựu sau khi rời khỏi Huawei đã trở thành kẻ thù của công ty, quay lại “cướp” đơn hàng của Huawei, dồn công ty đến chân tường. Thậm chí, một loạt nhân tài ưu tú được coi là lực lượng nòng cốt của Huawei cũng rời bỏ công ty. Trong số này có Lý Nhất Nam, Mao Sinh Giang vv… Đáng tiếc nhất là sự ra đi của Lý Nhất Nam, bởi sự ra đi của nhân vật này buộc Huawei phải tiến hành điều chỉnh hệ thống nghiên cứu và phát triển của công ty. Ở một mức độ nhất định, việc này đã dẫn đến tình trạng trì trệ trong tốc độ nghiên cứu và phát triển sản phẩm của Huawei.

Từ năm 2000 đến năm 2002, Huawei liên tục xảy ra tình trạng chảy máu chất xám, với hàng loạt nhân viên bỏ việc, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến thái độ làm việc của các nhân viên ở lại.

Khi doanh nghiệp bị rơi vào tình cảnh khó khăn, người lãnh đạo doanh nghiệp thường đối mặt với hai sự lựa chọn: Một là đưa cho nhân viên một dải lụa vàng, hai là đưa cho họ ba tấc vải trắng. Dải lụa vàng tượng trưng cho niềm hi vọng, còn ba tấc vải trắng tượng trưng cho sự tuyệt vọng.

Hoàng đế nước Pháp Napoleon Bonapart - người từng được mệnh danh là “Vị thống soái quân sự vĩ đại nhất”, đã có kiến giải tương tự: “Dải lụa vàng chẳng qua chỉ là một sự hi vọng, còn người lãnh đạo chẳng qua là một nhà buôn mang đầy hi vọng. Người lãnh đạo tạo ra hi vọng, cung cấp hi vọng, rao bán hi vọng, đồng thời vận dụng kiểu hi vọng này vào việc định nghĩa một mục đích, xác định phương pháp đạt được mục tiêu cũng như những thành quả tốt đẹp sau khi thực hiện được mục tiêu.”

Nhiệm Chính Phi là nhà lãnh đạo cao nhất của Huawei, năng lực lãnh đạo của ông được thể hiện đầy đủ trong thời kỳ khó khăn này của Huawei. Ông lựa chọn giải pháp đưa cho nhân viên của Huawei một dải lụa vàng.

Trong một cuộc họp của Ban Nghiên cứu và Phát triển Huawei, Nhiệm Chính Phi đã phân tích cho mọi người thấy được những khó khăn lớn của lúc bấy giờ, khuyến khích và động viên họ giữ tâm thái vững vàng để đương đầu với “mùa đông của Huawei”. Nhiệm Chính Phi cho rằng mọi người trong công ty cần phải rèn luyện để bản thân mình trở nên tài giỏi trong việc nhìn thấy hi vọng trong khó khăn.

“Gần đây, một số bộ phận ở Ban Nghiên cứu và Phát triển đã nêu ra vấn đề tinh thần làm việc. Bộ phận thị trường cũng có người nêu ra vấn đề chúng ta có sức mạnh mà không sử dụng được. Chúng ta xem vấn đề này như thế nào? Cần phải có tinh thần tốt vào thời điểm nào? Nếu như chỉ có tinh thần tốt khi thị trường phát triển mạnh, kinh doanh thuận lợi, còn khi khó khăn gian khổ tinh thần lại không tốt, vậy ai sẽ hoàn thành công tác chuẩn bị từ khi khó khăn gian khổ cho đến khi phát triển? Cách nhìn của cá nhân tôi là: Càng trong những lúc khó khăn gian khổ nhất, càng có thể rèn luyện ý chí, càng có thể kiểm nghiệm đạo đức và lương tri của con người, càng có thể tôi luyện con người và kỹ năng của con người, lại càng là thời kỳ quan trọng nhất để xây dựng đội ngũ của chúng ta. Để kiểm nghiệm xem một công ty hoặc một cơ quan có chuẩn bị tốt văn hóa doanh nghiệp hay không, không phải là ở thời kỳ “thuận buồm xuôi gió” của doanh nghiệp, mà là ở thời kỳ doanh nghiệp gặp phải khó khăn và thách thức. Cổ nhân đã dạy rằng phải qua khó khăn, hoạn nạn mới đo được lòng người, chính là đạo lý này.

Mọi người nhất định phải ý thức đầy đủ được quy luật khách quan, chứ không nên di chuyển theo ý trí của cá nhân. Hiện nay đang là thời kỳ khó khăn mà trước chưa từng có, nhưng khó khăn này không phải chỉ có một mình Huawei phải gánh chịu, mà là khó khăn chung của toàn ngành, là “mùa đông” của ngành IT toàn cầu, có cả các đầu mối kinh doanh, các nhà sản xuất thiết bị. Tất cả đều rơi vào vòng xoáy đó và có thể nói là không thể tránh khỏi vòng xoáy này. Đương nhiên, Huawei chỉ có thể nói đến “mùa đông” của chính mình và chúng ta cần nói nhiều hơn về vấn đề đang tồn tại của chính mình. Bởi vì chúng ta là một bộ phận trong ngành, chúng ta không thể thay đổi môi trường lớn của ngành. Chúng ta không có tư cách “khoa tay múa chân” đối với người khác, chúng ta cần phải tập trung sức lực để giải quyết tốt chuyện của chúng ta.

Vậy thì khó khăn của chúng ta hiện nay do nguyên nhân nào gây ra? Trên thực tế là do tốc độ phát triển quá nóng của trào lưu kinh tế mới ở Mĩ. Mọi người hãy thử suy nghĩ về tình hình lúc đó xem. Ngành gang thép đã “đi tong”, ngành công nghiệp sản xuất ô tô cũng vậy, cái gì cũng tiêu tốn, chỉ có những người làm về thông tin mới kiếm được nhiều tiền. Tiếp xúc với mạng (Internet) thì “Phát”, không tiếp xúc với mạng thì “không thắng lợi”. Tất cả các công ty trên thị trường kinh doanh, cho dù là buôn trứng gà hay trứng vịt, chỉ cần có một cái đuôi .com là đã kiếm được hàng tỷ, thậm chí hàng mấy chục tỷ. Tôi cho rằng điều này là rất không bình thường, lý do rất đơn giản và cũng rất mộc mạc: con người không thể ăn thông tin, mặc thông tin, ở trong thông tin. Không cần lương thực thực phẩm nữa, không cần nhà ở nữa, không cần ô tô nữa, sau đó con người sẽ giàu lên, làm sao có thể? Vì thế, dưới sự thúc đẩy của lý luận kinh tế mới về tài sản ảo, con người đã theo đuổi một cách phi lí trí, tạo nên bong bóng lớn đối với các doanh nghiệp kinh doanh mạng trên toàn thế giới.

Al Gore đã sử dụng trí tuệ cao siêu và khả năng khái quát của mình để quy nạp một cách đơn giản những thông tin truyền thông đa phương tiện thành xa lộ thông tin. Kiểu quy nạp đơn giản này khiến cho tất cả chính phủ và nhân dân các nước trên thế giới đều hiểu biết rõ ràng về kinh tế mạng, nhanh chóng phổ cập kinh tế mạng cho đại chúng. Thế là kinh tế mạng trở nên phổ biến, từ “kinh tế thông minh” trở thành kinh tế đại chúng. Thêm vào đó, việc giá cổ phiếu của các công ty đi đầu trong việc kinh doanh mạng bùng nổ mạnh mẽ, đã thực sự làm cho mọi người thấy được sự giàu có.

Tình hình này đã tạo nên một hiệu ứng “kiểu mẫu”, khiến người ta bắt đầu đầu tư trên quy mô lớn, liên tục làm ăn phát đạt trong mười mấy năm. Tình trạng đầu tư theo kiểu làn sóng này đã vượt xa nhu cầu cần thiết, gây ra tình trạng mất cân bằng cung cầu, tạo ra sự thừa mứa và sụp đổ, cuối cùng vì không đủ sức chống đỡ mà rơi vào tình trạng suy thoái. Do sự thúc đẩy và sự vô ý thức mang tính tập thể của kiểu tư tưởng này mà dự đoán của mọi người đối với tương lai trở nên quá tốt đẹp. Trên thực tế, điều này đã xa rời quy luật phát triển tự nhiên, đồng thời cũng xa rời quy luật cơ bản về sinh tồn và phát triển doanh nghiệp.

Tại sao ngành thông tin lại gặp phải khó khăn? Bởi vì nhu cầu của người tiêu dùng đối với thông tin là có hạn, con người chỉ có một đôi mắt, một ngày chỉ có 24 tiếng đồng hồ, còn tài nguyên thông tin thì lại là vô hạn. Tính hữu hạn của nhu cầu và tính vô hạn của của nguồn cung là điểm yếu chí mạng của ngành thông tin. Chỉ cần tồn tại mâu thuẫn này, “mùa đông” của ngành thông tin sớm muộn gì cũng sẽ ập đến.

Mọi người hãy thử nghĩ xem, nguyên vật liệu làm nên sợi cáp quang và con chip trong CPU (chipset) là silic được chế tạo từ cát sông. Nguồn nguyên vật liệu để chế tạo sợi cáp quang và chipset là vô tận, dùng không hết. Mọi người đều lao vào đầu tư một cách liều lĩnh, dẫn đến tình trạng nguồn cung cho sản xuất trở nên quá dư thừa. Nhu cầu về sản phẩm này là hữu hạn, trong khi những dư thừa nguồn cung cho sản xuất cứ tích lũy lại, tất nhiên sẽ dẫn đến sụp đổ và khó khăn của ngành, gây nên tình trạng dư thừa và khó khăn của ngành ngày hôm nay.

Sự khác biệt giữa kinh tế mạng và kinh tế truyền thống tập trung biểu hiện trong quan hệ cung cầu. Mặt mâu thuẫn chính của kinh tế mạng là không đủ nhu cầu hiệu quả, mâu thuẫn của kinh tế truyền thống là quá dư thừa nguồn cung hiệu quả. Trong khi đó, việc giải quyết vấn đề cung cầu phải đơn giản hơn rất nhiều so với việc giải quyết vấn đề nhu cầu. Trong ngành nghề truyền thống, nhu cầu là vô hạn, tài nguyên là hữu hạn, điều tiết vĩ mô trong ngành nghề truyền thống chỉ cần kiểm soát được nguồn tài nguyên là ổn. Ví dụ như bạn có một chiếc ô tô Mercedes-Benz, cho bạn thêm một chiếc ô tô BMW, bạn có muốn lấy không? Nhiều khả năng là bạn vẫn muốn lấy. Điều này cho thấy nhu cầu đối với tài sản truyền thống là vô hạn, nhưng nguồn tài nguyên của chúng ta lại hữu hạn. Dầu mỏ ở dưới đất và dưới biển cũng chỉ nhiều như vậy. Nếu chúng ta đóng cửa giếng dầu Trung Đông, thì chiếc xe BMW của bạn chỉ có thể dùng để nuôi gà.

Việc điều tiết kinh tế truyền thống cần phải được hoàn thành thông qua điều tiết nguồn tài nguyên, trong khi không ai có thể kiểm soát được nguồn tài nguyên trong ngành công nghệ thông tin. Trong môi trường ngành nghề của chúng ta, về cơ bản không có biện pháp nào có thể điều tiết và khống chế nguồn tài nguyên. Vì thế, sau khi xuất hiện tình trạng sản xuất dư thừa trong môi trường này, sụp đổ là hậu quả tất yếu. Điều đáng sợ hơn là, cho dù đã bị dư thừa, vẫn không ngừng có thêm các công ty mới lao vào sản xuất, những người mới làm IT chuyên nghiệp và IT không chuyên vẫn không ngừng lao đầu vào ngành này. Người ta đầu tư liên tiếp hàng loạt tài nguyên vào lĩnh vực này. Kiểu đầu tư “kẻ trước ngã xuống, người sau xông lên” như vậy càng gây nên tình trạng dư thừa chồng chất lên dư thừa. Trên thế giới có khá nhiều quốc gia vẫn chưa nhận thức được nguy cơ này, vẫn không ngừng đầu tư tài nguyên quy mô lớn vào ngành này. Vì thế nền kinh tế đã dư thừa lại tiếp tục dư thừa hơn. Năm ngoái, hiểu biết của mọi người đối với “mùa đông” của ngành IT là sản phẩm làm ra bị tồn kho. Hiện nay, lượng hàng tồn kho đã tiêu thụ được tương đối, song thị trường vẫn chưa có chuyển biến tốt đẹp, cho nên chúng ta cần phải dự báo đầy đủ mức độ nghiêm trọng của tình hình trong tương lai.

Bong bóng phình to, toàn bộ các loại tài nguyên đều đầu tư vào ngành IT. Đây là các hành vi phi lý trí. Tại sao nói “mùa đông” là quy luật khách quan? Trước tiên, mặc dù là hành vi của con người, nhưng bởi vì chúng ta không thể khuyên ai đó rút chân ra, trong đó có cả việc tự khuyên chính mình, vì thế cũng đã trở thành quy luật khách quan. Hiện nay, thu nhập và đãi ngộ dành cho những người làm trong ngành IT quá cao, hậu quả là tất cả nhân tài đều lao đầu vào ngành này; lợi nhuận của ngành IT quá lớn, vốn liếng đều đầu tư không suy nghĩ. Sau khi nhân tài và vốn liếng đều đổ dồn vào ngành IT, các ngành nghề truyền thống bị thiếu hụt nhân tài lại thiếu vốn đầu tư, đã khiến cho các ngành nghề truyền thống phát triển chậm lại. Thứ hai, ngành IT đã thu hút hầu hết nhân tài, đã dẫn đến sự cạnh tranh quyết liệt trong chính nội bộ ngành, khiến thị trường đã trong tình trạng dư thừa lại càng dư thừa hơn, hệ thống giá cả không thể kiểm soát nổi.

Gần đây, tôi có tiếp xúc và trao đổi khá nhiều với một số người bạn Mĩ. Cách nghĩ và phản ứng của họ đối với kinh tế mới, có thể nói là vô cùng lo lắng. Kinh tế Mĩ hiện nay rất trì trệ, trong vòng 10 năm khu công nghệ cao Thung lũng Silicon (SiliconValley - ở bang California) khó có cơ hội chấn hưng được. Miếng đòn mà Thung lũng Sillion dính phải lần này khá nghiêm trọng, ví như “xác chết đầy đồng”, ít nhất có hàng trăm tỷ đôla Mĩ đầu tư mạo hiểm đã bị bốc hơi. Tình trạng phá sản hàng loạt của các công ty lớn ở Mĩ hiện mới chỉ giống như “phần nổi của một núi băng trôi”.

Vậy thì, trong khi Mĩ rơi vào tình trạng đặc biệt khó khăn, Trung Quốc liệu có khả năng “một mình độc diễn”? Câu trả lời là không thể.

Thứ nhất, các nhà kinh doanh sẽ không bỏ ra quá nhiều tiền để mua sắm thiết bị. Sau khi Trung Quốc mở cửa cạnh tranh giữa các doanh nghiệp kinh doanh viễn thông, chỉ cần nhà nước buông lỏng quản lý về giá cả, cạnh tranh về giá giữa các doanh nghiệp này sẽ rất nhanh chóng hạ xuống mức giá vốn. Vậy thì, khi đã có những công ty hạ xuống mức giá vốn, ai sẽ mua thiết bị của chúng ta với giá cao đây? Các nhà kinh doanh mạng khác cũng trong tình trạng “thương tích đầy mình”, nếu họ không thua lỗ thì mức độ lợi nhuận cũng rất thấp. Vì thế, họ tuyệt đối sẽ không đầu tư nhiều tiền hơn để mua sắm đồ đạc. Đương nhiên, việc khách hàng của chúng ta quay trở lại với sự lựa chọn lý tính cũng có lợi ích nhất định đối với chúng ta, bởi vì Huawei chiếm ưu thế về chất lượng sản phẩm, phong cách phục vụ và giá thành sản phẩm.

Thứ hai, chúng ta không thể nuôi tham vọng thông tin hóa một cách toàn diện, nhanh chóng và hoàn chỉnh các doanh nghiệp Trung Quốc. Về mặt lý thuyết, việc thông tin hóa rất đơn giản, song trên thực tế lại rất khó khăn. Khó khăn ở chỗ số hóa mô hình doanh nghiệp. Công ty của chúng ta thực sự đã đi được một chặng đường bảy, tám năm, đầu tư vào hàng trăm con người, mới có được kết quả như ngày hôm nay. Con đường mà chúng ta đang đi gian nan như vậy, các doanh nghiệp Trung Quốc đã lắp được mấy bộ Router (bộ định tuyến, là một thiết bị mạng máy tính dùng để chuyển các gói dữ liệu qua một liên mạng đến các thiết bị đầu cuối) đã được thông tin hóa? Nếu như thông tin hóa lại không giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, bọn họ sẽ giảm đầu tư rất nhanh hoặc rút khỏi việc xây dựng loại hình này.

Nói rõ điều này cho mọi người hiểu, chẳng khác nào để mọi người mang theo mình tâm trạng bi quan, cho rằng công ty của chúng ta chẳng còn tương lai nữa. Nếu như ngay cả tình hình khó khăn thực sự chúng ta cũng không biết, thì đừng nói đến chiến thắng khó khăn nữa. Chúng tôi cần phải nói thật với mọi người về tình trạng khó khăn, đặc biệt là phải nói với những người thuộc thành phần nòng cốt của chúng tôi. Nếu như chúng ta không có năng lực dự đoán khó khăn trong tương lai, việc chúng ta rơi vào hoàn cảnh khó khăn sẽ càng nghiêm trọng hơn.

Có người nói rằng công ty Huawei từ một công ty nhỏ phát triển lên đến quy mô như ngày hôm nay, là mơ hồ, dốt nát chẳng hiểu gì mà vẫn phát triển. Tôi xin tiếp thu cách nói này. Cách nói này ít nhất cũng giảm nhẹ sức ép đối với lãnh đạo cấp cao chúng tôi, không còn làm cho chúng tôi bị áp lực mạnh nữa. Chúng tôi cũng không phải là những người có thể biết trước xu thế phát triển của thời đại. Chúng tôi cũng từng phạm nhiều sai lầm, trong đó có sai lầm về tình trạng bong bóng. Tuy nhiên trên thực tế, con đường 10 năm mà chúng tôi đã đi qua, mỗi lần chúng tôi gặp khó khăn hoặc dự báo được khó khăn, biện pháp giải quyết của chúng tôi đều rất kịp thời khắc phục phát triển đồng bộ, hòa nhịp với thời đại. Vì vậy, chúng tôi đã thành công và phát triển đến ngày hôm nay. Trong “Phương pháp cơ bản của Huawei” tại sao lại nêu ra “Ba hiệu ứng thuận lợi”? Bởi vì chúng tôi không thể chống lại quy luật, chúng tôi không thể đi ngược lại trào lưu, chỉ có thể đi theo trào lưu, mới có thể giảm thiểu tối đa nguy cơ. Vì thế, trước đây chúng tôi có khả năng dự báo được thành công và thắng lợi ngày nay, chúng tôi cũng có khả năng dự báo được những khó khăn và vấn đề đang tồn tại. Vậy thì trải qua khó khăn lần này, điều kiện của chúng tôi vẫn tốt đẹp hơn người khác, đó là chúng tôi có lòng tin.

Hiện nay, toàn bộ nền kinh tế toàn cầu đều đang phải hứng chịu “nỗi đau” của ngành IT. Chúng ta đã thấy rõ nguyên nhân đằng sau bi kịch bong bóng hóa toàn cầu, đã nhìn thấy rõ bản chất sự việc, sẽ có thể dựa vào nguyên nhân gây nên bản chất sự việc để điều chỉnh sách lược của chúng ta, giúp chúng ta tiến cùng sự thay đổi của thế giới. Có như vậy thì nguy cơ của công ty chúng ta mới giảm đi một chút.

“Mùa đông” cũng đáng yêu, chứ không phải đáng ghét. Nếu như không trải qua “mùa đông”, đội ngũ của chúng ta sẽ luôn luôn trong tình trạng lâng lâng tự mãn. Điều đó là vô cùng nguy hiểm. Dù sao Huawei cũng không thể kiêu ngạo. Vì thế, “mùa đông” không đáng sợ. Chúng ta có thể vượt qua, lợi nhuận của công ty chúng ta trong năm nay có thể sẽ giảm sút đôi chút, nhưng sẽ không lâm vào tình trạng thua lỗ. So với các công ty khác cùng ngành, khả năng thu được lợi nhuận của chúng ta tương đối lớn. Chúng ta vẫn cần chỉnh đốn thật tốt, để đón sự phát triển trong tương lai.”

Khi những người ngoài ngành nhìn vào, họ thấy: một Nhiệm Chính Phi không nói cười tùy tiện mà thường giống như một chiếc roi vô hình luôn thúc ép nhân viên của Huawei không ngừng tiến về phía trước; giống như chó sói tranh đoạt thị trường trong và ngoài nước, không hề cho bọn họ một cơ hội nào để thở. Ông không ngừng gây áp lực trong công ty, khiến những nhân viên Huawei còn đang chìm đắm trong men say chiến thắng trở nên căng thẳng thần kinh, phải tiếp tục chiến đấu trong mưa bom bão đạn ở tiền tuyến.

Thế nhưng, sau vẻ bề ngoài có vẻ rất nghiêm khắc, Nhiệm Chính Phi thực ra lại rất hiểu cách làm thế nào để động viên, khuyến khích nhân viên trong những lúc họ cảm thấy thất vọng, giúp họ nhìn thấy mùa xuân hi vọng, nghe thấy hơi thở mùa xuân, và tiến bước nhanh tới mục tiêu của họ.

Năm 2006, cố vấn kinh doanh Harry Hertwig và chuyên gia tư vấn quản lý Barbara Perry đã có bài viết với tiêu đề “Lãnh đạo phải cho nhân viên hi vọng”, gây nên những phản ứng mạnh mẽ trong giới quản lý. Trong bài viết này có một đoạn như sau: “Hi vọng là một ngọn lửa. Khi đã có hi vọng, con người ta sẽ không còn chán ghét sự đời và u mê lú lẫn. Thắp lên ngọn lửa hi vọng là một trong những yếu tố quan trọng làm nên phẩm chất của một nhà lãnh đạo giỏi. Nếu như trước khi hành động hoặc phát biểu người lãnh đạo tự vấn một chút: “Hành động hoặc lời nói của mình liệu có thể làm tiêu tan hi vọng hoặc thắp sáng hi vọng hay không? Chắc chắn họ sẽ thu được những lợi ích rất lớn.”

Trong “Mùa đông của Huawei”, chính Nhiệm Chính Phi đã dùng động lực tinh thần to lớn và ý chí tinh thần phi thường để chỉ rõ cho cán bộ công nhân viên Huawei con đường tiến lên phía trước. Dưới ảnh hưởng của Nhiệm Chính Phi, tinh thần của đội ngũ cán bộ, công nhân viên Huawei đã từng bước ổn định trở lại. Một con số quan trọng minh chứng cho nhận xét này là tỷ lệ nhân viên thôi việc đã không còn tăng nữa, bắt đầu giảm từ mức cao nhất là 11% trong thời kỳ đầu thành lập công ty vào năm 2000 xuống còn 8%.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.