Bà bệnh, nằm viện đã gần một tháng nay, mấy bố con mình vào ra thăm nom chăm sóc bà, hai con đã nhìn thấy gì và học được gì?

Bệnh viện, như một ngôi trường xã hội, tổng hợp tất cả trạng thái cảm xúc của con người, nơi hy hữu tập trung nhiều kiểu nghèo ở mọi vùng quê nước Việt và là một chỗ để mình có thể cảm nhận với trải nghiệm của nhiều thái cực tâm hồn.

Ngoài giờ thăm bà, bố thường đưa con đi lang thang qua những hành lang tăm tối, để nhìn thấy nhiều cảnh đời đáng buồn đáng thương, để biết rằng ta vẫn còn rất nhiều may mắn được sống trong sự trọn vẹn và đủ đầy.

Con đã thấy những hình hài không trọn vẹn, băng bông bịt kín, nằm la liệt vất vưởng không ai để tựa vào. Những cái trán đóng đinh kéo căng ngược trên giường sắt để cố định và gắn kết xương cổ. Con đã biết sợ, một thoáng rùng mình để biết cẩn thận với từng bước chân.

Con đã nhìn thấy những gia đình nghèo khó có người mẹ còm cõi nhịn ăn để dành số tiền ít ỏi mua thuốc cho con mình. Cũng người mẹ ấy, đã băng qua đường mua cháo cho con mình, bị tai nạn xe, qua đời, đứa con không nhấc được cơ thể lên để khóc thương người mẹ.

Con đã thấy người cha cõng con mình vượt qua hàng nghìn cây số chỉ để mong chờ một niềm hy vọng vào phép lạ. Đứa bé nằm im dán mình vào tấp drap mỏng, mở đôi mắt thật to như sợ ai đó tước mất quyền-được-nằm-trên-giường bệnh của mình.

Con đã nhìn thấy những chai nước biển nhỏ từng giọt từng giọt, người nhà phải ngồi canh chừng, và khi hết nước biển, gọi cô y tá trong tâm trạng hồi hộp lo sợ, vì biết thể nào cũng nghe lời trách móc đay nghiến, đặc biệt là nếu nước biển hết vào giờ khuya. Đã có người nhà khóa van vì không dám làm phiền y sĩ trực đêm đang ngủ.

Con đã thấy có những thân thể bẹp dí trên giường bệnh, đau nhức không dám lên tiếng rên khẽ, vì sợ sự khó tính cau có của những kẻ khoác áo blue trắng. Một người đàn ông vừa thở nhẹ: "Đau quá cô ơi, khi nào có thể mổ được?" và lập tức bị trấn áp bằng chất giọng cường độ cao: "Nằm đó đi, mới có một tháng mà la lối cái gì. Người ta nằm mấy tháng, có nói gì đâu!".

Con đã nhìn thấy những gia cảnh đáng thương. Hai người nằm trên một giường bệnh trở đầu nhau. Có người nằm trên băng ca ngoài hàng hiên nắng gió, không một tiếng rên la, nhẫn nhịn chờ đợi, cắn răng chịu đựng. Họ nghèo, họ biết thân phận của mình và họ sợ tiếng la lời mắng của những y công mang trên mình bệ vệ đầy y đức.

Con đã nhìn thấy những bộ đồ xác xơ sũng nước vắt vẻo tay vịn cầu thang, của những người phụ nữ nuôi chồng, những người mẹ nuôi con. Họ ngồi lây lất những nơi có thể ngồi, nằm vạ vật những nơi có thể nằm. Họ có thể nhổm dậy thu dọn chiếu mền trong một cái chớp mắt, để các cô hộ lý điều dưỡng ung dung bước đi không vướng bận gót hồng.

Con đã nhìn thấy các cô thu ngân gọi tên người đóng tiền với chất giọng hách dịch, cau có, dằn dỗi, bực dọc. Nhưng cũng những con người ấy, lại niềm nở, ân cần, chu đáo, lịch thiệp khi tiếp người khách với trang phục nhìn có-vẻ-có-tiền.

Con đã nhìn thấy trang thờ tượng Phật trên lầu bốn, nơi bố và nhiều người khác vẫn thường mua hương hoa khấn vái mong bình an cho bà nội. Khi không hoàn toàn tin vào hệ thống y tế và những người được gọi là y sĩ, ta đành phải cố tin vào mảng bê tông mang dáng dấp một con người.

Con đã nhìn thấy và con sẽ tiếp tục nhìn thấy. Bố mong con biết đau với nỗi đau đồng loại, biết thương thân phận người nghèo, biết xót xa với những điều tủi nhục, biết căm phẫn với những sự bất công, biết buồn phiền với những điều cay đắng.

Buồn

Chả biết nói gì, không trách mắng, không khiển trách, không cáu giận, không cay nghiệt, không la lối.

Những gì cần nói, cần dạy bảo, bố đã làm.

Chỉ còn lại sự im lặng.

Con thi lại hai môn. Với tinh thần chạy đua lập thành tích, nhiều khả năng trường sẽ loại con ra khỏi danh sách để luôn duy trì tiếng thơm. Con sẽ bị chuyển sang một trường khác, kém tiếng tốt nhiều tiếng xấu. Nếu đúng như thế, cuộc đời con sang một ngã rẽ mới, môi trường học tập mới, bạn bè mới, suy nghĩ mới, lời nói mới, trò chơi mới...

Nỗ lực để nắn lại một cung đường khó gấp nhiều lần hơn xây dựng mới một cung đường.

Con thông minh nhưng lười biếng, con nhạy bén nhưng cẩu thả, con láu lỉnh nhưng hời hợt. Con lại dìm bố vào một nỗi buồn mới.

Chiều qua, con gọi điện nhờ bố đến trường. Một bọn đồng trang lứa bên trường Ngô Thời Nhiệm sang Lê Quý Đôn đập con vỡ kính, chảy máu mũi. Con có biết cảm giác của bố khi đến trường nhìn mặt con dính máu, áo con đỏ lè, mặt con thất thần? Bố đã nổi điên, bố căm giận, bố buồn, bố lo, bố sợ. Bố nghĩ rằng bố có thế giết một ai đó vì đã chạm vào con của bố. Bố nghĩ rằng bố đã dành quá ít thời gian cho con. Bố nghĩ rằng đấy là lỗi tại bố. Bố cảm thấy bất lực vì không bảo vệ được con.

Không biết lý do, đang truy tìm từng thành viên thủ phạm, có thể lỗi từ con, có thể giang hồ nắn gân. Bố đi cùng con đi điểm mặt từng cậu học trò còn đứng lại ngoài cổng trường. Hôm nay qua Ngô Thời Nhiệm nói chuyện phải trái ở bên đó, cảm giác nặng lòng và mệt mỏi. Con càng lớn càng nhiều nỗi lo. Suốt buổi cơm tối trệu trạo giữ hòa khí, chỉ chực nổ tung.

Bố sẽ mời từng chú học trò tấn công con lên công an phường làm kiểm điểm, mời phụ huynh lên nhận mấy đứa đó về, mời đại diện trung tâm giáo dục thanh thiếu niên phạm pháp ngồi đó cho bọn nhóc con sợ. Các giải pháp đối ngoại đã xong, giải pháp đối nội chưa tìm thấy. Vẫn loay hoay chưa tìm ra giải pháp đúng cho con trai. Nói chuyện, chia sẻ, tâm sự, làm bạn, răn đe, đưa cho xem ví dụ sống, hù dọa, kỷ luật... tất cả đều thử nghiệm. Sao con vẫn không nghe lời hả con ơi!

Cuộc sống luôn cần một linh mục để rao giảng điều tốt đẹp của đạo đức. Và cuộc sống cũng cần một cảnh sát để trừng phạt những vi phạm đạo đức.

Bố là ai, sao bố lại nhận được sự trừng phạt này?

Nha sĩ

Từ khi mới có vài cái răng sữa, mình đã tập cho chúng làm quen với việc đi phòng nha, khám, chẩn đoán, nghe tiếng loảng xoảng của kềm kéo, cảm giác lạnh lạnh của dụng cụ, nhận được cái chói mắt của đèn, hít hà mùi ê-te ngai ngái.

Với hai nhóc, đến phòng nha là một điều bình thường như đi shopping, coi film, đi bơi, chơi tennis... Đến ngày đến giờ là lên đường, không bình luận, miễn suy nghĩ, không sợ hãi, miễn âu lo.

Thế hệ bố không được như thế, chỉ đến gặp nha sĩ để điều trị, không phải để phòng ngừa. Ấn tượng của những cơn đau răng, đi đến phòng nha, nhổ/trám, càng đau hơn, ê hơn. Tất cả những cảm giác logic đó làm cho việc đến gặp nha sĩ là một cực hình bằng với tra tấn.

Hàm răng con trai, không thể mong ước gì hơn, đẹp tự nhiên, trắng lóa, khỏe mạnh, đều tăm tắp, không một tì vết. Kim cương hạng siêu rồi con ơi, giữ gìn nhé!

Con gái cần phải chỉnh nha, hàm kẹp, bắt đầu làm từ năm nay, chịu khó xấu xí vài năm con ạ. Men răng không bằng anh Hai, phải chăm sóc kỹ hơn, nhiều hơn.

Phòng nha hôm nay quá tệ, khác hoàn toàn với sự hoành tráng quy mô như những gì quảng cáo trên báo và trên website. Đội ngũ kỹ thuật viên tay nghề cao, học sâu, hiểu kỹ... nhưng có lẽ được thực tập nhiều trên xác chết hoặc thao tác qua nhiều trên răng lợn, răng bò.

Dù sao, các anh các chị về vùng sâu vùng xa sẽ tạo nên sự khác biệt, với kỹ thuật cạo vôi đánh bóng theo phong cách chùi bồn cầu bằng Vim đậm đặc như thế này.

Mồm miệng con người mà các bác học từ Tây về, hơn 20 năm kinh nghiệm, chọc - ngoáy - nhấn - bẩy - nẩy - cạy như thu hoạch vụ hè thu thế này thì uổng công bác mẹ sinh thành ra ta quá chừng chừng.

Tội nghiệp hai đứa con tôi, làm răng xong, mắt trợn ngược. Con trai bảo: "Chú tưởng con là thú". Con gái che miệng: "Con lỡ dại nghe quảng cáo".

Các anh, các chú có tài.

Tất nhiên có nhiều tiền.

Chỉ thiếu cái tâm.

Và chẳng có cái tình.

Việt vị

Ông bố cười khỉnh: "Lại tinh tướng!".

Ba giờ chiều, hai thằng sinh viên năm cuối Bách Khoa qua nhà đón nhóc đi off. Ông bố ngỡ ngàng, nhóc mình 14 tuổi, chơi với sinh viên năm cuối, có điều gì không ổn trong logic của ông bố.

Lại dặn dò con: "Coi chừng bị lừa, đừng mang giúp bất cứ vật gì từ điểm A sang điểm B nhé, có thể là ma túy đấy. Đừng chơi với gay, chúng nó sờ mó lung tung đấy"...

Thằng nhóc im lặng nghe rồi phán: "Bố nghĩ con là loại người gì vậy bố?".

Ông bố bị việt vị lần thứ nhất.

Sau khi nhóc đi, điện thoại nhà reo: "Anh cho tôi nói chuyện với Duy", "Duy đi với hai người bạn bên Bách Khoa rồi anh ạ. Anh cho biết anh là ai để tôi nói lại", "Tôi là thành viên nhóm off chiều nay, còn anh?" "Tôi là bố cháu", "Vâng, chào anh. Tôi gọi anh là anh nhé, vì tôi 48 tuổi".

Giời ạ, bạn của con mình còn hơn tuổi mình.

Ông bố bị việt vị lần thứ hai.

Nhóc đi off với nhóm bạn già, trí thức có, buôn bán có, rỗi việc có... Tựu trung là những kẻ đam mê ô-tô, nhóc được tham quan bộ sưu tập ô-tô cổ độc nhất vô nhị của một đại gia giấu tên, nhóc chụp ảnh và post hình cho trang otosaigon.com. Ông bố đi từ ngạc nhiên này sang ngạc nhiên khác.

Chiều, đi chợ mua cho con một tá quần lót mới, bảo con bỏ những cái cũ xấu nhàu ố đi, còn dặn dò thêm: "Đồ lót cũng phải sạch sẽ tinh tươm, không thể chỉ láng lẫy bên ngoài mà ố vàng bên trong được con ạ. Sau này lớn con sẽ biết, có lúc thằng đàn ông tụt quần ra nhưng vẫn phải giữ phong cách".

Nhóc lặng lẽ ăn cơm, lùa thức ăn vào mồm, gắp gắp nhai nhai chả thèm trả lời. Rồi nhóc đột nhiên ngưng đũa: "Đã tụt quần ra rồi mà vẫn còn phong cách hả bố?".

Ông bố việt vị lần thứ ba.

Bố có lỗi với con

Bố có lỗi với con, vì vô tình, bố có thể cướp mất người đàn ông của riêng con.

Bố đã quá chăm sóc, thương yêu con. Tỉ mỉ như một người mẹ, quảng đại như một người bà, nghiêm khắc như một người cha, thân thiện như một người anh, dịu dàng như một người yêu. Có lẽ sau này, người yêu con cũng chỉ làm đến thế.

Mỗi khi chạy xe ngoài phố, bố thường lái xe một tay, tay kia vòng ra sau cầm bàn tay mềm mại của con, hoặc để bàn tay ấm của bố lên đầu gối con, để con biết bố và con luôn kết dính hữu cơ trong yêu thương vô thức. Có lẽ sau này, người con yêu cũng chỉ làm được đến thế.

Mỗi đêm con ngủ, bố đều vào phòng con đắp lại cho con cái chăn, chỉnh lại nhiệt độ máy lạnh, hôn lên trán, lên má, lên bàn tay bàn chân con. Có lẽ sau này, người yêu con cũng chỉ làm được đến thế.

Bố luôn cảm thấy thiếu con, chỉ một khoảnh khắc không nhìn thấy con là bố đã có cảm giác xa con lâu lắm rồi. Bố luôn tìm cách hôn trộm con. Bố luôn luôn sung sướng được đưa đón con đi học và đi chơi. Bố thích choàng vai con khi đi phố, bố thích cầm tay con mọi lúc mọi nơi. Bố thích đi ăn hàng rong, đi xem phim, coi kịch cùng với con. Có lẽ sau này, người yêu con cũng chỉ làm đến thế.

Bố đặt cho con hàng chục cái tên ngộ nghĩnh, nhí nhố. Mỗi cái tên đều gắn với một kỷ niệm nho nhỏ của bố con mình. Nào là Sweety, Honey, Bé cưng, Bé yêu, Stitchie, Cục vàng, Cục cưng, Bí te, Bí tóp, cưng, Mimi, Miumiu, Tèo, Tủn, Ti ù, Ti tèo, Khóc nhè, Đít to, Con ông Tèo, Tí sún, Tí điệu, Con gái cưng, Em yêu, Brợt, Bệ phụng... Có lẽ sau này, người yêu con cũng chỉ làm đến thế.

Bố thường hỏi đố con: "Bí đao, bí đỏ, bí ngòi, bí nào ngon nhất?". Và con sẽ trả lời trong nụ cười híp mắt: "Đó là bí te", là Bé Ti, tên con.

Nếu bố hỏi bí nào làm bố nhột nhất, con sẽ cười cười, bí tóp, là bóp tí. Vừa nói con vừa thò tay vào véo tí bố một phát thật đau.

Bố thường ví con là nhân vật thứ hai sau đức vua, vì trên ngai vàng có bệ hạ, dưới gầm giường có "bệ phụng". Con hỏi "bệ phụng" là gì. Bố làm ra vẻ bí mật. Đó là tiếng Hán Việt rất cổ rất xưa, bây giờ ít người sử dụng. "Bệ phụng" là bụng phệ, là cái bụng tròn xoe của con.

Những câu chuyện đùa nhí nhố linh tinh, có lẽ sau này người yêu con cũng chỉ làm được đến thế.

Bố có lỗi với con, vì vô tình, bố có thể cướp mất người đàn ông của riêng con.

Sợ

Bố không nói dối, vì bố sợ.

Bố đã qua cái thời sợ mất sổ gạo, sợ mất hộ khẩu, sợ đi nghĩa vụ quân sự, sợ mất việc làm, sợ mất cơ hội, sợ nghèo, sợ đói, sợ bị coi rẻ, khinh thường...

Ngạc nhiên là bố cũng không sợ bà nội chết, vì điều đó là tất nhiên của tuổi già. Ngày xưa, đã có lúc bố chịu không nổi khi nghĩ đến việc bà nội ra đi vĩnh viễn, bố nghĩ rằng có thế bố chết theo bà nội. Nhưng, hình như bố đã lớn.

Bây giờ, bố chỉ sợ con hết thương yêu bố, sợ con bỏ bố. Bố sợ mất con.