Theo phân tích của kênh Spiderum, mở đầu bài review, người trực tiếp trình bày đã bày tỏ những cảm xúc vô cùng đặc biệt và nặng trề khi tiếp cận cuốn sách 'Nỗi buồn chiến tranh' của nhà văn Bảo Ninh. Người review thừa nhận đây là một tác phẩm mang lại cảm giác đau xót và tôn kính hơn bất kỳ cuốn sách nào từng đọc trước đó, khiến họ phải lật lại bìa sách ngay từ những trang đầu tiên để nhìn nhận lại tác giả. Kênh Spiderum nhận xét rằng cuốn sách mang tới một lối hành văn chưa từng thấy trước đây, vô cùng đẹp đến gai người và chạm thẳng vào cảm xúc sâu kín nhất của người đọc.
Để làm rõ nhận định này, người review đã chia sẻ sự ngạc nhiên ban đầu của bản thân khi tưởng rằng mình có thể đọc một mạch cuốn sách, nhưng rồi chỉ một lúc sau lại không dám đọc tiếp vì cảm thấy sợ hãi. Người review bày tỏ sự ám ảnh trước cách chiến tranh được khắc họa một cách trần trụi, vô vọng, xót xa, dai dẳng, dã man và hoàn toàn vô định ngay cả với những người trong cuộc. Những chi tiết này được minh họa qua việc người lính phải đối mặt với cái chết của đồng đội và sự chia cắt với gia đình, quê hương.
Lý giải cho cảm giác này, người review cho rằng chiến tranh vinh quang cho tổ quốc không thể che lấp được nỗi đau do chính sự giết chóc và mất mát gây ra. Cơ sở lập luận của người review dựa trên việc nhìn nhận những người lính vừa bước ra đời đã phải lao ngay vào vòng xoáy khốc liệt, để rồi tuổi trẻ và nhiệt huyết bị chôn vùi trong sự mất mát vô tận. Nhân vật Kiên trong truyện được xem là đại diện cho những con người bị bỏ lại với quá khứ đầy vết thương nhưng lại chính là nguồn sống duy nhất để tồn tại.
Về mặt cảm xúc cá nhân, người review cảm thấy bàng hoàng, cô đơn và day dứt khi nhận ra sự thay đổi lớn lao của thời đại, khi những tượng đài hòa bình giờ đây lại trở thành minh chứng cho nỗi đau của họ. Những người lính trở về vẫn mang tâm phế tầm thường, chật vật với cuộc sống mới, không còn được tung hô như những anh hùng cứu nước thực thụ. Cảm xúc chủ đạo của người review xuyên suốt phần này là sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau nhân thế và sự trăn trở về số phận con người sau chiến tranh.
Cuối cùng, người review liên hệ những cảm nhận này với đời sống thực tế và tác phẩm khác như 'Ánh sáng vô hình' để thấy rằng văn học luôn phản chiếu sự thật khắc nghiệt của sự tồn tại. Kênh Spiderum đánh giá cao tài năng của nhà văn Bảo Ninh trong việc xây dựng nhân vật và khai thác tâm lý chiến tranh, đồng thời khuyên người đọc nên trải nghiệm tác phẩm để hiểu thêm về những góc khuất đau thương của lịch sử nước nhà.
