Khi tôi viết cuốn sách đầu tiên - Tại sao lại chần chừ? - tôi đã tự đặt ra mục tiêu cho mình là sẽ viết, vẽ minh họa và xuất bản nó trong vòng một năm. Mặc dù quá trình đó rất dài và khó khăn khiến tôi phải nhiều đêm thức khuya dậy sớm nhưng nhờ có mục tiêu rõ ràng nên tôi tiếp tục thực hiện nó.
Khi viết xong cuốn sách, tôi lại phải đối mặt với một khó khăn khác là tìm nhà xuất bản. Đây không phải là việc dễ dàng bởi hầu hết các nhà xuất bản đều không muốn ký hợp đồng với một tác phẩm đầu tay. Sau vài tháng bị từ chối và trả lại, cuối cùng cũng có một nhà xuất bản nhận ra tiềm năng của cuốn sách, và cuối cùng nó cũng được xuất bản!
Vậy là mục tiêu mà tôi đặt ra đã tiếp sức cho tôi thực hiện được ước mơ viết và xuất bản cuốn sách của mình.
Mục tiêu Thông minh - SMART
Điều quan trọng trong việc đặt ra mục tiêu là xác định các yếu tố SMART của nó. SMART có rất nhiều mức độ, nhưng nhìn chung, nó đề cập đến những yếu tố sau:
Cụ thể - Specific
Hãy chắc chắn rằng các mục tiêu mà bạn đề ra đều rõ ràng để bạn có thể hướng đến. Mục tiêu mơ hồ là điều không thể chấp nhận được.
Có thể đánh giá - Measurable
Hãy chắc chắn rằng bạn có thể đánh giá được mục tiêu của mình. Nếu không, bạn sẽ khó xác định được nó.
Có thể đạt được - Achievable
Đây là điều rất quan trọng bởi những mục tiêu mà bạn không thể đạt được sẽ cản trở bước tiến của bạn.
Thực tế - Realistic
Bạn có thể nhắm đến những mục tiêu cao nhưng hãy chắc chắn rằng mục tiêu đó thực tế và có thể đạt được.
Có thời hạn - Time-based
Những mục tiêu không có thời hạn khiến bạn mất rất nhiều thời gian mới có thể đạt được nó, và thậm chí chẳng bao giờ đạt được bởi bạn chẳng biết khi nào cần phải hoàn tất nó cả.
Dưới đây là ví dụ về cách một bạn trẻ đặt ra và đạt được Mục tiêu Thông minh.
Vượt qua bài kiểm tra Tiếng Anh
Jamie là một du học sinh và cô thường gặp khó khăn với môn tiếng Anh. Cô thường bị điểm thấp trong các bài kiểm tra và bài thi, nhưng cô quyết tâm sẽ học tập thật tốt. Vậy nên cô đặt ra Mục tiêu Thông minh cho mình như sau:
Cụ thể: Vượt qua được kỳ thi cuối học kỳ.
Đánh giá: Đạt ít nhất 50/100 điểm trong kỳ thi.
Có thể đạt được: Vượt qua kỳ thi là điều có thể đạt được.
Thực tế: Dựa vào khả năng của mình, Jamie tin rằng mục tiêu đó không vượt quá tầm tay nên rất thực tế.
Thời hạn thực hiện: Jamie có khoảng bốn tháng để đạt mục tiêu của mình.
Sau khi đặt ra mục tiêu là vượt qua kỳ thi cuối học kỳ, Jamie chăm chỉ học tập để đạt được nó. Nhờ vào sự kiên trì và nỗ lực của mình, lần đầu tiên cô vượt qua được bài thi tiếng Anh. Giờ đây, khi đã tràn đầy tự tin, cô đặt một Mục tiêu Thông minh khác, đó là đạt điểm ưu trong kỳ thi quốc gia. Với mục tiêu rõ ràng như vậy, Jamie lại học hành cật lực và cuối cùng đạt điểm A2[1] trong kỳ thi tiếng Anh. Đó là một kết quả tuyệt vời đối với Jamie - người phải đánh vật với môn này từ lúc đầu.
Câu chuyện của Jamie cho thấy rằng, khi chúng ta đặt ra những Mục tiêu Thông minh cho mình thì ta đang bước từng bước nhỏ trên con đường đạt được nó. Những Mục tiêu Thông minh cũng cho ta thấy bức tranh toàn cảnh về mục tiêu cũng như nhận định về sự tiến triển của mình. Sự tiến triển này sẽ rất rõ ràng nếu ta thực sự nỗ lực để gặt hái được thành quả. Một khi đã đạt được Mục tiêu Thông minh, chúng ta có thể đặt ra nhiều mục tiêu lớn hơn để vươn lên những đích cao hơn.
Hãy thử cách làm sau:
Hãy nghĩ ra danh sách những mục tiêu mà bạn hy vọng sẽ đạt được. Bạn có thể xếp chúng vào các nhóm mục tiêu ngắn hạn, Trung bình và Dài hạn. Bạn cũng có thể phân nhóm theo loại mục tiêu. Hãy ghi nhớ là càng cụ thể càng tốt.
Sau đây là một số ví dụ:
Mục tiêu Học Vấn ngắn Hạn của tôi là cải thiện điểm môn Tiếng Anh của mình từ 50 điểm lên 70 điểm từ bây giờ cho đến kỳ thi giữa kỳ.
Mục tiêu Sự nghiệp Dài Hạn của tôi là trở thành nhân viên kế toán sau khi tốt nghiệp đại học.
Mục tiêu Ngắn hạn của tôi là (trong vòng 1 năm)
..................................
..................................
..................................
Mục tiêu Trung bình của tôi là (1 - 5 năm)
..................................
..................................
..................................
Mục tiêu Dài hạn của tôi là (hơn 5 năm)
..................................
..................................
..................................
❀ ❀ ❀
[1] A2 Trong hệ thống điểm của Singapore, điểm A1 là cao nhất, và F9 là thấp nhất.