Chiều nay, trời xuống nắng rất chậm.
Tôi ngồi một mình bên cửa sổ, nhìn những vệt nắng cuối ngày lặng lẽ trôi qua mái nhà. Tuổi đời đã đi gần hết một vòng dài. Những chuyện vui buồn, những người từng gặp, những cuộc chia tay tưởng như không bao giờ nguôi ngoai, rồi cũng lần lượt nằm lại phía sau.
Tôi cứ nghĩ mình đã quên nhiều thứ. Vậy mà chẳng hiểu sao, chiều nay tôi lại nhớ đến Lan. Không phải nhớ một cách mơ hồ như nhớ về một vùng đất cũ, mà nhớ rõ từng chuyện nhỏ. Nhớ dáng nàng ngồi bên chiếc gùi, nhớ những món ăn quê nhà nàng mang đến, nhớ giọng nói hiền lành mỗi khi hỏi tôi:
- Hôm nay anh có mệt không?
Ngày ấy, tôi thường trả lời qua loa:
- Cũng bình thường thôi em.
Bây giờ nghĩ lại, tôi mới thấy mình đã vô tâm đến thế nào. Một câu hỏi đơn sơ, nhưng có lẽ trong đó là sự quan tâm mà nàng chưa biết diễn tả bằng cách nào khác.
Tôi nhắm mắt lại. Ba tháng ở vùng cao nguyên đất đỏ bỗng trở về như mới hôm qua. Tôi lại thấy mình ở tuổi đôi mươi, ngồi bên nàng trong những buổi chiều yên ả. Hai đứa nói chuyện hết điều này sang điều khác. Có những chuyện chẳng có gì quan trọng, vậy mà vẫn nói mãi không hết.
Có lúc tôi kể chuyện quê nhà, nàng chăm chú nghe. Có lúc nàng kể chuyện buôn làng, tôi ngồi nghe nàng nói. Và có những lúc cả hai chẳng nói gì, nhưng cũng không ai vội đứng lên ra về.
Ngày ấy, tôi đã từng tự hỏi, không biết nàng có dành cho mình một chút tình cảm nào khác với sự quý mến thông thường hay không. Tôi nghĩ nàng có. Nhưng tôi chưa bao giờ dám chắc.
Và tôi cũng chưa bao giờ đủ can đảm để hỏi.
Tôi là người lính, tương lai lúc ấy như một con đường phủ đầy bụi đỏ. Tôi không biết ngày mai mình sẽ đi đâu, có bình an trở về hay không. Tôi sợ một lời hứa sẽ khiến nàng chờ đợi, sợ một tình cảm vừa chớm nở lại mang đến cho nàng những tháng ngày lo âu.
Tôi đã chọn im lặng.
Tôi từng nghĩ đó là cách tốt nhất.
Nhưng hôm nay, khi đã đi qua hơn nửa thế kỷ, tôi mới hiểu rằng có những điều không cần hứa hẹn cả đời.
Đôi khi, chỉ cần nói thật lòng mình trong khoảnh khắc ấy, người ta đã có được một kỷ niệm để mang theo suốt cuộc đời.
Tôi mở mắt, nhìn ánh chiều đang nhạt dần.
Lan à... Không biết bây giờ em ở đâu? Em còn sống trên đời này không? Em có một mái nhà ấm áp, có những người thân yêu bên cạnh, có một cuộc đời bình yên như em từng mong ước không? Hay em cũng đã trải qua những mùa vui buồn, những lần gặp gỡ và chia xa, để rồi hình bóng một người lính trẻ ngày nào đã phai nhạt từ lâu?
Tôi không biết. Và có lẽ, tôi sẽ không bao giờ biết.
Nếu được trở lại buổi chiều cuối cùng năm ấy, tôi cũng không chắc mình có thể làm khác đi. Hoàn cảnh của người lính khi ấy không giống như những ngày bình yên hôm nay. Tôi vẫn có thể phải lên đường, vẫn không biết ngày mai sẽ ra sao.
Nhưng có lẽ, trước lúc chia tay, tôi sẽ nói với nàng một điều chân thành hơn. Tôi sẽ nhìn nàng và nói:
- "Lan à, anh không biết sau này mình có còn gặp lại nhau không. Anh cũng không dám hứa điều gì với em. Nhưng ba tháng vừa qua, những lúc em đến thăm anh, những buổi chiều hai đứa ngồi nói chuyện với nhau... đối với anh, đó là những ngày rất vui. Anh không biết có phải em cũng nghĩ như anh không. Nhưng anh muốn em biết rằng anh quý em thật lòng."
Chỉ vậy thôi. Không cần một lời thề. Không cần một lời hẹn.
Tôi nghĩ, nếu ngày ấy mình nói được những lời như thế, có lẽ cuộc chia tay vẫn buồn, nhưng trong lòng cả hai sẽ bớt đi một điều chưa kịp nói.
Tôi khẽ thở dài.
Hoàng hôn đã gần tắt. Tôi đứng dậy, bước đến bên cửa sổ. Phía xa, bầu trời còn sót lại một vệt sáng mỏng.
Hơn năm mươi năm trước, một cô gái đã đứng bên con đường đất đỏ, nhìn theo chiếc xe đưa tôi rời khỏi buôn làng. Có lẽ nàng đã khóc. Có lẽ nàng đã chờ tôi ngoái lại thêm một lần nữa.
Còn tôi, người lính trẻ năm ấy, đã mang theo biết bao điều phải lo, để rồi vô tình bỏ lại phía sau một tình cảm trong sáng mà mình chưa kịp hiểu hết.
Tôi không biết nàng đã quên tôi từ bao giờ. Nhưng chiều nay, tôi biết mình chưa từng quên nàng hoàn toàn.
Có những người không trở thành người bạn đời của ta, không cùng ta đi hết những chặng đường dài, thậm chí chẳng có lấy một tấm hình chung để lưu giữ. Vậy mà họ vẫn có một chỗ riêng trong ký ức. Một chỗ không ai thay thế được.
Tôi trở về ghế ngồi, lặng lẽ nhìn khoảng trời cuối ngày. Rồi bất giác, tôi mỉm cười.
Lan à, nếu em đã có một cuộc đời bình yên, anh mừng cho em. Nếu em đã quên người lính năm xưa, anh cũng không trách. Bởi điều anh mong nhất, sau ngần ấy năm, không phải là em còn nhớ anh hay không. Mà là ngày ấy, khi em mang những món ăn của buôn làng đến cho một người lính xa lạ, khi em ngồi bên anh hàng giờ để kể những chuyện chẳng đâu vào đâu, khi em đứng khóc bên con đường đất đỏ... Em đã từng có những ngày vui. Và anh cũng vậy.
Tôi nhìn ra ngoài.
Đêm đã xuống từ lúc nào.
Trong lòng tôi, cô gái năm xưa vẫn còn nguyên nét dịu dàng của tuổi đôi mươi. Không già đi trong ký ức, không xa hơn bởi năm tháng, chỉ lặng lẽ đứng đó, bên con đường đất đỏ của một buổi sáng xa xưa.
Tôi chợt hiểu rằng có lẽ, cả đời người, ai cũng có một trang ký ức như thế. Một trang không thường mở ra. Một trang tưởng đã quên. Nhưng đến một buổi hoàng hôn nào đó, khi lòng người đủ lặng, ta lại tìm thấy nó.
Và nhận ra rằng... Có những tình yêu không đi cùng ta suốt cuộc đời, nhưng chỉ cần một lần đi qua, đã đủ để ta nhớ suốt một đời.
Tôi khép mắt lại.
Trong khoảng lặng cuối ngày, tôi khẽ gọi tên nàng:
- Lan...
Rồi thôi. Không cần ai trả lời nữa. Bởi có những lời, dù nói muộn hơn nửa thế kỷ, cũng chỉ để lòng mình được bình yên. Và ở một nơi sâu thẳm trong tâm hồn, tôi biết mình vừa tìm lại được một điều tưởng đã mất từ lâu.
Trang ký ức bỏ quên.
- HẾT -
Apr 20, 2022
Viễn Phương (OVQ)