Về Hòa Tiến nghe đất kể chuyện người

Về Hòa Tiến Nghe Đất Kể Chuyện Người

Lượt đọc: 21 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »

❊ ❊ ❊

– Về quê em đi chị! Đất hiền mà người cũng hiền!

Thực ra không cần phải nói thêm vế sau tôi cũng đã háo hức lên đường cùng Hương sau khi chờ em trực họa xong ở làng chài Mân Thái.

– Làng em nằm bên sông Cầu Đỏ. Yên ả lắm! Vẫn thuần nông…

Đi qua những con phố náo nhiệt của Sơn Trà, men theo con sông Hàn chảy dài như ký ức, Hòa Tiến đón chúng tôi về bằng màu xanh mênh mông của cây cối, bằng mùi thơm rạ rơm từ những cánh đồng vừa gặt, mùi cỏ non, mùi bùn đất, bằng tiếng chim gọi bầy và bằng cả cái cảm giác bình an trong vòng tay người thân chờ đón.

– Nhà em ở phía trong kia, thôn La Bông, phải thêm một đoạn nữa cơ. Còn đây là con sông Cầu Đỏ – không chỉ là con sông chảy ngang qua Hòa Tiến mà nó còn giữ cả một phần tuổi thơ em…

Hương đứng trên cây Cầu Đá bắc qua sông ngẩn ngơ nhìn mãi. Tôi hiểu, với em cây cầu nhỏ ấy chính là nhịp nối, neo giữ ký ức của em vào quê nội. Kí ức những đứa bạn ngày xưa bơi như rái cá. Kí ức khi bố dẫn em đi thả lưới, hay kể chuyện ngày xưa kháng chiến chỗ nào giấu ghe, chỗ nào du kích hay qua lại đôi bờ…

Câu chuyện về cây Cầu Đá bố kể cho em nghe nhiều lắm, bảo trong kháng chiến chống Mĩ, Hòa Tiến là địa bàn hoạt động cách mạng. Dân Hòa Tiến vừa sản xuất, vừa nuôi giấu cán bộ, vừa làm giao liên. Sông Cầu Đỏ khi ấy đêm đêm trở thành con đường vận chuyển vũ khí tài liệu. Cầu Đá thành điểm trung chuyển, thành chốt canh gác bí mật của du kích. Cầu Đá che chở cho nhiều người nhưng cũng chứng kiến những hy sinh. Máu của bao người đã hòa vào sông Cầu Đỏ để có một Hòa Tiến hôm nay.

Ngôi nhà nhỏ của em con chú của Hương là anh Nguyễn Đình Anh (nguyên chủ tịch xã Hòa Tiến) và chị Nguyễn Thị Ngọc Yến yên bình nằm giữa vườn cây. Anh chị đón chúng tôi bằng nụ cười cởi mở, bằng cái bắt tay nồng ấm, cứ như tôi mới là người đi xa trở về chứ không phải là Hương. Trong khi chị Yến nấu nướng và dọn đồ đãi khách, anh Anh kể cho tôi nghe chuyện về những người, cứ như lời anh nói thì là “Bình thường thôi cô!” nhưng với tôi lại là những người đặc biệt.

Câu chuyện ấy bắt đầu từ lúc tôi nhìn thấy tấm bảng vinh danh “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” ghi tên mẹ Trương Thị Phiếu.

– Bà nội tôi đó cô! Bà là mẹ của hai liệt sĩ và một thương binh. Liệt sĩ là bố tôi và bác Bảy. Còn thương binh nặng là bố của chị Hương đây. Bà tôi còn là cơ sở cách mạng, nuôi giấu cán bộ nhiều năm. Ngày ấy tôi còn nhỏ lắm nhưng vẫn nhớ nhà có mấy cái hầm bí mật: ở máng ăn chuồng heo, ở bụi tre cuối vườn và cả trong bếp nữa. Bà nội tôi cứ đào hầm một mình, đất cho vào thúng rồi đội ra đổ ở bờ sông.

– Bà hoạt động cơ sở từ những năm nào hả anh?

– Từ những năm 50 – 60 thế kỉ trước, cô ạ! Sau bà tôi thì đến lượt mẹ đẻ ra tôi. Có nghĩa là cả mẹ chồng và con dâu cùng hoạt động Cách mạng, làm cơ sở và nuôi giấu cán bộ. Nhưng thời kỳ mẹ tôi thì chiến tranh ác liệt hơn nhiều. Mĩ hắn dồn dân, lập ấp chiến lược, rải bom đốt nhà phá ruộng vườn. La Bông tôi cũng như bên Cẩm Nê, An Trạch thành vùng trắng không người. Anh em tôi phải chia nhau đi tản cư, ở nhờ nhà người thân. Mẹ tôi ở lại một mình ở ấp chiến lược rồi bí mật đi đi về về, liên lạc, hoạt động Cách mạng. Bà bị bắt, bị đi tù ba lần nhưng cứ được thả về là lại tiếp tục hoạt động. Gan cùng mình cô ạ!

Chúng tôi ngồi lặng im nhìn ra khu vườn đầy nắng, một lúc sau mới hỏi bây giờ anh còn nhớ chỗ nào là hầm bí mật mà bà nội và mẹ anh nuôi giấu cán bộ ngày xưa không?

– Nhớ chứ cô! Trong đất nhà mình làm sao không nhớ. Bao nhiêu năm, nhiều người từ đây ra đi nhưng cũng có người nằm lại, máu thấm đẫm đất này, trong đó có bố tôi. Ông là đội trưởng đội du kích, trưởng ban văn hóa thông tin xã Hòa Tiến. Khi Mĩ lập vành đai trắng, ông cùng đồng đội ở lại bám trụ, nhưng địch mạnh quá, phải rút vào hầm. Sau đó nó cho máy ủi đến càn, ông không chịu đầu hàng mà tung hầm đánh trả rồi hi sinh. Ở Hòa Tiến tôi, mấy mươi năm chiến tranh, nhiều người hi sinh lắm. Để tôi đưa cô đi thăm nơi này!

Nghĩa trang liệt sĩ xã Hòa Tiến nằm đầu lối vào làng, cạnh đường DT605

Nghĩa trang liệt sĩ xã Hòa Tiến nằm đầu lối vào làng, cạnh đường DT605, đón chúng tôi trong mênh mông nắng lửa và hừng hực gió Lào. Hơn một nghìn ngôi mộ ngang dọc thẳng hàng kể cho tôi nghe câu chuyện về những cuộc đời rất trẻ, họ sinh ra, lớn lên ở nơi đây rồi chiến đấu, hy sinh trong những cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và giữ bình yên cho đất nước.

Đọc những dòng tên liệt sĩ người Hòa Tiến được khắc trên bia đá, tôi chợt nghĩ về gần 200 ngôi mộ các liệt sĩ vô danh đang nằm lại ở nghĩa trang này. Sau bao nhiêu năm chiến tranh, bây giờ các anh tên là gì, quê ở đâu, miền Nam, miền Bắc hay miền Trung có lẽ không còn quan trọng nữa. Đất mẹ Hòa Tiến ôm các anh vào lòng, máu xương các anh đã hóa thành trời xanh hoa thắm, thành rộn rã tiếng trẻ thơ cười, Hòa Tiến đã thành quê hương và các anh đã ở lại nơi đây, như hàng ngàn người con Hòa Tiến khác, cùng bảo vệ đất này.

Người dẫn đường đặc biệt vẫn đưa chúng tôi đi trên con đường quê Hòa Tiến. Mỗi nơi ông dừng lại là có một câu chuyện về đất và người. Chuyện đình làng Cẩm Nê – ngôi đình vừa được Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố. Trong kháng chiến đây là nơi trú ẩn, hội họp, tập trung lương, thực thuốc men. Đặc biệt, sau cuộc càn quét mang tên Zippo của Mĩ, Hòa Tiến, trong đó có Cẩm Nê thành vành đai trắng, nhưng người dân Cẩm Nê vẫn bí mật quay về hoạt động, xây dựng hầm bí mật ở chính đình làng mình, tiếp tục kháng chiến. Ngôi đình này là căn cứ trong lòng dân.

Người cựu chủ tịch xã Hòa Tiến khẳng định điều này với niềm tự hào ngời lên trong ánh mắt. Ông vẫn say sưa kể về đất và người Hòa Tiến, về những tên tuổi vang danh, về một Hòa Tiến về đích sớm trong phong trào nông thôn mới mà không biết rằng câu chuyện cuộc đời ông cũng khiến chúng tôi ngưỡng mộ. Đó là câu chuyện về một cậu thiếu niên cùng sáu người bạn nữa được lên đường ra Bắc học, nhưng bom đạn ròng rã và ác liệt đến mức chờ sáu tháng rồi lại phải quay về. Người con Hòa Tiến ấy từng tham gia chiến đấu ở chiến trường K, nhiều năm sau trở về, công tác xã hội và cuối cùng trở thành chủ tịch xã Hòa Tiến nhiệm kì từ 2004 đến 2016. Ông chỉ nói mình yêu đất và người Hòa Tiến mà không nói về mình, nhưng tôi biết rằng Hòa Tiến cũng tự hào về một gia đình có truyền thống Cách mạng như gia đình ông và tự hào vì có một người lãnh đạo như ông.

Có tiếng chuông chùa từ đâu đó rất xa, gợi cho tôi cảm giác mơ hồ như không có thật. Tiếng chuông chùa giữa Hòa Tiến bình yên xanh mướt ruộng đồng làm dịu đi cái nắng lửa trên vùng đất thép ngày xưa nhưng cũng nhắc tôi không được quên từng tấc đất dưới chân tôi là máu xương bao thế hệ người dân Hòa Tiến.

Hôm nay tôi đứng đây nghe đất Hòa Tiến kể chuyện con người và tự hứa với lòng mình, nếu có dịp, sẽ phải quay trở về, để lại được nghe đất Hòa Tiến rất hiền kể về chuyện người Hòa Tiến tương lai.

Nguồn: https://vanvn.vn/ve-hoa-tien-nghe-dat-ke-chuyen-nguoi-but-ky-nguyen-hai-yen/
Nguồn: vanvn.vn
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.