6 Thói Quen Làm Việc Hiệu Quả

Lượt đọc: 318 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thói Quen Đem Lại Hiệu Suất Cao #1: Tìm Kiếm Sự Sáng Suốt

❊ ❊ ❊

“Nếu không có những ý định rõ ràng, bạn chỉ đang truyền đi âm thanh trống rỗng.”

— YO-YO MA

HÌNH DUNG BỐN ĐIỀU TRONG TƯƠNG LAI

QUYẾT ĐỊNH CẢM XÚC BẠN MONG MUỐN

XÁC ĐỊNH NHỮNG ĐIỀU QUAN TRỌNG

Kate, người phụ nữ đang ngồi trước mặt tôi, khóc, “Toàn bộ thế đấy.”

Cô quản lý hàng nghìn nhân viên tại một trong những công ty đầu ngành. Cô là nhà lãnh đạo được ngưỡng mộ với hàng chục năm kinh nghiệm. Bởi vì công ty có lợi nhuận khổng lồ, mức lương cao sáu con số gần như gấp đôi mức trung bình cho ví trị của cô ấy. Nhưng cô không bao giờ bận tâm về điều đó. Cô hạn chế khoe khoang bản thân mà chủ yếu ca ngợi nhóm của mình. Cô tự hào về cách họ làm việc chăm chỉ và hỗ trợ lẫn nhau.

Bất kể Kate đang nói gì, bạn có thể thấy cô ấy chân thành quan tâm tới bạn. Cô ấy mang vẻ thanh nhã không thể miêu tả được. Bất cứ khi nào trông thấy cô bước vào phòng, tôi đều nghĩ đến điều này: “Có hai kiểu người. Một kiểu bước vào phòng và thông báo, ‘Tôi đến rồi!’, còn kiểu kia bước vào thì bạn sẽ nói, ‘Ồ, bạn đây rồi!’”

Kate có ba đứa con. Mẹ cô mất do bệnh ung thư khi cô 15 tuổi, vì thế, cô ấy rất chú trọng việc ở bên lũ trẻ của mình.

Gần đây, cô lại được thăng chức, vì vậy chồng cô, Mike, nghỉ việc để ở nhà với lũ trẻ. Họ hạnh phúc bởi có thêm thời gian bên nhau.

Kate mời tôi làm huấn luyện viên cho cô ấy, và để chúng tôi hiểu rõ hơn về nhau, cô mời tôi đến dự tiệc nướng tại nhà ở vùng ngoại ô. Chỉ trong vài phút tại nhà của cô ấy vào buổi chiều đầy nắng, tôi cùng bốn người bạn của cô trò chuyện bên những ly rượu trong phòng bếp. Họ gọi cô là “một người tuyệt vời”, “người cho đi”, “một người mà bạn muốn trở thành”, và “người thành công đến nỗi khiến tất cả chúng ta trông như những kẻ lười biếng”. Một người bạn nói Kate rất bận rộn nhưng luôn giúp đỡ khi ai đó cần. Người bạn khác nói mình luôn bị ấn tượng bởi cách mà Kate có thể làm mọi thứ mà vẫn mặc vừa những chiếc quần Lulu Lemon. Khi ai đó nói: “Tôi không biết bằng cách nào mà cô ấy làm được mọi thứ”, ba người phụ nữ khác gật đầu và đồng ý như trong buổi họp nhà thờ.

Không lâu sau đó, Kate mời tôi đến trò chuyện trong phòng làm việc tại gia. Những cánh cửa sổ lớn từ sàn đến trần nhà chiếu sáng không gian, và những cánh cửa phòng kiểu Pháp mở rộng, và qua đó, tôi có thể trông thấy Mike đang nướng thức ăn.

Kate dường như đang hạnh phúc. Và sau đó, tôi bình luận về việc những người bạn ngưỡng mộ cô như thế nào.

Bỗng nhiên, giọng cô vỡ vụn. Cô nói mình đánh giá cao những lời khen ngợi của họ; sau đó, cô ấy rơi lệ. Cô ấy nhìn sang chỗ khác với ánh mắt xa xăm.

Như vẫn thường làm trong những tình huống thế này, tôi đáp lại bằng sự hài hước. Tôi hỏi, “Tôi đã bỏ lỡ điều gì chăng? Cô âm thầm ghét ai trong các cô kia à?”

“Gì cơ?” Cô có vẻ hoang mang, nhưng khi nhận ra tôi đang đùa, cô nhanh chóng khôi phục vẻ bình thường. “Ồ”. Cô cười. “Không, không. Bây giờ tôi chỉ đang xúc động thôi.”

“Tôi thấy điều đó. Có chuyện gì vậy?”

Cô nhìn qua cửa sổ nơi chồng và các bạn đang ở ngoài sân. Cô cố gắng bình tĩnh, ngồi thẳng hơn, lau những giọt nước mắt bằng cạnh bàn tay. “Điều đó rất ý nghĩa với tôi khi các bạn tôi nói những điều tốt đẹp, Brendon. Tôi mừng là anh gặp họ và Mike.” Giọng cô lại vỡ vụn, và nước mắt tiếp tục rơi. Khi cô ấy lại nhìn ra nơi khác, hướng về phía mặt đất, và lắc đầu. “Tôi xin lỗi, cuộc sống của tôi hiện tại cực kỳ vô giá trị.”

“Vô giá trị ư?” Tôi hỏi.

Cô gật đầu, lau nước mắt, và ngồi thẳng trở lại. “Tôi biết. Thật ngu ngốc khi nói ‘Ôi, tôi mới tội nghiệp làm sao’, phải không? Người phụ nữ với công việc tốt và gia đình hạnh phúc lại bất hạnh. Cứ như thể một bộ phim truyền hình giữa đời thực. Và tôi biết anh không ở đây để thực hiện một buổi điều trị. Chỉ là khi anh thực sự cảm thấy may mắn và mọi người ngưỡng mộ anh, thật khó mà phàn nàn. Đó là lý do tại sao tôi mời anh đến đây. Tôi đang vật lộn dù chẳng ai nhìn thấy điều đó. Tôi không muốn anh hay bất kỳ ai cảm thấy tiếc nuối cho tôi. Và tôi không muốn anh nói với tôi rằng tôi không vô dụng - đó là điều bạn bè tôi làm. Tốt cho tôi khi hé lộ điều này. Mọi chuyện tốt đẹp, nhưng có điều gì đó không ổn lắm”.

“Kể cho tôi nghe.”

Cô hít một hơi sâu. “Anh đã từng cảm thấy như thể mình sống hời hợt quá lâu chưa?”

Tôi ngẫm nghĩ, Có phải cần khoảng thời gian thích hợp mà mọi người nên sống hời hợt không? Nhưng tôi không nói điều đó, bởi vì cô ấy hỏi liệu tôi đã từng cảm thấy thế không. Khi người ta đang vật lộn với những cảm xúc cá nhân, họ thường nêu tình huống và đặt những câu hỏi về người khác thay vì thừa nhận.

“Cô đang cảm thấy thế ư, Kate? Như thể cô chỉ đang sống hời hợt?”

“Tôi đoán vậy.”

Tôi nghiêng người. “Cô giải thích thế nào về hai vấn đề: S ống hời hợt và cảm giác vô dụng?”

Cô ấy ngập ngừng. “Tôi không biết chính xác. Đó là lý do tại sao tôi muốn nghe quan điểm của anh. Tôi có rất nhiều thứ phải làm. Tôi cảm giác như mình luôn lãng phí thời gian làm những việc người ta đã làm và không bao giờ chạm đến chuẩn mực của họ. Nên điều đó khiến tôi cảm giác vô dụng ở mức độ nào đó. Nhưng tôi giỏi những việc tôi làm, vì vậy tôi có thể xử lý tất cả. Thế nên, tôi cảm giác như tôi đang làm hời hợt, và tình trạng hỗn độn gần như trở thành... thói quen. Có nhiều thứ đang xảy ra, nhưng tôi không bỏ cuộc. Tôi chỉ vừa hơi nản lòng vừa bồn chồn. Chuyện này có hợp lý không?”

“Có chứ. Cô xử lý những cảm xúc này thế nào?”

Kate có vẻ do dự và liếc nhìn ra ngoài cửa sổ. “Ngược lại. Tôi không biết liệu mình có giải quyết được tất cả. Tôi đang làm mọi điều mà mọi người mong đợi, anh biết đấy? Họ nói hãy ở bên và yêu thương gia đình. Tôi cố gắng. Mỗi ngày, tôi cố gắng cư xử tốt với lũ trẻ và Mike. Họ nói hãy hiệu quả. Tôi lập những danh sách việc phải làm, những kế hoạch và những danh sách kiểm tra thực hiện. Tôi hoàn thành mọi công việc. Họ nói hãy đam mê trong công việc. Tôi đam mê. Họ nói hãy kiên nhẫn và kiên cường. Tôi cũng đang như thế. Tôi vượt qua sự phân biệt giới tính trong sự nghiệp của mình. Tôi đang thăng tiến một cách đáng kể, tôi hạnh phúc và không ai phải cảm thấy nuối tiếc cho tôi. Nhưng tôi chỉ không biết, Brendon...”

“Không, tôi nghĩ là cô biết. Kể tôi nghe.”

Cô đẩy ghế ra sau. Hai vai chùng xuống, và uống một ngụm rượu khi nước mắt lại tuôn rơi.

“Trong tất cả những hoạt động bận rộn và cố gắng làm mọi thứ, tôi chỉ đang bắt đầu cảm thấy mông lung. Đại loại là... lạc lối.”

Tôi gật đầu và chờ đợi câu nói gần như luôn bật ra sau đó.

“Tôi chỉ không biết tôi khao khát gì nữa.”

#

Tôi tin rằng bạn biết rất nhiều người như Kate. Cô ấy chăm chỉ, thông minh, có năng lực, biết quan tâm. Giống như nhiều người thành công, cô ấy có danh sách những mục tiêu, và hoàn thành hầu hết chúng. Nhưng sự thật là, cô ấy không biết điều gì sẽ tạo sự hăng hái cho cuộc sống của mình.

Không mau chóng thay đổi thói quen, cô ấy sẽ gặp rắc rối. Không phải cô sẽ thất bại hoàn toàn. Khi những người thành công vật lộn trong cuộc sống thực, không giống như trên truyền hình. Không xảy ra tình thế tiến thoái lưỡng nan lớn về sự tồn tại hay khủng hoảng tuổi trung niên khiến họ bỏ mọi thứ ngay lập tức, phá hủy hoàn toàn công việc kinh doanh hay những mối quan hệ trong một cuối tuần đột ngột điên cuồng.

Những người thành công không làm thế. Khi họ đang vật lộn, đặc biệt khi họ không chắc chắn điều mình khao khát, họ có xu hướng tiến lên như những chiến binh xuất sắc. Họ không muốn làm hỏng mọi thứ. Họ sợ tạo ra những thay đổi đột ngột bởi hiện thực là mọi thứ đều tốt đẹp. Họ không muốn bỏ những thứ mà họ làm việc vất vả để đạt được. Họ không muốn thụt lùi, mất đà hoặc bị đồng nghiệp hay đối thủ vượt qua.

Họ hiểu rõ rằng có một nấc thang khác, một chất lượng cuộc sống khác. Nhưng họ cảm nhận được sự bất ổn sâu sắc trong hành động thay đổi những thứ vốn đã hiệu quả. Cải thiện một vấn đề tồi tệ rất dễ dàng với người thành công. Nhưng xáo trộn những thứ tốt đẹp? Thật sự rất kinh khủng.

Không chắc chắn họ thực sự khao khát điều gì, những người thành công thường chỉ chọn tiếp tục với những gì đang có. Nhưng ở thời điểm nào đó, nếu họ không rõ ràng họ là ai và họ muốn gì ở giai đoạn đó trong cuộc đời, mọi thứ bắt đầu thất bại.

Ban đầu, tình trạng suy giảm hiệu suất còn ít. Họ bắt đầu cảm thấy có gì đó không ổn, vì thế họ giảm chú ý vào chuyện nỗ lực. Họ lùi lại một chút. Không phải họ cảm thấy cuộc sống của mình đang thiếu thốn. Họ sẽ nói, “Tôi có nhiều thứ để biết ơn”. Nhưng vấn đề không liên quan tới thế giới bên ngoài mà họ nên cảm thấy biết ơn - mà là thứ gì đó bên trong bất ổn. Giống như Kate, họ nản lòng và bồn chồn mặc dù cuộc sống của họ đang tốt đẹp.

Họ bắt đầu lo lắng, “Có lẽ tôi không tìm thấy điều thực sự ý nghĩa với mình” - thậm chí khi họ nhận được nhiều thành quả trong cuộc sống của họ bởi “điều” thực sự ý nghĩa đó.

Khi ánh đèn văn phòng tắt vào cuối buổi tối hoặc khi họ rốt cuộc cũng có một khoảng lặng sau những tuần cố gắng thành công, cuộc trò chuyện nội tâm họ bắt đầu cào cấu hiện thực của họ:

• Mọi sự phức tạp tôi tạo ra trong cuộc sống của mình có giá trị?

• Đó là hướng đi đúng đắn cho tôi và gia đình ở giai đoạn này của cuộc đời?

• Nếu tôi dừng lại, có thể một vài tháng để học hỏi điều gì mới mẻ hoặc thử hướng đi mới, tôi sẽ thất bại hoặc từ bỏ điều gì đó?

• Mọi việc đều tốt đẹp, vậy nếu tôi thử điều gì mới mẻ, mọi người sẽ nghĩ tôi điên rồ? Và tôi chỉ đang ngu ngốc và vô ơn?

• Tôi đang ôm đồm khá nhiều việc một lúc. Liệu tôi có thể thực sự nhận thêm việc ngay lúc này?

• Tôi thực sự đủ xuất sắc để thể hiện ở nấc thang kế tiếp?

• Tại sao tôi bắt đầu cảm thấy quẫn trí?

• Tạo sao những mối quan hệ của tôi cảm giác hơi nhàm chán?

• Tại sao tôi không tự tin hơn ở thời điểm này trong cuộc đời?

Khi những câu hỏi này không được giải đáp trong thời gian dài, sự thất bại ập đến. Ai đó giống như Kate bắt đầu nhìn vào mọi ngọn núi mà cô ấy leo đến đỉnh trong cuộc đời, và sợ rằng cô ấy leo quá nhiều những ngọn núi sai lầm. Cô hiểu rằng thứ có thể đạt được không phải lúc nào cũng quan trọng.

Sớm thôi, động lực hằng ngày giảm đi. Họ bắt đầu cảm thấy dè dặt và không thỏa mãn. Họ bắt đầu tập trung vào việc bảo vệ những thành tựu của mình thay vì phát triển. Không điều gì có thể khiến họ cảm động thêm nữa.

Nhưng ban đầu không ai thực sự nhận ra, bởi vì người thành công vẫn xuất sắc. Chắc chắn, niềm đam mê không còn ở mức trước đây, nhưng ít nhất là những người trong gia đình và nơi làm việc vẫn khá hài lòng (hoặc có thể không nhận ra).

Kate nhận thấy bản thân rơi vào tình huống này. Không ai biết cô ấy “cực kỳ vô dụng”, nhưng cô không thể thoát khỏi cảm giác đó.

Cuối cùng, sự bất mãn lan tới những mối quan hệ gia đình hoặc nơi làm việc, và người khác nhận thấy điều đó. Áp lực của thất vọng dẫn tới làm đau lòng người thân hoặc đồng nghiệp. Họ lỡ mất cuộc gọi và buổi hẹn quan trọng. Họ kết thúc công việc chậm trễ. Không còn đóng góp những ý tưởng hay. Những cuộc gọi không còn nữa. Hiển nhiên là cả người thành công và những người xung quanh đều nhận ra người đó bắt đầu sống hời hợt. Sự hứng khởi, niềm vui, sự tự tin biến mất, và đi cùng với chúng là hiệu suất.

Nếu câu chuyện này có vẻ quen thuộc với chính bạn, chương này là cơ hội cho bạn khởi động lại. Và nếu toàn bộ câu chuyện có vẻ quá bi thảm, có lẽ bởi vì bạn chưa từng lâm vào tình cảnh này. Vậy hãy chắc chắn rằng bạn sẽ không bao giờ gặp chuyện đó.

NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA SỰ SÁNG SUỐT

“Cảm giác rõ ràng và không thể chối cãi. Như thể bạn bỗng nhận ra toàn bộ bản chất vấn đề và bật thốt lên: Đúng, đúng vậy."

— Fyodor Dostoyevsky

Chương này nói về việc tìm kiếm sự sáng suốt trong cuộc sống của bạn. Về việc bạn suy nghĩ như thế nào về tương lai và làm gì để gìn giữ những điều quan trọng hôm nay. Thói quen tìm kiếm sự sáng suốt giúp những người có hiệu suất cao luôn tham gia, phát triển và mãn nguyện lâu dài.

Nghiên cứu của chúng tôi chỉ ra rằng, so với đồng nghiệp, những người có hiệu suất cao sáng suốt hơn trong việc xác định họ là ai, họ muốn gì, làm thế nào để đạt được điều đó, và họ tìm kiếm điều gì có ý nghĩa và hài lòng. Chúng tôi nhận thấy rằng, nếu bạn có thể làm tăng sự sáng suốt của ai đó, thì bạn sẽ tăng tổng chỉ số hiệu suất làm việc của họ.

Bất kể bạn sở hữu mức độ sáng suốt cao trong cuộc sống hay không, đừng lo lắng, bởi vì bạn có thể học hỏi để phát triển nó. Sự sáng suốt không phải đặc điểm tính cách mà một số người may mắn “sở hữu” và những người khác thì không. Chỉ như một nhà máy điện không “có” điện - nó tạo ra điện - bạn không tự nhiên "có" được vị trí hiện tại. Bạn tự tạo ra thực tại cho mình. Theo cùng lối tư duy, bạn không “có” sự sáng suốt; bạn tạo ra nó.

Vì thế đừng hi vọng một cảm hứng đột ngột tiết lộ ước muốn tiếp theo của bạn. Bạn tạo ra sự sáng suốt bằng cách đặt câu hỏi, nghiên cứu, thử những điều mới mẻ, phân loại những cơ hội của cuộc sống, và tìm kiếm điều đúng đắn cho bản thân.

Không phải một ngày bạn ra ngoài rồi mục đích mới sẽ rơi xuống đầu bạn và mọi thứ trở nên rõ ràng. Sự sáng suốt là kết quả của suy nghĩ cẩn thận và thử nghiệm tỉ mỉ. Sự sáng suốt xuất hiện từ việc liên tục đặt ra câu hỏi cho bản thân và xác định rõ hơn quan điểm của bạn về cuộc sống.

Nghiên cứu sự sáng suốt chỉ cho chúng tôi rằng, những người thành công biết lời giải đáp cho những câu hỏi cơ bản nhất định: Tôi là ai (Tôi có giá trị gì? Thế mạnh và điểm yếu của tôi là gì?) Các mục tiêu của tôi là gì? Kế hoạch của tôi là gì? Những câu hỏi có vẻ cơ bản, nhưng bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy chúng tác động đến cuộc sống của bạn nhiều như thế nào.

Sự sáng suốt về bạn là ai liên quan đến lòng tự trọng chung. Điều này đồng nghĩa với việc bạn cảm nhận tích cực về bản thân bao nhiêu liên quan đến bạn thấu hiểu chính mình bao nhiêu. Ngược lại, thiếu sự sáng suốt liên quan chặt chẽ với việc dễ bị kích thích tinh thần hoặc những cảm xúc tiêu cực.1 Đó là lý do tại sao tự nhận thức rất quan trọng đối với thành công ban đầu. Phải biết bạn là ai, bạn có giá trị gì, thế mạnh và điểm yếu của bạn là gì, và đâu là nơi bạn muốn tới. Loại hiểu biết này khiến bạn cảm nhận tốt hơn về bản thân và cuộc sống.

Tiếp theo, bạn cần có những mục tiêu rõ ràng và thử thách. Hàng thập niên nghiên cứu chỉ ra rằng, có những mục tiêu cụ thể và khó khăn tăng cường hiệu suất làm việc, bất kể những mục tiêu đó do bạn tạo ra hoặc được giao cho bạn. Những mục tiêu dài hạn rõ ràng truyền năng lượng cho chúng ta và đem lại sự tận hưởng, năng suất, khả năng đem lại lợi nhuận và hài lòng lớn hơn trong công việc.2 Chọn mục tiêu dài hạn trong từng lĩnh vực cuộc sống tạo ra điểm khởi đầu thuận lợi cho hiệu suất cao.

Đồng thời, bạn nên đặt thời hạn cho mục tiêu của mình, nếu không bạn sẽ không hoàn thành. Nghiên cứu chỉ ra rằng, có kế hoạch cụ thể gắn với những mục tiêu - biết được khi nào và ở đâu bạn sẽ thực hiện - tăng hơn gấp đôi triển vọng thành công.3 Sở hữu một kế hoạch rõ ràng quan trọng như động lực và ý chí. Hành động này đồng thời giúp bạn nhận ra những sao nhãng trong quá khứ và bảo vệ bạn khỏi những tâm trạng tiêu cực - càng sáng suốt, bạn càng dễ hoàn thành mọi việc, ngay cả trong những ngày bạn thấy lười biếng hoặc mệt mỏi.4

Khi nhìn thấy những bước đi ngay trước mắt, bạn khó để lờ chúng đi.

Nghiên cứu của chúng tôi xác nhận thêm tất cả các ý tưởng này. Trong một cuộc khảo sát, tôi yêu cầu hơn 20.000 người đọc những câu sau đây và tự đánh giá theo thang điểm 5 - 1, với 1 là “hoàn toàn phản đối” và 5 là “hoàn toàn đồng ý”:

• Tôi biết tôi là ai. Tôi hiểu rõ giá trị, thế mạnh, điểm yếu của bản thân.

• Tôi biết tôi muốn gì. Tôi hiểu rõ mục đích và niềm đam mê của mình.

• Tôi biết cách để đạt được điều tôi muốn. Tôi có kế hoạch để đạt được ước mơ của mình.

Chỉ số càng cao trong những câu hỏi như thế này, tổng chỉ số hiệu suất làm việc càng cao. Dữ liệu từ Chỉ số đo lường Hiệu suất Cao còn cho thấy, chỉ số sáng suốt liên quan đáng kể tới sự tự tin, hạnh phúc trọn vẹn, và sự quyết đoán. Những đối tượng điều tra có sự sáng suốt cao hơn đồng thời có xu hướng thể hiện họ đang tạo ra sự khác biệt lớn hơn. Với những sinh viên, chỉ số sự sáng suốt càng cao, điểm GPA càng cao. Nghĩa là, những người trẻ hiểu rõ hơn về những giá trị, mục tiêu, và kế hoạch phía trước có xu hướng có điểm GPA cao hơn.

Tất nhiên, hầu hết những ý tưởng này dường như là lý lẽ thông thường. “Biết bạn là ai và bạn muốn gì” không hẳn là lời khuyên thông minh. Tuy nhiên, lời khuyên này kèm theo sự xem xét: Bạn có hiểu rõ những ý tưởng này? Nếu không, bắt đầu tìm hiểu. Có thể đơn giản như viết nhật ký về những chủ đề này. Mặc dù thế, bây giờ hãy cùng tập trung vào lời hứa hẹn của cuốn sách: những ý tưởng tân tiến hơn sẽ tạo ra sự khác biệt lớn trong hiệu suất làm việc của bạn. Để có sự khác biệt đó, hãy cùng suy nghĩ về điều bạn sẽ nói với ai đó như Kate, người vốn biết cô ấy là ai, đã xây dựng và đạt được những mục tiêu khó khăn trong nhiều thập niên.

CẤP ĐỘ SÁNG SUỐT CAO HƠN LÀ THẤU HIỂU TƯƠNG LAI

“Tôi nhìn lướt qua và thấy miền đất hứa.”

— Martin Luther King, Jr.

Gần đây, trong sự nghiệp của mình, tôi phân vân liệu những người có hiệu suất cao có thế giới quan đặc biệt về sự sáng suốt - về bản thân họ, họ muốn gì và cách thức họ đạt được ham muốn đó hay không. Tôi băn khoăn điều gì, nếu có, khiến họ sáng suốt hơn hầu hết những người khác.

Để tìm hiểu, tôi phân tích những bình luận về hiệu suất cao của sinh viên, sử dụng thành tựu của những nhà nghiên cứu, và trò chuyện với các Huấn luyện viên Hiệu suất Cao đã được chứng nhận™ về yếu tố mang lại lợi thế cho khách hàng của họ. Tôi đồng thời tiến hành những cuộc phỏng vấn tiêu chuẩn tập trung đơn thuần vào chủ đề sự sáng suốt, với gần 100 người tham dự khảo sát là những người có hiệu suất cao. Tôi hỏi họ những câu hỏi như:

• Bạn chắc chắn điều gì giúp bạn làm việc tốt hơn đồng nghiệp?

• Bạn tập trung vào điều gì để luôn hiểu rõ vấn đề quan trọng nhất?

• Bạn không hiểu rõ điều gì, và điều đó ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của bạn như thế nào?

• Bạn làm gì khi cảm thấy không chắc chắn hoặc mất phương hướng?

• Nếu bạn phải giải thích với ai đó mà bạn đang tư vấn về điều khiến bạn thành công, bạn sẽ nói gì?

• Bạn biết điều gì nữa về bản thân mình - bên cạnh những giá trị, thế mạnh và kế hoạch của bạn - mà khiến bạn thành công?

Trong hầu hết những câu hỏi cơ bản về bản thân hoặc mong muốn, những người có hiệu suất cao nhất có khả năng tập trung vào tương lai và khám phá ra cách thức để đạt được sự xuất sắc. Họ không chỉ biết họ là ai; thật vậy, họ hiếm khi tập trung vào tính cách hiện tại hoặc những sở thích. Thay vì thế, họ luôn nghĩ về người họ muốn trở thành hoặc làm thế nào để trở thành như thế. Họ không chỉ hiểu thế mạnh hiện thời của mình, mà còn biết những nhóm kỹ năng lớn hơn cần phải thành thạo trong những năm tháng sắp tới để xuất sắc hơn. Họ không chỉ có những kế hoạch rõ ràng để đạt được những mục tiêu trong quý này; họ có những danh sách dự án tương lai dẫn họ đến với giấc mơ lớn lao hơn. Họ không chỉ nghĩ về cách thức để đạt được mục tiêu cá nhân trong tháng này; họ ám ảnh với sự tập trung tương tự về cách thức giúp người khác giành được nhiệt huyết trong toàn bộ cuộc đời và sự nghiệp.

“Sự tập trung cho tương lai” ngày càng mạnh mẽ bên cạnh con người họ khao khát trở thành hoặc cách thức họ sẽ đạt được thứ mà bản thân và người khác khao khát. Đồng thời, họ có thể mô tả rất rõ ràng về việc muốn cảm nhận như thế nào trong những nỗ lực sắp tới, và họ biết cụ thể những điều kiện nào có thể hủy hoại nhiệt huyết, cảm giác hài lòng, và sự phát triển của họ.

Từ nghiên cứu này, chúng tôi khám phá ra những thói quen cụ thể giúp tạo ra cấp độ sáng suốt cao hơn này:

THỰC HÀNH SỐ MỘT: HÌNH DUNG BỐN ĐIỀU TRONG TƯƠNG LAI

“Hãy mơ những giấc mơ vĩ đại, rồi, bạn sẽ trở thành người như thế. Tầm nhìn của bạn là lời hứa hẹn về điều sẽ xảy ra vào một ngày nào đó; ý tưởng của bạn là lời tiên tri cho điều bạn sẽ tiết lộ sau cùng.”

— James Allen

Những người có hiệu suất cao hiểu rõ những dự định cho bản thân, thế giới xã hội, những kỹ năng, và sự phục vụ của họ cho những người khác. Tôi gọi những khái niệm bản thân, xã hội, kỹ năng, và sự phục vụ này là Bốn Điều Trong Tương Lai.

Bản thân

“Hiểu chính mình” là lời khuyên bất diệt được khắc trên đền thờ Delphi ở Hi Lạp hơn 2400 năm trước. Nhưng có sự khác biệt giữa “hiểu chính mình” và “hình dung bản thân”. Những người có hiệu suất cao hiểu bản thân họ, nhưng họ không mắc kẹt tại đó.5 Họ tập trung nhiều hơn vào việc khắc họa bản thân thành những người mạnh mẽ hơn, có năng lực giỏi hơn. Đó là sự khác biệt lớn giữa tự xem xét nội tâm với dự định.

Chúng tôi nhận ra rằng, những người có hiệu suất cao có thể hiểu rõ bản thân trong tương lai dễ dàng hơn hẳn những người khác. Một cách khôn khéo, nghĩa là, họ có xu hướng trả lời nhanh hơn, nhiều suy tư và tự tin hơn khi tôi hỏi, “Nếu bạn có thể mô tả bản thân lý tưởng của bạn trong tương lai, kiểu người nào bạn cố gắng trở thành, và bạn có thể mô tả bản thân ấy như thế nào?”

Trong khi đánh giá những ghi âm từ những cuộc phỏng vấn, rõ ràng là những người có hiệu suất cao suy nghĩ về bản thân trong tương lai nhiều hơn những người khác. Những mô tả của họ đến nhanh hơn, với phần mạch lạc - phần sau những “hừm” và “câu hỏi thú vị” - bắt đầu trung bình từ bảy đến chín giây nhanh hơn. Những câu trả lời của họ ít loằng ngoằng hơn những người khác. Khi tôi yêu cầu mọi người mô tả về bản thân họ tốt nhất trong tương lai chỉ bằng ba từ, những người có hiệu suất cao trả lời nhanh hơn và bằng giọng tự tin hơn.6

Cố gắng hình dung bản thân chúng ta trong tương lai với sự sáng suốt cao là công việc khó khăn với bất kỳ ai. Đó là lý do tại sao hầu hết mọi người thường chỉ thực hành việc đó một lần mỗi năm - đúng rồi, vào đêm Giao thừa. Nhưng những người có hiệu suất cao dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ về điểm tốt nhất của bản thân và những ý tưởng họ cố gắng phát triển. Trong những cuộc phỏng vấn 10 khách hàng có chỉ số cao nhất và 10 khách hàng có chỉ số thấp nhất trong HPI, tôi nhận thấy những khách hàng có hiệu suất cao nhất suy nghĩ về bản thân lý tưởng trong tương lai và tham gia những hoạt động liên quan tới suy nghĩ đó nhiều hơn gần 60 phút mỗi tuần so với những khách hàng có chỉ số thấp nhất. Ví dụ, nếu bạn coi bản thân như một nhà truyền thông xuất sắc trong tương lai, bạn sẽ không chỉ có nhiều khả năng tưởng tượng ra những viễn cảnh, trong đó bản thân bạn phát ngôn với người khác, mà còn dành nhiều thời gian để làm điều đó. Bạn đang tích cực làm những điều thể hiện đặc điểm bản thân trong tương lai mà bạn khao khát.

Không phải những người có hiệu suất cao tự xem xét bản thân nhiều hơn người khác. Nhiều người viết nhật ký hằng tuần và biết tự nhận thức mà hiệu suất làm việc không cao. Ví dụ, nhiều người liên tục suy nghĩ về bản thân, nhưng nhiều suy nghĩ đó chỉ là những suy tư tiêu cực. Vậy sự khác biệt là những người có hiệu suất cao tưởng tượng ra một phiên bản tích cực của chính bản thân họ trong tương lai, và sau đó họ tích cực tham gia vào việc cố gắng trở thành bản thân đó. Phần về sự tích cực tham gia là quan trọng. Họ không chờ đợi để thể hiện đặc tính đó trong tuần tới hoặc tháng tới. Họ đang sống với bản thân họ tốt nhất ở hiện tại.

Bạn hiểu rồi, vì vậy hãy cùng tóm tắt lời khuyên này với một số hành động đơn giản khả thi: Hãy chủ tâm nhiều hơn về người bạn muốn trở thành. Hãy có tầm nhìn vượt lên những hoàn cảnh hiện tại. Hãy hình dung bản thân bạn tốt nhất trong tương lai, và bắt đầu hành động như người đó ngay hôm nay.

Điều này không phức tạp. Khi tôi 19 tuổi và phải vật lộn để phục hồi từ một tai nạn xe hơi, ba khẩu hiệu đã thay đổi cuộc đời tôi. Ba khẩu hiệu này, như bạn có thể biết, được truyền cảm hứng bởi những bài học mà tôi học về cuộc sống khi đối mặt với cái chết của chính mình. Chúng đơn giản và súc tích: SỐNG TRỌN VẸN. YÊU THIẾT THA. CÓ TẦM ẢNH HƯỞNG LỚN.

Ba cụm từ này trở thành trạm kiểm soát sự sáng suốt trong cuộc đời tôi. Mỗi đêm, nằm trên giường, ngay trước khi mơ màng ngủ, tôi tự hỏi bản thân, “Mình đã sống trọn vẹn hôm nay? Mình đã yêu thương thiết tha? Mình có tầm ảnh hưởng lớn?” Tôi hỏi bản thân những câu hỏi đó mỗi đêm trong hơn 20 năm. Sự thật là, không phải lúc nào tôi cũng chìm vào giấc ngủ với từ “Có!” mạnh mẽ cho tất cả ba câu hỏi. Tôi có những ngày tồi tệ, như tất cả mọi người. Nhưng những đêm mà tôi có thể trả lời có cho những câu hỏi - khi tôi cảm nhận thông suốt và đang tiến lên - là những đêm tôi ngủ ngon nhất. Thực hành đơn giản này giúp tôi sáng suốt hơn bất kỳ việc nào khác tôi làm trong cuộc đời. Bây giờ, tôi vẫn đeo chiếc vòng tay khắc ba khẩu hiệu đó. Tôi không cần chiếc vòng. Tôi không cần tiếp tục đặt câu hỏi. Nhưng tôi thực hiện bởi hoạt động đó giúp tôi thông suốt và tiến lên.

Đây là việc tương tự tôi làm cùng Kate. Những hoạt động hình thành cá tính của cô ấy đã đình trệ.

Cô ấy đã không nghĩ về một phiên bản tốt hơn của bản thân trong thời gian dài, bởi vì cô đang sống rất tốt.

Vì vậy, trong một buổi huấn luyện, tôi yêu cầu cô mô tả bản thân ở những tình huống khác nhau trong cuộc sống vài tuần trước: Khi về nhà, khi chơi đùa cùng lũ trẻ, khi thuyết trình ở nơi làm việc, khi tương tác với bạn bè, khi ra ngoài hẹn hò với Mike. Sau đó, tôi yêu cầu cô ấy thực hiện lại, mô tả bản thân cô ấy ở hiện tại trong những tình huống tương tự như thể cô ấy là một phiên bản tốt hơn của chính mình. Cô bắt đầu nhận ra rằng con người trong vài tuần trước không phải là người cô thực sự hình dung trong những năm sắp tới. Đó nên là lời thức tỉnh cho tất cả mọi người.

Tiếp đó, tôi hỏi cô ấy xác định ba từ mạnh mẽ miêu tả bản thân cô trong tương lai. Cô ấy đáp: Năng động, vui vẻ và biết ơn. Không có mô tả nào hoặc từ nào của cô ấy nghe có vẻ như chỉ “sống hời hợt”, điều mà cô cảm nhận gần đây. Hoạt động này không chỉ đơn giản mà còn bất ngờ soi sáng cô. Thi thoảng, đó là quá trình tư duy đơn giản giúp chúng ta tái tập trung. Kate thường tự tin, nhưng vấn đề là cô ngừng hình dung tương lai mà bản thân mình phát triển trong đó. Đó là điều làm tổn thương cô ấy: không tầm nhìn, không nhiệt huyết. Vì vậy, tôi bảo cô lưu ba từ trên vào điện thoại như một tin báo thức kêu ba lần mỗi ngày. Nghĩa là, khi Kate tỉnh dậy, chuông báo thức kêu và cô ấy nhìn thấy ba từ trên điện thoại để nhắc nhở bản thân cô ấy là ai và có thể trở thành người như thế nào.

Giờ đến lượt bạn:

1. Mô tả cách mà bạn nhận thức về bản thân trong những tình huống sau đây suốt vài tháng qua: Khi ở bên người quan trọng khác, ở nơi làm việc, với lũ trẻ hoặc nhóm, khi giao tiếp xã hội với người lạ.

2. Bây giờ hãy hỏi, “Đó có phải là bản thân tôi trong tương lai?” Bản thân tôi trong tương lai nhìn, cảm nhận, và cư xử khác biệt như thế nào trong những tình huống đó?

3. Nếu bạn có thể mô tả bản thân chỉ bằng ba từ đầy khát vọng - những từ sẽ tóm tắt con người bạn trong điều kiện tốt nhất của bạn trong tương lai - những từ đó sẽ là gì? Tại sao những từ đó lại ý nghĩa với bạn? Một khi bạn tìm ra những từ của riêng mình, hãy lưu vào điện thoại như lời nhắc nhở báo thức kêu vài lần mỗi ngày.

Xã hội

Những người có hiệu suất cao đồng thời có những dự định rõ ràng về cách họ muốn đối xử với người khác. Họ sở hữu khả năng nhận thức tình huống và trí thông minh xã hội cao, giúp họ thành công và có thể dẫn dắt.7 Trong mọi tình huống quan trọng, họ biết họ muốn trở thành người như thế nào và họ muốn tương tác với những người khác như thế nào.

Nghe có vẻ đương nhiên, nhưng hãy xem liệu nó có được thực hành thường xuyên không:

• Trước khi bước vào cuộc họp, bạn có nghĩ về cách bạn muốn tương tác với người khác trong cuộc họp?

• Trước cuộc điện thoại gần nhất, bạn có nghĩ về tông giọng bạn chọn sử dụng với người khác?

• Trong buổi tối ra ngoài cùng với chồngvợ và bạn bè, bạn có đặt mục đích cho năng lượng mà bạn muốn tạo ra?

• Khi bạn giải quyết mâu thuẫn trước, bạn có nghĩ về giá trị của mình và cách bạn muốn cư xử với người khác khi bạn tranh cãi với họ?

• Bạn có tích cực suy nghĩ về cách thức để là một người biết lắng nghe tốt hơn, cách thức tạo ra những cảm xúc tích cực với người khác, và bạn có thể là hình mẫu lý tưởng như thế nào?

Những câu hỏi kiểu này có thể giúp bạn soi chiếu nội tâm và đo lường cấp độ mục đích của mình.

Tôi nhận ra những người có hiệu suất cao đồng thời thường xuyên hỏi chính bản thân họ một số câu hỏi chủ chốt ngay trước khi tương tác với mọi người. Họ đặt những câu hỏi như:

• Tôi có thể là người tốt hoặc lãnh đạo tốt như thế nào trong tình huống sắp tới này?

• Những người khác cần điều gì?

• Kiểu tâm trạng và giọng nói nào tôi muốn tạo lập?

Đây là những khám phá thú vị hơn. Khi được yêu cầu chọn những từ mô tả sự tương tác tốt nhất của họ với người khác, những người có hiệu suất cao thường trả lời với những từ như chu đáo, đánh giá cao, tôn trọng, cởi mở, trung thực, đồng cảm, yêu thương, quan tâm, tử tế, sẵn sàng, và công bằng. Khi được hỏi chọn ba từ miêu tả đúng nhất về họ muốn được người khác đối xử như thế nào, những người có hiệu suất cao thường coi trọng sự tôn trọng và đánh giá cao.

Cụ thể, vấn đề tôn trọng xuất hiện nhiều trong những cuộc trò chuyện với người có hiệu suất cao. Họ muốn được tôn trọng và thể hiện sự tôn trọng người khác. Tôn trọng và được tôn trọng có ý nghĩa với họ trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, bao gồm cả trong gia đình. Một nghiên cứu thực tế với 200 cặp đôi ở Mỹ đã kết hôn được 40 năm trở lên - và vẫn đang hạnh phúc - cho thấy rằng giá trị và sức mạnh số một của những cặp đôi này là sự tôn trọng8. Bốn hành vi tồi tệ nhất dẫn đến ly dị - hay chỉ trích, tính phòng vệ, sự coi thường, sự cản trở - thường bị coi là xúc phạm bởi vì chúng hạ thấp giá trị hoặc thể hiện sự không tôn trọng.9

Rõ ràng là những người có hiệu suất cao tham gia những giao tiếp xã hội tích cực và cố gắng không ngừng nghỉ để tạo nên chúng.

Đó là đặc điểm chung. Trong những mối quan hệ với người khác, họ không vô tâm vô tư. Họ luôn chủ động, và sự chủ động này nâng cao hiệu suất làm việc của họ.

Khi hướng tới tương lai, rõ ràng là họ cũng nghĩ đến bức tranh rộng lớn về cuộc sống. Họ nghĩ về việc họ muốn được ghi nhớ như thế nào - họ nghĩ về danh tiếng và di sản. Những người có hiệu suất cao chú tâm vào tương lai đó, hơn cả hôm nay, hơn cả cuộc gặp gỡ, hơn cả những việc phải làm và những nhiệm vụ của tháng. Họ luôn băn khoăn, “Tôi muốn những người tôi yêu thương và phục vụ sẽ ghi nhớ về tôi như thế nào?”

Làm việc với Kate, rõ ràng là cô ấy rất quý trọng và yêu thương gia đình. Nhưng cô thường bận quá nhiều việc đến mức không thể bên họ nhiều như cô ấy muốn. Một lần cô nói, “Tôi cảm thấy họ xứng đáng nhiều hơn thế từ tôi, nhưng tôi không biết liệu tôi có nhiều hơn để cho đi không”. Bạn có nhận ra không? Khi bạn liên tục chạy đôn chạy đáo và kiệt sức, bạn không nghĩ về tương lai. Bạn chỉ đang cố gắng tồn tại, và do đó, bạn bắt đầu đánh mất dự định rõ ràng cho những tương tác của bạn với gia đình và các nhóm trong tương lai.

Đây là sự vật lộn phổ biến của những người thành công. Họ muốn là người tình và người cha người mẹ tốt hơn nhưng họ lại ôm đồm quá nhiều việc một lúc. Sai lầm của họ tương tự sai lầm của Kate. Cô cứ suy nghĩ rằng, nhiều thời gian hơn là điều cô ấy cần để là người mẹ hoặc người vợ tốt. Một ngày nào đó, cô nghĩ, mình sẽ trở thành người mẹ xứng đáng với lũ trẻ, trở thành người mà mình kì vọng. Nhưng cả bạn và tôi đều biết “một ngày nào đó” thực sự là “không bao giờ”. Để giúp Kate thay đổi và cải thiện những mối quan hệ của cô ấy, tôi đã yêu cầu cô hình dung trước những tương tác của cô với mọi người và sau đó sống trong những dự định đó mỗi ngày. Cô ấy không cần thêm thời gian để chờ đợi thêm một ngày nữa.

Vấn đề không phải số lượng, mà là chất lượng. Vì thế, tôi yêu cầu Kate thử hoạt động này, hoạt động mà tôi cũng đề xuất bạn nên thử:

a. Viết tên từng người trong gia đình và nhóm hiện tại của bạn.

b. Tưởng tượng trong vòng 20 năm, từng người mô tả lý do tại sao họ yêu mến và tôn trọng bạn. Nếu từng người có thể nói đúng ba từ để tóm tắt những tương tác của họ với bạn, bạn muốn ba từ đó là gì?

c. Khi bạn ở cùng với mỗi người họ trong lần tới, hãy sử dụng thời gian đó như một cơ hội để thể hiện ba phẩm chất ấy. Dùng ba từ tóm tắt phẩm chất đó như là mục đích và bắt đầu sống với những phẩm chất đó. Hãy thách thức bản thân bạn trở thành người đó ngay bây giờ. Điều này sẽ đem sức sống đến những mối quan hệ của bạn.

Tôi luôn nói với Kate điều này: Gần như không thể “sống hời hợt” khi mà bạn có những mục đích rõ ràng và thuyết phục.

Các kỹ năng

Tiếp theo, chúng tôi nhận thấy những người có hiệu suất cao hiểu rất rõ những kỹ năng mà họ cần phát triển ngay bây giờ để giành chiến thắng trong tương lai. Họ luôn có đáp án cho câu hỏi: “Ba kỹ năng nào bạn đang cố gắng phát triển để thành công hơn trong năm tới?”

Khi tôi được mời làm việc cùng các nhà điều hành cấp cao trong nhóm Fortune 500, tôi yêu cầu họ mở lịch trình và giải thích cho tôi những ngày, tuần, tháng sắp tới của họ. Hóa ra, những người điều hành có chỉ số HPI cao lên lịch trình học hỏi nhiều hơn những đồng nghiệp có chỉ số thấp. Họ sắp xếp giờ để tham dự đào tạo trực tuyến, một giờ huấn luyện lãnh đạo, một giờ đọc sách, và một giờ cho sở thích (chơi đàn dương cầm, học ngoại ngữ, nấu ăn, vv...). Họ xây dựng một chương trình học tập cho bản thân và tích cực tham gia học hỏi. Thứ liên kết rõ ràng tất cả các khối thời gian đã lên lịch này là khao khát phát triển những kỹ năng cụ thể. Đào tạo trực tuyến về cách thức mã hóa và quản lý tài chính; huấn luyện lãnh đạo tập trung vào phát triển các kỹ năng lắng nghe; đọc sách tập trung vào kỹ năng cụ thể mà họ đang cố gắng thành thạo, ví dụ như lập chiến lược, lắng nghe trong các cuộc họp, hoặc phát triển nội dung. Họ thực hiện nghiêm túc những điều đó không chỉ vì niềm thích thú, mà còn vì phát triển tích cực sự thành thạo.

Đây là sự khác biệt lớn: Những người có hiệu suất cao cũng cố gắng đạt được những kỹ năng tập trung vào thứ mà tôi gọi là lĩnh vực quan tâm chủ chốt (Primary field of interest/ PFI). Họ không phải là những người làm nhiều việc ngẫu nhiên. Họ hướng trực tiếp đến những quan tâm và đam mê, thiết lập những hoạt động hoặc những công việc thường ngày để phát triển kỹ năng trong các lĩnh vực đó. Nếu họ yêu âm nhạc, tập trung đặc biệt vào loại âm nhạc họ muốn học, và sau đó nghiên cứu nó. PFI của họ cụ thể. Họ không chỉ nói “âm nhạc” và sau đó cố gắng học tất cả các loại nhạc - chơi ghi ta, tham gia ban nhạc, hát cùng ban nhạc. Họ chọn

đàn ghi ta năm dây, tìm một thầy giáo giỏi giang, dành thời gian cho những buổi tập luyện và chú ý vào xây dựng kỹ năng chứ không phải tìm hiểu tùy tiện. Nói cách khác, họ thấu hiểu đam mê của bản thân và thiết lập thời gian để rèn luyện những kỹ năng giúp biến niềm đam mê đó thành chuyên môn. Nghĩa là, những người có hiệu suất cao tiếp cận quá trình học hỏi của họ không phải như những người biết tuốt mà với tư cách các chuyên gia.

Vì hiện giờ bạn đã khá quen thuộc với công việc của tôi, nên tôi sẽ lấy sự nghiệp của mình làm ví dụ. Tôi bắt đầu là chuyên viên phân tích quản lý thay đổi cho một công ty tư vấn toàn cầu. Trong sáu tháng đầu làm việc này, tôi tiếp cận công việc theo cách mà hầu hết những đồng nghiệp đã làm: Biết mọi thứ và làm mọi thứ. Tôi cố gắng học hỏi mọi thứ về công ty, khách hàng, thế giới. Đó là điều bạn làm khi là người mới.

Nhưng tôi sớm nhận ra nhiều đối tác có những lĩnh vực chuyên môn cụ thể. Và nếu tôi nổi bật trong số hơn 8.000 nhân viên khác, tôi nên phát triển một bộ kỹ năng nhanh chóng. Vì vậy, tôi chọn lãnh đạo, cũng là lĩnh vực quan tâm của tôi trong trường đại học. Cụ thể, tôi muốn phát triển kỹ năng hiểu cách thức xây dựng chương trình giảng dạy cho những lãnh đạo và nhóm của họ. Lãnh đạo là PFI của tôi; xây dựng chương trình giảng dạy là một kỹ năng. Tôi đề nghị hoặc sáng tạo ra những dự án liên quan. Sự nghiệp của tôi thăng tiến nhanh chóng.

Khi tôi rời công ty America để trở thành tác giả và huấn luyện viên toàn thời gian, tôi đưa ra những quyết định tương tự. Tôi xây dựng sự phát triển cá nhân PFI. Nhưng có hàng ngàn tác giả, blogger, diễn giả, và huấn luyện viên khác? Làm thế nào để tôi nổi bật? Tôi nhận ra rằng, kỹ năng mà hầu hết những người này thiếu không liên quan tới lĩnh vực của họ, mà là tiếp thị lĩnh vực của họ. Tôi cùng chung cảnh ngộ. Phát triển cá nhân luôn là niềm đam mê, và tôi đã dành nhiều thời gian để nghiên cứu tâm lý học, thần kinh học, xã hội học, và kinh tế học hành vi. Tôi bị hấp dẫn bởi những đề tài này. Vì vậy, tôi không cần tập trung vào đó thêm nữa. Tôi cần tập trung xây dựng thương hiệu của tôi. Tôi tạo ra thay đổi lớn: Tôi tiếp thị PFI của mình.

Đó là quyết định lớn với tôi bởi vì tôi hoàn toàn không có tài năng, kỹ năng, thế mạnh, hoặc nền tảng trong tiếp thị. Nhưng tôi nhận ra quyết định đó như là chiếc chìa khóa mở cánh cửa dẫn đến thành công trong sự nghiệp mới của mình. Vì vậy, tôi bắt đầu đào sâu vào những bộ kỹ năng. Tôi không tập trung vào mọi kỹ năng liên quan đến tiếp thị, như một người biết tuốt thường làm, cũng như tôi không tập trung vào mọi thứ liên quan đến kỹ năng lãnh đạo nói chung ở công việc công ty. Thay vào đó, tôi hướng mọi sự tập trung vào tiếp thị thư điện tử và sản xuất video. Tôi tham gia những khóa học trực tuyến về những chủ đề này, và đến những buổi hội thảo chuyên đề. Lịch trình của tôi toàn những hoạt động xây dựng hai kỹ năng đó. Trong 18 tháng, tôi tập trung gần như hoàn toàn vào việc học và thử những điều mới liên quan đến tiếp thị thư điện tử và sản xuất video. Cụ thể, tôi học cách kiểm soát thư điện tử và gửi cho những người đăng ký những bức thư tiếp thị hằng tuần có kèm đường dẫn đến video huấn luyện nổi bật trên blog của mình. Tôi còn học cách thêm tất cả những video của tôi vào khu vực của các thành viên trực tuyến và tính phí người xem.

Mười tám tháng sau đó, tôi nhận ra mình thành công với vai trò tiên phong trong giáo dục trực tuyến. Hàng nghìn người đăng ký những khóa học trực tuyến của tôi, vài trong số đó trị giá hơn 1.000 đô la. Nhiều người trong ngành nghĩ rằng đó là một phép màu hoặc cho rằng tôi là một thiên tài trực tuyến. Nhưng cả hai đều không đúng. Tôi chỉ tập trung vào tương lai, xác định xem điều gì sẽ đem lại chiến thắng của ngành này trong những năm tới, sau đó tái tổ chức những hoạt động của mình để phát triển những kỹ năng tôi cần để thành công. Bài học đơn giản nhưng đầy sức mạnh:

Tập trung vào tương lai.

Xác định những kỹ năng chủ chốt.

Phát triển mạnh mẽ những kỹ năng đó.

Những việc này nghe có vẻ dễ dàng, nhưng trong một thế giới mà chúng ta dễ mất tập trung và bị động, chúng bị lãng quên. Chúng ta chỉ quên phát triển chương trình học của chính mình trong cuộc sống - thậm chí một số người trong chúng ta đã quên hẳn. Tôi nhớ một lần tôi may mắn được tham gia trò chuyện cùng Oprah và nhóm điều hành của bà. Thật tuyệt vời khi thấy người có hiệu suất cao xây dựng chương trình học hỏi của chính họ. Tôi nhớ mình ngạc nhiên vì sau khi hoàn thành khóa đào tạo, nhóm đã đăng tải một câu nói của tôi để tóm tắt khóa học của họ: “Nếu bạn phát triển bản thân một cách ngẫu nhiên, bạn sẽ luôn sống trong vùng đất của sự tầm thường.”

Tôi hi vọng thông điệp này rõ ràng: Bất kể cấp độ hiệu suất hiện thời của bạn ra sao, việc xác định PFI và những kỹ năng mà bạn cần thành thạo cho nấc thang tiếp theo của thành công cần được ưu tiên.

Tái kết nối với niềm đam mê và thiết lập hệ thống để phát triển thêm những kỹ năng liên quan đến niềm đam mê đó là một hoạt động có tính bước ngoặt. Đó là điều mà Kate làm để loại bỏ cảm giác đang sống hời hợt. Chúng tôi dành thời gian trò chuyện về những gì sẽ đem lại chiến thắng PFI của cô ấy trong 10 năm tới, và nhận ra cô ấy có thể học những kỹ năng mới liên quan đến ngành của mình. Sau khi đăng ký một vài khóa học và tìm được một người cố vấn tại nơi làm việc để giúp mình học hỏi được nhiều hơn, cô gửi cho tôi bức thư điện tử này:

Thật kinh ngạc, tại thời điểm nào đó trong sự nghiệp của mình, tôi cảm thấy rõ ràng rằng tôi đang quên mất mình thực sự thích hỏi học nhiều thế nào. Tôi ngừng suy nghĩ về điều tôi cần phải học hỏi trong tương lai. Nhưng hôm nay, tôi hoàn thành một khóa học trực tuyến, và tôi không thể diễn tả được sự xuất sắc mà hành động đơn giản này khiến tôi cảm thấy. Nó giống với cảm giác tốt nghiệp thời đi học. Niềm lạc quan vào tương lai này trở lại trong cuộc sống của tôi bởi vì học hỏi khai mở và thúc đẩy tâm trí hoạt động. Tôi không thể tin được việc thay đổi nhận thức như thế lại dễ dàng như việc lựa chọn học hỏi lại.

Bạn có thể làm như Kate. Hãy thử:

1. Suy nghĩ về PFI của mình (lĩnh vực quan tâm chủ chốt) và viết ra ba kỹ năng khiến mọi người thành công trong lĩnh vực đó.

2. Dưới mỗi kỹ năng, viết ra điều bạn sẽ làm để phát triển nó. Bạn sẽ đọc sách, thực hành, tìm một người huấn luyện, đến buổi tập huấn? Khi nào? Thiết lập một kế hoạch để phát triển những kỹ năng đó, đặt lịch trình, và luôn kiên trì.

3. Bây giờ hãy suy nghĩ về PFI của bạn và viết ra ba kỹ năng bạn sẽ cần để thành công trong lĩnh vực đó từ 5 đến 10 năm kể từ bây giờ. Nói cách khác, cố gắng hình dung tương lai. Những bộ kỹ năng mới nào bạn sẽ cần đến sau này? Để những kỹ năng đó vào trong radar của bạn, và mau chóng bắt đầu phát triển chúng.

Phục vụ

Rất lâu kể từ khi Kate cảm nhận được sự khác biệt mà cô ấy đang gặp phải. Cô ấy mất đi sự hăng hái, nhiệt tình khi phục vụ người khác, và đó là lý do khiến cô ấy bắt đầu hời hợt trong công việc. Mặc dù không có gì thay đổi, cô bắt đầu nhận thấy cuộc sống của mình như một chuỗi những nhiệm vụ trống rỗng. Cụ thể, trong khi cô là một người lãnh đạo ấn tượng trong công việc và cô thực sự cảm thấy được cống hiến trong việc dẫn dắt nhóm của mình, cô mất đi sự kết nối bản thân với khách hàng - những người chịu ảnh hưởng sau cùng từ công việc của họ.

Hóa ra, Kate không thực sự giao tiếp với bất kỳ khách hàng nào trong nhiều năm. Cô ấy trở thành người điều hành nội bộ trong một công ty lớn, bị chuyển đi khá xa so với những tuyến đầu - những người thực sự được tổ chức của cô phục vụ. Vì vậy, cô bắt đầu hoạt động thăm hỏi khách hàng hằng tháng và thực sự lắng nghe họ, hỏi họ muốn gì từ công ty trong tương lai. Rất nhanh, sự nhiệt tình của cô trong công việc lại trở nên mạnh mẽ.

Yếu tố cuối cùng ở bốn điều trong tương lai, sau bản thân, xã hội, và những kỹ năng, bao gồm việc những người có hiệu suất cao quan tâm đến tương lai và nhìn nhận sự phục vụ của họ cho thế giới như thế nào. Cụ thể, những người có hiệu suất cao quan tâm sâu sắc đến sự khác biệt họ đang gây dựng cho người khác và trong tương lai nói chung, vì vậy, họ dùng những hoạt động hiện tại để đóng góp bằng trái tim và sự thông minh. Nghe có vẻ quá chung chung, nhưng đó là những người làm việc có hiệu suất cao nói. Họ thường nói về cách thức những nỗ lực vượt bậc họ tạo ra hôm nay đóng vai trò sống còn trong việc để lại một di sản lâu dài vào ngày mai. Đó là lý do, với nhiều người làm việc có hiệu suất cao, cách thức đối xử với người khác hoặc cách tiếp cận công việc thực sự quan trọng. Những người bồi bàn có hiệu suất cao luôn lo lắng liệu bàn ăn đã được sắp xếp cân xứng và chính xác chưa, không phải chỉ bởi vì đó là công việc của anh ấy, mà còn bởi anh ấy quan tâm đến trải nghiệm chung của khách hàng và nhà hàng sẽ được nhìn nhận như thế nào ngay bây giờ hoặc trong tương lai. Người thiết kế sản phẩm giỏi giang luôn lo nghĩ về phong cách, sự phù hợp, và chức năng, không chỉ để thu về doanh số cao trong mùa này mà còn thu hút những người hâm mộ hết lòng và để phục vụ cho tầm nhìn thương hiệu lớn hơn. Thứ kết nối những điều này với nhau là sự tập trung vào tương lai được truyền đạt qua câu hỏi: “Tôi có thể phục vụ mọi người bằng sự xuất sắc và tạo ra đóng góp phi thường cho thế giới như thế nào?”

Những gì trái ngược rất dễ dàng nhận ra.

Khi ai đó mất kết nối với tương lai và những đóng góp cho nó, hiệu suất làm việc của họ sẽ thấp.

Khi không có gì để hào hứng về tương lai, họ ngừng quan tâm đến những chi tiết trong hôm nay. Đó là lý do tại sao việc những người lãnh đạo liên tục trò chuyện với nhân viên của mình về tương lai lại rất quan trọng.

Hành động nào sẽ mang đến giá trị lớn nhất cho những người mà bạn phục vụ? Đây là câu hỏi mà những người có hiệu suất cao ám ảnh. Và tôi không sử dụng từ ám ảnh một cách nhẹ nhàng. Trong các cuộc phỏng vấn, chúng tôi nhận thấy rằng, những người có hiệu suất cao suy nghĩ đặc biệt nhiều về câu hỏi về sự phục vụ: làm thế nào để tăng cường giá trị, truyền cảm hứng cho những người xung quanh họ, và tạo ra sự khác biệt. Sự chú ý của họ trong lĩnh vực này có thể được miêu tả tốt nhất là sự tìm kiếm cho sự liên quan, sự khác biệt, và xuất sắc.

Sự liên quan phải thực hiện bằng cách loại bỏ những điều không còn quan trọng. Những người có hiệu suất cao không sống trong quá khứ, và họ không giữ những dự án ưa thích hàng đầu. Họ hỏi, “Bây giờ điều gì quan trọng, và có cách nào để tôi làm được điều đó?” Sự khác biệt cho phép những người có hiệu suất cao nhìn vào ngành nghề, sự nghiệp và thậm chí những mối quan hệ để kiếm tìm thứ khiến họ trở nên độc nhất. Họ muốn nổi bật vì con người họ, và muốn tăng thêm nhiều giá trị hơn những người khác. Sự xuất sắc đến từ tiêu chuẩn bên trong, hỏi rằng, “Tôi có thể thực hiện hơn những điều được kỳ vọng như thế nào?” Với những người có hiệu suất cao, câu hỏi “Tôi có thể phục vụ bằng sự xuất sắc như thế nào?” nhận được nhiều chú ý hơn bất kỳ câu hỏi nào khác.

Ngược lại, một lần nữa chính xác, những người có hiệu suất làm việc thấp quá tập trung vào bản thân hơn là sự phục vụ. Họ dành nhiều quan tâm tới “Tôi muốn gì bây giờ?” hơn là “Những người tôi phục vụ muốn gì bây giờ?” Họ hỏi, “Tôi có thể giải quyết với ít nỗ lực nhất như thế nào?” thay vì “Tôi có thể phục vụ với sự xuất sắc như thế nào?” Những người có hiệu suất làm việc thấp hỏi, “Tại sao mọi người không nhận ra những thế mạnh độc đáo nhất của tôi?” trong khi những người có hiệu suất cao đang hỏi, “Làm thế nào để tôi có thể phục vụ bằng những cách thức tuyệt vời nhất?”

Đến cuối chương này, bạn sẽ thấy một bảng gồm bốn điều tương lai. Lúc này, cho phép tôi giới thiệu đến bạn phần tổng kết mỗi bài thực hành trong cuốn sách này, gọi là “Lời nhắc nhở về hiệu suất làm việc”. Những lời nhắc nhở này là những hoạt động hoàn thành câu sẽ giúp bạn ngẫm nghĩ kỹ hơn về những ý tưởng quan trọng mà bạn đang học. Tôi đặc biệt đề xuất bạn nhận biết và hoàn thành từng câu này trong một cuốn nhật ký riêng biệt. Nếu bạn cần một cuốn sách hướng dẫn lớn hơn bao gồm mọi lời nhắc nhở và thêm không gian ngẫm nghĩ, hãy ghé thăm trang HighPerformanceHabitscomtools.

Dù bạn sử dụng bảng hay nhật ký của riêng mình và thả lỏng những suy nghĩ, tôi gợi ý bạn nên ngồi xuống và viết ra những điều bạn muốn trong cuộc sống. Không có mục tiêu, không có sự phát triển. Không rõ ràng, không thay đổi.

Những gợi ý thúc đẩy Hiệu suất làm việc

1. Khi tôi nghĩ về nhóm bốn điều trong tương lai - bản thân, xã hội, kỹ năng, và sự phục vụ - lĩnh vực mà tôi không dành nhiều quan tâm như tôi nên làm là...

2. Những lĩnh vực mà trong đó tôi không quan tâm đến những người tôi phục vụ và dẫn dắt là...

3. Để lại di sản lâu dài, những đóng góp tôi có thể làm bây giờ là...

THỰC HÀNH SỐ HAI: QUYẾT ĐỊNH CẢM XÚC BẠN MONG MUỐN

“Đừng hỏi thế giới cần gì.

Hãy hỏi điều gì khiến bạn trở nên thú vị và làm điều đó.

Bởi vì thế giới này cần là những người thú vị.”

— Howard Thurman

Thực hành thứ hai sẽ giúp bạn tăng cường và duy trì sự sáng suốt trong cuộc sống để thường xuyên hỏi bản thân: “Cảm giác quan trọng nhất mà tôi muốn đem đến trong tình huống này là gì, cảm giác quan trọng nhất tôi muốn nhận được từ tình huống này là gì?”

Hầu hết mọi người đều thực hiện việc này rất kém. Đặc biệt, những người có hiệu suất làm việc thấp, hờ hững với những loại cảm giác họ đang trải qua hoặc muốn trải qua trong cuộc sống. Họ lúng túng trong những tình huống và để những tình huống đó quyết định cảm giác của họ. Điều này giải thích lý do tại sao họ tự nhận thức kém và tự kiểm soát yếu.

Những người có hiệu suất cao thể hiện trí tuệ cảm xúc ở cấp độ lớn và ở thứ mà tôi gọi là “cảm xúc chủ tâm”. Trong những tình huống thể hiện, họ có thể diễn tả chính xác cảm xúc của mình, nhưng quan trọng hơn, họ cũng có thể đánh giá ý nghĩa mà họ rút ra từ những cảm xúc đó và xác định những cảm xúc họ muốn kéo dài.

Tôi có một ví dụ. Tôi làm việc với một vận động viên chạy nước rút Olympic đứng đầu trong môn của anh ấy năm đó. Nhưng trong những năm đầu, hiệu suất làm việc của anh ấy thất thường. Thi thoảng anh mới giành được chiến thắng; những khi khác anh ấy thậm chí không thực hiện nổi một thao tác tiêu chuẩn. Khi tôi nhận được yêu cầu làm việc với anh ấy, anh ấy có một giai đoạn chỉ toàn chiến thắng. Trong buổi gặp gỡ đầu tiên, tôi hỏi, “Nếu anh phải mô tả lý do tại sao anh đang giành chiến thắng ở thời điểm hiện tại, chỉ trong ba từ, chúng sẽ là gì?” Anh ấy trả lời, “Cảm nhận, cảm nhận, cảm nhận”.

Khi tôi yêu cầu anh giải thích, anh cho biết, “Tôi hiểu rất rõ những cảm xúc tôi cần có trong tâm trí và cơ thể trước khi tôi bước ra sân, trong khi tôi sẵn sàng ở những bàn đạp xuất phát, về điều tôi cảm nhận giữa cuộc đua nước rút và về điều tôi muốn cảm nhận sau khi tôi vượt qua vạch đích, thậm chí cả quãng đường quay trở lại đường hầm.”

Tôi hỏi liệu điều đó có phải là anh ấy kiểm soát được những cảm xúc và không trải qua lo âu về trận đấu thêm nữa. Anh ấy cười. “Không. Khi tôi ở bàn đạp xuất phát, tôi vẫn cảm nhận được năng lượng và cảm xúc của toàn bộ cơ thể - con người tôi nhận thức bản năng điều gì đó có khả năng mất mát, và có một cảm xúc [sợ hãi nào đó] rằng sẽ không có vấn đề gì. Nhưng tôi không cảm thấy lo lắng. Tôi xác định rõ cảm nhận. Tôi nói với bản thân mình rằng điều tôi đang cảm nhận là cảm giác của sự sẵn sàng, hứng khởi.”10

Tôi nghe rất nhiều người có hiệu suất cao mô tả hành động này bằng cách này hay cách khác. Họ có thể cảm nhận trạng thái cảm xúc ở bất kỳ thời điểm cụ thể nào, nhưng họ thường chọn gạt trạng thái đó sang một bên bằng cách quyết định cảm xúc họ muốn.

Cùng dừng lại để phân biệt giữa những cảm xúc và cảm nhận. Dù các nhà nghiên cứu có những quan điểm khác nhau về một cảm xúc, nhiều người đồng ý rằng cảm xúc khác biệt với cảm nhận.11 Cảm xúc thường do bản năng. Một sự kiện kích hoạt - có thể một tình huống bên ngoài hoặc đơn giản là não chúng ta đoán trước một điều gì đó - sản sinh ra một cảm xúc phản ứng như sợ hãi, thích thú, buồn bã, giận dữ, an tâm, hoặc yêu thương. Thường thì, phản ứng cảm xúc xảy ra vô thức; chúng ta chỉ bỗng nhiên bừng lên cảm xúc bởi não bộ hiểu điều gì đó đang diễn ra và gắn kèm một ý nghĩa và cảm xúc cho nó, hầu hết được dẫn dắt bởi cách thức chúng ta nhận thức tình huống từ quá khứ. Nghĩa là, chúng ta ý thức được tất cả các cảm xúc, hoặc chúng ta đồng thời không thể tạo ra cảm xúc một cách có ý thức. Ví dụ, nhìn con cười với bạn có thể khơi gợi niềm hạnh phúc trong trái tim bạn, nhưng bạn cũng có thể “khơi gợi trái phép” cảm xúc hạnh phúc đó đơn giản bằng cách suy nghĩ có chủ đích về sự kiện tương tự đó trong tương lai mà không cần kích thích thực sự. Dẫu vậy, đại đa số những cảm xúc chúng ta cảm nhận được đều vô thức và tự nhiên.

Từ cảm nhận được sử dụng ở đây là để nói đến bức chân dung tinh thần của một cảm xúc. Đây không phải là một câu trình bày chính xác, nhưng hữu ích cho những mục đích của chúng ta ở đây: Nghĩ về một cảm xúc gần như một phản ứng, và cảm nhận như một sự thấu hiểu.12 Giống như vận động viên chạy nước rút, cảm xúc sợ hãi có thể xuất hiện nhưng bạn không phải lựa chọn cảm nhận sợ hãi hoặc chạy trốn. Bạn có thể trải qua cảm xúc đột ngột sợ hãi, nhưng trong khoảnh khắc tiếp theo là chọn cảm nhận tập trung. Bất cứ khi nào bạn “bình tĩnh”, bạn chọn cảm nhận chứ không phải cảm xúc có thể đến với bạn. Trước khi bước vào bất kỳ tình huống làm việc nào, những người có hiệu suất cao suy ngẫm họ muốn cảm nhận như thế nào mà không liên quan đến những cảm xúc có thể xuất hiện, và họ hình dung cảm nhận họ muốn khi rời tình huống bất kể những cảm xúc nào có thể xuất hiện. Sau đó, họ sử dụng khả năng tự kiểm soát để đạt được những dự định đó.

Đây là một ví dụ khác cho thấy động lực này tác động. Nếu tôi ở trong một cuộc họp và mọi người đột nhiên bắt đầu tranh cãi với giọng tiêu cực, tôi ngay lập tức sẽ trải qua những cảm xúc như nỗi sợ hãi, tức giận, hoặc buồn bã. Phản ứng này có thể đoán được dễ dàng: Trái tim tôi bắt đầu đập thình thịch; tay sẽ đổ mồ hôi; hơi thở sẽ dồn dập. Những cảm xúc này sớm gợi lên những cảm nhận của nỗi sợ hãi và lo lắng. Biết được điều này, tôi có thể chọn cảm nhận khác hẳn trong cuộc họp mặc dù những cảm xúc xuất hiện một cách bản năng. Tôi có thể nói với bản thân rằng, những cảm xúc chỉ đang nhắc nhở tôi tập trung hoặc lên tiếng bảo vệ bản thân tôi hoặc cảm thấy đồng cảm với những người khác. Thay vì cho phép cảm xúc gợi lên cảm nhận của nỗi sợ hãi, tôi có thể mặc xác nó, hít những hơi dài, và chọn cảm nhận thận trọng nhưng bình tĩnh. Tôi có thể giữ hơi thở sâu, phát biểu bằng giọng bình thản, ngồi thoải mái trên ghế, suy nghĩ tích cực về những người trong phòng, chọn trở thành một sức mạnh bình tĩnh giữa cơn bão - tất cả những lựa chọn này tạo ra một cảm nhận mới mẻ khác hẳn với cảm xúc “xuất hiện” trước đó.

Những cảm xúc vô thức của tôi không quyết định tất cả.

Những cảm nhận là của chính tôi.

Theo thời gian, nếu tôi chọn tạo ra những cảm nhận mà tôi muốn từ những cảm xúc của mình, não tôi sẽ có khả năng quen với những cảm nhận mới. Nỗi sợ hãi không còn là cảm nhận quá tồi tệ nữa bởi vì não của tôi học được cách có thể xử lý tốt nó. Những liên hệ cũ cho việc tôi cảm nhận như thế nào sau những cảm xúc thay đổi, và điều đó có thể thay đổi sức mạnh của những cảm xúc hoàn toàn vô thức.13 Cảm xúc sợ hãi có thể vẫn bị kích hoạt, nhưng hiện tại cảm nhận từ cảm xúc đó được tôi tạo ra trong quá khứ.

Những cảm xúc đến và đi. Chúng hầu hết đều xuất hiện tức thì, bản năng, và tự nhiên. Nhưng cảm nhận thì kéo dài, và thường là kết quả của sự suy ngẫm, thứ bạn kiểm soát được. Sự giận dữ có thể là cảm xúc khi xuất hiện, nhưng sự cay đắng - là cảm nhận kéo dài - không nhất định phải bám riết lấy bạn cả đời.

Nghe như thể tôi chỉ đang phân tích từng từ, và một lần nữa tôi thừa nhận những diễn giải của tôi không chính xác.14 (Không có diễn giải về mọi chức năng của não hay cơ thể nào hoàn toàn chính xác, bởi luôn tồn tại sự khác biệt và không suy nghĩ hay cảm xúc nào là một hòn đảo đơn lẻ - những cảm nhận và ý định tương tác, chồng chéo trong một hệ thống thần kinh lớn.) Nhưng tôi chia sẻ ý tưởng này ở đây là bởi hiển nhiên rằng, những người có hiệu suất cao đang tạo ra những cảm nhận họ muốn chứ không phải nắm giữ những cảm xúc đến với họ. Trong khi những vận động viên có hiệu suất cao cho biết họ đang cố gắng tập trung tối đa, nghĩa là họ đang cố gắng chú ý để thu hẹp sự tập trung và cảm nhận được sự tập trung tối đa. Đạt được sự tập trung tối đa không phải là một cảm xúc chỉ nảy ra - những vận động viên bắt buộc bản thân học hỏi bằng cách tối thiểu hóa những sao nhãng và đắm chìm bản thân vào việc họ đang thực hiện. Với những vận động viên cấp cao và những người có hiệu suất cao từ mọi tầng lớp trong xã hội, dòng chảy cảm xúc là thứ mà họ lựa chọn. Nó được gợi ra, không phải là một cảm xúc may mắn xảy đến dễ dàng để xuất hiện đúng lúc bắt đầu trận đấu.

Khi ngừng có ý thức về những cảm nhận, chúng ta gặp rắc rối. Sau đó, sự tiêu cực của thế giới có thể bắt đầu khuấy đảo những cảm xúc tiêu cực, thứ mà, nếu chúng ta không thể kiểm soát được, có thể gợi lên những cảm giác tiêu cực lâu dài, kết quả là đặt nền tảng cho một cuộc đời kinh khủng. Nhưng nếu chúng ta cố gắng trải nghiệm cuộc sống và tất cả những cảm xúc của cuộc sống, lựa chọn cảm nhận tập trung, vui vẻ, mạnh mẽ, và yêu thương ngay giữa những thăng trầm, như thế là, chúng ta đã gặt hái được điều gì đó phi thường. Chúng ta sử dụng sức mạnh của cảm giác chủ tâm, và đột nhiên cuộc đời cảm nhận được con đường mà chúng ta muốn chúng như thế.

Đó là điều mà Kate quên mất. Cô thường xuyên lạc lối trong biển cảm xúc không thể dự đoán. Cô ấy không chọn cảm nhận bằng bất kỳ cách thức nào đó. Cô không nhận ra cách thức cô đang đối xử với những cảm xúc và trải nghiệm, vì vậy cô ấy chỉ phản ứng thụ động. Cô không trải nghiệm sự thay đổi. Cô ấy chịu đựng những cảm xúc, vì thế cô không thực sự cảm nhận được cách sống mà cô ấy khao khát thêm nữa.

Điều tôi phải làm là yêu cầu cô lựa chọn cảm nhận mà cô muốn trong từng tình huống cụ thể, dự định và hoạt động mang âm thanh và màu sắc trở lại trong cuộc sống của cô.

Trong cuộc sống hằng ngày, bạn bắt đầu hỏi, “Tôi muốn cảm nhận điều gì hôm nay? Tôi có thể xác định ý nghĩa của một ngày như thế nào để tôi cảm nhận được điều tôi muốn?” Lần tới khi bạn hẹn hò với ai đó, suy nghĩ về những cảm nhận bạn muốn tạo ra. Trước khi bạn ngồi xuống làm toán với đứa con, hãy tự hỏi, “Tôi muốn cảm nhận điều gì khi giúp con? Tôi muốn chúng có những cảm giác gì về mình, về bài tập về nhà, về cuộc sống của chúng?” Loại suy nghĩ sáng suốt và dự định này sẽ thay đổi cách bạn trải nghiệm cuộc sống.

Những gợi ý thúc đẩy Hiệu suất làm việc:

1. Những cảm giác mà tôi đang trải nghiệm rất nhiều gần đây là...

2. Những lĩnh vực của cuộc sống mà tôi không có cảm giác tôi muốn là...

3. Những cảm giác mà tôi muốn trải nghiệm nhiều hơn trong cuộc sống là...

4. Lần tới khi tôi cảm nhận cảm xúc tiêu cực xuất hiện, điều tôi sẽ tự nhủ với bản thân là...

THỰC HÀNH SỐ BA: XÁC ĐỊNH NHỮNG ĐIỀU QUAN TRỌNG

“Bất hạnh là không hiểu ta muốn gì và khiến bản thân kiệt sức để đạt được nó.”

— Don Herold

Những người có hiệu suất cao có thể làm gần như mọi điều mà họ đặt cả trái tim và tâm trí vào. Nhưng không phải mọi ngọn núi đều đáng để leo lên. Sự khác biệt giữa người có hiệu suất cao với những người khác là con mắt tinh tường trong việc tìm hiểu điều gì sẽ có ý nghĩa với trải nghiệm cuộc sống của họ. Họ dành thêm thời gian làm những điều mà họ thấy có ý nghĩa, và điều đó khiến họ hạnh phúc.

Không phải chúng ta thiếu hụt sức mạnh, thứ giam hãm chúng ta trong những cuộc đời không đáng sống. Hơn thế, đó là sự thiếu hụt một lý do mang tính quyết định, điều gì đó đáng giá để phấn đấu, và một mục tiêu đầy tham vọng khiến trái tim chúng ta rực cháy và đôi chân tiến lên. Nỗ lực vì một cuộc sống ý nghĩa là một trong những yếu tố chính liên quan tới hạnh phúc trong tâm lý học.15

Nhưng điều có ý nghĩa với chúng ta là gì?

Hầu hết mọi người khi nói về vấn đề “ý nghĩa trong công việc”, họ thường thảo luận về (a) sự thích thú những nhiệm vụ trong công việc, (b) những giá trị cá nhân tương ứng với công việc, và (c) cảm giác mãn nguyện từ những kết quả đạt được trong công việc.

Khi những nhà nghiên cứu cố gắng xác định những điều quan trọng với con người, họ thường tập trung vào việc bạn nói hoạt động đó quan trọng như thế nào với bạn, bạn dành bao nhiêu thời gian cho nó, bạn cống hiến bao nhiêu, bạn yêu thích nó như thế nào, và liệu bạn có làm công việc đó mặc dù nhận được sự đền đáp thấp hay không. Họ cố gắng tìm hiểu xem bạn nhìn nhận công việc chỉ như một công việc, hay là một sự nghiệp quan trọng, hoặc một khao khát mạnh mẽ.16 Họ thường liên kết một cảm giác rõ ràng về mục đích với một cảm giác chung về ý nghĩa trong cuộc sống.17

Liệu những người có hiệu suất cao tiếp cận ý nghĩa theo cách tương tự? Chúng tôi lựa chọn ngẫu nhiên trong 1.300 người ra 15% những người có chỉ số HPI cao nhất và hỏi họ những câu như:

• Bạn nhận biết như thế nào khi đang làm điều gì đó ý nghĩa?

• Điều đó tạo ra cảm giác như thế nào?

• Nếu bạn phải chọn giữa hai dự án tốt, bạn sẽ bắt đầu chọn dự án có thể có ý nghĩa nhất với bạn như thế nào?

• Cách thức để bạn nhận biết khi bạn đang làm điều gì đó không mang lại ý nghĩa cho cuộc sống?

• Vào giai đoạn cuối của cuộc đời, bạn sẽ nhận biết như thế nào nếu bạn sống một cuộc đời ý nghĩa?

Bởi vì những câu hỏi này mở, chúng tôi nghiên cứu những đáp án để tìm kiếm những hình mẫu. Hình mẫu xuất hiện là những người có hiệu suất cao có xu hướng đặt bốn yếu tố ngang hàng với ý nghĩa.

Đầu tiên, họ kết nối lòng nhiệt tình với ý nghĩa. Ví dụ, khi buộc phải lựa chọn giữa hai dự án, nhiều người đề cập họ sẽ thực hiện dự án mà họ có thể nhiệt tình nhất. Khám phá này khớp với những nghiên cứu chỉ ra rằng, lòng nhiệt tình cho thấy sự hài lòng về cuộc sống, những cảm xúc tích cực, ít hơn những cảm xúc tiêu cực, làm chủ môi trường, phát triển cá nhân, những mối liên hệ tích cực, chấp nhận bản thân, mục đích trong cuộc sống, sự gắn bó, những mối quan hệ tích cực, ý nghĩa và thành tựu.18 Rõ ràng là, nếu bạn muốn một cuộc sống tích cực, bạn sẽ dồn lòng nhiệt tình nhiều nhất có thể. Những phát hiện này truyền cảm hứng để tôi đặt câu hỏi cho bản thân mỗi sáng trong nhà tắm: “Điều gì tôi có thể hào hứng hoặc nhiệt tình hôm nay?” Câu hỏi đơn giản này thay đổi cách tôi bước vào một ngày mới. Hãy thử nó.

Kết nối thứ hai với ý nghĩa là mối quan hệ. Những người cô lập với xã hội chỉ ra rằng, cuộc sống của họ mất đi ý nghĩa.19

Những mối quan hệ xã hội, đặc biệt với những người gần gũi nhất với chúng ta, là nguồn cội ý nghĩa trong cuộc sống được thể hiện thường xuyên nhất.20

Giống như mọi người, người có hiệu suất cao coi trọng những mối quan hệ họ có trong cuộc sống và công việc. Mặc dù vậy, điều đặc biệt nhất về những người có hiệu suất cao là mối quan hệ thường đi liền với ý nghĩa, đặc biệt trong công việc. Mối quan hệ ít thiên về sự thoải mái hơn là về thử thách. Nói cách khác, những người có hiệu suất cao cảm thấy công việc có ý nghĩa hơn khi họ làm việc trong một nhóm đồng nghiệp thách thức họ. Tương tự, trong cuộc sống hằng ngày, họ chia sẻ rằng, họ coi trọng việc ở bên những người truyền cảm hứng, chỉ dẫn họ phát triển nhiều hơn những người chỉ vui vẻ khi ở bên hoặc thường tốt bụng.

Thứ ba, những người có hiệu suất cao kết nối sự hài lòng với ý nghĩa. Nếu điều họ đang làm tạo ra cảm giác hài lòng cá nhân, họ cảm thấy cuộc sống của họ ý nghĩa hơn. Cố gắng tìm hiểu “sự hài lòng” có ý nghĩa gì với con người khó khăn như là tìm hiểu cách họ định nghĩa “ý nghĩa”. Nhưng với những người có hiệu suất cao, tồn tại sự cân bằng rõ ràng cho sự kiện đem đến sự hài lòng cá nhân. Khi những nỗ lực tương đương với một trong những đam mê chính của bạn, dẫn đến sự phát triển cá nhân hoặc nghề nghiệp, và tạo ra sự đóng góp rõ ràng và tích cực cho những người khác, bạn có xu hướng gọi những nỗ lực đó là sự hài lòng.

Đam mê + Phát triển + Đóng góp = Hài lòng cá nhân

Những nhà nghiên cứu khác nhận ra rằng, sự an toàn, tự quản, và cân bằng cũng có thể quan trọng đối với sự hài lòng, đặc biệt trong công việc.21

Cách thức thứ tư mà những người có hiệu suất cao nói những nỗ lực của họ có ý nghĩa là, cách khiến họ cảm thấy cuộc sống của họ “hợp lý”. Những nhà tâm lý học gọi điều này là sự liên kết.22 Nghĩa là, câu chuyện cuộc đời bạn - hoặc của những sự kiện gần đây trong cuộc đời bạn - hữu nghĩa với bạn theo cách nào đó.

Cảm giác liên kết này dường như đặc biệt quan trọng với những người có hiệu suất cao. Họ muốn biết những nỗ lực của họ có tương ứng với điều gì đó quan trọng, là công việc của họ quan trọng, là cuộc sống của họ đang tạo ra di sản và nuôi dưỡng một mục đích lớn hơn.

Thường thì, khao khát tạo nên sự hợp lý quan trọng với người có hiệu suất cao hơn là sự tự quản và cân bằng. Họ sẽ đặt những khát khao kiểm soát hoặc cân bằng công việc - cuộc sống sang một bên nếu họ cảm thấy điều họ đang làm là hợp lý và bổ sung vào cái toàn thể lớn hơn.

Chắc chắn, cần phải tiến hành thêm nghiên cứu về cách thức những người có hiệu suất cao nhìn nhận ý nghĩa. Dù vậy, nghiên cứu mà tôi và nhóm của tôi thực hiện cung cấp cho chúng ta một khởi đầu tốt. Bạn có thể xem phương trình đơn giản hữu ích này:

Nhiệt tình + Kết nối + Sự hài lòng + Sự gắn kết = Ý nghĩa

Không phải tất cả các yếu tố này cần phải thực hiện đồng thời mới mang đến cho chúng ta một cảm giác về ý nghĩa. Đôi khi, chỉ cần quan sát con của bạn bước qua căn phòng đã có thể đạt được điều đó. Hoặc hoàn thành một báo cáo quan trọng. Một buổi tối hẹn hò đáng yêu hoặc tổ chức một bữa ăn trưa cố vấn có thể khiến cuộc sống có ý nghĩa.

Quan trọng là: Bạn cần phải đem suy nghĩ có ý thức và kiên định hơn với điều mà bạn sẽ tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống. Bạn khởi đầu bằng cách suy nghĩ về những định nghĩa về ý nghĩa của chính bạn và cách thức để phát triển hoạt động tư duy trong cuộc sống của bạn. Khi bạn nhận ra sự khác biệt giữa công việc bận rộn và công việc của cuộc đời bạn, đó là bước đầu tiên trên con đường của mục đích.

Những gợi ý thúc đẩy Hiệu suất làm việc:

1. Những hoạt động mà tôi đang làm mang đến ý nghĩa lớn nhất cho tôi là...

2. Những hoạt động hoặc dự án mà tôi nên dừng lại bởi chúng không đem đến bất kỳ cảm giác ý nghĩa nào...

3. Nếu tôi tăng thêm những hoạt động mới đem đến cho tôi thêm ý nghĩa, những hoạt động đầu tiên mà tôi sẽ tăng là...

THỰC HÀNH KẾT HỢP

“Ý nghĩa của cuộc sống là bất kỳ thứ gì bạn gán cho nó.”

— Joseph Campbell

Bạn phải có một tầm nhìn cho bản thân trong tương lại. Bạn phải nhận thức rõ ràng bạn muốn cảm nhận như thế nào và điều gì sẽ có ý nghĩa với bạn. Không có những thực hành đó, bạn sẽ không có gì để ước mơ và phấn đấu, không có hoa thơm trái ngọt nào trong cuộc sống hằng ngày thúc đẩy bạn tiến lên.

Chúng ta xử lý nhiều kiến thức trong chương này. Chúng ta thực hiện kết hợp những thực hành này như thế nào để những thực hành về sự sáng suốt của chúng ta vững chắc và kiên định?

Tôi đề xuất điều tương tự với Kate, người có cảm giác hời hợt trong công việc, những mối quan hệ và cuộc đời cô ấy. Bạn sẽ nhớ lại rằng cô ấy xuất sắc đến mức không cần phải cố gắng thêm nữa. Cô ấy quên nhìn về tương lai và có những dự định mạnh mẽ, thứ khiến cô ấy bận rộn nhưng không toại nguyện. Điều đó dẫn đến cảm giác lạc lối của cô. Để giúp cô ấy định hướng lại bản thân, tôi đề nghị cô bắt đầu một thói quen đơn giản thỏa mãn mọi bài thực hành mà bạn đọc được trong chương này. Tôi cung cấp cho Kate một công cụ có tên Bảng Sáng Suốt (Clarity Chart™). Đó là bảng nhật ký một trang mà tôi yêu cầu cô điền mỗi tối Chủ Nhật trong 12 tuần. Bạn có thể tìm thấy phiên bản ngắn bên dưới và có thể tải phiên bản đầy đủ tại trang HighPerformanceHabits. comtools.

Tất nhiên, bạn không cần điền bảng này mỗi ngày. (Bạn không phải thực hiện mọi điều tôi gợi ý.) Nhưng tôi hứa rằng hoạt động này sẽ giúp bạn, kể cả khi những phản hồi của bạn không thay đổi nhiều trong nhiều tuần. Bạn đạt được sự sáng suốt cho hiệu suất cao bởi vì chúng ta đặt những ý tưởng này vào một tấm bảng tư duy có ý thức. Có lẽ bạn không tư duy liên tục tới những ý tưởng mà chúng tôi bao hàm trong chương này. Nhưng mục tiêu của chúng tôi là tập trung vào những điều kiên định hơn bạn từng có trước đó. Đó là điều tạo ra sự khác biệt lớn nhất. Với sự tập trung lớn hơn sẽ đi đến sự sáng suốt lớn hơn, và với sự sáng suốt lớn hơn sẽ đi đến hành động kiên định hơn, và cuối cùng, là hiệu suất cao.

Bảng Sáng Suốt™

Tải phiên bản theo tuần, có thể in được tại trang HighPerformanceHabitscomtools.

4

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.