Cảnh diễn tả một khoảng không gian trước Cung điện của Agamemnon tại Argos, với một Bàn thờ thần Zeus ở chính giữa và nhiều bàn thờ khác ở hai bên. Trên sân thượng cao của mái nhà, một NGƯỜI CANH GÁC đang đứng. Trời đã tối.
NGƯỜI CANH GÁC.
Suốt ngần ấy năm trời đằng đẵng thức canh,
Tôi vẫn khẩn cầu Thần linh rủ lòng thương xót,
Khuỷu tay tì, dõi nhìn không chớp mắt,
Như loài chó săn bên lầu các nhà Atreus,
Cho đến khi tôi thuộc lòng cả hội hè nửa đêm
Của muôn vàn tinh tú dập dìu, và những kẻ cô độc bước đi,
Những sứ giả mang mùa hạ và mùa tuyết đến cho loài người,
Những vị chúa tể lớn lao và rạng ngời, ngự trên ngọn lửa thiên thai.
Và tôi vẫn đợi chờ tín hiệu, ngọn lửa hiệu bốc cao
Mang tin thành Troy thất thủ trên đôi cánh ngọn lửa gào thét
Vượt biển khơi. Quả thật, trái tim của một người phụ nữ,
Với khát khao nam nhi, luôn bám chặt lấy mục tiêu của mình!
Và khi tôi quay về giường — chiếc giường đẫm sương đêm,
Tăm tối và gập ghềnh, nơi chẳng có giấc mơ hay giấc ngủ nào
Đến gần, mà chỉ có Nỗi Sợ hãi luôn bao quanh
Thì thầm cảnh báo, kẻo đôi mắt từng mệt mỏi
Muốn khép lại sẽ khép quá chặt chẳng thể mở ra lần nữa;
Nghĩ xem, nhỡ đâu tôi muốn hát hay ngâm một khúc ca
Để xua đi giấc ngủ, thì giai điệu ấy chẳng mấy chốc
Lại biến thành tiếng thở dài cho câu chuyện bi thương
Của ngôi nhà này, nay chẳng còn được cai quản tốt như xưa.
Dẫu sao, mong Thần linh hãy ban cho chúng ta sự bình yên, và thắp lên
Ngọn lửa mang tin vui ló rạng màn đêm.
[Hắn im lặng, dõi nhìn. Bỗng từ đằng xa trong đêm tối xuất hiện một ánh lửa mờ nhéo, rồi nhanh chóng bùng lên thành ngọn lửa lớn.]
Ha!
Hỡi kẻ thắp sáng bóng đêm, hỡi ánh ban mai chào đời
Của bình minh và vũ điệu trên mảnh đất Argos
Vì sứ mệnh vĩ đại này! Xin chào mừng! — Này, những kẻ bên trong!
Này! Hãy báo tin cho vương hậu của Agamemnon
Thức dậy như ánh ban mai, và cất tiếng ca khải hoàn của phụ nữ
Đáp lại thật dõng dạc ngọn đèn hân hoan này,
Nếu quả thật, quả thật thành trì Ilion
Đã sụp đổ, như những ngọn đuốc rực lửa kia đang loan báo.
Và chính ta sẽ dẫn đầu vũ điệu
Hơn tất cả mọi người; bởi những con súc xắc của chủ ta
Đã ra mặt tốt, và tối nay ba con sáu của ta chắc chắn đã về.
[Những ánh đèn bắt đầu xuất hiện trong Cung điện.]
Ồ, dù lành hay dữ, bàn tay ta rồi sẽ lại nắm lấy
Bàn tay vị chúa tể thân yêu khi ngài trở về! Hơn thế nữa
Ta không nói gì thêm. Một con bò mộng lớn đã đặt sức nặng của nó
Lên lưỡi ta. Nhưng những bức tường đá này thừa sức biết rõ,
Nếu đá biết nói, câu chuyện chúng sẽ kể là gì.
Còn với ta, ta vẫn có thể nói
Với kẻ thấu hiểu; còn nếu ai khác hỏi đến, ta xin quên.
[Đi vào trong Cung điện. Tiếng thét khải hoàn hay “Ololûgê” của những người phụ nữ vang lên từ bên trong, rồi cứ thế lặp đi lặp lại ở xa hơn trong Thành phố. Các cung nữ và người hầu từ trong Cung điện bước ra, tay cầm đuốc để thắp hương trên các bàn thờ. Giữa họ là CLYTEMNESTRA, nàng quỳ rạp xuống trước Bàn thờ trung tâm trong một nỗi thống khổ của lời cầu nguyện.]
[Ngay sau đó, từ phía bên kia khoảng không gian trống xuất hiện ĐOÀN CAO NIÊN, họ tiến dần vào vị trí trước Cung điện. Trời bắt đầu hừng sáng.]
ĐOÀN CAO NIÊN.
Mười năm đã trôi qua kể từ khi những kẻ thù chính nghĩa của Ilion,
Nhà Atreus hùng mạnh,
Menelaus cùng Agamemnon đứng lên,
Hai ngai vàng, hai vương trượng, được Thần linh hợp nhất;
Và một ngàn chiến thuyền của xứ Argos đã rẽ sóng
Khơi xa để rửa sạch bất công;
Và tiếng gầm thét của trận chiến vang quanh họ,
Như tiếng kêu của bầy kên kên,
Có tổ bị cướp phá, và chúng bay vút lên
Trong nỗi đau đớn cô độc, lượn lờ vòng quanh,
Đôi cánh rộng như mái chèo giữa vùng trời hoang vắng,
Nhiệm vụ đã mất, chẳng còn ai canh giữ
Lũ chim non đang say ngủ.
Nhưng có Một Đấng hằng lắng nghe trên cao —
Một vị Pan hay Zeus, một Apollo vô danh nào đó —
Tiếng kêu thống khổ sắc nhọn như tiếng chim
Của người lữ khách bị oan khiên dưới vòm trời của Chúa tể;
Và Người giáng xuống, vì luật lệ bị giẫm đạp,
Cơn thịnh nộ của Bàn chân bám theo sau.
Nên Zeus, Đấng Canh Giữ Tình Bằng Hữu,
Zeus Đấng Tối Cao, trong cuộc truy lùng sau đó
Vì Một Người Được Bao Kẻ Yêu Mến
Đã giáng xuống Paris cặp đôi nhà Atreus;
Phải, Người ban cho hắn những vũ điệu trước ngày tận cục
Để mừng khúc ca giao hợp,
Những trận vật lộn nặng nề và những thân xác kiệt quệ
Dành cho Hy Lạp và Troy, cái đầu cúi gục sát đất,
Bụi đất đẫm máu và ngọn giáo gãy đôi.
Người tường tận, điều gì đang ở đây thì vẫn ở đây,
Và điều Gì Sẽ Đến vẫn theo sát phía sau;
Hắn khao khát Thần linh với niềm hoài vọng lớn lao,
Hắn chất đầy lễ vật, hắn thử lửa giàn hoả táng
Với đuốc ở dưới và dầu ở trên,
Cùng nước mắt, nhưng cơn thịnh nộ chẳng bao giờ lay chuyển nổi
Bàn thờ lạnh lẽo cự tuyệt ngọn lửa của hắn.
Chúng ta đã thấy các vị thần Báo thù ra đi ngày ấy,
Và họ bỏ lại chúng ta; bởi da thịt đã già nua
Chẳng còn hữu dụng; và những chiếc gậy này chỉ nâng đỡ
Sức mạnh tựa sức một đứa trẻ đang đùa vui.
Vì nhựa sống trào dâng trong bàn tay chàng trai trẻ
Và sự dũng mãnh của tuổi già, họ đều đã rời khỏi xứ sở.
Và tuổi già trôi qua, trong lúc chiếc lá khô bay múa
Và chiếc gậy già dò dẫm bước đi ba chân,
Yếu ớt như đứa trẻ sơ sinh và cô độc bước đi,
Một giấc mơ lang thang giữa ánh ban ngày.
[Đến gần Bàn thờ Trung tâm, họ nhìn thấy CLYTEMNESTRA, người vẫn đang chìm đắm trong lời cầu nguyện.]
Còn nàng, hỡi con gái của Tyndareus,
Vương hậu Clytemnestra, có chuyện gì vậy? Tin tức gì đây?
Câu chuyện hay lời đồn nào đã khuấy động tâm can nàng
Mà phát đi lời triệu tập khắp mọi ngả đường
Để dâng hương tế lễ? Của mọi vị thần
Bảo hộ thành phố, dưới vực sâu hay trên đỉnh cao,
Các thần chợ búa, các thần bầu trời,
Những bàn thờ đang bùng cháy.
Hết ngọn này đến ngọn khác,
Những ngọn đuốc bùng lên giữa màn đêm u tịch,
Say đắm trong thứ bùa mê dịu dàng, vô hại
Của dầu thơm hoàng gia từ sâu thẳm cung cấm.
Hãy kể đi, hỡi Vương hậu, đừng từ chối chúng tôi,
Tất cả những gì có thể hoặc sẽ được kể ra,
Và hãy chữa lành nỗi lòng đang nhức nhối này,
Thứ đôi khi lảng vảng, lạnh lẽo và đầy hiểm ác,
Rồi từ những ngọn lửa nàng đang thắp lên,
Hy vọng sẽ được nhen nhóm, và Nỗi Lo âu đói khát
Sẽ lùi lại trong chốc lát, chẳng cào xé nữa
Trái tim đang đập dưới lồng ngực tôi.
[CLYTEMNESTRA lặng lẽ đứng dậy, như thể không hề hay biết sự hiện diện của họ, và bước vào trong Cung điện. ĐOÀN CAO NIÊN vào vị trí và bắt đầu bài Stasimon, hay Bài ca đứng, đầu tiên của họ,]
ĐOÀN CAO NIÊN.
(Dấu hiệu thấy trên đường đi; Những con đại bàng xé xác một con thỏ mang thai.)
Chúng ta phải kể về Dấu hiệu được ban trên đường hành quân,
Gửi đến những người mạnh mẽ hơn,
(Bởi một sự sống thân thuộc với chúng ta vẫn phả ra từ thiên hạ
Một bùa chú, một Sức Mạnh của Lời Ca:)
Sức mạnh song sinh ngai vàng của xứ Achaia, một Vương miện chia đôi
Trùm lên tất cả những người Hy Lạp hiện hữu,
Với bàn tay và ngọn giáo báo thù đã tiến đánh Troy
Bởi Con Chim Chiến Trận.
Đó là Vua của các loài chim đối với mỗi Vua của Biển cả,
Một con Đại bàng đen, một con đen nhưng có chóp đuôi trắng như lửa,
Bên mái nhà, phía tay cầm giáo, ở vị thế ai cũng thấy rõ;
Và chúng xé xác một con thỏ, và sự sống lớn lên trong bụng nó,
Phải, sự sống chưa từng sống và những bầy con chưa kịp chạy chúng đã tiêu diệt.
Nỗi buồn, hãy hát khúc bi thương: nhưng điều thiện sẽ thắng, sẽ thắng!
(Cách Calchas đọc dấu hiệu; Khải tượng của ông về Tương Lai.)
Và nhà tiên tri chiến trận thông thái, khi nhìn vào Ách thống trị của nhà Atreus
Mang hai tâm trạng, đã nhận ra
Những kẻ xé thỏ hung ác ấy chính là các chúa tể của đạo quân mình; và cất lời,
Đọc đúng điềm báo.
“Cuối cùng, cuối cùng thì Cuộc Săn này cũng săn đuổi Ilion đến cùng đường,
Phải, và trước cả bức tường thành
Sự chia rẽ bạo tàn sẽ khiến sự sung túc của đồng ruộng và đô thị
Phải tiêu điều cùng lúc;
Miễn là ánh mắt của Thần linh không vẩn đục trước cổng thành chúng ta,
Và cái kìm hãm chiến tranh vĩ đại của Troy, bị đánh gục trước, không suy sụp.
Bởi Lòng Thương xót vẫn tồn tại, và những con Chó săn có cánh mà nàng căm ghét,
Đã xé xác con thú chưa sinh trong thân thể kẻ run rẩy.
Và nữ thần Artemis căm ghét bữa tiệc của bầy đại bàng.”
Nỗi buồn, hãy hát khúc bi thương: nhưng điều thiện sẽ thắng, sẽ thắng!
(Ông cầu xin Artemis ban cho sự ứng nghiệm của Dấu hiệu, nhưng khi khải tượng của ông lớn dần, ông đâm sợ hãi và kêu cầu Paian, Đấng Chữa Lành, hãy ngăn nàng lại.)
“Hỡi Đấng tuyệt mỹ, hỡi người tình dịu hiền
Của hơi thở đẫm sương từ đứa con loài Sư tử;
Hỡi niềm hoan lạc, qua hang ổ và bụi rậm,
Của sự sống non trẻ bên bầu sữa chốn hoang vu,
Tuy nhiên, ôi, hãy ứng nghiệm, hãy ứng nghiệm
Dấu hiệu về cái chết do Đại bàng gây ra!
Hãy chấp nhận khải tượng, dẫu nó thật hãi hùng…
Nhưng I-ê, I-ê! Hãy ngăn nàng lại, hỡi Paian, hãy ngăn lại!
Vì kìa, nàng đặt tâm trí vào một tai hoạ khác,
Những dặm gió dài, tàu bị cầm chân và biển cả chưa từng vượt qua,
Tiến lên, tiến lên, cho đến khi một Sự Đổ Máu khác được tạo ra:
Chúng giết nhưng không ăn tiệc; chúng không cầu nguyện; luật lệ bị phá vỡ;
Sự bất hòa trong thể xác, và người cô dâu không vâng lời,
Và phía sau, xa hơn nữa, vẫn ngự trị cơn thịnh nộ bừng tỉnh trở lại —
Nó mưu tính, nó ám ảnh ngôi nhà, phải, nó chẳng bao giờ quên —
Cơn thịnh nộ vì một đứa trẻ sắp sinh.”
Thế rồi Calchas, khi đọc dấu hiệu những con đại bàng bên đường,
Đã nói với các Vua, những lời chúc phúc và những lời tai ương;
Và mong lời ca của ngươi cũng giống như lời ngài,
Nỗi buồn, hãy hát khúc bi thương: nhưng điều thiện sẽ thắng, sẽ thắng!
(Tôn giáo ấy thuộc về những vị thần cổ xưa và dã man, chẳng đem lại sự bình yên nào. Ta hướng về Zeus, Đấng đã chỉ cho con người cách Học hỏi qua Nỗi Đau.)
Zeus! Hỡi Zeus, bất luận Ngài là ai,
Nếu danh xưng này làm Ngài thỏa lòng khi nghe,
Ta sẽ gọi Ngài bằng chính danh xưng ấy.
Tìm kiếm khắp mặt đất, biển cả và bầu trời
Chẳng nơi nào ta tìm thấy chốn nương thân
Ngoại trừ một mình Ngài, nếu tâm trí ta
Chịu rứt bỏ trước lúc tàn hơi
Gánh nặng của sự phù vân này.
Đã từng có một đấng trị vì thuở trước,
Tràn trề thịnh nộ để thách thức và phá hủy,
Kìa, danh xưng của hắn nay chẳng còn ai nhắc tới!
Và kẻ nối ngôi cuối cùng đã gặp phải
Kẻ quật ngã thứ ba của hắn, rồi cũng ra đi.
Chỉ những ai có trái tim từng thấu hiểu
Zeus, Đấng Trịnh Phục và Bằng Hữu,
Họ mới đạt được cái đích của khải tượng đời mình;
Zeus, Đấng Dắt Dắt, Đấng khiến con người hướng về
Suy ngẫm, Zeus, Đấng đã định luật răằng
Con người Phải Học Hỏi qua Nỗi Đau.
Thế là trái tim hắn, một lần nữa
Quặn thắt với nỗi đau được nhớ lại,
Rớm máu và chẳng thể chợp mắt, cho đến khi
Sự khôn ngoan kéo đến chống lại ý muốn của hắn.
Đó là món quà của Một Đấng qua muôn vàn tranh đấu
Được nâng lên ngai vàng của sự sống.
(AGAMEMNON đã chấp nhận dấu hiệu. Rồi sự chậm trễ kéo dài, cùng bão tố khi hạm đội nằm bờ tại Aulis.)
Thế nên ngày ấy, vị Chúa tể Cao niên,
Tổng tư lệnh của các chiến thuyền Achaia,
Đã không chống lại lời nhà tiên tri,
Cúi đầu trước sự lụi tàn của định mệnh,
Khi với những chiếc chum rỗng và đôi môi
Khô khát cùng biển cả không thể vượt qua,
Định mệnh giáng xuống đạo quân Hy Lạp đó,
Đối diện Chalcis khi đoàn thuyền neo đậu,
Bên bờ vịnh cuồn cuộn sóng của Aulis.
(Cho đến cuối cùng Calchas đáp rằng Artemis đang nổi giận và đòi mạng con gái của AGAMEMNON. Sự hoài nghi và nỗi đau của Nhà Vua.)
Và những cơn gió, gió thổi từ Sông Strymon,
Vô bến đỗ, chết đói, những cơn gió của sự hoài công vô vọng,
Làm mù mắt người, tàn nhẫn với dây thừng và mạn tàu,
Và những ngày tháng uổng công cứ thế kéo dài, dài mãi,
Cho đến khi tinh hoa của Argos kinh hoàng và héo hòn;
Rồi giữa cơn bão, tiếng hát của nhà tiên tri chiến trận vang lên,
Và kể về liều thuốc có thể chế ngự cuồng phong,
Nhưng lại bắt các Vương hầu cúi đầu trước một tai hoạ tồi tệ hơn.
Rồi ngài thì thầm “Artemis”, ngài thốt lên cái tên ấy;
Và hai vị vua anh em run rẩy trong lồng ngực,
Đập những chiếc gậy xuống đất, và nước mắt tuôn rơi.
Nhưng vị Vua, người anh cả, đã tìm lại được tiếng nói và cất lời:
“Một án phạt nặng nề, chắc chắn thế, nếu ý muốn của Thần linh bị phá vỡ;
Nhưng giết chính đứa con của mình, niềm vui của nhà ta,
Chẳng phải là quá nặng nề sao? Rằng máu của nó phải tuôn rơi
Trên bàn tay người cha, ngay sát một bàn thờ?
Con đường của ta là nỗi buồn dẫu ta đi bất cứ đâu.
Liệu Agamemnon có thể phụ bạc chiến thuyền và nhân dân mình,
Và đoàn quân Hellas tan chảy như tuyết tan?”
Chúng gào thét, chúng khát khao một cái chết sẽ phá vỡ bùa chú,
Máu của một Trinh nữ: người ta bảo đó là một nghi lễ cổ xưa.
Và chúng rực cháy khát khao. — Ồ, nguyện xin Thần linh cho kết cục được bình an!
(Nhưng tham vọng đã thôi thúc ông, cho đến khi ông chấp nhận tội ác giết con gái mình, Iphigenia, làm vật tế thần.)
Ngài chậm chạp cúi đầu trước ách của Định Mệnh,
Và một cơn gió lạ cuồn cuộn trong lồng ngực,
Cơn gió của những ý nghĩ đen tối, ô uế, bất kính;
Và ngài đứng dậy, cả gan làm đến cùng.
Bởi con người ta bị sự Mù Quáng làm cho táo tợn, lầm lạc
Hướng về ham muốn đê hèn, thứ mang lại nỗi buồn về sau,
Phải, bản thân nó cũng chính là nỗi buồn;
Thế nên kẻ này đã trở nên chai đá trước cái chết của chính con mình,
Như một sự trợ giúp để trả thù cho tiếng cười của một người phụ nữ
Và đem lại sự cứu rỗi cho những chiến thuyền của mình!
Tiếng khóc “Cha ơi, cha ơi,” tiếng kêu thảm thiết còn vương vấn của nàng,
Hơi thở của trái tim trinh trắng bị chúng coi nhẹ tựa lông hồng,
Những nhân chứng mặc giáp đồng và khao khát chiến trận ấy;
Và ở đó chúng cầu nguyện, và khi lời cầu nguyện đã xong,
Ngài ra lệnh cho những thanh niên hãy nhấc bổng và trói nàng lại,
Như người ta nhấc một con dê non hoang dã, vác cao lên trên bàn thờ,
Nàng co quắp phẫn nộ, ngã gục, bấu víu thiết tha
Vào tấm áo choàng quấn quanh người; phải, ngài ra lệnh cho chúng bịt lại
Lời phát ra từ chiếc miệng ngọt ngào, những tiếng kêu ngập ngừng,
— Lời nguyền rủa của ngài dành cho nàng muôn đời! —
Bằng bạo lực và cơn giận câm lặng của chiếc nhẫn kìm hàm.
Tấm áo choàng màu nghệ của nàng khi ấy bị ném xuống đất,
Và đôi mắt nàng với mũi tên thương xót đã tìm được đường
Đến trái tim của từng kẻ đã ra tay sát hại:
Khuôn mặt trong một bức tranh, đang giãy giụa ngỡ ngàng;
Đứa con gái nhỏ từng khiêu vũ bên bàn ăn của cha,
Giọng nói ngây thơ chưa từng chạm đến tình yêu của nhân gian,
Kẻ từng hòa giọng cùng giọng ca khúc khải hoàn nhỏ bé của ngài
Khi chén rượu thứ ba được rót ra…
Chuyện gì xảy ra sau đó tôi không thấy cũng chẳng kể.
Nhưng mưu kế của Calchas đã chẳng sai sót. — Sách có câu: Kẻ Nào Chịu Đựng Sẽ Học Hỏi; đạo lý ấy vẫn đúng mãi.
Và điều gì sắp đến,
Cuối cùng các ngươi rồi sẽ biết; sao phải khóc lóc trước giờ khắc ấy?
Vì nó chắc chắn sẽ đến, tựa ánh ban mai vươn lên từ bóng tối.
Chỉ mong điều thiện nở hoa từ tất cả sự dữ này;
Đó là lời cầu nguyện của Trái Tim xứ Argos, ngọn tháp mỏng manh
Đang đơn độc canh giữ mảnh đất này.
[Khi họ ngưng lời, CLYTEMNESTRA từ Cung điện bước ra cùng các Hầu cận. Nàng đã hoàn thành lời cầu nguyện cùng nghi lễ hiến tế, và giờ đây đã lấy lại hết tinh thần để đối mặt với cuộc đoàn tụ cùng phu quân. Người Thủ lĩnh tiến lại gần nàng.]
THỦ LÍNH.
Trước uy quyền của nàng, hỡi Vương hậu, ta cúi đầu cung kính.
Sách có câu, khi ngai vàng của nam nhân bỏ trống,
Người phụ nữ sẽ được tôn vinh. — Nàng đã nghe được
Tin tức chắc chắn nào chưa? Hay chính Niềm hy vọng đã khấy động
Để thắp lên những bàn thờ này? Dù chúng ta khao khát tha thiết
Được hay tin, quyền nói hay không là ở nàng.
CLYTEMNESTRA.
Giọng ca vui tươi, tục ngữ xưa có câu, buổi sáng này mang đến,
Đứa con của Tinh tú sinh ra từ một nửa đêm khiêu vũ,
Và mang đến tai ngươi một tin vui mừng
Vượt trên mọi hy vọng: Người Hy Lạp đã chiếm được Troy.
THỦ LÍNH.
Sao cơ?
Lời của nàng bay vụt qua ta, thật quá đỗi hoang đường.
CLYTEMNESTRA.
Ilion thuộc về chúng ta. Ta chẳng kể câu chuyện úp mở nào.
THỦ LÍNH.
Niềm vui ấy đến gõ cửa cánh cổng của những giọt nước mắt.
CLYTEMNESTRA.
Phải, đôi mắt ấy đã minh chứng cho một trái tim trung thành.
THỦ LÍNH.
Nàng lấy đâu ra bảo đảm? Có bằng chứng nào cho việc này không?
CLYTEMNESTRA.
Có chứ; trừ phi một vị Thần đã nói dối, bằng không là có.
THỦ LÍNH.
Có hình dáng giấc mơ nào đến với nàng dưới lớp áo ngôn từ?
CLYTEMNESTRA.
Ai lại xem ta là kẻ bị đôi mắt mỏi mệt lừa phỉnh?
THỦ LÍNH.
Hay lời đồn đại nào đó lảng vảng chẳng có cánh?
CLYTEMNESTRA.
Ta là đứa trẻ chắc mà đi nghe những chuyện ấy?
THỦ LÍNH.
Troy thất thủ ư? — Nhưng từ bao giờ? Khi nào nó thất thủ, hãy nói đi?
CLYTEMNESTRA.
Chính là đêm đã sinh ra ngày mới này.
THỦ LÍNH.
Và sứ giả nào đã mang tin với tốc độ cuồng nộ nhường ấy?
CLYTEMNESTRA.
Một Vị Thần Lửa, rải ngọn lửa từ Núi Ida.
Từ đó xuất phát, ngọn đuốc này nối tiếp ngọn đuốc kia bùng nổ
Bằng thông điệp lửa hướng về nơi này. Đầu tiên là ngọn núi Ida
Báo cho Hòn đá Lemnos của Hermes, tín hiệu đáp lại của ngọn núi ấy
Được bắt lấy bởi ngọn Athos sừng sững, chốn thần tiên,
Với những hàng thông khổng lồ — phải, những sinh vật của màn đêm dưới biển
Bơi vút lên bầu trời, say sưa trong ánh sáng nhảy múa đó,
Thứ lớn phồng lên như một mặt trời kỳ lạ, cho đến khi mờ mịt và xa xôi,
Những người canh gác Makistos nhận ra một vì sao lấp lánh;
Họ chẳng hề chần chừ hay lười biếng ngủ quên,
Nhảy vọt lên để tung thông điệp lửa tiếp tục truyền đi,
Và một thứ ánh sáng xa xôi vượt qua eo biển Euripus nói lên rằng
Tin tức đã đến tay những lính canh của Messapion.
Họ ra tín hiệu ngọn lửa đáp trả, rồi truyền đi tiếp với một đống
Thạch thảo khô khổng lồ bốc cháy ngút trời.
Và tiếp tục tiến lên, không hề suy suyển hay ngất lịm,
Vượt qua sông Asopus như một vầng trăng rực rỡ,
Tin lớn tung mình vút qua, và trên đỉnh Kithairon
Đánh thức một chặng đua ánh sáng mới.
Những người canh gác nơi đó nhận ra ngọn lửa lang thang, chẳng che giấu
Sự chào đón của họ, họ đốt cháy cao hơn cả lệnh đã giao.
Vượt qua Hồ Gorgopis rồi nó trôi nổi,
Đến Aigiplanctos, đánh thức bầy dê hoang,
Hét lớn “Lửa, thêm Lửa đi!” Và lửa được dựng lên,
Không tiếc rẻ và cao vút, một chiếc cằm râu bão táp tuôn trào,
Bay lượn trong ngọn lửa vượt qua mũi đất
Gập ghềnh đá, nơi canh giữ vùng biển Saronian,
Thắp sáng màn đêm: rồi một cúi mình ngắn ngủi để bắt lấy
Vách đá Con Nhện, ngọn tháp canh của thành phố chúng ta;
Từ đó đến tận mái nhà của nhà Atreus nó bay tới,
Một ánh sáng thực sự là con của ngọn lửa Idaean.
Người cầm đuốc nối tiếp người cầm đuốc, kìa
Câu chuyện về nó qua muôn vàn trạm dừng,
Mỗi trạm hoàn thiện bởi trạm tiếp theo trước khi nó trôi qua,
Và Chiến Thắng nằm ở trạm đầu tiên cũng như trạm cuối cùng.
Đó là bằng chứng và tín hiệu của ta rằng phu quân ta
Từ Troy đã gửi đến ta một thông điệp rực lửa.
THỦ LÍNH.
Hỡi người phụ nữ, hãy tiếp tục nói đi. Từ nay về sau lời cầu nguyện của ta
Sẽ hướng về Thần linh; giờ xin hãy để ta được nghe lại,
Trọn vẹn và đầy đủ, điều kỳ diệu và niềm vui ấy.
CLYTEMNESTRA.
Lúc này đây, ngay lúc này, người Achaia đang nắm giữ Troy!
Ta nghĩ có tiếng kêu la trên những con đường phố của nó
Chẳng hề hòa hợp. Khi hương thơm ngọt ngào hòa lẫn
Cùng giấm trong một chiếc lọ, ta dám cá chẳng ai
Có thể khiến những kẻ cãi vã ấy yêu thương hòa thuận với nhau.
Thế nên ngươi sẽ nghe thấy kẻ chiến thắng và kẻ bại trận,
Hai âm điệu rời rạc, hai số phận của niềm vui hay nỗi sợ.
Ở đây những người phụ nữ trong vũng bùn quanh thây ma của họ,
Chồng hoặc anh em, và bên những cụ già đã khuất
Là những đứa trẻ nhợt nhạt sẽ chẳng bao giờ còn được tự do,
Vì tất cả những gì chúng yêu quý trên đời đang khóc than thảm thiết.
Và ngay bên cạnh họ là những người Hy Lạp vấy bẩn chiến trận, những kẻ mà sự giao tranh
Khốc liệt rồi cuộc tìm kiếm dài đằng đẵng trong đêm tối
Đã tập hợp lại, đói khát, trong ánh bình minh, để cuối cùng
Được dự tiệc trên toàn bộ sự sung túc mà Troy sở hữu,
Không theo phần chia hay quy củ nào trong bữa tiệc ấy,
Mà mỗi người tự vồ vập lấy phần thưởng của vận may.
Phải, ở đó cuối cùng dưới những mái nhà kiên cố
Của những kẻ bị giáo đâm chết, họ nằm ngủ, không phải chịu cái lạnh dưới vòm trời,
Không còn những phiên gác, không còn giọt sương đêm cay đắng…
Họ sẽ ngủ ngon lành biết bao suốt cả đêm dài!
Ồ, nếu trong những ngày này họ giữ được mình không vấy tội
Đối với các điện thờ bị chinh phục của Ilion và Những vị thần bên trong
Đang canh giữ chưa bị khuất phục, có lẽ một lần nữa
Kẻ đánh đập sẽ không bị đánh, kẻ cướp sẽ không bị bắt.
Chỉ mong Thần linh ban cho để lòng tham vàng bạc hóa điên cuồng
Và ham muốn cướp bóc những chốn thiêng liêng không giáng xuống đạo quân ấy!
Nhưng mới đi được nửa chặng đường
Uốn lượn trở về nhà và sự bình yên.
Phải, dẫu họ có qua mặt Thần linh mà không bị quở trách,
Ta nghĩ vết thương của tất cả những kẻ đã chết cô độc kia
Có thể thức giấc, đang dò dẫm tìm ý muốn của mình…
Các ngươi nghe
Lời của một người phụ nữ, có lẽ là nỗi sợ của một người phụ nữ.
Mong điều thiện sẽ chiến thắng ở nhịp cân cuối cùng
Của chiếc cân! Trong mọi lời cầu nguyện, đó là lời cầu nguyện của ta.
THỦ LÍNH.
Hỡi Người phụ nữ, nàng nói năng trung thực và khôn ngoan
Như một nam nhân. Ta chấp nhận những bằng chứng của nàng
Và quay sang ca ngợi Thần linh, bởi một chiến lợi phẩm
Đã giành được hôm nay đủ bù đắp cho mọi nỗi đau của chúng ta.
[CLYTEMNESTRA quay lại Cung điện. ĐOÀN CAO NIÊN vào vị trí cho Bài Stasimon thứ hai.]
MỘT TRƯỞNG LÃO.
Hỡi Zeus, Đấng Tối Cao, và Đêm tối trợ giúp,
Đấng ban những vinh quang, và phải chăng Ngài đã quăng
Lên những tòa tháp của Ilion
Chiếc lưới giăng sẵn của Ngài,
Để chẳng kẻ nào nhanh nhẹn và chẳng kẻ nào cao lớn
Có thể trốn thoát nổi
Cái bẫy của kẻ bắt nô lệ ôm trọn tất cả?
MỘT TRƯỞNG LÃO KHÁC.
Và Zeus, Đấng Canh Giữ Tình Bằng Hữu,
Ta cũng ca ngợi Ngài, Đấng đã tạo nên kết cục này.
Từ lâu Ngài đã giương cung nhắm vào Paris,
Và đã ngắm bắn chuẩn xác,
Không rơi quá sớm cũng chẳng quá xa,
Ngọn lửa của vì sao báo thù.
ĐOÀN CAO NIÊN.
(Đây là phán quyết của Thần linh giáng xuống Troy. Mong rằng nó đừng quá hung túng! Vàng bạc chẳng thể cứu nổi kẻ khinh miệt Công lý.)
Đòn giáng của Zeus đã tìm thấy chúng! Ngày hôm nay rành mạch
Câu chuyện, và dễ dàng để truy vết.
Ngài đã phán xét, và Troy đã sụp đổ. — Và người ta từng nói
Rằng Thần linh không thèm để mắt đến sự kiêu ngạo của con người,
Kẻ giẫm nát xuống bùn đất vẻ đẹp
Của những điều thiêng liêng và tinh tế sao? — Tội lỗi nằm ở hướng đó.
Bởi hiển nhiên Sự Kiêu NgHãO tự sinh ra báo ứng của chính nó
Lên những kẻ kiêu ngạo, những kẻ khi nhà cửa chúng phình to
Với sự giàu sang hạnh phúc, vẫn luôn thở ra căm hờn và máu.
Tuy nhiên, đừng để sự báo ứng chính đáng cháy quá dữ dội;
Chỉ theo cách mà một kẻ có tâm trí khôn ngoan
Cho là phải lẽ.
Chẳng quốc gia hay vàng bạc nào
Có thể che chở trái tim hắn khỏi nhức nhối
Kẻ nào dám khinh miệt Bàn thờ Công lý cổ xưa
Để chìm vào Đêm tối không bao giờ thức giấc.
(Kẻ tội đồ chịu đựng trong khát vọng cho đến khi Cạm bẫy chiến thắng hắn; tựa khát khao Helen đã chiến thắng Paris.)
Sự cám dỗ của khốn khổ ép buộc hắn, đứa con đáng sợ
Của Nỗi Buồn được trù tính trước!
Và sự cứu giúp là vô ích; khao khát hiểm ác bên trong
Chẳng hề được che đậy, mà tỏa sáng rực rỡ như Tội Lỗi:
Và giống như vàng giả sẽ hiện nguyên hình
Màu đen khi hòn đá thử vàng kiểm chứng, danh dự của hắn
Cũng phai mờ trong cuộc thử thách của Thần linh. Tựa đứa trẻ,
Quên hết thảy, hắn đã rượt đuổi con chim có cánh của mình,
Và gieo vào giữa thần dân của hắn một cái gai nhọn sắc.
Và chẳng vị thần nào nghe lời cầu nguyện của hắn, hoặc dẫu chúng có nghe,
Kẻ bị lừa phịn đê tiện ấy
Vẫn bị chúng vứt bỏ trong sự khinh miệt.
Paris đã đến Argos;
Tình yêu của một người phụ nữ dẫn lối hắn;
Thế nên hắn mang bàn thờ của Thần linh ra bêu riếu,
Cướp bóc bàn tay đã nuôi nấng hắn.
(Cuộc trốn chạy của Helen; những khải tượng mà các nhà tiên tri của Vua trông thấy; bóng ma của Helen và nỗi đau của Nhà Vua.)
Nàng đã để lại giữa thần dân của mình tiếng xào xạc của khiên gươm,
Tiếng bước chân của những kẻ mang vũ khí nơi chiến thuyền neo đậu dài;
Nàng đã mang theo Sự Tiêu Điều như một của hồi môn trong những bước đi;
Nàng đã bước, bước thật nhanh, qua Tòa Tháp có cổng lớn,
Và điều không thể xảy ra, nay đã xảy ra!
Và các Nhà Tiên Tri đã thấy những khải tượng, và họ nói về tai hoạ kỳ lạ:
“Một Cung điện, một Cung điện; và vị Vua vĩ đại của nó:
Một chiếc giường, một chiếc giường trống rỗng, từng được đè nặng trong tình yêu:
Và ngươi, ngươi, ngươi là gì? Hãy để chúng ta yên, ngươi vẫn lặng thimin,
Vượt qua cả sự giận dữ, vượt qua cả lời nài nỉ, hướng về đôi môi đã mất đi ngươi!”
Bởi vì người nàng khao khát nay ở bên kia biển sâu,
Và một hồn ma trong lâu đài của hắn sẽ làm vương hậu.
Những hình tượng mang hình dáng dịu ngọt
Được chạm trổ sẽ chẳng bao giờ làm hắn lay động,
Nơi nào có Tình Yêu giữa những đôi mắt trống rỗng?
Mất rồi, mất rồi mãi mãi!
(Những giấc mơ và nỗi đau khổ của hắn; nhưng Cuộc Chiến mà hắn gây ra còn gây ra nỗi đau lớn hơn và rộng khắp hơn.)
Nhưng một hình hài là giấc mơ, giữa những bóng ma của màn đêm,
Đến gần, đẫm lệ, mang theo niềm vui hão huyền hão huyền:
Bởi vì thật vô ích khi khao khát, hắn có thể cảm nhận hơi thở của niềm vui
— Chẳng bao giờ nữa! Chẳng bao giờ nữa! — nó tan biến khỏi vòng tay hắn,
Trên đôi cánh dọc theo những lối mòn của giấc ngủ.
Ở giữa đại sảnh lâu đài, trên lò sưởi của các vị Vua,
Những nỗi buồn ấy hiện diện, và những nỗi buồn còn vượt qua cả thế,
Nhưng trong mỗi mái nhà của đoàn quân đã giương buồm vượt biển,
Một người phụ nữ đau buồn đang chờ đợi; nàng ôm ấp muôn vàn suy nghĩ
Và sự kiên nhẫn nằm sâu trong tim nàng.
Nàng có biết những người mình đã tiễn đi,
Nàng có biết không? Kìa, trở về
Thay cho người đàn ông đã ra đi
Chỉ là áo giáp và tro tàn của lửa cháy.
(Sự trở lại của những chiếc bình đựng tro cốt; những lời thì thầm của Nhân Dân.)
Và kẻ đổi tiền vàng, Ares, kẻ đổi chác nhanh chóng giữa người sống và người chết,
Kẻ cân nhắc trên chiếc cân của hắn giữa cuộc tranh giành ngọn giáo,
Từ Troy gửi tro tàn về, tro tàn nặng trĩu, đẫm nước mắt,
Gửi tro tàn mang tên tuổi con người trong những chiếc bình được xếp gọn gàng.
Và họ khóc thương những con người ấy, và họ ca ngợi từng người một,
Rằng đây là một chiến binh khôn ngoan, và kia là kẻ ngã xuống anh hùng —
“Chiến đấu để giành lại vợ của người khác!”
Cho đến khi một tiếng thì thầm cất lên
Và len lỏi một niềm đau giận dữ
Chống lại những vị Vua quá hăng hái trong cuộc chiến.
Ở đó, bên cổng thành Ilion,
Biết bao chiến binh đang giấc ngủ ngàn thu,
Những chàng trai tuấn tú; trong lòng căm hận khăng khăng
Troy giữ chặt kẻ chinh phục mình.
(Vì Kẻ Đổ Máu đang lâm vào hiểm hoạ lớn, và không phải là không bị Thần linh để mắt. Nguyện xin ta đừng bao giờ làm Kẻ Tàn Phá Đô Thị!)
Nhưng lời đồn đại của Nhân dân, nó nặng nề, nó lạnh lẽo;
Và dẫu chẳng có lời nguyền nào được thốt lên, nó vẫn lảng vảng như một lời nguyền;
Và trái tim ta chờ đợi một tin tức nào đó mà bóng tối vẫn đang giấu kín,
Bởi vì kẻ đổ nhiều máu không phải là không bị Thần linh để mắt tới.
Và kẻ nào chinh phục vượt quá giới hạn đúng sai… Kìa, sinh mạng con người tàn lụi;
Có những Đấng Canh Gác làm lu mờ ánh sáng của hắn trong sự tàn lụi của năm tháng;
Hắn gục ngã, hắn bị lãng quên, và hy vọng chết đi.
Có hiểm nguy trong lời ca tụng
Quá đỗi ca tụng mà hắn nghe thấy;
Bởi vì tia chớp được giáng xuống từ đôi mắt của Thần linh.
Vinh quang sinh ra tranh chấp,
Kiêu hãnh của Kẻ Tàn Phá Đô Thị;
Phải, và cả mạng sống của người tù binh bị chinh phục,
Xin hãy tha cho con, hỡi Thần Xót Thương!
CÁC TRƯỞNG LÃO KHÁC.
— Ngọn lửa của tin vui đã vụt qua khắp thành phố,
Nhưng ai biết được liệu có vị thần nào đang chế nhạo? Hay ai biết tất cả có phải sự thật?
Đó là thói đời của một đứa trẻ,
Hay của một bộ óc bị giấc mơ mê hoặc,
Khi bị kích động bởi thông điệp của ngọn đuốc đầu tiên
Khi nó bùng nổ,
Và sau đó, khi nó tắt lịm, cũng chết theo.
— Thật giống chiếc vương trượng của đàn bà, khi ban hành
Sự chào đón niềm vui trước khi kết cục rõ ràng!
— Tai của phụ nữ quá dễ dãi hé mở;
Hàng rào của nàng bị giẫm nát bởi bao kẻ xâm nhập,
Và nhanh chóng vượt qua; nhưng cũng nhanh chóng đánh mất
Gánh nặng của hy vọng hay nỗi sợ nơi đàn bà.
[Tại đây có một khoảng ngắt trong hành động, giống như việc hạ màn trong một nhà hát hiện đại. Giả định rằng khoảng vài ngày đã trôi qua và chúng ta lại thấy các Trưởng lão tụ họp.]
THỦ LÍNH.
Chẳng mấy chốc chúng ta chắc chắn sẽ đọc được thông điệp một cách chính xác;
Liệu lửa, tiếng gọi từ ngọn hải đăng và những ngọn đèn sáng
Có phải là những kẻ nói thật, hay chỉ là những ánh sáng hạnh phúc, trông có vẻ
Mà không phải thế, giống như những giọng nói ngọt ngào trong giấc mơ.
Ta thấy một Sứ giả đằng kia bên bờ biển,
Được che khuất bởi những nhành ô-liu. Và từ bộ y tế rách rưới,
Đau thương của hắn cất lên tiếng làm chứng từ đằng xa,
Bụi khô, kẻ anh em sinh đôi với B bùn chiến trận,
Rằng hắn đến không hề câm lặng, cũng chẳng phải qua làn khói
Của những khu rừng trên núi mà câu chuyện của hắn sẽ được cất lên;
Mà hoặc là đang hô vang cho một ngày vui tươi,
Hoặc là… Nhưng những suy nghĩ khác ta xin gạt bỏ.
Như điều tốt lành đã ló dạng, nguyện xin điều tốt lành tiếp tục chiếu soi, chúng ta cầu nguyện!
— Và kẻ nào cầu nguyện cho Thành phố này điều gì
Khác đi, hãy để hắn gặt hái lấy mùa màng do suy nghĩ của chính mình!
[Sứ giả bước vào, vừa chạy vừa thở dốc. Y phục của hắn rách tả tơi và vấy bẩn chiến trận. Hắn quỵ xuống, hôn lên mặt đất, lần lượt chào các bàn thờ.]
SỨ GIẢ.
Mảnh đất của cha ông! Argos! Ta có đang ở đây…
Nhà ơi, nhà đây rồi vào năm tỏa sáng thứ mười này,
Và mọi mỏ neo của Hy vọng đều gãy vỡ trừ chiếc mỏ neo này!
Bởi vì ta hầu như chẳng dám mơ, ở ngay nơi Argos của chính mình
Cuối cùng được ôm lấy sự nghỉ ngơi…
Nhưng giờ đây — Chào mừng, hỡi Đất Mẹ! Hỡi Ánh Mặt Trời diễm phúc!
Và hỡi Zeus Tối Cao!
[Khựng lại khi nhìn thấy bàn thờ của Apollo.]
Và cả ngươi, hỡi Chúa tể Pythia;
Xin đừng trút những mũi tên mau lẹ của ngươi xuống chúng ta nữa!
Bên bờ Scamander chúng ta đã thấm thía sự căm hận của ngươi
Đích thực nhường nào. Ôi, vì ngươi cũng là Đấng Chữa Lành,
Hãy chữa lành cho chúng ta! Vì ngươi là Đấng Cứu Rỗi kẻ lầm lạc,
Hãy cứu cả chúng ta nữa, hỡi Apollo, khi đang bị bão tố
Quật tả tơi!… Hỡi tất cả các Thần linh của Vùng Đất Nhợt Nhạt!
Và Hermes! Hỡi Hermes, vị thần hộ mệnh của chính ta, xin chào mừng!
Hỡi sứ giả thân yêu, người mà mọi sứ giả đều cung kính…
Hỡi những Hồn Ma Thiêng Liêng đã phái chúng ta đi, giờ hãy đón nhận
Trong tình yêu thương những đứa con mà ngọn giáo đã dung tha.
Hỡi Ngôi nhà của các Vua, hỡi mái nhà được yêu quý gấp ba,
Hỡi những ngai vàng trang nghiêm! Hỡi các vị thần đối mặt với mặt trời!
Giờ đây, giờ đây, nếu có bao giờ trong những ngày đã qua,
Sau ngôgần ấy năm trời, với đôi mắt rực cháy,
Hãy cất lời chào mừng và vinh quang cho sự trở về của Nhà Vua!
Bởi vì Agamemnon đang đến! Một ánh sáng vĩ đại
Đang đến với con người và thần linh từ trong bóng tối.
Hãy dành cho ngài lời chào mừng trọng thể — phải, cần phải thật trọng thể —
Kẻ đang nắm chiếc cuốc bổ báo thù của Thần linh trong tay,
Đã tàn phá các tòa tháp của Troy và đào bới tận gốc đất đai của nó,
Cho đến khi những ngôi đền của các thần linh ở đó chỉ còn là những vật chết;
Những bàn thờ hoang phế, và bị tàn phá mọi hạt giống
Từ đó sự sống có thể nảy mồi! Hoàn hảo làm sao chiến công của ngài,
Khốc liệt làm sao ách thống trị ngài đã giáng lên Ilion,
Nhà Atreus đầu tiên, Tối cao các Vua chúa cuối cùng,
Và hạnh phúc giữa muôn người! Người mà chúng ta dành cho
Sự tôn kính cao nhất trên mọi sinh vật sống.
Bởi vì Paris lẫn vùng đất tội lỗi của hắn chẳng thể đền bù
Hành động chúng gây ra vượt quá nỗi đau chúng gánh chịu.
“Kẻ cướp bóc và kẻ trộm,” hắn đã nghe phán quyết của Thần linh vang lên;
Do đó hắn mất đi chiến lợi phẩm, và như cỏ bị cắt sạch,
Mái nhà của cha hắn và toàn bộ đất đai của hắn bị triệt hạ;
Và Troy phải trả giá gấp đôi cho tội ác mà nó đã vạch kế hoạch.
THỦ LÍNH.
Hãy vui mừng lên, hỡi Sứ giả của người Hy Lạp từ Troy!
SỨ GIẢ.
Vui mừng đến mức ta sẵn sàng chết nếu Thần linh muốn!
THỦ LÍNH.
Có phải tình yêu dành cho mảnh đất này đã gây cho ngươi nỗi thống khổ lớn nhường ấy?
SỨ GIẢ.
Nước mắt đọng lại trong mắt ta vì hạnh phúc.
THỦ LÍNH.
Vậy hóa ra đó là nỗi buồn ngọt ngào đã giáng xuống các ngươi.
SỨ GIẢ.
Ngọt ngào ư? Ta không thể giải nổi ẩn dụ của ngươi.
THỦ LÍNH.
Là nỗi khao khát những kẻ yêu thương ngươi thật lòng.
SỨ GIẢ.
Vậy ra các ngươi đã khao khát chúng ta, như chúng ta khao khát các ngươi?
THỦ LÍNH.
Trái tim của toàn bộ xứ sở u ám, và rên rỉ vì ngươi.
SỨ GIẢ.
U ám ư? Vì lý do gì? Tại sao lại có sự u ám như thế?
THỦ LÍNH.
Giữ im lặng trước điều sai trái là liều thuốc tốt nhất của chúng ta ở đây.
SỨ GIẢ.
Các vị vua của các ngươi đã đi vắng. Còn ai khác khiến các ngươi phải sợ?
THỦ LÍNH.
Chuyện qua rồi! Giống như ngươi lúc này, ta có thể vui vẻ chết đi.
SỨ GIẢ.
Đúng thế! Chuyện đã qua, và tất cả là chiến thắng.
Và về cuộc sống của chúng ta trong những năm tháng dài đẵng đẵng ấy, chắc chắn có
Vài ngày cay đắng, và một số ngày tươi đẹp.
Ai ngoài thần linh lại có thể đi trọn con đường mà không hề vấp ngã trầy xước?…
Ồ, nếu ta có thể kể hết những nỗi nhọc nhằn ốm đau trong ngày,
Những đêm tai ương, những boong tàu chật chội thiếu chăn ấm;
Cơn thịnh nộ và tiếng chửi rủa khi lương thực hằng ngày
Không tới! Và rồi ở trên cạn còn tệ hơn tất cả.
Nơi đóng quân của chúng ta sát vách tường của kẻ thù;
Và mưa — và từ dưới đất bốc lên sương mù sông ngòi —
Ẩm ướt, lúc nào cũng ẩm ướt! Nó thấm sâu vào quần áo của chúng ta,
Như dịch hạch, và sinh ra những sinh vật ghê tởm trong từng sợi tóc.
Ước gì ta có thể kể mùa đông buốt giá kinh hoàng đến nhường nào
Đã trườn xuống từ núi Ida cho đến khi chim chóc rơi rụng chết ngắc!
Hay cái nóng tĩnh lặng, khi trên chiếc giường ngọ ngọ
Biển xanh ngắt không một hơi thở chìm nghỉm không một gợn sóng!…
Sao phải nghĩ đến nó chứ? Chúng đã qua và nằm sâu dưới mồ,
Tất cả những rắc rối dài đằng đẵng ấy. Vì ta nghĩ những kẻ ngã xuống
Chẳng bận tâm mấy đến việc mình ngủ hay tỉnh lại;
Còn chúng ta, những kẻ sống sót, sao phải đau đầu
Với việc đếm hết những người đã mất, để rồi đánh thức
Những vận rủi đầy ác ý ngày xưa? Nếu lời tạm biệt
Đến từ phía họ, Thôi, cứ để họ đi, ta nói vậy.
Chắc chắn đối với chúng ta, những người đang sống, điều thiện đang chiến thắng
Một cách quang minh chính đại không chút dao động của đĩa cân;
Thế nên chúng ta ca tụng hướng về bầu trời lấp lánh này,
Khi vinh quang của chúng ta bay cao rộng khắp biển và đất liền:
“Bởi những người con của xứ Argos đã chinh phục Troy,
Những chiến lợi phẩm này, một ký ức và một niềm vui cổ xưa,
Được đóng đinh trong những ngôi đền của các thần khắp Hy Lạp.”
Kẻ nào đọc được những dòng ấy sẽ gia tăng lời ca ngợi
Xứ sở chúng ta, các vị vua của chúng ta, và ơn huệ muôn vàn của Thần linh
Đã tạo nên những điều kỳ diệu này. — Câu chuyện của ta đã hết.
THỦ LÍNH.
Quả thật ngươi đã chinh phục ta. Người ta nói, ánh sáng
Trong đôi mắt của người già vẫn đủ để học hỏi cho đúng.
Nhưng Clytemnestra và Hoàng gia nên nghe
Những tin tức này trước tiên, dẫu ta có thể chia sẻ niềm vui khỏe của chúng.
[Trong lúc những lời cuối được cất lên, CLYTEMNESTRA đã bước ra từ Cung điện.]
CLYTEMNESTRA.
Từ lâu ta đã cất cao giọng ca hoan hỉ,
Khi sứ giả đầu tiên từ thành Troy bốc lửa
Cất tiếng trong đêm tối về vụ tàn phá và lật đổ.
Và những kẻ chế nhạo đã quở trách ta: “Vì có ngọn hải đăng
Trên đồi, mà Troy đã thất thủ sao? Hy vọng của đàn bà
Mau chóng sinh ra!” Phải, nhiều kẻ đã khinh miệt ta;
Tuy nhiên ta vẫn dâng lễ tế; và theo lời ta
Khắp thành phố, tiếng kêu của phụ nữ chúng ta đã vang lên,
Cất lên trong sự chúc phúc quanh các bệ thờ của Thần linh,
Và hương trầm uể oải tỏa rạng trên các bàn thờ
Đầy ngào ngạt.
Và đối với ngươi, cần gì phải kể
Câu chuyện tiếp theo của ngươi? Chính phu quân của ta sẽ
Dạy bảo ta tường tận. Tuy nhiên, để chào đón chúa tể và nhà vua của ta
Thật trân trọng trong ngày ngài khải hoàn trở về —
Còn bình minh nào đáng quý hơn có thể bừng cháy trên đôi mắt người phụ nữ
Hơn bình minh này, thứ mở toang cánh cổng để tung hô
Người chồng mà Thần linh dẫn dắt bình an trở về từ chiến trận? —
Hãy đi, mang lời cầu nguyện này đến phu quân ta: Rằng ngài hãy mau chóng
Và gấp rút đến thị trấn yêu chuộng tên tuổi ngài này;
Và trong lâu đài của mình, ngài có thể tìm thấy chính người
Vợ mà ngài đã bỏ lại, một con chó canh gác phòng khách,
Trung thành với một tiếng nói và dữ tợn với tất cả những kẻ khác;
Một thể xác và tâm hồn không thay đổi, chẳng có con dấu nào của ngài
Bị phá vỡ trong những năm tháng chờ đợi. — Không chút ý nghĩ an nhàn
Hay niềm vui từ những người đàn ông khác từng chạm đến tâm hồn ta,
Và cũng sẽ không chạm đến, cho đến khi đồng thau được nhuộm như len.
Một lời khoác lác vô cùng trung thành và rõ ràng như thế, ta biết,
Được thốt ra bởi một vị Vương hậu hoàng gia chẳng hề khiến bà hổ thẹn.
[CLYTEMNESTRA rời đi.]
THỦ LÍNH.
Hãy để tai ngươi ghi khắc thông điệp của nàng. Trông có vẻ
Đẹp đẽ đấy, và đòi hỏi một người giải mã rõ ràng…
Nhưng hỡi Sứ giả, ta muốn hỏi ngươi; hãy nói thật
Về Menelaus. Liệu ngài ấy có cùng về với các ngươi,
Vương miện yêu dấu của xứ sở chúng ta, không hề hấn gì chứ?
SỨ GIẢ.
Ta không thể thốt ra những lời gian dối về sự bình an
Để bạn hữu gặt hái một mùa màng đích thực từ đó.
THỦ LÍNH.
Ngươi có thể nói sự thật đi kèm với sự an ủi không? Hai người đó
Một khi đã chia rẽ, đó là vực thẳm không dễ gì vượt qua.
SỨ GIẢ.
Vị vua của các ngươi đã biến mất khỏi đoàn quân Achaia,
Ngài và chiến thuyền của ngài! Sự an ủi ta mang đến là thế đấy.
THỦ LÍNH.
Ngài giương buồm một mình rời Troy ư? Hay ngài bị cuốn đi
Bởi bão tố giữa các ngươi, và bị cuốn trôi đi mất?
SỨ GIẢ.
Ngươi đã đoán trúng phóc; kẻ bắn cung cừ khôi, người ta thường gọi thế!
Và việc phải chịu đựng lâu dài chỉ tóm tắt trong chớp mắt.
THỦ LÍNH.
Thủy thủ đoàn bàn tán thế nào? Có lời đồn nào
Cho thấy ngài còn sống hay đã chết không?
SỨ GIẢ.
Chẳng ai biết, chẳng ai có tin tức, ngoại trừ thần Mặt Trời,
Đấng canh giữ và trông nom thế giới.
THỦ LÍNH.
Vậy hãy kể cho chúng ta nghe về trận bão. Thế nào, khi Thần linh trút
Cơn giận dữ, nó nổi lên ra sao? Nó tàn lụi thế nào?
SỨ GIẢ.
Ta không thích làm vấy bẩn một ngày mang điềm báo cao cả
Bằng cái lưỡi sầu bi. Hai điều đó, ta dám thề,
Đứng tách biệt vẫn hơn. Khi một kẻ với vầng trán run rẩy,
Từ những đạo quân bị mất tích, mang về nhà
Tin tức rằng sự kinh hoàng từ những lời cầu nguyện của nàng đã ứng nghiệm;
Một vết thương trong trái tim rộng lớn của nàng, và bao số phận
Cho bao mái nhà của con người bị vứt bỏ để thỏa mãn
Cơn thịnh nộ gấp đôi phục vụ cho lòng tham của Ares,
Giáo đối giáo, bụi đất kết hôn cùng bụi máu;
Kẻ nào lê bước mang theo trọng tội nặng nề nhường ấy,
Thôi thì cứ để hắn, nếu hắn muốn, cất lên khúc ca
Đó là sự khải hoàn của Địa ngục. Nhưng đến như ta
Bây giờ đã đến, mang theo sự giải thoát lớn lao,
Trở về một vùng đất hòa bình và những đôi mắt mỉm cười,
Và phá hỏng tất cả bằng cơn thịnh nộ từ bầu trời ấy
Thứ khiến người Hy Lạp của chúng ta nguyền rủa Thần linh — làm sao có thể như thế chứ?
Hai kẻ thù cổ xưa nhất, Lửa và Biển cả,
Đã thề một tình bạn bất thình lình, và chứng minh lời thề ấy
Bằng cách tấn công chúng ta, những thủy thủ tội nghiệp, suốt đêm hôm ấy
Đầy khốn khổ, khi sự kinh hoàng của những con sóng
Cao ngất ngưởng trên đầu chúng ta, và gió từ Strymon đẩy
Thân tàu va đập thân tàu, cho đến khi những chiến thuyền tốt đẹp, bởi sừng
Của cơn lốc điên cuồng húc thủng và đè bẹp,
Chiếc này ở đây, chiếc kia ở đó, giữa mưa và màn nước mù mịt,
Như bầy cừu bị một tên ác quỷ lùa, đã cuốn trôi đi mất.
Và khi Vị thần Mặt Trời diễm phúc ngẩng đầu lên,
Chúng ta thấy vùng biển Aegean bạt ngàn đầy bọt trắng với xác người,
Xác người chết, tàu thuyền chết, và những mảnh ván thảm họa.
Dẫu vậy phần chúng ta, chiếc vỏ tàu duy nhất không bị thương
Khỏi cơn thịnh nộ ấy đã lén lút hoặc được xin xỏ miễn phí
Bởi một vị thần tốt bụng nào đó — chắc chắn không phải con người! —
Kẻ đã lái bánh lái của chúng ta thông suốt; và cho đến tận bây giờ
Nữ thần Vận Mệnh Cứu Rỗi đã ngự trị trên mũi tàu.
Không có con sóng nào làm hỏng chỗ neo đậu của chúng ta, và không có bãi đá ngầm nào
Xé xác chúng ta khi chúng ta cập bờ.
Cho đến khi, trốn chạy khỏi địa ngục biển cả đó, với ánh mặt trời trong trẻo
Chiếu trên đầu và mọi niềm tin vào vận may đã biến mất,
Chúng ta lững thững như bầy cừu quanh tâm trí với những suy nghĩ
Về đạo quân đã mất tích đó, bị tàn phá và quất roi bởi những ngọn roi
Của sự dữ. Và ta nghĩ, nếu vẫn còn hơi thở
Trong họ, họ đang bàn tán về chúng ta như thể đã đi đời nhà ma —
Còn cách nào khác? — và chúng ta cũng nói thế về họ! Còn về ngươi,
Vì Menelaus phải là mối quan tâm hàng đầu của ngươi,
Nếu bởi một lời nào đó từ Zeus, Đấng không muốn
Để ngôi nhà cổ hoang phế mãi mãi,
Một tia nắng mặt trời trên vùng biển xa xôi nào đó
Chiếu rọi ngài, hãy còn xanh tươi và sống sót… chúng ta có thể thấy
Chiến thuyền của ngài vào một ngày nào đó trong bến cảng! — Đó là lời
Sự thật mà các ngươi đòi hỏi ở ta, và sự thật là những gì các ngươi đã nghe!
[Sứ giả rời đi. Đoàn Cao Niên vào vị trí cho Bài Stasimon thứ ba.]
ĐOÀN CAO NIÊN.
(Chắc chắn đã có ý nghĩa huyền bí trong cái tên HELENA, ý nghĩa đã được ứng nghiệm khi nàng trốn chạy sang Troy.)
Ai là kẻ đã tìm ra cho ngươi
Cái tên ấy, hoàn toàn chân thực —
Phải chăng là Một Đấng vượt ngoài tầm nhìn của chúng ta
Đang di chuyển chắc chắn trong sự định đoạt trước
Về số phận con người bằng đôi môi huyền bí của ngài? —
Gọi ngươi, Kẻ kết hôn trong chiến trận,
Ngươi, Kẻ bị bao vây bởi tranh chấp,
HELEN? Phải, trong sự chế nhạo của định mệnh,
Địa ngục trong các thành phố, Địa ngục trên các chiến thuyền,
Địa ngục trong trái tim con người, họ đã biết nàng là thế,
Khi nếp rèm mờ ảo và tinh tế
Của màn cửa nhà nàng kéo ngược ra,
Và ra khơi, ra khơi, nàng lao mình đi
Trong sức mạnh khổng lồ của Gió Tây;
Và với ngọn giáo và gươm giáo ở phía sau
Những kẻ săn đuổi kéo đến như hồng thủy,
Lần theo dấu vết vô hình của mái chèo,
Cho đến khi trong thung lũng Simois
Xuyên qua những tán lá chúng rình mò tìm thấy nàng,
Một Cơn Thịnh Nộ, một hạt giống của máu.
(Người dân Troy chào đón nàng bằng sự khải hoàn và ca ngợi Alexander cho đến khi bài hát của họ thay đổi và họ nhìn thấy một ý nghĩa khác trong tên của Alexander.)
Thế nên Cái Tên đã đến với Ilion
Trên ngọn lửa hoàn thành ý nguyện của Thần linh,
Nàng là sự báo thù và là một tín hiệu
Về sự bất tín đối với bánh mì bị bẻ gãy,
Về lò sưởi của Thần linh bị phản bội,
Chống lại những kẻ có giọng nói vang lên
Tự hào về chiến lợi phẩm chúng nắm giữ
Và lời khoác lác không ngượng ngùng của Kẻ Cướp
Cùng khúc ca mà các huynh đệ của hắn cất lên
Giữa những ngọn đuốc cưới xin đang cháy rực;
Cho đến khi, kìa, Thành phố cổ kính
Của Vua Priam quay đầu, và khi quay đầu
Đã chọn một khúc ca mới để học tập,
Một khúc ca thay đổi và tràn ngập niềm xót thương,
Với tiếng kêu của một quốc gia đã mất;
Và nàng đổi tên của chú rể:
Gọi hắn là Paris Kẻ-kết-hôn-đáng-sợ;
Bởi vì các con trai của nàng đã nằm xuống với người chết,
Và cuộc đời của nàng là một khúc khóc than,
Giữa máu và ngọn lửa đang bùng cháy.
(Giống như con sư tử con được nuôi như vật cưng rồi sau đó biến thành một mãnh thú săn mồi,)
Kìa, thuở nọ có một người chăn cừu nuôi dưỡng
Ngay trong nhà mình, theo lời kể,
Một con sư tử con, một vật bú sữa
Và mềm mại trong thuở đầu đời
Giữa bầy gia súc; những đứa trẻ hạnh phúc vô cùng yêu quý nó,
Và các cụ già mỉm cười, và người ta kể rằng,
Nó thường nằm trong vòng tay người đàn ông như một đứa trẻ,
Mắt sáng ngời, và hướng về bàn tay trêu chọc nó
Quấn quýt tha thiết để xin thức ăn hoặc đùa giỡn.
Rồi đến một ngày bỗng bùng lên
Cơn thịnh nộ của bầy sư tử thuở trước;
Nó trả món nợ cho những kẻ đã nuôi nấng
Bằng sự tàn phá đàn gia súc và cuộc tàn sát đẫm máu,
Phải, nó tự tạo cho mình một bữa tiệc lớn không mời,
Cho đến khi mọi lối đi trong nhà ngập ngụa máu tươi;
Một cảnh tượng khiến lũ nô bầy hoảng sợ chạy khóc thét,
Một kẻ tàn sát đẫm máu lớn, râu sủi bọt mép,
Đại tư tế của một bàn thờ bị nguyền rủa bằng máu
Mà Thần linh đã dựng lên chống lại ngôi nhà ấy.
(Thế đó với Helen ở Troy.)
Và ta phải gọi thứ đã đến
Vào giờ khắc đầu tiên đến thành phố Ilion là gì?
Hãy gọi nó là giấc mơ bình yên không kể xiết,
Một niềm vui thầm kín trong màn sương vàng,
Ánh mắt của một người phụ nữ mềm mại tựa ngọn lửa,
Một đóa hoa ăn mòn trái tim người đàn ông bằng sự xót thương.
Nhưng nàng đã rẽ hướng và tạo ra một cái kết cay đắng cho cái hôn của mình,
Và một cơn thịnh nộ giáng xuống chốn nàng nương náu, một cơn thịnh nộ giáng xuống tình bằng hữu của nàng,
Khi đến chỗ Priam và các con trai của lão, nàng trốn chạy nhanh chóng qua biển sâu,
Với vị thần mà nàng đã đắc tội làm kẻ canh gác nàng trên ngọn gió,
Một cô dâu tử thần, mà các cô dâu muôn đời sau sẽ khóc thương.
(Người ta nói rằng Vận May Tốt khơi gợi sự đố kỵ của Thần linh; không phải thế; Vận May Tốt có thể vô tội, và khi ấy chẳng có sự báo thù nào.)
Một lời xám xịt vẫn tồn tại, từ buổi bình minh
Của thời gian được thốt lên giữa chốn phàm nhân,
Rằng Sự Giàu Sang của con người khi sung mãn sẽ suy sụp
Không phải không có con cái, mà sinh ra những đứa con đi kèm;
Và từ hạnh phúc lớn lao luôn sinh ra
Một giọt nước mắt không ngừng và một trái tim tan vỡ.
Nhưng ta giữ ý kiến của riêng mình và không bị ai mê hoặc;
Chính hành động bất chính mới sinh ra kết quả, đời nối đời,
Tội lỗi tiếp nối tội lỗi, giống như những kẻ sinh ra nó; và chúng sẽ y như cũ.
Nhưng người nào bước đi ngay thẳng, và ngôi nhà của hắn, dẫu Định Mệnh
Có tôn vinh hắn, thì những đứa con vẫn sẽ đẹp đẽ.
(Chính Tội Lỗi, chính Sự Kiêu Ngạo và Nhẫn Tâm sinh ra những đứa con giống hệt chúng cho đến khi Công lý được thực hiện trên chúng.)
Nhưng Tội Lỗi Cũ yêu thích, khi giờ phút ấy quay lại,
Mang đến Tội Lỗi Mới,
Thứ cười cợt đầy sức sống giữa nước mắt của con người;
Phải, và Cơn Tàn Nhẫn, người bạn đồng hành của nó, kẻ chẳng ai
Có thể nài nỉ hay đấu tranh, kẻ cứ dấn bước mãi,
Không biết sợ hãi hay bất cứ điều thiêng liêng nào;
Hai ngọn lửa bóng tối trong một mái nhà, sinh ra thực sự,
Giống như cội nguồn cổ xưa của chúng.
Nhưng Công lý chiếu rọi trong một ngôi nhà được xây khiêm tốn
Với bức tường nhọ nồi,
Và tôn vinh kẻ biết trọn vẹn phận mình;
Nhưng bàn tay ô uế bước lên cầu thang vàng
Nàng quay mặt tránh đi với đôi mắt ngoảnh đi, tìm kiếm chốn nào
Có những điều ngây thơ; và chẳng màng đến quyền lực
Của sự giàu sang bị con người ca tụng sai lầm, nàng dẫn dắt tất cả
Đến giờ phút được định sẵn của chính mình.
[Giữa một đoàn rước lớn, AGAMEMNON xuất hiện trên một cỗ xe chiến. Phía sau ngài trên một cỗ xe khác là CASSANDRA. Đoàn Cao Niên tiến lại và cúi mình cung kính. Một số binh sĩ của AGAMEMNON có vẽ hình Con Ngựa Trắng trên khiên, số khác vẽ Sư Tử. Vũ khí của họ rất giàu có và mang một phần vẻ dã man.]
THỦ LÍNH.
Chào mừng, hỡi Nhà Vua! Chào hỡi Con trai của Atreus!
Kẻ Tàn Phá Đô Thị! Kẻ tiêu diệt Ilion!
Bằng lời cao cả nào ta sẽ chào đón ngài lần nữa,
Làm sao để bày tỏ sự tôn kính, mà không vượt quá
Điểm của sự vui thích, cũng không dừng lại quá sớm?
Bởi vì nhiều kẻ sẽ bám lấy. Đến với vẻ bề ngoài
Càng nhanh hơn vì chúng từng phạm tội trước đây;
Và một người có thể thở dài mà chẳng hề có chút nhói đau
Nào của nỗi buồn trong tim, và một người có thể mỉm cười
Với đôi mắt không ánh sáng và bờ môi đang gồng lên.
Nhưng người Mục tử thông thái hiểu rõ bầy cừu của mình
Và ánh mắt ngài xuyên thấu sâu thẳm
Sự trung thành tựa nước đang nịnh hót và giả vờ.
Nhưng ta chẳng giấu giếm điều gì, hỡi Nhà Vua. Ngày hôm ấy
Khi trong cuộc truy lùng Helen, đoàn quân của chúng ta
Lao ra, tên của ngài trên cuộn da của trái tim ta
Được viết sâu bằng những chữ cái của sự bất hòa;
Và chiến thuyền của tâm hồn ngài,
Lệnh lạc kém cỏi và được lái một cách mù quáng biết bao,
Vẫn luôn đuổi theo, giữa những con người ngã xuống,
Một trái tim hoang dã khao khát được bay cao.
Nhưng trong ngày mới này,
Từ sâu thẳm suy nghĩ và trong tình yêu, ta nói rằng
“Ngọt ngào là nỗi buồn đã kết thúc tốt đẹp;”
Và trong dòng chảy của thời gian ngài sẽ học và biết
Đâu là thật đâu là giả,
Của những kẻ bị bỏ lại để canh giữ những bức tường
Của Đại sảnh trống vắng không người bầu bạn.
[Trong lúc những lời trên diễn ra, CLYTEMNESTRA đã xuất hiện trên bậc thềm Cung điện, cùng đoàn tùy tùng, để đón tiếp Phu quân.]
AGAMEMNON.
Hỡi Argos và các vị thần của xứ Argolis,
Xin chào mừng, những người cùng ta chia sẻ vinh quang của sự
Trở về nhà này và cuộc báo thủa mà ta đã giáng xuống
Thành phố của Priam! Phải, dẫu chẳng ai lên tiếng,
Các vị thần lớn đã nghe thấy chính nghĩa của chúng ta, và trong một lòng
Cùng đứng lên, trong chiếc bình máu cay đắng,
Để con người thét gào và bỏ mạng cùng những tòa tháp cháy rụi,
Đã bỏ lá phiếu lớn của họ; trong khi trên chiếc bình của Lòng Thương xót
Hy vọng vẫy đôi tay trống không và chẳng có gì rơi xuống.
Ngay lúc này trong làn khói, Thành phố đó đang kể câu chuyện của mình;
Cơn gió tàn phá vẫn sống, và nơi Ilion ngã xuống
Hơi bốc của sự béo bở ngày xưa từ kiêu hãnh của nó
Từ những tro tàn nóng bỏng và quằn quại cuộn lên từ đằng xa.
Vì điều đó, lòng biết ơn, rộng lớn như vinh quang của chúng ta,
Hãy được cất cao lên; thấy rằng Con Thú của Argos đã
Chất đống cao ngất hàng rào giận dữ quanh những tháp canh của Ilion
Và, vì một người phụ nữ bị cưỡng đoạt, đã phá hủy bằng bạo lực
Một Thành phố. Kìa, cú nhảy của con Ngựa hoang
Trong bóng tối khi các vì sao Pleiades đã chết;
Một đám đông mặc giáp, một con Sư tử đói khát,
Đã nhảy qua tháp thành và liếm láp máu của các vị Vua!
Kìa, ta dâng lên các Vị thần những lời tạ ơn này.
Nhưng về lời nói của nàng: Ta đã ghi nhận, và ta ghi nhớ
Ý nghĩa của chúng, và giọng nói của ta sẽ đứng sau
Nàng. Bởi vì không nhiều người, tục ngữ có câu,
Có thể yêu một người bạn khi vận may đang thịnh vượng
Một cách không đố kỵ; và bủa vây bộ óc đố kỵ
Là chất độc lạnh lẽo, nhân đôi tất cả nỗi đau
Mà cuộc đời mang lại cho hắn. Tự hắn phải chăm sóc những vết thương của mình,
Và cảm thấy niềm vui của người khác tựa một lời nguyền.
Ta có thể nói rành mạch. Ta biết chiếc gương phản chiếu
Mang tên tình bạn, và những hình bóng đi qua
Và giả vờ làm bạn của Nhà Vua. Ta chỉ biết đúng một người —
Odysseus, kẻ chúng ta bẫy vào tròng chống lại chính
Ý muốn của hắn! — kẻ từng mang ách kéo xe rất ngoan ngoãn…
Dù hắn còn sống hay đã chết kẻ mà ta đang kể
Câu chuyện ấy. Và về phần còn lại, chạm đến quốc gia chúng ta
Và các vị thần, chúng ta sẽ triệu tập tranh luận
Toàn bộ hội đồng của Argos, đưa ra những lời khuyên
Chắc chắn, để điều gì tốt lúc này có thể tiếp tục
Tốt đẹp, và nếu có gì cần chữa lành bằng y dược, thì
Bằng dao phẫu và lửa, với tất cả sự thiện chí,
Ta sẽ thử nghiệm để ngăn chặn tai họa phía sau
Mà căn bệnh đó sinh ra.
Phải, Thiên đàng đã dẫn ta trở về;
Và trên lò sưởi này nơi ngọn lửa của ta vẫn đang cháy
Ta sẽ đi dâng lên thiên đàng sự tạ ơn đúng đắn,
Đấng hướng dẫn ta đến đây, Đấng đã cứu ta từ nơi xa xôi.
Hỡi Sự Chiến Thắng, nay là của ta, hãy ở lại với ta muôn đời!
[CLYTEMNESTRA, dẫn đầu đoàn tùy tùng, bước lên phía trước. Nàng kìm nén sự phập phồng lo âu với khó khăn nhưng dần lấy lại can đảm khi tiếp tục.]
CLYTEMNESTRA.
Hỡi các Trưởng lão, Hội đồng mang tên Argos
Đang có mặt ở đây, ta sẽ không còn coi là điều hổ thẹn
Khi phơi bày niềm đam mê của mình trước mắt mọi người.
Có một thời điểm đến với người phụ nữ khi nỗi sợ chết đi
Mãi mãi. Chẳng ai dạy ta cả. Chẳng ai có thể kể lại,
Trừ ta, sức nặng của những năm tháng không thể chịu nổi
Mà ta đã sống trong lúc người đàn ông này nằm ở Ilion.
Rằng bất kỳ người phụ nữ nào lại ngồi một mình thế đấy
Trong một ngôi nhà nửa trống vắng, chẳng có người đàn ông nào ở gần,
Khiến nàng suýt mù vì kinh hoàng! Và vặn vẹo bên tai nàng
Luôn là giọng nói giận dữ nào đó; lúc thì sứ giả
Của điều dữ; lúc thì không; rồi những kẻ khác tồi tệ hơn,
La hét thảm họa chống lại ta và những người thân của ta.
Ồ, nếu hắn mang trên mình một nửa số vết thương được đồn đại
Về nhà qua nhiều lời đồn, thể xác hắn hẳn phải là một chiếc lưới,
Mọi lỗ thủng từ gót chân đến đỉnh đầu! Và nếu hắn gặp phải
Nhiều cái chết như những câu chuyện ta nghe về điều đó,
Liệu hắn có phải sinh vật quái dị nào, một Geryon
Ba linh hồn, kẻ sẽ chẳng chịu chết, cho đến khi trên đỉnh đầu hắn,
Ba tấm áo choàng đất được đắp lên, để giữ hắn chết hẳn?
Phải, rất nhiều lần trái tim ta vỡ nát, và chiếc thòng lọng
Của cái chết đã tóm được ta; nhưng chúng đã cắt đứt nó ra.
Đó là vì những giọng nói cứ vặn vẹo bên tai ta.
Vì lý do đó, Orestes trẻ tuổi cũng không có mặt ở đây
Bên cạnh ta, như lẽ ra phải thế, thấy rằng cậu ấy trên hết
Mọi thứ nắm giữ sự bảo đảm cho tình yêu của chúng ta;
Xin chớ để trái tim ngài bận tâm. Sự việc diễn ra thế này:
Người bạn giáo chiến yêu quý của chúng ta đã đón lấy cậu ấy, Strophius
Người Phocis, kẻ đã cảnh báo trước cho ta về mối phiền toái
Mặt giáp mặt, hiểm nguy của chính ngài dưới thành Troy,
Và hiểm nguy của chúng ta ở đây, nếu lũ quần thần nổi loạn
Lật đổ Hội đồng. Đó là tâm lý của con người
Luôn luôn, khinh miệt kẻ ngã xuống. Hắn đã nói thế,
Và chắc chắn chẳng có chút lừa dối nào trong hắn.
Nhưng đối với ta,
Những dòng sông bão tố cũ kỹ của nỗi buồn ta nay đã cạn khô
Ngay tại nguồn; chẳng còn một giọt nước mắt nào chưa rơi.
Đôi mắt ta mỏi mệt vì thức canh, không dứt
Khóc thương những đống lửa hải đăng từng ngóng trông ngài
Mãi mãi không đáp lại. Và dẫu ta chợp mắt,
Tiếng vo ve nhỏ xíu của con muỗi cũng khiến ta giật mình, như tiếng thét
Của chiến trận, và cho ta thấy ngài bị cuốn đi bởi những điều kinh hoàng,
Ùn ùn kéo đến, quá nhiều so với khoảng thời gian ta chợp mắt.
Khỏi mọi áp lực đó được giải thoát và tâm hồn thảnh thơi,
Ta chào mừng phu quân ta: Hỡi con chó canh gác bầy đàn,
Hỡi cột chống chắc chắn không gãy trong trận cuồng phong,
Hỡi trụ cột vững chãi của một đại sảnh cao ngất;
Hỡi người con trai duy nhất của người cha già nua;
Hỡi mảnh đất không ngờ tới được nhìn thấy bởi những kẻ đắm tàu;
Ánh nắng mặt trời đẹp đẽ hơn khi bão tố đã qua đi;
Mạch nước ngọt trong sa mạc chết chóc…
Thật ngọt ngào làm sao khi được giải thoát khỏi bất kỳ chiếc xiềng xích nào!
Đó là những lời của ta để chào đón ngài trở về nhà.
Chẳng vị thần nào sẽ đố kỵ chúng. Chắc chắn ta và ngài
Đã chịu đựng đủ trong thời gian qua! Và giờ đây
Hãy xuống xe, hỡi vương đầu được đội vương miện tình yêu và vinh quang,
Khỏi chiếc xe cao ngất này; tuy nhiên chớ đặt chân lên mặt đất
Trần trụi, hỡi Nhà Vua vĩ đại, bàn chân từng giày xéo Troy.
Này các nữ nô, hãy mau lên! Đừng quên nhiệm vụ của các ngươi,
Trải một tấm thảm hoa văn đỏ thẫm
Cho con đường của Nhà Vua. Hãy để toàn bộ mặt đất nhuộm đỏ
Nơi những bàn chân ấy bước qua; và Công lý, kẻ từng u ám thuở trước,
Hãy dẫn đường sáng ngời ngài về lò sưởi mà ngài không ngờ tới!
Điều gì diễn ra tiếp theo, sự quan tâm không ngủ của chúng ta sẽ thấy
Được sắp đặt đúng theo ý muốn tốt đẹp của Thần linh.
[Các người hầu trải những tấm thảm nhung màu đỏ thẫm và vàng từ Cỗ xe đến Cửa Cung điện. AGAMEMNON không nhúc nhích.]
AGAMEMNON.
Hỡi con gái của Leda, kẻ canh gác bầy đàn của ta,
Quả thực lời chào mừng của nàng, nghiêm trang và được kể đầy đủ,
Rất phù hợp với những năm tháng vắng bóng của ta. Dẫu rằng sẽ
Phù hợp hơn, ta nghĩ, nếu một người khác, chứ không phải Vương hậu của ta,
Đã cất những lời tôn vinh này. Về phần còn lại, ta nói rằng,
Đừng tìm cách làm ta mềm yếu theo kiểu đàn bà;
Đừng hô to lời ca ngợi ta rộng miệng, cũng đừng quăng
Thân thể nàng xuống đất, như đối với vị vua dã man nào.
Cũng đừng rải rác đường đi của ta bằng những tấm thảm thêu,
Để đánh thức cơn giận dữ vô hình. Chính Thần linh mới có
Sự tôn kính ấy; còn với người phàm mà đặt
Những bước chân thô lỗ lên vẻ đẹp thêu thùa này…
Ta thề là có hiểm nguy trong đó. Hãy để con đường của ta
Được tôn vinh, chắc chắn rồi; nhưng như con người, chứ không phải thần linh.
Thảm cho đôi chân và tấm thảm thêu kia…
Cái tên nghe thật khác biệt!… Phải, và không bị mù lòa
Đột ngột là món quà tuyệt vời nhất trong tất cả
Những gì Thần linh ban tặng, vì ta không tính ai là người có phúc
Cho đến khi cuộc đua của hắn chạy đến đích cùng tận.
Cứ thế đi; và nếu như, ngày hôm nay ta đã làm
Ta sẽ làm luôn luôn, thì ta chẳng sợ điều dữ nào.
CLYTEMNESTRA.
Chỉ xin nói với ta điều này thôi, hoàn toàn không trái ý ngài…
AGAMEMNON.
Ý chí của ta, hãy cứ chắc chắn, sẽ không chao đảo hay phai mờ.
CLYTEMNESTRA.
Phải chăng đây là lời thề được lập trong một hiểm nguy lớn nào đó?
AGAMEMNON.
Đủ rồi! Ta đã nói rõ mục đích của mình, kiên định và rành mạch.
CLYTEMNESTRA.
Nếu Priam là kẻ chinh phục… Hãy nghĩ xem, liệu hắn có từ chối không?
AGAMEMNON.
Ồ, khi ấy kho tàng thảm thêu sẽ bị giẫm nát!
CLYTEMNESTRA.
Hỡi chúa tể, xin đừng bận tâm đến những lời bàn tán của thiên hạ!
AGAMEMNON.
Tiếng thì thầm của một dân tộc mang trọng lượng kỳ lạ.
CLYTEMNESTRA.
Kẻ nào sợ sự đố kỵ, kẻ đó sợ việc trở nên vĩ đại.
AGAMEMNON.
Thật kém duyên khi người phụ nữ muốn giành phần dẫn dắt.
CLYTEMNESTRA.
Khi một nhà chinh phục vĩ đại chịu nhượng bộ, đó mới thực sự là duyên dáng!
AGAMEMNON.
Thôi được, nếu ta buộc phải… Hãy cứ theo ý nàng đã nói!
Nhanh lên! Cởi bỏ cho ta những đôi giày trói buộc mà ta đang giẫm lên đây,
Và trong lúc ta bước đi trên những kỳ quan biển cả kia
Nguyện xin Thần linh đừng để đôi mắt giận dữ nào trút xuống ta
Từ đằng xa!
[Các người hầu cởi giày cho ngài.]
Bởi vì ngay lúc này ta không thích
Tàn phá ngôi nhà của mình, làm hỏng dưới bàn chân
Sự kiêu hãnh của nó, và những tấm thảm thêu kỳ diệu
Được mua ở những vùng biển xa xôi bằng bạc. Nhưng những thứ đó
Đã đủ. — Và hãy ghi nhớ, ta ra lệnh cho nàng, công chúa này
Của Ilion; hãy chăm sóc nàng ấy với tất cả sự dịu dàng.
Ánh mắt của Thần linh nhìn thấy, và yêu thương từ đằng xa,
Kẻ chinh phục nhân từ. Vì không có tù nhân chiến tranh nào
Làm nô lệ theo ý muốn của chính mình. Nàng là chiến lợi phẩm
Và đóa hoa được chọn lọc từ kho tàng của Ilion,
Được trao bởi món quà của binh lính để theo hầu ta.
Giờ đây do đó, thấy rằng ta bị ép buộc bởi nàng
Và làm theo ý nàng, ta bước đi trong vỏ bọc của kẻ chinh phục
Bên dưới Cổng thành của ta, giẫm lên những sắc đỏ thẫm của biển cả.
[Khi ngài xuống xe và đặt chân lên những Tấm thảm, những người phụ nữ của CLYTEMNESTRA lại cất tiếng Khóc Khải Hoàn. Người dân cúi đầu hoặc quỳ xuống khi ngài đi qua.]
CLYTEMNESTRA.
Kia là biển cả — vực thẳm của nó ai có thể tát cạn? —
Sinh sản ra từ rất nhiều con cá màu tía vết nhơ
Vượt qua cả bạc, luôn luôn tươi mới được hồi sinh,
Dành cho áo choàng của các vị vua. Và chúng ta, được ban quyền hợp pháp,
Sở hữu nó đến mức thỏa mãn. Ngôi nhà của ngài, hỡi Nhà Vua,
Không biết đến sự thiếu thốn, hay thiếu bất cứ thứ gì.
Biết bao sự giẫm đạp lên y phục sang trọng, nếu tiếng kêu
Đã vang lên trong những mái vòm của lời tiên tri,
Ta đã thề nguyện trong những năm qua, làm giá phải trả
Cho sinh mạng quý giá này đang gặp hiểm nguy ở nơi xa!
Nơi gốc rễ ở đâu, tán lá sẽ mọc nhanh chóng đến đó
Để che chở cho một ngôi nhà, và lan tỏa món quà lá xanh của nó
Chống lại ngôi sao thiêu đốt; và, khi ngài đã đến,
Ngài, trên lò sưởi trung tâm của ngôi nhà mình,
Ồ, hơi ấm trong mùa đông nhảy múa theo dấu hiệu của ngài.
Và khi mùa hè của Thần linh tan chảy thành rượu vang
Quả nho xanh, trên ngôi nhà đó sẽ rơi xuống sự mát mẻ
Nơi người đàn ông thực sự, người chủ nhà, đi dạo trong đại sảnh của mình.
Zeus, Zeus! Hỡi Chủ Tể Đích Thực, xin hãy để những lời cầu nguyện của ta là thật!
Và, ồ, xin đừng quên những gì ngài đã được định đoạt phải làm!
[Nàng theo AGAMEMNON vào Cung điện. Đoàn tùy tùng của cả Vua và Hoàng hậu đi theo sau họ. CASSANDRA ở lại.]
ĐOÀN CAO NIÊN.
Cái gì thế này, cứ mãi mãi, [Strophe 1.]
Nỗi kinh hoàng lạnh lẽo bên cánh cửa
Của lồng ngực mang đầy điềm báo này,
Tái mét như cái chết lảng vảng?
Trong khi một khúc ca không được thuê mướn, không mong muốn,
Được cất lên bởi một nhà tiên tri nội tâm,
Nói lên bí mật ở cốt lõi của nó;
Và để ném nó khỏi huyết quản của ta
Như một giấc mơ không tài nào hiểu thấu
Chẳng còn Lòng Dũng Cảm dịu ngọt nào
Ngồi ở mũi tàu thân yêu của trái tim ta.
Tuy nhiên ta biết rằng vô số
Ngày tháng, tựa cát bụi, đã già nua
Kể từ ngày những sợi cáp bị ném vào bờ đó
Đập phần phật và từng hàng từng hàng
Dựng đứng lên vì Ilion
Những chiếc chiến thuyền dài đã rẽ sóng biển [Antistrophe 1.]
Và trong bến cảng — tận mắt ta
Đã chứng kiến — chúng lại nằm đó;
Tuy nhiên âm nhạc không tiếng đàn bị che giấu ấy
Vẫn thì thầm những lời lẽ của tai họa,
Đó là Linh Hồn của ta tự phát,
Giống như một Nữ thần Báo thù đầm đìa tang tóc,
Khóc thương cho những thứ tàn lụi.
Cũng chẳng có niềm tin yêu hy vọng nào
Thức giấc trong giác quan ta;
Bởi vì da thịt đang rên rỉ bên trong này,
Và những khúc xương biết rõ Tội Lỗi này,
Trái tim trôi nổi trên dòng lũ
Của một dòng nước xoáy chính là Định Mệnh,
Chắc chắn những điều này không nói dối. Tuy nhiên sâu thẳm
Bên dưới hy vọng, lời cầu nguyện của ta vẫn chạy dài,
Tất cả sẽ tan biến như giấc mơ, và lẩn khuất
Vào những điều chưa từng nghĩ tới và chưa từng làm.
— Chắc chắn sự Giàu Sang vĩ đại ở đoạn kết của tất cả [Strophe 2.]
Không mang lại Sự Thỏa Mãn; Cơn Sốt bò đến quá gần,
Hàng xóm thân thiết, ép sát bức tường chật hẹp.
— Khốn cho kẻ không sợ hãi định mệnh!
Chính con thuyền lao thẳng về phía trước,
Va phải rạn san hô bên dưới;
Kẻ nào sợ hãi và làm nhẹ bớt trọng lượng,
Quăng bớt ra, theo một lượng được đong đếm,
Từ sự giàu sang mà bàn tay hắn kiếm được…
Toàn bộ con thuyền của hắn sẽ không bị đắm chìm,
Bởi vì chở quá tải sự sung túc,
Cũng không có biển sâu tràn ngập chảy qua đầu hắn.
— Kìa, khi nạn đói rình rập đến gần,
Một món quà tốt đẹp của Zeus một lần nữa
Từ những luống cày của một năm
Chấm dứt nhanh chóng nỗi đau đói khát;
— Nhưng một khi máu của cái chết đã đổ xuống, đen ngòm [Antistrophe 2.]
Và rỉ ra dưới chân một kẻ bị tàn sát, hỡi ôi!
Bằng bùa chú hay câu hát ai có thể làm nó quyến rũ trở lại?
— Từng có một người thuở trước đã chỉ cho
Con người con đường từ cái chết đến ánh ban ngày;
Nhưng Zeus, khi giơ chiếc gậy của Ngài lên,
Đã không dung thứ, khi Ngài ra lệnh hắn dừng lại.
— Ngoại trừ việc mọi án phạt của Thần linh
Đều có cách riêng bị cắt ngang bởi những án phạt khác,
Để không ai có thể cai trị một mình,
Trong một tiếng rên vượt qua cả lời nói
Tất cả niềm đam mê này đã bay vụt ra,
Thứ giờ đây đang thì thầm ẩn trốn đi,
Đầy đau đớn, và không hy vọng
Gỡ ra nổi dù chỉ một nút thắt rõ ràng
Khỏi sự rối rắm trong tâm hồn ta,
Khỏi một trái tim rực cháy như than hồng.
[Bỗng nhiên CLYTEMNESTRA xuất hiện đứng ở Cửa ra vào.]
CLYTEMNESTRA.
Ngươi cũng vậy, hãy đi vào trong! Ta gọi tên ngươi,
Cassandra;
[CASSANDRA run rẩy, nhưng vẫn tiếp tục trân trân nhìn về phía trước, như thể không nghe thấy CLYTEMNESTRA.]
thấy rằng các Vị thần — sao phải cằn nhãn với họ chứ? —
Đã đặt ngươi ở đây, để chia sẻ trong những bức tường này
Nước thanh tẩy của chúng ta, giữa một đám đông nô bầy
Đang đứng vâng lời xung quanh bệ thờ
Của Sự Sở Hữu chúng ta. Do đó hãy bước xuống đây,
Và đừng quá kiêu ngạo. Câu chuyện đã được kể
Về việc thuở xưa con trai của Alcmena chính mình, khi bị bán đi,
Đã kiên nhẫn thế nào, dù hắn không thích thức ăn của nô bầy.
Và hơn thế nữa, nếu Định Mệnh buộc ngươi phải rơi vào hoàn cảnh ngặt nghèo này,
Hãy ca ngợi Thần linh vì ngươi đã đến một Ngôi nhà có tiếng tăm lớn
Và sự giàu có từ lâu đời. Những kẻ hạ đẳng hơn,
Những kẻ vừa gặt hái được một mùa màng bất ngờ nào đó chưa từng thấy,
Luôn tàn nhẫn với nô lệ của chúng, và keo kiệt
Trong chừng mực. Chúng ta sẽ ban bất cứ thứ gì đúng mực.
[CASSANDRA im lặng.]
THỦ LÍNH.
Nàng ta đang nói với ngươi đấy, và đang chờ đợi… những lời rõ ràng và chân thật!
Ồ, tai họa ở xung quanh ngươi như một chiếc lưới;
Hãy đầu hàng, nếu ngươi có thể… Có lẽ ngươi chưa thể ngay lúc này.
CLYTEMNESTRA.
Ta nghĩ, trừ phi người thiếu nữ lang thang này là kẻ
Có giọng nói giống chim én, với một thứ tiếng xa lạ
Và dã man, nàng ta có thể đọc được ý định rõ ràng của ta.
Ta chỉ dùng từ ngữ, và xin sự đồng thuận của nàng.
THỦ LÍNH.
À, hãy đến đi! Tốt nhất là thế, theo thực tế thế giới ngày nay.
Hãy rời khỏi cỗ xe cao ngất này, và vâng lời đi!
CLYTEMNESTRA.
Ta phải đứng lần lữa ở Cổng này đến bao giờ?
Ngay lúc này đây bầy thú được hiến thánh cho Hestia
Đang chờ bên ngọn lửa trung tâm, vì đã thực hiện xong
Sự hoàn thành lớn lao này mà không ai ngờ tới.
Do đó, nếu ngươi có lòng vâng lời
Bất cứ điều gì theo ý muốn của ta, xin hãy đừng chần chừ nữa!
Nếu, tâm trí mê muội, ngươi không chịu hiểu…
Ngươi hãy chỉ cho nàng ta thấy, không phải bằng lời nói mà bằng bạo lực!
[Hướng về phía Thủ lĩnh của ĐOÀN CAO NIÊN.]
THỦ LÍNH.
Cô gái lạ mặt này cần một kẻ thông dịch hiếm có.
Nàng ta đang run rẩy như một con thú hoang trong bẫy.
CLYTEMNESTRA.
Trước Chúa, nàng ta điên rồi, và chỉ nghe thấy mỗi sự
Ngu ngốc của chính mình! Là một nô lệ, thành phố của nàng đã sụp đổ hoàn toàn,
Nàng buộc phải gặm nhấm chiếc dây cương của mình, cho đến khi sự bực dọc này
Biến thành bọt biển trong máu và mồ hôi cay đắng.
Ta không phí lời thêm nữa, để rồi bị thách thức thế này.
[Nàng quay trở lại bên trong Cung điện.]
THỦ LÍNH.
Ta thương hại ngươi biết bao, chẳng có cơn giận dữ hay niềm tự hào nào
Còn trong ta nữa. — Nào, hãy xuống xe đi! Hãy cúi đầu trước đòn roi
Mà Định Mệnh giáng lên ngươi, và học cách cảm nhận ách thống trị của mình.
[Anh đặt nhẹ tay lên vai CASSANDRA.]
CASSANDRA (rên rỉ một mình).
Otototoi… Giấc mơ. Giấc mơ.
Apollo. Ôi Apollo!
TRƯỞNG LÃO THỨ HAI.
Sao nàng lại rên rỉ cho Apollo? Sách có câu,
Ngài không yêu sự đau buồn cũng chẳng thèm lắng nghe nó.
CASSANDRA.
Otototoi… Giấc mơ. Giấc mơ.
Apollo. Ôi Apollo!
THỦ LÍNH.
Vẫn cất tiếng rên rỉ ấy hướng về vị thần
Kẻ chẳng có chỗ đứng ở nơi con người đau buồn, hay ngã xuống.
CASSANDRA.
Apollo, Apollo! Ánh sáng trên những Lối Mòn của Loài Người!
Kẻ thù của ta!
Ngươi đã thắp sáng đưa ta vào bóng tối một lần nữa sao?
TRƯỞNG LÃO THỨ HAI.
Sao cơ? Nàng ta sẽ tiên tri về những
Nỗi đau của chính mình ư? Sức mạnh ấy vẫn tồn tại khi mọi thứ đã mất!
CASSANDRA.
Apollo, Apollo! Ánh sáng của tất cả những gì hiện hữu!
Kẻ thù của ta!
Ngươi đã dẫn ta đi đâu thế này?… Ha! Ngôi nhà gì thế này?
THỦ LÍNH.
Lâu đài của nhà Atreus. Nếu ngươi không biết, ta
Ở đây để giúp ngươi, và giúp một cách trung thành.
CASSANDRA (thì thầm).
Không, không. Đây là ngôi nhà mà Thần linh căm ghét.
Có rất nhiều thứ biết bí mật của nó; nhức nhối
Và những thứ tà ác; án mạng và cái chết bóp nghẹt.
Chính là nơi chúng tàn sát đàn ông… Một sàn nhà văng vẳng tiếng tóe máu.
TRƯỞNG LÃO THỨ HAI.
Giác quan tinh nhạy tựa loài chó săn
Của cô gái lạ mặt này… Và những gì nàng tìm kiếm chắc chắn có thể tìm thấy!
CASSANDRA.
Những nhân chứng… Ta đi theo nơi chúng dẫn đường.
Tiếng kêu khóc… của những đứa trẻ… gần cánh cổng:
Tiếng kêu vì những vết thương rớm máu:
Và mùi của những món thịt nướng mà cha chúng đã ăn.
TRƯỞNG LÃO THỨ HAI (nhận ra khải tượng của nàng, và thấy ghê sợ).
Lời đồn về sức mạnh huyền bí của ngươi đã đến tai chúng ta
Từ lâu. Dẫu vậy chúng ta chẳng cần nhà tiên tri nào ở đây.
CASSANDRA.
Ái chà, ái chà! Chúng muốn gì nhỉ? Một điều khủng khiếp mới.
Một tội lỗi to lớn to lớn đang mưu tính trong ngôi nhà này hôm nay;
Quá sức mạnh mẽ đối với những kẻ trung thành, vượt ngoài khả năng chữa trị…
Và sự cứu giúp đứng ở tận đẩu tận đâu.
THỦ LÍNH.
Cảnh báo này ta không tài nào đọc nổi, dẫu ta đã biết
Câu chuyện kia. Nó đang vang dội khắp thành phố.
CASSANDRA.
Hỡi Người phụ nữ, ngươi! Người chồng từng nằm chung giường với ngươi!
Ngươi sẽ tắm rửa bằng nước, rồi… Làm sao nói được đoạn kết?
Nó đến nhanh quá. Một bàn tay… một bàn tay khác…
Đang với tới, với tới một cách dò dẫm…
THỦ LÍNH.
Ta vẫn chưa thấy rõ. Những câu đố này, bị đâm thủng bởi những tia sáng
Mờ mịt của điềm báo trước, chỉ làm tâm trí ta lú lẫn thêm.
CASSANDRA.
Ái chà, ái chà! Cái gì thế này? Kìa; nó đang sáng tỏ dần.
Một chiếc lưới… thứ lưới nào đó của Địa ngục.
Không, kẻ đang nằm chung giường với hắn… nàng ta là cái bẫy sao?
Và một nửa máu của hắn vương trên đó. Nó bám chặt lắm…
Hỡi Đám Đông những Giọng nói đói khát, hãy vui mừng lên, phải, hãy hô vang
Và kêu gọi việc ném đá, kêu gọi sự tống cổ ra ngoài!
TRƯỞNG LÃO THỨ HAI.
Những Giọng Nói Nữ Thần Báo Thù nào mà ngươi gọi đang hừng hực
Chống lại lâu đài này? Những lời như thế ta không hề thích.
Và sâu thẳm trong ngực ta, ta cảm thấy giọt máu cay đắng
Và màu nghệ đó, thứ đang bò đến trái tim
Để chết đi khi những tia sáng cuối cùng của sự sống tàn lụi.
Bất hạnh ập đến nhanh quá.
CASSANDRA.
Ái chà, nhìn kìa! Nhìn kìa! Hãy ngăn con cái của mụ ta khỏi Con Bò Mộng Hoang!
Một mớ bòng bong y phục, kìa;
Một chiếc sừng đen, và một đòn đánh, ngã gục, trọn vẹn
Cắm vào lớp đá cẩm thạch giữa vũng nước. Ta khuyên các ngươi đấy.
Ta nói rõ ràng… Máu trong bồn tắm và sự phản bội!
THỦ LÍNH.
Chẳng phải nhà thông dịch vĩ đại nào về những lời sấm truyền
Ta đây; nhưng điều này, ta nghĩ, đánh vần ra điềm gở nào đó.
Mầm mống tốt đẹp nào từng được thuật sĩ tạo ra
Mà trào dâng từ bóng tối?
Đó chỉ là sự dệt dệt những từ ngữ, một nghệ thuật của nỗi buồn,
Khiến nhân loại phải sợ hãi.
CASSANDRA.
Người phụ nữ tội nghiệp! Người phụ nữ chết tội nghiệp!… Phải, chính là ta,
Được đổ ra như nước giữa bọn chúng. Hãy khóc thương cho ta…
Ách! Đây là chốn nào? Tại sao ta phải đi cùng ngươi…
Để chết, chỉ để chết thôi sao?
THỦ LÍNH.
Ngươi bị cuốn đi trên hơi thở của Thần linh, hỡi linh hồn hoang dã,
Để than khóc cho định mệnh của chính mình,
Giống như tiếng chim có cánh kia, trái tim đau đớn nhường nào
Cứ mãi kêu la, khao khát được kêu la thêm nữa,
“Itylus, Itylus,” cho đến khi nó hát đứa con của mình
Trở về với chim sơn ca.
CASSANDRA.
Ồ, Con Chim Hát ca hạnh phúc, ngọt ngào biết bao, trong trẻo biết bao!
Đôi cánh mềm mại được Thần linh tạo ra cho nó,
Và một sự ra đi dễ dàng, không đau đớn hay nước mắt…
Đối với ta sẽ là da thịt bị xé rách và lưỡi dao cắt nát.
TRƯỞNG LÃO THỨ HAI.
Từ đâu nảy sinh, từ đâu thổi bùng trên hơi thở của Thần linh,
Nỗi thống khổ vô lý này?
Sự phập phồng kinh hoàng này được định hình thành giai điệu,
Tiếng rên rỉ của điều ác hòa quyện cùng âm nhạc cao vút?
Ai đã vạch ra cho ngươi con đường huyền bí đó
Xuyên qua vùng đất hoang vu của nỗi buồn?
CASSANDRA.
Buồn thay nụ hôn, nụ hôn của Paris, tai họa cho thần dân của hắn!
Buồn thay Nước sông Scamander, dòng nước mà cha ông ta từng uống!
Từ lâu lắm rồi, ta từng nô đùa bên bờ sông của ngươi,
Và được yêu thương dưỡng nuôi lớn khôn;
Giờ đây bên Dòng Sông Than Khóc, bên những bờ Biển Đau Thương,
Chẳng mấy chốc ta sẽ cất lên khúc ca của mình.
THỦ LÍNH.
Ngươi nói sao? Quá rõ ràng rồi,
Lời tai ương này ngươi vừa đặt lên môi!
Một đứa trẻ cũng có thể đọc hiểu ngươi rành mạch.
Nó đâm sâu vào ta như răng rắn,
Âm nhạc rùng rợn cay đắng từ nỗi đau của nàng:
Ta kinh ngạc khi lắng nghe.
CASSANDRA.
Buồn thay sự nhọc nhằn, sự nhọc nhằn của một Thành phố, kiệt quệ cho đến chết!
Buồn thay sự sùng kính của cha ta trước thành trì,
Bầy gia súc đổ máu và tiếng gầm thét hơi thở của chúng!
Nhưng chẳng có sự cứu giúp nào đến từ chúng
Để cứu Những Tòa Tháp Troy khỏi sụp đổ khi chúng ngã xuống!…
Và ta trên mặt đất này sẽ oằn mình giãy giụa, trái tim bốc cháy.
TRƯỞNG LÃO THỨ HAI.
Bóng tối chồng chất bóng tối, những lời mới đầy điềm gở về tai họa!
Chắc chắn có Thứ Tà Ác nào đó đã quét qua người ngươi,
Bóp nghẹt, khiến ngươi rớm máu
Và giữa nỗi thống khổ của khải tượng mà cất lên
Những lời sấm truyền đẫm chết chóc này… Tuy nhiên, tuy nhiên,
Kết cục của chúng ta không thể đọc nổi!
CASSANDRA.
[Bằng một nỗ lực, nàng lấy lại sự làm chủ bản thân, và nói thẳng với Thủ lĩnh.]
Trước Chúa, sấm truyền của ta sẽ không còn che giấu
Khuôn mặt của mình đằng sau lớp khăn che mặt, giống như cô dâu mới cưới!
Một cơn gió rạng ngời từ bóng tối này sẽ thổi qua,
Xuyên thủng bình minh, lớn dần lên như những con sóng lớn dâng cao,
Để bùng nổ trong trái tim của ánh bình minh… mạnh mẽ hơn rất nhiều
So với nỗi đau tồi tội này của ta. Ta sẽ không làm vấy bẩn
Sự khôn ngoan của mình bằng sương mù.
Hãy ở cạnh ta khi ta bước đi,
Theo vết những điều tà ác từ thuở xa xưa,
Và làm chứng cho ta. Bởi vì đối với mái nhà này, có âm nhạc
Bám lấy nó, giống như một đội hợp xướng đang hát
Cùng một giọng, nhưng nghe chẳng hay ho gì vì những từ ngữ
Không hề tốt đẹp. Say xỉn, say xỉn, và đẫm máu,
Để khiến chúng dám làm nhiều hơn nữa, một đám đông hoan lạc
Đang ở trong các phòng, thứ mà không ai có thể xua đuổi,
Của những Nữ thần Báo thù chị em. Và chúng dệt thành bài ca,
Ám ảnh Ngôi nhà, hành vi sai trái mù quáng đầu tiên của nó,
Khinh miệt lần lượt chiếc giường bị báng bổ đó của Nhà Vua,
Bị vấy bẩn, thứ đã trả thù tội lỗi của người anh em bằng sự căm hận…
Mũi tên của ta bắn trượt hay trúng đích? Ta có phải là kẻ mơ mộng
Tội nghiệp, kẻ đi ăn mày và lảm nhảm trước cửa nhà?
Hãy thưa trước lời thề của ngươi làm nhân chứng, rằng ta biết
Những tội lỗi được tạo ra từ thuở xa xưa của mái vòm lớn này.
TRƯỞNG LÃO.
Và lời thề của ta, dẫu được thề nguyền dũng cảm đến đâu,
Làm sao có thể xoa dịu ngươi? Tuy nhiên ta kinh ngạc khi một kẻ sinh ra
Ở tận đằng xa biển cả, với ngôn ngữ xa lạ, lại thốt ra
Chuẩn xác đến thế, như thể nàng từng sống ở đây và chứng kiến tất cả.
CASSANDRA.
Nhà tiên tri Apollo đã làm cho ta cũng nhìn thấy được.
TRƯỞNG LÃO (nói bằng giọng trầm).
Trái tim của Vị thần có bị đâm thủng bởi khao khát dành cho ngươi không?
CASSANDRA.
Đã có thời, ta coi việc nói về điều đó là hổ thẹn.
TRƯỞNG LÃO.
À, sự hổ thẹn dành cho kẻ mạnh, chứ không phải kẻ yếu.
CASSANDRA.
Chúng ta đã đấu vật, và hơi thở của ngài thật ngọt ngào đối với ta.
TRƯỞNG LÃO.
Hai người đã tiến đến việc sinh con đẻ cái, như lẽ thường?
CASSANDRA.
Ta đã thề với Loxias, và ta đã thề một lời gian dối.
TRƯỞNG LÃO.
Lúc đó ngươi đã có món quà tiên tri rồi ư?
CASSANDRA.
Lúc đó ta đã chỉ cho người dân của mình thấy toàn bộ con đường của họ.
TRƯỞNG LÃO.
Và Loxias đã không trừng phạt ngươi trong cơn thịnh nộ của ngài sao?
CASSANDRA.
Sau tội lỗi đó… không ai tin ta nữa.
TRƯỞNG LÃO.
Nào, đối với chúng ta sự khôn ngoan của ngươi có vẻ chắc chắn đấy chứ.
CASSANDRA.
Ôi, ôi! Thống khổ, thống khổ!
Những cơn đau khủng khiếp của lời tiên tri
Lại giáng lên ta, phát cuồng khi chúng ập xuống…
Các ngươi thấy chúng ở đằng kia chứ… đang đập phá bức tường?
Còn quá trẻ… giống như những hình bóng tụ tập trong giấc mơ…
Bị tàn sát bởi bàn tay họ yêu thương. Chúng trông giống những đứa trẻ,
Bị sát hại… và trong tay chúng cầm thịt nướng:
Ta nghĩ đó chính là bản thân chúng. Phải, thịt thà; ta thấy nó;
Và nội tạng… Ôi, thật là một gánh nặng kinh hoàng
Để mang vác! Và cha chúng đã uống máu chúng.
Từ những kẻ này, ta cảnh báo các ngươi, sự báo thù vẫn đang rình rập,
Cơn thịnh nộ của loài sư tử, thứ không đi ra để giết
Mà ẩn nấp trong hang ổ của nó, canh giữ đại sảnh
Cao ngất của người chủ đã đi chiến trận của ta… Chủ nhân ư? Phải!
Của ta, của ta! Cái ách được đóng đinh quanh cổ ta…
Ôi, chúa tể của những chiến thuyền và kẻ giày xéo đống đổ nát
Của Ilion, ngài không biết cái lưỡi của con sói cái này sao,
Thứ liếm láp và nịnh hót, và mỉm cười với đôi tai dựng đứng,
Để cắn xé vào phút cuối như cái chết bí mật sao? — Và người phụ nữ ấy
Có thể không? Giết một người đàn ông mạnh mẽ và mang vũ khí ư?…
Loài bò sát có nanh nào trườn tới giống như mụ ta?
Một số loài rắn amphisbene, một số loài Skylla nào đó, ẩn nấp sâu
Trong vách đá, nơi thủy thủ thét gào và bỏ mạng,
Mẹ của Địa ngục cuồng nộ vì máu, thứ đang kêu gọi
Chiến tranh chống lại chính da thịt của mụ ta, chiến tranh không khoan nhượng…
Chúa ơi! Và mụ hét lên vào mặt ngài niềm vui của mình,
Giống như những người đàn ông trong trận chiến khi kẻ thù tan vỡ.
Và giả vờ tạ ơn vì sự an toàn của ngài!
Chuyện gì xảy ra nếu không ai tin ta? Chẳng sao cả.
Điều gì phải đến sẽ đến; phải, và rất nhanh thôi
Chính ngươi cũng sẽ đau buồn vì những điều này, và ở đây
Đứng thú nhận ta là một nhà tiên tri quá đỗi chân thực.
THỦ LÍNH.
Bữa tiệc Thyestes với những đứa trẻ bị sát hại
Ta đã hiểu, và run rẩy. Phải, bộ não của ta
Quay cuồng trước những khải tượng này, đúng đến mức không thể đoán mò.
Nhưng sau đó, dẫu ta có nghe, ta đã mất đi manh mối.
CASSANDRA.
Hỡi con người, ngươi sẽ nhìn thấy Agamemnon đã chết.
THỦ LÍNH.
Bình tĩnh nào, Cái Miệng Của Sự Ác! Hãy rút lại những từ ngữ đó!
CASSANDRA.
Không có vị thần bình yên nào canh gác giờ phút ấy đâu.
THỦ LÍNH.
Nếu nó bắt buộc phải đến. Xin Quyền Lực Thiên Đình ngăn chặn nó!
CASSANDRA.
Chúng không nghĩ đến cầu nguyện; chúng nghĩ đến cái chết.
THỦ LÍNH.
Chúng? Hãy nói xem, kẻ nào thực hiện hành động đê tiện này?
CASSANDRA.
Hỡi ôi, quả thực ngươi đã đi lạc đường quá xa rồi!
THỦ LÍNH.
Làm sao hành động đó có thể thực hiện được? Ta không thấy lối nào.
CASSANDRA.
Tuy nhiên ta chẳng rành tiếng Hy Lạp cho lắm sao?
THỦ LÍNH.
Tiếng Hy Lạp là ngôn ngữ của sấm truyền Delphi, nhưng khó đánh vần.
CASSANDRA.
Á! Á! Kìa!
Thứ lửa kỳ lạ gì thế! Nó dịch chuyển… Nó lao vào ta.
Hỡi Sói Apollo, xin thương xót! Ôi thống khổ!…
Tại sao mụ ta lại nằm với sói, con sư tử cái cô độc này,
Hai tay, khi con sư tử hoàng gia đã đi vắng?
Chúa ơi, mụ ta sẽ giết ta! Giống như những kẻ pha chế
Thuốc độc, ta thấy mụ ta cũng đang pha cho ta
Một chiếc lọ riêng trong cơn thịnh nộ của mình, và thề nguyền,
Mài giũa lưỡi dao cho hắn, rằng ta phải chia sẻ
Cái chết của hắn… bởi vì, bởi vì ngài đã lôi ta đến đây!
Ồ, tại sao lại có những kẻ chế nhạo này ở cổ họng ta? Đám trang bị
Những vòng hoa tết này, chiếc gậy tiên tri này?
Ta định giết các ngươi trước, trước khi ta chết.
Biến đi!
[Nàng xé toạc y phục tiên tri của mình; và ngay lập tức ném chúng xuống đất, rồi giẫm đạp lên chúng.]
Xuống địa ngục đi!… Các ngươi nằm thế đấy à?
Ta báo đáp các ngươi thế đấy! Giờ hãy làm phong phú thêm nỗi buồn
Cho một Con Chim Mang Điềm Dữ nào khác, không phải ta nữa!
[Trở lại với thực tại.]
À, nhìn kìa! Chính là Apollo, đã xé toạc
Vương miện khỏi đầu ta! Kẻ từng canh gác ta từ lâu
Trong cùng chiếc áo choàng tiên tri này, bởi bạn bè, bởi kẻ thù,
Tất cả cùng một giọng, tất cả bị làm cho mù lòa, chế nhạo khinh miệt:
“Một thứ giấc mơ,” “một cô bé ăn mày kiệt quệ,”
Nghèo khổ, chết đói và bị phỉ báng, ta đã chịu đựng tất cả;
Và giờ đây Nhà Tiên Tri, kẻ đã gọi ta cho đến khi tiếng gọi của ta
Trở nên hoàn hảo, đang dẫn ta đến sự kinh hoàng cuối cùng này…
Đó không phải là bệ thờ nơi người ta từng tàn sát
Cha ta; đó là một khối đá, một khối đá đẫm máu
Vẫn còn nóng hổi, đang chờ đón ta, của một kẻ bị sát hại trước đó.
Tuy nhiên chúng ta sẽ không nằm đó mà không được Thần linh chú ý.
Sẽ có kẻ xuất hiện sau đó, kẻ nâng cao
Kẻ gục ngã; một cành cây nở hoa
Báo thù cho người cha và cái chết của người mẹ.
Bị lưu đày và lang thang, bị ruồng bỏ khỏi xứ sở này,
Một ngày nào đó Ngài sẽ trở lại, và đặt chiếc vương miện
Cuối cùng lên những tội lỗi đã giày xéo ngôi nhà này.
Vì, kìa, có một lời thề lớn được thề trước Thần linh,
Khuôn mặt ngửa lên của cha ngài sẽ dẫn đường ngài về nhà.
Sao ta phải đau buồn? Sao phải thương hại định mệnh của những kẻ này?
Ta, kẻ đã chứng kiến Thành phố Ilion
Trôi qua như nó đã qua; và những kẻ lật đổ nó
Cũng có kết cục của chúng, khi Thần linh phán quyết chuẩn xác…
Ta đi uống cạn chén của mình. Ta sẽ chịu đựng
Để chết. Hỡi Cánh Cổng, Cánh Cổng Tử Thần, xin chào các ngươi!
Chỉ xin nguyện Thần linh ban cho đòn đánh trúng đích!
Nguyện xin Thần linh, không bị thống khổ, với dòng máu tuôn trào
Mau chóng đến cái chết thân thiện, những đôi mắt này có thể nhắm lại!
THỦ LÍNH.
Hỡi người phụ nữ tràn ngập nỗi buồn, tràn ngập sự khôn ngoan vĩ đại,
Lời nói của nàng là một nỗi thống khổ kéo dài; tuy nhiên,
Biết rõ định mệnh của mình, sao nàng lại bước đi với đôi mắt sáng rõ,
Giống như con thú bị thần linh làm cho mù lòa, đi đến hiến tế?
CASSANDRA.
Chẳng có đường trốn thoát đâu, hỡi những người bạn; chỉ là sự chậm trễ vô ích.
THỦ LÍNH.
Chẳng phải ngày đến muộn hơn vẫn là ngày ngọt ngào hơn sao?
CASSANDRA.
Ngày đó đã đến rồi. Chẳng ích gì khi trốn chạy lúc này.
THỦ LÍNH.
Giữa mọi nỗi buồn của nàng, hỡi Người phụ nữ, trái tim nàng thật kiên cường.
CASSANDRA.
Hỡi ôi! Chẳng có kẻ hạnh phúc nào nghe được lời khen ngợi đó.
THỦ LÍNH.
Chẳng phải những kẻ dũng cảm đã chết được ban phước trong những ngày sau sao?
CASSANDRA.
Hỡi Cha! Hỡi các người anh em dũng cảm, ta đến đây!
[Nàng di chuyển về phía Ngôi nhà, nhưng lùi lại vì run rẩy khiếp sợ.]
THỦ LÍNH.
Điều gì làm nàng sợ hãi? Đó là cái gì mà nàng giật mình lùi bước?
CASSANDRA.
Ái, phắt! Phắt!
THỦ LÍNH.
Điều gì quay ngoắt nàng trong nỗi kinh hoàng
Mù lòa đó? Trừ phi sự ghê tởm nào của tâm trí…
CASSANDRA.
Cái chết trôi dạt từ những cánh cửa, và máu như mưa!
THỦ LÍNH.
Đó chỉ là những con thú câm lặng bị sát hại tại bàn thờ thôi.
CASSANDRA.
Và hơi nước từ một ngôi mộ chôn tập thể… Nhìn kìa!
THỦ LÍNH.
Đó chỉ là hương trầm Tyrian đang tỏa khói trong không khí.
CASSANDRA (lấy lại bình tĩnh).
Dù thế nào đi nữa! — Ta sẽ đi, vào trong căn phòng kia
Để khóc thương cho định mệnh của chính ta và của Agamemnon.
Nguyện xin cái chết là tất cả! Hỡi những người xa lạ, ta không phải là con chim
Đang ríu rít run rẩy trước lùm cây bị khuấy động
Bởi cơn gió trống rỗng. Hãy làm chứng vào ngày đó
Khi người phụ nữ trả giá cho sinh mạng của người phụ nữ này,
Và người đàn ông trả giá cho người đàn ông kết đôi tồi tệ nằm xuống:
Ta xin ơn huệ này, vì sắp phải chết.
THỦ LÍNH.
Hỡi ôi, ta thương hại định mệnh huyền bí của nàng!
CASSANDRA.
Một lời, một khúc ca đưa tang cuối cùng ta muốn cất lên
Trên chính xác thân của mình. Hướng về Ánh Mặt Trời rạng ngời cuối cùng này
Ta cầu nguyện rằng, khi công việc của Kẻ Báo Thù hoàn thành,
Những kẻ thù của hắn cũng có thể ghi nhớ điều này,
Điều nhỏ nhoi này, nữ nô bị chúng tàn sát!
Hỡi thế giới của loài người, xin vĩnh biệt! Một màn trình diễn được tô vẽ
Là tất cả vinh quang của ngươi; và khi cuộc sống xuống dốc
Cái chạm của một miếng bọt biển ướt sẽ xóa sạch tất cả.
Ồ, điều này còn buồn hơn bất kỳ sự sụp đổ của kẻ kiêu hãnh nào!
[Nàng bước vào trong Nhà.]
ĐOÀN CAO NIÊN.
Vận May Vĩ Đại là một thứ đói khát,
Và chẳng làm thỏa mãn trái tim nào ở bất cứ đâu,
Dù cho người ta với những ngón tay đe dọa
Chỉ vào ngôi nhà lớn, chẳng ai dám,
Khi Vận May gõ cửa, chặn ngang cánh cửa
Tuyên bố rằng: “Hãy cất bước đi nơi khác!”
Kìa, các Vị thần đã ban cho người đàn ông này
Đạp nát Ilion vĩ đại trong bụi đất
Và trở về nhà, được ca tụng trên thiên đường;
Nếu đã được định đoạt, hắn cũng sẽ đi
Xuyên qua máu vì máu đã đổ từ lâu;
Nếu hắn cũng vậy, ngã xuống vì người chết,
Sẽ vương miện những cái chết của những năm tháng xa lạ,
Phàm nhân nào ở đằng xa, kẻ lắng nghe,
Lại dám khoe mình là Con của Vận May, và được dẫn dắt
Vượt lên trên dòng thủy triều vĩnh cửu của những giọt nước mắt?
[Một tiếng Thét bất ngờ từ bên trong vang lên.]
GIỌNG NÓI.
Này! Phản nghịch trong nhà! Ta bị thương: bị giết rồi.
THỦ LÍNH.
Im lặng! Trong lâu đài! Đó là tiếng thét
Của kẻ nào đó bị thương chí mạng.
GIỌNG NÓI.
Chúa ơi, lại một người nữa! Ta bị đâm lần nữa rồi.
THỦ LÍNH.
Ta nghĩ hành động đã hoàn tất. Chính là Nhà Vua
Đã rên rỉ… Hãy đứng sát lại, và nghĩ xem có điều gì…
[Các Cụ Già tụ tập lại dưới cú sốc và tranh luận hỗn loạn.]
TRƯỞNG LÃO B.
Ta đưa ra phán quyết ngay cho các ngươi. Triệu tập toàn bộ
Công dân đến giải cứu. Hô lên một tiếng gọi!
TRƯỞNG LÃO C.
Không, không! Xông vào ngay lập tức mà không cần một lời!
Vào trong, và bắt quả tang chúng với thanh gươm đang rớm máu!
TRƯỞNG LÃO D.
Đúng; việc đó hoặc đại loại thế. Mau lên, ta nói thế,
Hãy hành động đi! Không phải lúc để chần chừ.
TRƯỞNG LÃO E.
Chúng ta có thời gian để suy nghĩ. Sự mở màn này… Chúng đã lên kế hoạch
Mưu đồ nào đó để bắt đất nước làm nô lệ.
TRƯỞNG LÃO F.
Đúng, trong lúc chúng ta chần chừ ở đây! Chúng chẳng hề nghĩ ngợi
Về việc chần chừ, và cánh tay cầm gươm của chúng chẳng hề ngủ quên!
TRƯỞNG LÃO G.
Ta chẳng có lời khuyên nào. Ta không thể nói gì. Ôi,
Hãy để kẻ nào ra đòn được thì hãy cho lời khuyên đi!
TRƯỞNG LÃO H.
Ta nói như người này nói. Ta chẳng có chút niềm tin nào
Vào lời nói có thể dựng một người chết dậy từ đống bụi.
TRƯỞNG LÃO I.
Ý ngươi sao? Kéo lê cuộc sống nghèo nàn của chúng ta, và đứng
Khom lưng trước những kẻ làm vấy bẩn xứ sở này ư?
TRƯỞNG LÃO J.
Không, thế thì quá đáng lắm! Thà đấu tranh và chết còn hơn!
Cái chết là án phạt dễ dàng hơn cảnh nô lệ.
TRƯỞNG LÃO K.
Chúng ta nghe thấy tiếng rên rỉ, chẳng có gì rõ ràng,
Làm sao chúng ta biết — ta có phải nhà tiên tri đâu — rằng có kẻ bị giết?
TRƯỞNG LÃO L.
Ồ, hãy tìm ra sự thật trước, trước khi chúng ta trở nên
Đầy cảm xúc thế này! Đoán mò không phải là biết chắc.
THỦ LÍNH.
Vậy thì xông vào đi! Đó là lời khuyên tất cả các ngươi mang đến,
Và tìm hiểu cho chắc chắn, sự tình với Nhà Vua ra sao.
[Họ tụ tập lại gần Cửa Cung điện, như thể muốn cưỡng ép xông vào, thì cánh cửa lớn mở toang, hé lộ CLYTEMNESTRA, đang đứng, tay cầm rìu, bên trên thi thể của AGAMEMNON và CASSANDRA. Thân thể của AGAMEMNON được quấn trong một tấm lưới hoa văn đỏ thẫm sang trọng. Có máu trên trán của CLYTEMNESTRA, và mụ ta cất tiếng nói trong niềm hân hoan cuồng dại.]
CLYTEMNESTRA.
Ồ, những lời nói dối đủ rồi và hơn thế nữa ta đã thốt ra ngày hôm nay,
Mà giờ đây ta chẳng hề hổ thẹn khi rút lại.
Làm sao một người phụ nữ có thể hành động, cho đến tận cùng,
Sự căm hận đối với kẻ thù đáng nguyền rủa, giả vờ làm bạn;
Làm sao chất đống sự diệt vong quanh hắn, giống như thợ săn,
Quá cao để có thể nhảy qua, nếu không bằng lời nói dối?
Đối với ta giờ phút này đã được mơ ước từ lâu trước kia;
Một điều của sự căm hận cổ xưa. Quá đỗi chậm chạp
Trong việc đến, nhưng nó đã đến. Và ta đứng đây
Ngay nơi ta ra đòn, với toàn bộ hành động ta lên kế hoạch
Đã hoàn tất! Nó được thực hiện thế — ích gì mà chối cãi? —
Kẻ đó chẳng thể tự bảo vệ mình cũng chẳng thể trốn chạy.
Một chiếc lưới vô tận, như được giăng bởi thợ câu,
Một sự trù phú chết chóc của y phục, ta đã quăng
Khắp người hắn, và đâm hai nhát; và với hai tiếng thét
Các chi của hắn mềm nhũn như nước và gãy vụn; và khi hắn nằm xuống
Ta giáng nhát đâm thứ ba của mình, một lời cầu nguyện được ban ơn tốt —
Tới Zeus của Địa ngục, Đấng canh giữ an toàn những người chết của ngài!
Thế là hắn thở hắt hơi thở cuối đời khi nằm đó;
Và, khi đang thở hắt, máu phun xối xả… Giống như làn sương tối
Bắn tung tóe, nó tuôn ra, một giọt sương muối mặn và chết chóc;
Ngọt ngào, ngọt ngào như những hạt mưa thân yêu của Thần linh từng thổi
Khắp cánh đồng khô hạn, vào ngày những nụ hoa chào đời!…
Những điều đó là thế, hỡi các Nghị viên cao quý,
Hãy ra đi trong niềm vui, nếu các ngươi muốn vui. Còn với ta,
Ta hân hoan. Ồ, nếu có một điều như thế có thể xảy ra
Là dâng vật tạ ơn lên trên người chết,
Trêc xác chết này nó thật công bằng, phải, công bằng hơn thế nữa,
Kẻ đã rót đầy chiếc chén của Ngôi nhà bằng những trò phản bội
Đầy lời nguyền và nay đã uống cạn nó đến tận đáy!
THỦ LÍNH.
Chúng ta kinh ngạc trước lời nói của nàng. Ném ra,
Hỡi cái miệng hoang dại! Lời khoác lác như thế lên vị Vua bị sát hại của nàng!
CLYTEMNESTRA.
Ngươi muốn dọa ta, giống như một người phụ nữ đần độn sao? Kìa,
Lồng ngực này không hề run rẩy. Và, dẫu các ngươi thừa biết,
Ta bảo với các ngươi… Nguyền rủa ta thế nào tùy ý, hay ban phước,
Tất cả cũng thế thôi… Đây là Agamemnon; đây,
Phu quân của ta, chết bởi bàn tay phải của ta, một đòn
Được đánh bởi một thợ thủ công chính nghĩa. Phải, là thế đấy.
ĐOÀN CAO NIÊN.
Hỡi người phụ nữ, cái cây tà ác nào,
Chất độc nào mọc lên từ mặt đất
Hay dòng nước trôi dạt của biển cả
Đã tìm được đường đến môi ngươi,
Khiến ngươi khoác lên trái tim mình
Sự cuồng nộ, phải, trong những lời nguyền đang cháy bỏng
Khi đồng bào của ngươi cầu nguyện?
Ngươi đã chặt chém, ngươi đã vứt bỏ;
Và một thứ bị vứt bỏ chính là ngươi,
Một vật bị căm ghét và khinh miệt!
CLYTEMNESTRA.
Phải, giờ đây, đối với ta, ngươi có những lời nói của định mệnh;
Sự lưu đày khỏi Argos và sự căm hận của nhân dân
Mãi mãi! Chống lại hắn chẳng có lời nào được cất lên,
Khi hắn, chẳng thèm đếm xỉa, như thể một con thú chết đi,
Với bầy gia súc sung túc trên lãnh địa rộng lớn của mình,
Hắn đã giết đứa con của ta, tình yêu của ta, đóa hoa đau khổ của ta…
Lạy Chúa vĩ đại, như một thứ bùa phép cho những cơn gió xứ Thrace!
Tại sao hắn không bị săn đuổi như con người khỏi vị trí của mình,
Để tẩy rửa máu đã làm vấy bẩn hắn?… Khi hành động
Là của ta, ồ, khi đó ngươi thực sự là một vị thẩm phán!
Nhưng cứ đe dọa cho thỏa thích đi. Ta đã sẵn sàng, và ta đứng
Mãn nguyện; nếu tay ngươi đánh ngã tay ta,
Ngươi cai trị. Nếu có sắc lệnh nào khác của Thần linh,
Bài học của ngươi sẽ được học, dẫu có muộn màng.
ĐOÀN CAO NIÊN.
Suy nghĩ của ngươi rất kiêu hãnh;
Hơi thở của ngươi là hơi thở của kẻ chế nhạo;
Nỗi điên cuồng chẳng phải đang gào thét
Trong trái tim ngươi, khi đã say sưa với cái chết?
Phải, và trên trán ngươi
Một vì sao của giọt máu ướt đang cháy rực!
Ồ, định mệnh rồi sẽ có ngày của nó,
Kẻ đồng hành cuối cùng bị vứt bỏ,
Khi lời nói dối đáp lại lời nói dối
Và một nhát đâm đền đáp một nhát đâm!
CLYTEMNESTRA.
Và hãy nghe xem những Vị Thần Lời Thề nào tụ tập về phía ta!
Bởi sự Báo Thù cho đứa con đã chết của ta, nay đã được thỏa mãn,
Bởi Sự Mù Quáng Của Phàm Nhân, bởi mọi Quyền Lực của Địa Ngục
Kẻ Căm Hận, người mà hắn đã ngã xuống để tế lễ,
Hy vọng của ta sẽ không bước đi trong ngôi nhà của Sự Sợ Hãi,
Trong khi trên lò sưởi của ta vẫn còn một ngọn lửa cháy rực,
Một người tình, một Aegisthus, như thuở xưa!
Ta phải sợ cái gì, khi ngã xuống đây ta nắm giữ
Kẻ thù này, kẻ chế nhạo vợ mình, thứ đồ chơi
Và kẻ ngốc của từng ả Chryseis dưới thành Troy;
Và bên cạnh đó là nhà tiên tri và nô lệ của hắn,
Người tình chung giường tụng ca của hắn, cô nhân tình dũng cảm của hắn,
Kẻ cọ xát những băng ghế của chiến thuyền bên cạnh hắn.
Nhưng, ồ, chúng đã nhận được phần thưởng khi chết!
Vì hắn nằm thế đấy và mụ ta, con đường của con thiên nga hoang dã,
Đã bước đi bài ca khóc than dài cuối cùng của mình,
Và nằm xuống, người tình của hắn, bị cướp đoạt vượt biển khơi
Để làm thoải mái chiếc giường của hắn và sự khinh miệt sâu sắc của ta.
ĐOÀN CAO NIÊN. (Một số Trưởng lão.)
Nguyện xin Thần linh bỗng nhiên
Với không mấy đau đớn lớn lao,
Không có ca canh gác ốm đau dài,
Giờ phút của ta sẽ đến với ta,
Giờ phút của ta, và ngay lập tức
Mang đến vĩnh cửu, sự
Ngủ Không Hề Thức Giấc,
Giờ đây khi Mục Tử của ta, ngài
Kẻ có tình yêu canh giữ ta
Nằm trong vực sâu!
MỘT TRƯỞNG LÃO KHÁC.
Vì lợi ích của người phụ nữ hắn đã chịu đựng và chiến đấu xuất sắc,
Và ngã xuống bởi bàn tay của một người phụ nữ.
NHỮNG NGƯỜI KHÁC.
Ngươi đã làm gì thế, hỡi Helen mù quáng trí óc,
Hỡi khuôn mặt đã tàn sát những linh hồn trên đồng bằng Ilion,
Một khuôn mặt, một khuôn mặt và bao nhiêu ngàn người ngã xuống?
Sự căm hận từ thuở xưa đè nặng lên lâu đài này,
Được xây bằng lòng tham, một ngày tà ác của người chồng
Đã nở hoa cho ngươi thành một đóa hoa hoàn hảo một lần nữa
Và không bị lãng quên, một vết nhơ cũ và đang cháy bỏng
Không bao giờ phai mờ.
CLYTEMNESTRA.
Không, đừng cầu xin giờ phút chết chóc, khi bị thử thách
Quá đỗi đau đớn dưới những cú đánh này
Cũng đừng trút giận lên Helen,
Kẻ Tàn Sát Loài Người, khuôn mặt đã hủy diệt
Hàng ngàn linh hồn dân tộc Danaus của mình, và tạo ra một vết thương
Rộng lớn mà không lang y nào có thể khép lại.
ĐOÀN CAO NIÊN.
— Thần linh, kẻ có gót chân đặt
Lên Ngôi Nhà và dòng dõi kép
Của nhà Tantalidae cao quý,
Một quyền lực, nặng nề như định mệnh,
Ngươi wield thông qua tội lỗi của người phụ nữ,
Đâm xuyên trái tim ta!
— Giống như con quạ sưng phồng vì căm hận
Hắn đã đặt móng vuốt lên người chết,
Hắn quác lên một bài ca để làm thỏa mãn
Cơn thịnh nộ của mình, và gọi đó là Luật Lệ!
CLYTEMNESTRA.
À, hãy gọi Ngài đi! Phải, hãy gọi —
Và tâm trí ngươi đã tìm thấy lối đi của nó —
Vị Thần ám ảnh sảnh đường này,
Cơn Thịnh Nộ được nạp đầy gấp ba;
Từ ngài là nỗi nhức nhối của da thịt
Vì máu được sinh ra và gia tăng;
Trước khi vết thương cũ ngừng lại
Nó lại rỉ máu tươi.
ĐOÀN CAO NIÊN.
— Quả thực Ngài vô cùng vĩ đại,
Và cơn giận của Ngài rất nặng nề, Ngài,
Vị Thần dẫn dắt định mệnh
Của dòng dõi Tantalidae cổ xưa:
Hỡi ôi, hỡi ôi, một câu chuyện tà ác các ngươi kể
Về những cơn giận tàn phá và không bao giờ thỏa mãn!
— Ôi tôi
Và tuy nhiên tất cả đều như Zeus đã định đoạt,
Đấng Tạo Hóa của tất cả và Nguyên Nhân của tất cả;
Bởi Lời của Ngài mọi cơ may đều rơi xuống,
Không có kết cục nào hoàn thành mà không có Ngài;
Những điều này là gì
Nếu không đến qua những lời khuyên của Thiên Đình cao cả?
[Một nhóm Người Than Khóc đã tụ tập bên trong Ngôi nhà.]
NGƯỜI THAN KHÓC.
Ôi, buồn thay, buồn thay! Vua của ta, Vua của ta!
Làm sao ta khóc thương, từ ngữ nào ta nên nói?
Bị mắc kẹt trong chiếc lưới của thứ nhện này,
Trong cái chết bốc mùi thở hắt sự sống của ngươi đi!
Khốn cho ta, khốn cho ta, vì trò lừa gạt nô lệ này,
Định mệnh của sự lừa gạt và cái chết cô độc,
Thanh gươm hai lưỡi và những bàn tay tàn sát!
CLYTEMNESTRA.
Và ngươi vẫn gào thét rằng hành động này là
Công việc của ta ư? Không, hãy nhìn đi, và đừng nghĩ
Rằng đây là Vương hậu của Agamemnon.
Chính Ngài, chính Ngài, đã tạo ra quanh hắn
Bóng ma này của người vợ đã chết của người đàn ông;
Ngài, Cơn Thịnh Nộ cổ xưa, Kẻ Dẫn Lạc Loài Người,
Kẻ đuổi theo Atreus vì bữa tiệc bị phỉ báng;
Để chuộc lại một món nợ cổ xưa hắn đã trả bằng mạng sống này;
Một chiến binh và một Nhà Vua được đội vương miện ngày hôm nay
Phải đền tội cho đứa con bị sát hại.
ĐOÀN CAO NIÊN.
— Rằng nàng vô tội trong chuyện này,
Cái lưỡi nào dám khoác lác? Không thể nào,
Tuy nhiên từ vực sâu của tội lỗi cổ xưa
Kẻ Báo Thù có thể đã hành động cùng nàng.
— Giữa lúc Kẻ Sát Nhân đẫm máu gầm rú, mò mẫm hoang dã
Tìm kiếm máu, thêm máu, để xây dựng sự bình yên cho hắn một lần nữa,
Và rửa sạch như nước vết nhơ đông cứng cổ xưa
Của đứa trẻ bị xé xác.
NGƯỜI THAN KHÓC.
Ôi, buồn thay, buồn thay! Vua của ta, Vua của ta!
Làm sao ta khóc thương, từ ngữ nào ta nên nói?
Bị mắc kẹt trong chiếc lưới của thứ nhện này,
Trong cái chết bốc mùi thở hắt sự sống của ngươi đi.
Khốn cho ta, khốn cho ta, vì trò lừa gạt nô lệ này,
Định mệnh của sự lừa gạt và cái chết cô độc,
Thanh gươm hai lưỡi và những bàn tay tàn sát!
CLYTEMNESTRA.
Và thế nào về định mệnh lừa gạt mà hắn
Đã gieo trồng đầu tiên, khiến Ngôi nhà trở nên nguyền rủa?
Thế nào về đóa hoa, bị bứt ra từ cái gốc này,
Iphigenia, người không được dung thứ?
Giống như sự bất công thế nào, nỗi đau thế ấy:
Hắn sẽ không cười trong Ngôi nhà của kẻ bị sát hại,
Khi điểm số được ghi; hắn chỉ cướp bóc và đền trả lại
Món nợ của gươm giáo.
ĐOÀN CAO NIÊN.
Ta lạc lối; tâm trí đờ đẫn của ta
Không biết cũng chẳng cảm nhận được
Nên trốn hay ẩn nấp ở đâu
Trong lúc Ngôi nhà rung chuyển.
Tiếng mưa rơi
Trên mái nhà làm ta sợ hãi,
Tẩy rửa những bức tường;
Mưa rơi đẫm máu.
Tiếng động ấy có bao giờ ngớt?
Kìa, Giờ Phút Định Mệnh tiếp theo
Đang mài giũa sự báo thù thích đáng của nó
Trên những hòn đá mài mới, cho những hoạt động mới
Của sự căm hận.
NGƯỜI THAN KHÓC.
Ước gì ngươi đã che chở ta, Đất Mẹ, ôi Đất Mẹ,
Trước khi ta nhìn thấy chúa tể của mình nằm thấp thế này,
Trong lớp đá cẩm thạch được phủ vải thắt lưng bằng bạc!
Bàn tay nào có thể liệm ngài, nước mắt nào có thể tuôn rơi?
Không phải ngươi, hỡi Người Phụ Nữ dám tàn sát ngài,
Ngươi không dám khóc thương ngài lúc này, hay cầu nguyện ngài,
Hay trả cho linh hồn ngài sự vô giá sâu sắc
Của món quà hay lời cầu nguyện để quên đi đòn đánh của ngươi.
— Ồ, ai với trái tim thành kính
Sẽ mang lời ca ngợi hay niềm tiếc thương
Để đặt lên ngôi mộ
Của vị thủ lĩnh vĩ đại?
CLYTEMNESTRA.
Việc mai táng hắn không phải việc của ngươi để sắp xếp.
Bởi tay ta hắn ngã xuống, bởi tay ta hắn chết,
Ta canh chừng hắn đến mồ, không được khóc thương
Bởi những người trong nhà hắn; không; chính đứa con gái của hắn
Vì một ngày như thế này sẽ đợi, như lẽ phải, và sẽ chạy
Bên những con sóng trắng của Acheron
Để ôm lấy hắn trong vòng tay và hôn ngã xuống!
ĐOÀN CAO NIÊN.
Kìa, kẻ từng bị phỉ báng thuở trước nay lại phỉ báng; và ai có thể nói?
Chiến lợi phẩm bị cướp từ những kẻ cướp bóc, máu sự sống từ những kẻ tàn sát!
Chắc chắn trong lúc Thần linh theo đuổi
Các định luật của Ngài, trong lúc Thời gian còn chạy
Sách có câu: Kẻ nào gây ra điều đó
Sẽ nhận lại điều đó.
Đó là định luật và ơn huệ của Thần linh,
Ai khi ấy sẽ săn đuổi dòng tộc
Của những lời nguyền ra khỏi sảnh đường này?
Ngôi nhà đã bị niêm phong
Với sự khủng khiếp.
CLYTEMNESTRA.
Phải, ngươi đã tìm ra Định Luật, và bước đi
Trong con đường của Sự Thật. — Tuy nhiên ngay lúc này ta gọi
Cơn Thịnh Nộ Sống Động đang ám ảnh sảnh đường này
Đến thỏa thuận và giao ước. Ta chấp nhận
Mọi sự khốn khổ mà ngài trút lên
Đầu ta, và ta yêu cầu ngài đi
Thật xa với nỗi buồn tự sát của ngài
Đến những ngôi nhà của người xa lạ. Ta sẽ giữ lại
Một chút của hồi môn, và bỏ lại phía sau
Tất cả những thứ khác, hoàn toàn mãn nguyện.
Ta đã quét sạch sự điên cuồng khỏi bầu trời
Nơi những người anh em này tàn sát đồng loại của mình.
[Khi nàng dứt lời, kiệt sức và ngọn lửa trong mắt đã tắt, AEGISTHUS, cùng các Hầu cận, hân hoan xông vào.]
AEGISTHUS.
Hỡi ngày rạng rỡ, hỡi bình minh của sự công chính
Được hoàn thành! Giờ đây, giờ đây quả thực ta sẽ thú nhận
Rằng những đấng canh gác thần thánh về cái chết và sự sinh ra của con người
Nhìn xuống mọi nỗi thống khổ của trái đất,
Bây giờ khi ta thấy hắn nằm xuống, như ta thích
Được thấy hắn, trong chiếc lưới mà các Nữ thần Báo thù đã dệt,
Để đền bù trò lừa gạt cổ xưa từ bàn tay của cha hắn.
Bởi vì Atreus, cha của người đàn ông này, ngự trị trong vùng đất này
Và bị Thyestes ngai vàng của hắn
Thách thức — ông ta là anh em của hắn và của chính ta
Cha ta — đã trục xuất ông ấy khỏi nhà và thành phố;
V-à ông ấy, sau một thời gian dài lưu đày, đã quay đầu lại
Và quỳ lạy cầu xin sự khoan dung bên lò sưởi, và giành được
Lời hứa về sự khoan dung đến mức
Máu sự sống của chính ông ấy sẽ không bốc mùi trong sảnh đường của cha hắn.
Rồi người anh em vô thần đó, Atreus, đã gọi
Để chào mừng cha ta — Hỡi sự háo hức hơn, hỡi Chúa,
Ở đó còn hơn cả tình yêu! — một bữa tiệc huynh đệ.
Và, giả vờ làm tiệc tùng vui vẻ, đặt làm thức ăn
Trước mặt ông ấy những đứa con đã chết của ông ấy. Những bàn chân trắng
Và những ngón tay tua tủa ngài đặt riêng ra,
Được che giấu khỏi mọi tầm nhìn, và làm riêng biệt
Những chiếc bàn. Và ông ấy ngay lập tức, chẳng biết gì hết,
Đã lấy những thể xác đó, ăn thứ đã tạo ra
Sự không lành mạnh cho toàn bộ dòng dõi của ông ấy. Và khi ông ấy biết
Hành động phi tự nhiên đó, từ bàn ăn ông ấy nôn thốc nôn tháo ra,
Nôn mửa món thịt sát nhân ấy, và đá văng
Bàn ăn, để làm mạnh mẽ thêm lời nguyền mà ông ấy thốt ra:
“Hãy để tất cả những kẻ sinh ra từ Pleisthenes đều diệt vong như thế!”
Vì điều đó mà người đàn ông này nằm đây; và toàn bộ mưu đồ
Là của ta, hoàn toàn chính nghĩa. Đối với ta, người thứ ba,
Khi tàn sát hai người anh em của ta, Atreus đã tha mạng
Và ném ta cùng người cha bị bẻ gãy của ta ngày hôm đó,
Một đứa trẻ trong tã lót, vứt đi
Đến nơi lưu đày; nơi ta lớn lên, và cuối cùng
Công lý đã mang ta về nhà! Phải, dẫu bị ruồng bỏ
Ở một vùng đất xa xôi, cánh tay ta đã vươn tới nhà vua này;
Bộ óc của ta, sự căm hận của ta, đã tạo ra tất cả những mưu toan;
Và mọi thứ đều ổn thỏa. Ta đã thấy kẻ thù của mình
Chết trong chiếc bẫy, và chẳng màng nếu ta chết!
THỦ LÍNH.
Aegisthus, việc lăng mạ người chết
Ta không thích. Toàn bộ mưu toan, ngươi đã nói
Là của riêng ngươi; và của riêng ngươi là ý chí đã đổ
Dòng máu đáng thương này. Khi công lý được thực thi,
Ngươi sẽ không trốn thoát đâu — như trái tim ta tiên cảm —
Ngày tháng của lời nguyền và cái chết bị quăng quật.
AEGISTHUS.
Sao hả, tên chèo thuyền khốn khổ của tầng lớp dưới cùng,
Khi boong chính là chủ nhân? Ngươi nói thế sao?…
Đối với những cái đầu già cỗi như thế bài học có thể chứng tỏ là khó khăn,
Ta e là thế, khi Sự Vâng Lời là từ khóa.
Nhưng đói khát, và xiềng xích, và cái lạnh, giúp con người tìm thấy
Trí khôn của họ. — Chúng là những thầy thuốc kỳ diệu của tâm trí!
Ngươi có mắt mà không thấy điều này sao? — Chống lại mũi nhọn
Đừng đá vào, vì sợ nó làm ngươi đau nếu ngươi đấm vào!
THỦ LÍNH
(quay từ hắn sang CLYTEMNESTRA).
Hỡi Người phụ nữ! Một người lính mới từ chiến trận trở về! Để canh chừng
Nhà cửa của hắn và bêu riếu hắn trong giấc ngủ của hắn…
Để âm mưu trò lừa gạt này chống lại một chúa tể của những ngọn giáo…
[CLYTEMNESTRA, như đang trong giấc mơ, chẳng thèm chú ý. AEGISTHUS cắt ngang.]
AEGISTHUS.
Đó là những lời, cụ già, dẫn đến nước mắt!
Ngươi có kẻ đối lập với chiếc lưỡi của Orpheus,
Kẻ xích mọi thứ bằng bài ca mê hoặc của hắn,
Vì tiếng ồn điên rồ của ngươi sẽ tròng xích vào chính ngươi.
Đủ rồi! Một khi đã bị khuất phục ngươi sẽ trở nên ngoan ngoãn hơn.
THỦ LÍNH.
Ngươi là chủ nhân ư? Xứ Argos già cỗi lại bị nguyền rủa nhường ấy sao?
Ngươi kẻ âm mưu từ đằng xa, kẻ chưa từng dám
Tự tay mình ra mặt lăng nhục và đánh gục hắn…
AEGISTHUS.
Để dụ dỗ hắn là công việc của người vợ. Ta đã được biết đến
Bởi mọi người ở đây, kẻ thù máu mặt lâu năm của hắn.
Tuy nhiên, với những tài sản của hắn, ta sẽ biết
Làm thế nào để làm Vua. Và kẻ nào không vâng lời ta
Sẽ bị tròng ách nặng nề, không phải con ngựa kéo nhẹ nhàng đâu,
Được vỗ béo bằng bắp. Sự đói khát, và bạn tù của đói khát,
Cơn u ám bết dính, sẽ thấy cơn thịnh nộ của hắn lắng xuống.
THỦ LÍNH.
Ngươi đúng là tâm hồn hèn nhát! Sao không ra mặt chiến đấu
Mà sát hại hắn? Sao trút tội ác máu me lên người vợ hắn,
Làm vấy bẩn các Vị thần của xứ Argos, làm cho tồi tệ thêm
Đất đai của nó?… Nhưng Orestes trẻ tuổi vẫn
Còn sống. Ồ, Định Mệnh sẽ dẫn cậu ấy về nhà lần nữa,
Báo thủa, chinh phục, về nhà để tàn sát hai kẻ này!
AEGISTHUS.
Trước Chúa, nếu đó là sở thích của các ngươi khi nói và làm thế, các ngươi sẽ sớm nghe thôi!
Này ở đó, những tay giáo trung thành của ta! Tiến lên! Có việc cho ngọn giáo rồi đấy.
[Một nhóm Lính Giáo, từ nơi ẩn nấp bên ngoài, xông vào và áp đảo sân khấu.]
THỦ LÍNH.
Này ở đó, hỡi những Người con xứ Argos! Dậy đi! Đứng lên và sẵn sàng, gươm khỏi vỏ!
AEGISTHUS.
Bởi Thiên đàng, ta cũng thế, gươm trên tay, đã sẵn sàng, và không từ chối cái chết!
THỦ LÍNH.
Đến đây, tìm lấy nó đi! Chúng ta chấp nhận lời ngươi. Ngươi đang dâng thứ chúng ta đang khát khao.
[Một số Trưởng lão rút gươm cùng Thủ lĩnh; những người khác đã suy sụp vì yếu ớt. Những người từ đoàn tùy tùng của AGAMEMNON đã tập hợp lại và chuẩn bị chiến đấu, trước khi họ kịp lao vào xáp lá cà, CLYTEMNESTRA bứt phá khỏi sự im lặng kiệt sức của mình.]
CLYTEMNESTRA.
Thôi nào, bình tĩnh đi, hỡi những người yêu quý nhất! Bình tĩnh nào! Và đừng gây thêm điều ác nào nữa
Chắc chắn việc gặt hái quá khứ là một mùa màng trọn vẹn, và chẳng có gì tốt đẹp,
Và đã có đủ vết thương ở khắp mọi nơi. — Đừng tự làm vấy bẩn chúng ta bằng máu.
Hỡi các Trưởng lão đáng kính, hãy quay về nhà của mỗi người,
Trước khi những điều khiến con người đau khổ bị tạo ra. — Những gì chúng ta đã làm bắt buộc phải làm.
Và nếu sau tất cả những cuộc tranh chấp này chúng ta có thể không còn nữa, ồ, ta sẽ quỳ xuống
Và ca ngợi Thần linh, dẫu bị bầm dập dưới gót chân nặng nề của Nữ thần Báo thù.
Đó là lời một người phụ nữ cất lên, để xem có ai thèm rủ lòng lắng nghe.
AEGISTHUS.
Và những kẻ này là ai mà lại bùng nổ trong bông hoa của sự ngu ngốc bằng cả lưỡi và bộ óc như thế,
Và thốt ra những lời trống rỗng và nguy hiểm, cám dỗ sự cau mày của Vận May,
Và để mặc lời khuyên khôn ngoan bị lãng quên tất cả, và buông lời lăng mạ kẻ đội vương miện?
THỦ LÍNH.
Khom lưng trước vương miện của một tên hèn nhát, điều đó không phù hợp với phong cách của người Argos.
AEGISTHUS
(vỏ kiếm lại và quay lưng đi).
Thôi đi, ta sẽ là bàn tay phẫn nộ giáng xuống ngươi trong những ngày sau!
THỦ LÍNH.
Không đời nào, nếu Thần linh trong những ngày sau dẫn Orestes trở về nhà!
AEGISTHUS.
Ta biết cách con người lưu đày nuôi sống bản thân bằng những giấc mơ… và biết thức ăn đó là vô nghĩa.
THỦ LÍNH.
Cứ tiến lên và béo lên đi! Hãy làm vấy bẩn chân lý cho giờ phút nhỏ nhoi này của ngươi!
AEGISTHUS.
Ta tha mạng cho ngươi lúc này. Hãy nhớ kỹ cho mọi sự ngu ngốc này ngươi sẽ cảm nhận được quyền lực của ta.
THỦ LÍNH.
Phải, cứ khoe khoang sự vĩ đại của ngươi đi, như một con chim bên cạnh bạn tình của nó khoe khoang và phình to.
CLYTEMNESTRA.
Những con chó săn vô tích sự đang sủa quanh ngươi; ồ, hãy quên chúng đi! Ngươi và ta sẽ sống
Như các Vua trong Ngôi nhà lớn này. Cuối cùng hai chúng ta sẽ sắp xếp mọi thứ thật tốt đẹp.
[Các Trưởng lão và tàn dư đoàn tùy tùng của AGAMEMNON lủi thủi rút lui, để lại những tên Lính Giáo chiếm giữ sân khấu. CLYTEMNESTRA và AEGISTHUS quay người bước vào Cung điện.]