Bản Kế Hoạch Thay Đổi Định Mệnh

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 319 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
2. Hiểu Rõ Sứ Mệnh

❊ ❊ ❊

“Đừng đặt ra những kế hoạch nhỏ, chúng không đủ sức kích thích con người và có lẽ vì thế chúng khó có thể được con người thực hiện.

Hãy đề ra những kế hoạch lớn; có mục đích cao cả để người ta hy vọng và làm việc, và nhớ rằng một kế hoạch cao cả và có lý từng được ghi chép lại sẽ không bao giờ mất đi.”

― DANIEL H. BURNHAM

Benjamin Franklin là người lập Kế hoạch Cuộc sống đầu tiên mà chúng tôi biết đến. Vào năm 1730, ở độ tuổi đôi mươi, ông đã vạch ra một kế hoạch để tự phấn đấu. Ông liệt kê 13 đức tính mà ông cho là cần thiết với ông trong cuộc sống, những điều như: sự điều độ, tính tiết kiệm, siêng năng và khiêm tốn. Mỗi tuần ông chọn tập trung vào một đức tính và có một biểu đồ để theo dõi sự tiến bộ của mình.

Khó khăn là thế, nhưng kế hoạch của Franklin lại khá đơn giản. Lần đầu tôi (Michael) nghe về khái niệm lập Kế hoạch Cuộc sống, tôi nghĩ nó có thể giống như việc lập một bản kế hoạch chiến lược kinh doanh, chỉ khác là nó chi tiết hơn – một cặp hồ sơ có chứa một bản phân tích SWOT, kế hoạch hành động và sơ đồ Gantt chi tiết. Ai mà có thời gian cho việc đó chứ?

KẾ HOẠCH CUỘC SỐNG LÀ GÌ?

Dù đã có nhiều người viết hoặc nói về chủ đề này, nhưng thuật ngữ “Kế hoạch Cuộc sống” có vẻ đã được ngành dịch vụ tài chính trưng dụng. Nếu bạn tra thuật ngữ này trên Google, 99% kết quả tìm được đều chỉ đến những trang web bán các sản phẩm tài chính hoặc bảo hiểm, chứ không phải đến chúng tôi. Chúng tôi sử dụng cụm từ này để chỉ một loại văn bản cụ thể. Khi nói Kế hoạch Cuộc sống, chúng tôi muốn nói đến:

Một văn bản ngắn gọn, dài khoảng 8 đến 15 trang. Nó được viết ra bởi bạn và dành cho bạn. Nó miêu tả cách bạn muốn người khác nhớ đến mình. Nó chỉ rõ các ưu tiên của riêng bạn. Nó cho biết các hành động cụ thể, cần thiết để đưa bạn từ vị trí hiện tại đến nơi bạn muốn đến trong mọi khía cạnh quan trọng của cuộc đời. Trên hết, nó là một văn bản sống mà bạn có thế chỉnh sửa và điều chỉnh khi cần thiết trong suốt phần còn lại của cuộc đời.

Hãy cùng chia nhỏ ý trên theo từng câu một:

Một bản Kế hoạch Cuộc sống là một văn bản ngắn, dài từ 8 đến 15 trang. Đúng thế. Nó không phải là một tệp văn bản với hàng trăm trang kế hoạch chi tiết. Không, nó chỉ là một văn bản ngắn mà bạn có thể đọc hằng ngày hay hằng tuần.

Đừng để sự ngắn gọn đánh lừa bạn. Độ dài không tương ứng với sức ảnh hưởng. Mười điều răn, Bài giảng trên núi, Sắc lệnh Milano, Đại hiến chương Magna Carta, 95 Luận đề của Martin Luther, Hiệp ước Mayflower, Tuyên ngôn Độc lập Mỹ, Hiến pháp Mỹ, Diễn văn Gettysburg và Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ – những văn bản mang tính thay đổi thế giới này đều ít hơn 5.000 từ, khoảng 15 đến 20 trang sách. Và đa số là ít hơn 1.000 từ, chỉ 3-5 trang. Không cần phải là một văn bản dài để thay đổi tiến trình của lịch sử. Kế hoạch Cuộc sống cũng không cần phải dài để thay đổi tiến trình lịch sử của bạn. Chỉ cần 8 đến 15 trang.

Nó được viết ra bởi bạn và dành cho bạn. Bạn không thể thuê một ai đó khác làm việc này. Đây là một thứ phải được bắt đầu từ chính bạn. Nó phải được tuôn ra từ trái tim bạn. Không ai khác có thể tạo ra nó. Không ai khác sẽ đọc nó (trừ phi, có thể là một người sẽ giúp bạn đạt được các mục tiêu của mình như vợ, chồng, một người bạn thân hay một người huấn luyện). Nó được tạo ra độc quyền bởi bạn, dành riêng cho bạn.

Nó miêu tả cách bạn muốn mình được nhớ đến. Khi rời khỏi cuộc sống này, điều quan trọng duy nhất mà chúng ta sẽ để lại là những ký ức mà chúng ta đã tạo ra trong cuộc sống của những người chúng ta chạm đến và những người chúng ta yêu thương. Điều tuyệt vời là chúng ta có cơ hội để sắp xếp những điều đó vào lúc này. Chúng ta không cần phải phó mặc chúng cho sự tình cờ may rủi. Chúng ta có thể cố ý tạo ra chúng.

Nó chỉ rõ các ưu tiên của riêng bạn. Đối với hầu hết mọi người, các ưu tiên được đặt ra bởi những thế lực bên ngoài – vợ, chồng, cha mẹ, gia đình, sếp hay mạng lưới xã hội. Nhưng những ưu tiên của riêng chúng ta là gì? Những điều mà chúng ta muốn để định hình cuộc sống của mình là gì? Và chúng ta muốn thấy gì ở mỗi ưu tiên này trong tương lai? Một bản Kế hoạch Cuộc sống là cơ hội để xác định được điều đó.

Nó cho biết các hành động cụ thể để đưa bạn từ vị trí hiện tại đến nơi bạn muốn đến trong mọi khía cạnh quan trọng của cuộc đời. Đúng vậy, chúng ta thường bị cuốn vào những hành động lặp đi lặp lại hoặc không thể thương lượng được. Nhưng đây không phải là loại hành động như hành động xây dựng tàu ngầm của hải quân, hay giới thiệu sản phẩm mới của một doanh nghiệp. Những hành động này là đơn giản và trực diện.

Trên hết, nó là một văn bản sống mà bạn có thể chỉnh sửa và điều chỉnh khi cần thiết trong suốt phần còn lại của cuộc đời. Đây là điểm mấu chốt. Một bản Kế hoạch Cuộc sống không phải là một văn bản chết. Nó là một quá trình đang diễn ra mà trong đó bạn lên kế hoạch, thực hiện và đánh giá kế hoạch đó – rồi sau đó lại lặp lại việc đó. Lần đầu tiên tạo một bản Kế hoạch Cuộc sống là lần khó nhất. Vì bạn phải bắt đầu từ con số 0, bạn có thể thấy như thể mình đang phát minh ra chiếc bánh xe đầu tiên. Nhưng khi đã tạo ra được thì về sau bạn chỉ cần giữ cho bánh xe tiếp tục lăn bằng cách chỉnh sửa và cải thiện nó mỗi năm.

ĐẶT CÂU HỎI ĐÚNG

Bản Kế hoạch Cuộc sống được định dạng bởi ba câu hỏi lớn. Nhưng trước khi cho bạn biết những câu hỏi đó là gì, chúng tôi muốn nói về sức mạnh phi thường của các câu hỏi nói chung. Cuộc sống của chúng ta được định hình bằng những câu hỏi mà chúng ta đặt ra. Các câu hỏi hay dẫn đến các kết quả hay. Những câu hỏi tệ dẫn đến những hậu quả tệ.

Ví dụ, vào năm 2003, tôi (Michael được đề xuất làm chủ tịch Nhà xuất bản Thomas Nelson, nhà xuất bản sách lớn thứ bảy ở Mỹ. Đó là khoảng thời gian cực kỳ bận rộn với khá nhiều áp lực.

Một sáng nọ, tôi tay phải ôm chiếc máy tính, tay trái cầm ly cà phê, đang vội vã xuống cầu thang để đi làm. Chỉ còn cách nền nhà bốn bậc cầu thang thì tôi trượt chân. Vì cả hai tay đều đang bận và không thể bám vào tay vịn cầu thang, tôi lộn nhào và ngã sõng soài trên mặt đất, cà phê đổ tung tóe. Nhưng đống lộn xộn đó mới chỉ là điểm khởi đầu.

Vốn đã muộn cho một ngày làm việc bận rộn phía trước, tôi đứng dậy dọn dẹp và đi luôn. Đó là khi tôi bắt đầu cảm thấy đau. Xương mắt cá chân tôi bị vỡ. Ngày hôm đó trôi vụt qua. Cũng như 10 ngày kế tiếp. Tôi phải trải qua một cuộc phẫu thuật gắn một tấm kim loại và sáu chiếc ốc vít vào chỗ xương bị vỡ. Tôi phải đi một chiếc ủng trị liệu trong suốt ba tháng. Cách quá xa ghế chủ tịch! Điều này đã không thể xảy ra vào thời điểm tồi tệ nhất.

Lúc này, có thể tôi đã tự hỏi một vài câu hỏi: Tại sao mình lại vụng về thế? Vì sao chuyện này lại xảy ra vào lúc này? Mình đã làm gì sai mà phải gặp phải chuyện này kia chứ? Nhưng vấn đề của những câu hỏi trên là chúng chẳng giúp ích gì được cho tôi. Tất nhiên, cũng là lẽ tự nhiên thôi. Có lẽ thậm chí là cần phải có. Đó là một phần của việc đau buồn cho một sự mất mát. Nhưng cuối cùng vẫn có những câu hỏi hay hơn.

Một trong những câu hỏi hay nhất mà bạn có thể hỏi khi có điều gì đó tiêu cực xảy ra là: Trải nghiệm này sẽ mang lại điều gì? Bạn có thấy sự chuyển hướng không? Đột nhiên, sự chú ý của bạn chuyển từ quá khứ – mà bạn không thể làm gì để thay đổi – sang tương lai. Trong trường hợp của tôi, một bên xương mắt cá chân bị vỡ mang lại một vài lợi ích tích cực, bao gồm một khoảng thời gian nghỉ ngơi mà tôi cần.

Bất kể hoàn cảnh như thế nào, điểm mấu chốt là: không phải lúc nào bạn cũng được lựa chọn điều sẽ xảy đến với mình. Vẫn có các tai nạn và những điều không may. Điều bạn có thể làm là lựa chọn cách phản ứng với những tình huống đó. Một trong những cách hay nhất để bắt đầu là đặt ra câu hỏi đúng cho chính mình.

BA CÂU HỎI CÓ SỨC MẠNH

Điều tương tự cũng đúng với Kế hoạch Cuộc sống của bạn. Nó là kết quả của việc trả lời ba câu hỏi lớn này. Hãy cùng xem xét từng câu hỏi một:

Câu hỏi 1: Tôi muốn được nhớ đến như thế nào? Khi lên kế hoạch cho bất kỳ điều gì, nơi bắt đầu tốt nhất là ở phần kết. Kết quả nào bạn muốn đạt được. Bạn sẽ muốn câu chuyện kết thúc như thế nào? Bạn muốn mình được nhớ đến như thế nào khi ra đi? Chúng tôi sẽ bàn chi tiết về chủ đề di sản trong Chương 4, nhưng hãy biết rằng đây là một câu hỏi mang tính cách mạng, một câu hỏi xứng đáng với những ý nghĩ hay nhất và sự suy ngẫm sâu sắc nhất của bạn.

Câu hỏi 2: Điều gì là quan trọng nhất? Có thể bạn chưa từng cho phép mình được đặt câu hỏi này. Ví dụ: Bạn biết điều gì là quan trọng với cha mẹ bạn. Bạn có thể biết điều gì là quan trọng đối với vợchồng bạn. Bạn chắc chắn biết điều gì là quan trọng đối với cấp trên của bạn. Nhưng điều gì là quan trọng đối với bạn? Điều gì là quan trọng nhất trong cuộc đời bạn? Đây là câu hỏi về sự ưu tiên. Không ai khác có thể quyết định chúng là gì đối với bạn. Bạn cần phải tự mình nhận trách nhiệm về chúng. Chúng tôi sẽ nói nhiều hơn về các ưu tiên ở Chương 5.

Câu hỏi 3: Tôi có thể đi từ đây đến nơi tôi muốn bằng cách nào? Nếu muốn cải thiện cuộc sống và phát hiện được các tiềm năng của mình, bạn sẽ phải tìm xem bạn đang ở đâu vào lúc này; bạn muốn đi đến đâu và làm cách nào để đi từ nơi này đến nơi kia. Chúng tôi sẽ bàn về việc vạch ra lộ trình của bạn trong Chương 6. Còn lúc này, chúng tôi chỉ muốn bạn hiểu được cơ cấu.

MỘT THIẾT BỊ ĐỊNH VỊ GPS CHO CUỘC ĐỜI BẠN

Chúng tôi mở đầu cuốn sách bằng việc so sánh bản Kế hoạch Cuộc sống với một ứng dụng GPS giúp bạn quay về được đúng lộ trình. Đó là một ẩn dụ rất hay, đặc biệt trong việc trả lời cho câu hỏi thứ ba, nói về việc đến được nơi bạn muốn từ nơi hiện tại của bạn.

Đến một lúc nào đó, mọi phép ẩn dụ đều không còn đúng nữa. Nhưng ẩn dụ về GPS có vai trò nhấn mạnh và giải thích tác dụng của một bản Kế hoạch Cuộc sống đối với bạn.

Một GPS sẽ buộc bạn phải nhập vào đích đến của bạn. Sẽ không có gì xảy ra cho đến khi bạn quyết định được mình muốn đi đến đâu. Điều đó cũng đúng với một bản Kế hoạch Cuộc sống. Nó buộc bạn phải xác định kết quả của từng khía cạnh lớn trong cuộc đời. Đây là mục đầu tiên của bản Kế hoạch Cuộc sống.

Một GPS sẽ đưa bạn tới điểm đến nhanh hơn và ít rắc rối hơn. Chúng ta đều gặp khó khăn khi xác định phương hướng. Nếu không có sự trợ giúp của công nghệ, chúng ta sẽ nhanh chóng đi lạc. Hệ thống định vị của iPhone đưa chúng ta tới được đích đến mà không phải mất công tự tìm đường đi. Điều đó cũng đúng với một bản Kế hoạch Cuộc sống.

Một GPS cho bạn những phản hồi liên tục về sự tiến bộ của bạn. Bạn luôn biết được bạn đang ở trên con phố nào, bạn phải đi bao xa để đến được chỗ rẽ tiếp theo, và còn cách bao xa thì đến được đích đến cuối cùng. Một bản Kế hoạch Cuộc sống cũng tương tự như vậy. Nó cho bạn biết bạn đang ở đâu trong tương quan với nơi bạn muốn đến. Nó cho bạn thấy được toàn cảnh và giúp bạn có định hướng rõ ràng.

Một GPS giúp bạn quay lại lộ trình đúng mỗi khi đi lạc. Kể cả bạn có một chương trình định vị GPS thì thi thoảng bạn vẫn có thể đi nhầm (chà, chúng ta đều đã từng bị như thế!) Nhưng hệ thống đó không bao giờ khiển trách bạn. Nó chỉ đơn giản cho bạn biết làm thế nào để quay lại đúng con đường. Bản Kế hoạch Cuộc sống cũng vậy. Nó cung cấp một điểm tham chiếu để bạn có thể đến được đích đến của mình.

Một GPS tái định tuyến bạn quanh các vật cản. Không thể tránh khỏi việc bạn sẽ gặp phải những trở ngại trên đường đi đến đích. Một GPS tốt có thể điều chỉnh ngay khi bạn đang trên đường và tính toán lại chặng đường. Điều đó cũng đúng với một bản Kế hoạch Cuộc sống. Nó cho phép một sự linh hoạt để vượt qua các chướng ngại và tiếp tục hướng về phía trước.

Một GPS không phải lúc nào cũng chính xác. Đây không phải là điều đáng ngạc nhiên. Kho dữ liệu bản đồ khó mà cập nhật được hết những thay đổi trên thực địa: đường mới xây, đường mới sửa lấp, tai nạn, vv.. Điều đó cũng đúng với bản Kế hoạch Cuộc sống. Không phải lúc nào bạn cũng làm được đúng như đã định. Bạn cần phải điều chỉnh khi đối diện với thực tế. Một bản Kế hoạch Cuộc sống sẽ cho bạn một cái khung để làm điều đó.

Một GPS cần một sự đầu tư. Bạn đã bao giờ thuê một chiếc xe hơi và phải trả thêm phụ phí cho hệ thống định vị? Mặc dù bây giờ có một vài ứng dụng là miễn phí, nhưng khoản đầu tư đó cũng đáng từng xu. Một bản Kế hoạch Cuộc sống cũng tương tự như vậy. Nó cần một sự đầu tư về thời gian và xem lại thường xuyên. Nhưng phần thưởng cuối cùng là xứng đáng với sự đầu tư đó.

HƠN CẢ MỘT VĂN BẢN, THỰC HÀNH CẢ ĐỜI

Như chúng tôi đã nói, lần đầu viết một bản Kế hoạch Cuộc sống luôn là khó khăn nhất. Nhưng nó sẽ dần trở nên dễ dàng. Đây không phải là thứ mà bạn chỉ viết rồi dán trước bàn làm việc. Mục đích không phải là tạo ra một văn bản rồi quay lại với “công việc như bình thường”.

Giá trị thật sự nằm ở sự tiến bộ không ngừng. Kế hoạch Cuộc sống là điều mà bạn sẽ muốn thực hiện trong suốt phần còn lại của cuộc đời. Sự thật là nó sẽ trở thành một lối sống.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 17 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.