Bản Kế Hoạch Thay Đổi Định Mệnh

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 319 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
4. Thiết Lập Di Sản Của Chính Bạn

❊ ❊ ❊

“Tất cả những kỳ vọng bên ngoài, tất cả niềm tự hào, tất cả nỗi sợ xấu hổ hay sợ thất bại – những điều này sẽ tiêu tan khi bạn đối mặt với cái chết, chỉ còn lại điều thật sự quan trọng.”

― Steve Jobs

Mike, bạn của tôi (Michael) vừa có sức khỏe, vừa thông minh lại vừa vui tính. Anh ấy đùa vui nhiều hơn bất kỳ ai mà tôi biết. Thậm chí cả bệnh ung thư cũng không lấy đi được sự vui tính của anh ấy.

Căn bệnh đã gây bất ngờ cho tất cả mọi người. Trong một lần dùng bữa trưa với tôi trước khi bước vào trận chiến, Mike nói rằng bệnh ung thư đã khiến anh có ý thức hơn về thời gian. Anh nói rằng phải chi anh dành nhiều thời gian hơn cho những người quan trọng nhất trong cuộc đời mình, nhất là người vợ mà anh yêu thương, Gabby. “Tất cả chúng ta đều sẽ chết,” anh nói, “tôi chỉ không nhận ra điều đó sớm hơn.” Anh cảm thấy mình đã lãng phí rất nhiều thời gian.

Vài tháng sau, Gabby gọi điện cho tôi. Dù đã trị liệu nhưng khối ung vẫn di căn lên não. Hôm sau, tôi mua vé máy bay đến thăm Mike đang nằm viện – một ngày sau sinh nhật lần thứ 38 của anh.

Tôi bước vào phòng bệnh mà không báo trước. Mike ngồi đó trên giường, giữa đống dây và ống quấn đầy mình. Mike như một cái xác hốc hác, bởi căn bệnh ung thư đã ăn mòn thân thể. Anh tròn mắt: “Cậu làm gì ở đây vậy? Cậu có việc ở đây à, hay cậu đến đây để lướt ván… hay gì thế?”

“Tôi chỉ đến để thăm cậu thôi,” tôi nói. Đó là lần đầu tiên tôi thấy cậu bạn mạnh mẽ của mình sợ hãi. Tôi có thể thấy điều đó trong đôi mắt và ở đôi tay run run của anh.

Tiến đến giường bệnh, tôi hỏi thăm Mike. Anh nắm lấy tay tôi và trả lời, nén lại dòng nước mắt: “Không khỏe bạn à. Đây là cơn ác mộng tồi tệ nhất đời tôi, nó đã di căn lên não và tôi chưa sẵn sàng.”

Chúng tôi cùng cầu nguyện, nói chuyện về gia đình, về công việc, về những điều quan trọng nhất. Mike không tức giận hay đau khổ, anh chỉ đang thấy xung đột – cố tỏ ra mạnh mẽ nhưng lại không biết tương lai sẽ ra sao và những nỗi sợ theo sau nó.

Vài tiếng sau, tôi cố nén nước mắt và nói lời tạm biệt. “Đừng thương tiếc tôi,” Mike nói, “tôi có thể sống lâu hơn cả cậu. Chẳng ai biết được khi nào thì chúng ta phải đi.” Dù phũ phàng nhưng đó lại là một thực tế.

Hai tiếng sau, tôi lên đường trở về nhà. Khi máy bay ở trên vùng trời California, tôi được ngắm cảnh mặt trời lặn tuyệt đẹp trên biển Thái Bình Dương và nhớ lại cảnh mặt trời mọc cùng ngày hôm đó. Bấy lâu nay, tôi vẫn luôn xem mặt trời lặn và mặt trời mọc là hai sự việc khác hẳn nhau. Nhưng một ngày ở bên Mike và sự qua đời của anh không lâu sau đó, đã nhắc nhở tôi rằng, sự lặn là một phần của sự mọc.

Vấn đề là điều gì xảy ra giữa hai thời điểm đó. Nó đúng cho một ngày, và cũng đúng cho cả một đời. Vấn đề là đa số chúng ta thường bị vướng vào những hoạt động nhất thời, đến nỗi không thể đứng lại để tự hỏi: Tất cả những việc này sẽ đi đến đâu? Nó sẽ kết thúc như thế nào nếu mình chỉ đi theo con đường này?

Hãy tua nhanh bộ phim của cuộc đời bạn để có câu trả lời. Như thế nào? Hãy đọc tiếp.

Bắt đầu từ đoạn kết

Khi nghĩ về di sản của mình, chúng ta cần bắt đầu từ đoạn kết. Điều này là hiển nhiên đối với các hoạt động khác. Chẳng hạn, điều đầu tiên bạn làm khi lên kế hoạch cho kỳ nghỉ là chọn một điểm đến. Điều đó sẽ quyết định mọi thứ khác – đến đó bằng phương tiện nào, cần chuẩn bị những trang phục gì, các phương án chỗ ở và những hoạt động mà bạn có thể tham gia ở đó.

Nếu nó đúng với việc tận hưởng một kỳ nghỉ thì nó còn đúng hơn rất nhiều với việc vạch ra một lộ trình cho cuộc sống. Bạn muốn đạt được những kết quả nào? Đoạn kết sẽ quyết định mọi thứ khác – các nhân vật mà bạn muốn có trong câu chuyện của mình, vai trò của họ trong cuộc sống của bạn (và vai trò của bạn trong cuộc sống của họ), các dự án mà bạn khởi đầu và cách bạn xử lý các mối quan hệ của mình.

Có một đoạn trong Kinh Thánh Hebrew nói rằng: “Xin dạy chúng con đếm tháng ngày mình sống, ngõ hầu tâm trí được khôn ngoan.” Trừ phi dành thời gian để nhìn lại toàn cảnh và đối diện với sự thật là cuộc đời thực sự ngắn ngủi, chúng ta mới mạo hiểm đến một cái đích mà chúng ta không hề lựa chọn – hoặc chí ít là một cái đích mà chúng ta sẽ không muốn chọn.

Suốt 20 năm qua, các nhà huấn luyện của Building Champions đã hướng dẫn khách hàng viết điếu văn cho chính mình, như thể nó sẽ được đọc trong ngày hôm nay. Đó là một bài tập có sức mạnh, giúp mọi người có được sự chuẩn bị để viết một bản Kế hoạch Cuộc sống giàu ý nghĩa và đầy sức mạnh. Vì sao vậy? Nó cần đến cả khối óc lẫn trái tim, những thứ mà chúng tôi phát hiện là rất cần thiết để bản Kế hoạch Cuộc sống của một người thực sự đưa đến một sự thay đổi thật sự và lâu dài. Trong lễ tang của bạn, một người trong gia đình hoặc có lẽ là một vài người bạn sẽ đọc một bài điếu văn, một bản “ngôn từ đẹp” về cuộc đời của bạn. Tại bàn tiếp tân sau khi kết thúc tang lễ, những ngôn từ đẹp đó vẫn sẽ tiếp tục được nhớ đến. Mọi người sẽ kể những câu chuyện về bạn và chia sẻ với nhau rằng bạn thật sự có ý nghĩa như thế nào đối với họ. Hãy hình dung bạn có thể đến tham dự chính tang lễ của mình và hãy lắng nghe những cuộc trò chuyện đó.

Những người thân thiết nhất sẽ nhớ gì về cuộc đời bạn?

Họ sẽ kể với nhau những câu chuyện gì?

Liệu những câu chuyện đó sẽ khiến họ cười, khóc, thở dài hay cả ba?

Họ sẽ nói ngắn gọn về ý nghĩa của cuộc đời bạn đối với họ như thế nào?

Những ngày tháng của chúng ta cộng lại thành một đời. Ở phía cuối cuộc đời đó, những người gần với bạn nhất sẽ nói gì về bạn, họ sẽ nhớ đến điều gì, họ sẽ đánh giá những di sản bạn để lại như thế nào? Tin xấu là khi đã qua đời thì bạn sẽ không thể kiểm soát được việc đó. Bạn sẽ để lại tất cả những gì bạn có – những cái tốt, cái xấu hay cái tệ hại.

Tin tốt là bạn vẫn còn thời gian. Tương lai chứa đầy những cơ hội. Bạn vẫn có thể gây ảnh hưởng lên những cuộc trò chuyện mà họ sẽ nói khi bạn qua đời. Bạn có thể định hình suy nghĩ của họ bằng các lựa chọn đưa ra ngay từ bây giờ.

Như chúng tôi đã nhắc đến trong Chương 2, “Hiểu rõ sứ mệnh của bạn”, một bản Kế hoạch Cuộc sống là câu trả lời cho ba câu hỏi quan trọng. Đã đến lúc để trả lời cho câu hỏi thứ nhất: Chúng ta muốn mình được nhớ đến như thế nào? Câu hỏi này buộc bạn phải cân nhắc đến các di sản của mình.

Đúng, bạn sẽ để lại một di sản

Thường thì chúng ta chỉ sử dụng từ di sản khi nói về những người giàu có và nổi tiếng. Rõ ràng là Abraham Lincoln đã để lại một di sản. Cornelius Vanderbilt cũng vậy. Martin Luther King Jr. và Margaret Thatcher cũng thế. Vậy còn chúng ta? Chắc chắn là chúng ta cũng có rồi.

Di sản của chúng ta bao gồm tinh thần, trí tuệ, các mối quan hệ, nghề nghiệp và vốn xã hội mà chúng ta để lại. Đó là toàn bộ niềm tin của bạn, những giá trị mà bạn đi theo, sự yêu thương mà bạn biểu hiện và những việc bạn làm cho người khác. Đó là con dấu khắc hình dáng của bạn mà bạn để lại khi chết đi.

Sự thật là tất cả mọi người đều đang trong quá trình tạo ra – và để lại – một di sản. Câu hỏi đặt ra không phải là “Bạn sẽ để lại một di sản chứ?” mà là “Bạn sẽ để lại di sản gì?” Càng sớm nhận ra và đối diện với điều này bao nhiêu thì bạn càng có thể bắt đầu tạo được nó sớm bấy nhiêu. Dù muốn hay không thì cuộc sống hiện tại của bạn luôn là điều định hình cho di sản của bạn sau này. Bạn có ảnh hưởng nhất định đến tất cả những người xung quanh. Bạn sẽ tạo ảnh hưởng tốt hoặc xấu lên cuộc sống của họ. Nói theo cách khác, cuộc sống của bạn là quan trọng. Bạn ở đây là có lý do. Nhiệm vụ của bạn là tìm ra lý do đó.

Tin tốt là bạn có thể xây dựng những điều mà những người quan trọng nhất đối với bạn nhớ về bạn. Những lựa chọn trong suy nghĩ, lời nói và hành động của bạn sẽ có ảnh hưởng nhất định lên họ. Chúng ta sẽ lựa chọn những điều đó trong các chương sau, tại đây chúng tôi muốn giúp bạn xác định rõ xem bạn muốn tạo ra những ký ức nào.

Như đã gợi ý, sẽ rất có ích khi bạn hình dung về lễ tang của mình. Hãy tự hỏi: “Tôi muốn người khác nhớ về mình như thế nào sau khi mất?” Bạn sẽ muốn những người thân thiết nhất nói gì về bạn?

Đừng bỏ lỡ bước này. Những bản Kế hoạch Cuộc sống hấp dẫn và hiệu quả nhất được tạo ra bởi những người theo sát với quy trình tạo lập và làm theo kế hoạch của mình. Mọi phần dù nhỏ nhất của bạn đều phải tham gia vào công đoạn này. Hãy cởi mở với chính mình. Bạn cần nắm bắt được các giá trị chân thật nhất của mình. Bằng cách nhìn vào lượng thời gian còn lại và đối diện với sự bất tử, bạn có thể khiến trí óc và trái tim cùng tham gia một cách hào hứng và mạnh mẽ nhất.

“Dường như nó đã biến tôi thành một người lãnh đạo giỏi.” Janet chia sẻ khi chúng tôi hỏi cô về tác động của việc lên Kế hoạch Cuộc sống. “Tôi thấy mình giàu lòng trắc ẩn và gắn kết với mọi người hơn.” Cô nói rằng bài tập về tang lễ là phần khai sáng nhất trong toàn bộ quá trình. Nó đã giúp cô trở nên khiêm tốn và nhận thức rõ hơn về bản thân, mà điều này đã thay đổi hoàn toàn văn hóa tại doanh nghiệp của cô.

Viết bài điếu văn của bạn

Có một cách để viết được một bài điếu văn cuốn hút, đó là viết ra một loạt các “Tuyên bố Di sản” ngắn về điều bạn muốn những người quan trọng trong cuộc đời bạn nhớ về bạn. Đây là cách làm:

1. Xác định các mối quan hệ then chốt. Bước đầu tiên là xác định những nhóm người nào sẽ đến tham dự lễ tang của bạn. Để làm bài tập này, hãy giả định rằng tất cả những ai có mối quan hệ với bạn trong hôm nay, cho dù họ già hơn bạn, đều sẽ có mặt ở đó. Tức là bao gồm gia đình, bạn bè và các đối tác công việc. Chúng tôi không gợi ý bạn nên viết một đoạn văn về từng người bạn nghĩ họ sẽ có mặt tại lễ tang của mình, vì có thể sẽ có đến hàng chục thậm chí hàng trăm người. Ví dụ, “đối tác công việc” là đủ, không cần phải viết rõ tên từng người. Các thành viên trong gia đình cũng vây. “Con cháu” là bao gồm hết cả rồi, không cần phải liệt kê từng người. Dưới đây là vài ví dụ về những người có thể tham dự tang lễ của bạn:

Chúa

Vợchồng

Các con vàhoặc các con riêng

Cha mẹ

Anh chị em

Đồng nghiệp

Khách hàng và nhóm nhân viên

Bạn bè

Những người bạn đã từng tư vấn

Các thành viên của cộng đồngnhà thờhội thánh mà bạn tham gia.

Danh sách của bạn không cần phải bao gồm tất cả những mục này. Và bạn sẽ muốn cá nhân hóa nó. Chẳng hạn, hãy viết vào danh sách tên thật của người vợ hoặc chồng của bạn. Số người hay nhóm người mà bạn liệt kê và độ dài của bản Tuyên bố Di sản hoàn toàn tùy thuộc vào bạn. Mục đích là để bạn liệt kê thật nhiều và viết càng nhiều càng tốt, đủ để bạn có thể ý thức rõ ràng về cách mà bạn muốn mọi người nhớ về bạn. Hãy luôn nhớ rằng đây chỉ là những khả năng. Điều quan trọng là họ đại diện cho những nhóm người mà bạn vẫn còn có thể gây ảnh hưởng. Miễn là họ còn sống và bạn còn sống, tức là bạn còn có thể tạo một ảnh hưởng tích cực.

2. Miêu tả cách bạn muốn mỗi nhóm người nhớ về bạn. Một cách để làm việc này là sử dụng định dạng câu: “Tôi muốn (tên của hạng mục quan hệ) nhớ rằng…” Ví dụ, đây là cách mà Karen, một bà nội trợ, nói cô muốn chồng nhớ về mình:

Tôi muốn Gary nhớ rằng, anh luôn là người bạn rất thân của tôi. Tôi muốn anh ấy nhớ rằng anh ấy đã rất tin tưởng tôi và tôi đã luôn hỗ trợ, trân trọng và khích lệ những ước mơ của anh ấy. Tôi muốn anh ấy nhớ rằng, chúng tôi đã có một mối quan hệ bền chặt và năng lực cá nhân của mỗi người đã làm vững chắc thêm cho cuộc hôn nhân tuyệt vời của chúng tôi. Tôi muốn anh ấy nhớ rằng, chúng tôi đã hoàn toàn thu hút nhau về thể xác, tinh thần và cảm xúc.

Dưới đây là cách mà Chad, một giáo viên dạy sử nói về cách mà ông muốn con cái nhớ về mình:

Tôi muốn được nhớ đến như một người cha luôn theo sát cuộc đời chúng. Tôi muốn chúng nghĩ đến cách tôi luôn có thể nói về bất cứ điều gì. Tôi muốn chúng nhớ rằng tôi đã dẫn dắt gia đình một cách có mục đích như thế nào. Tôi muốn chúng nhớ tôi đã dạy chúng qua những trải nghiệm đáng nhớ. Tôi muốn chúng nhớ đến sự quan tâm rất nhiều mà tôi dành cho chúng.

Donna, giám đốc của một công ty chế tạo, nói rằng đây là những gì cô ấy muốn các đồng nghiệp nhớ về mình:

Tôi muốn họ nhớ về tôi như một người lãnh đạo luôn biết đặt sang một bên những mối quan tâm cá nhân và giúp họ đạt được các mục tiêu cá nhân và công việc. Tôi muốn họ công nhận rằng tôi luôn nói với họ sự thật, kể cả khi sự thật đó thật khó nghe, bởi họ biết tôi yêu thương và muốn giúp đỡ họ.

3. Hãy viết sao cho các Tuyên bố Di sản hấp dẫn hết mức có thể. Hãy nhớ rằng, nếu bản Kế hoạch Cuộc sống của bạn đủ hấp dẫn để định hình tương lai thì nó cần có sự tham gia của cả trí óc và trái tim bạn. Cả hai đều rất cần thiết. Một cách để biểu đạt phần trái tim là hãy khiến cho bản Tuyên bố Di sản của bạn càng cụ thể và rõ ràng càng tốt. Ví dụ, thay vì nói:

Tôi muốn Sheila nhớ đến khoảng thời gian chúng tôi đã dành cho nhau.

Thì bạn có thể nói điều gì đó như sau:

Tôi muốn Sheila nhớ đến những lúc chúng tôi chung vui, những lúc cùng chia sẻ nỗi buồn, những lúc bàn về những điều quan trọng trong cuộc sống và cả những khi ngắm mặt trời lặn trong vòng tay nhau.

Những ví dụ này phản ánh việc một người sẽ muốn mọi người nhớ đến mình như thế nào. Tất cả đều bắt đầu bằng “Tôi muốn người này, người kia nhớ đến…” và đây là cách làm tuyệt vời. Nhưng nếu thấy khó bắt đầu, bạn cũng có thể thử một cách khác. Hãy hình dung lễ tang của bạn giống một cảnh trong phim. Khi gia đình và bạn bè đứng lên phát biểu, họ sẽ nói gì? Hãy cứ đạo diễn đi – bạn là người viết kịch bản mà. Bạn sẽ muốn và mong họ sẽ nói gì? Hãy ghi lại những ý nghĩ đó và bạn đang làm được việc này rồi.

Khi hoàn tất, bạn sẽ có một tập hợp các Tuyên bố Di sản mà bạn có thể viết vào điếu văn của mình. Mấu chốt là hãy viết nó như thể hôm nay chính là ngày diễn ra tang lễ của bạn, chứ không phải vào một ngày nào đó trong tương lai. Dưới đây là ví dụ của Tom. Bạn có thế xem toàn bộ điếu văn của anh ấy và các điếu văn ví dụ khác ở phần mẫu “Kế hoạch Cuộc sống” ở phía cuối cuốn sách:

Tom được biết đến là người đàn ông của gia đình, người có sứ mệnh tạo ra những ảnh hưởng tích cực lên cuộc đời của con cái. Ông và vợ mình, Lisa, đã coi các con, các cháu và các chắt làm ưu tiên trong cuộc sống của họ. Lisa là tình yêu của cuộc đời ông, và họ đã dành nhiều tháng ngày bên nhau trong tình yêu và tiếng cười, hai người cùng với gia đình tuyệt vời của họ.

Ba người con của Tom từ nhỏ luôn đi theo sự chỉ dạy của ông. Khi còn trẻ, ông đã huấn luyện rất nhiều đội bóng rổ và bóng chày, luôn nhấn mạnh cùng một bài học: hãy vui vẻ, nhanh nhẹn và mang một tinh thần thể thao cao thượng. Con cái ông không bao giờ quên những bài học đó và nhận ra rằng những bài học đó không chỉ áp dụng trong thể thao mà còn trong cuộc sống: hãy vui vẻ, làm việc chăm chỉ và đối xử với người khác bằng lòng tốt và sự trân trọng.

Sau một sự nghiệp lâu dài trong ngành thế chấp, bao gồm 20 năm làm chủ một công ty thế chấp phát đạt, Tom trở thành huấn luyện viên bóng rổ cho trường trung học. Hàng trăm vận động viên bóng rổ từng được ông huấn luyện đang tham dự lễ tang của ông, chủ yếu vì ông đã quan tâm đến họ như những người thân hơn là như các vận động viên thể thao.

Sự cân bằng cuộc sống là điều mà Tom tin bằng cả trái tim. Ông luôn cố gắng thấm nhuần tầm quan trọng của sự cân bằng vào tất cả những người ông gặp, và cuộc đời ông là một tấm gương cho những người khác noi theo.

Bằng việc viết bài điếu văn như thể nó được phát biểu vào hôm nay, bạn có thể bắt đầu nghĩ đến việc phải làm gì để biến những hình ảnh ký ức đó thành sự thật.

Tận dụng hết mức khoảng thời gian còn lại

Eugene O’Kelly, cựu CEO của KPMG, một trong những công ty kế toán lớn nhất thế giới, bị chẩn đoán ung thư não giai đoạn cuối ở tuổi 53. Các bác sĩ nói với ông rằng ông còn khoảng ba tháng nữa. Ông nhanh chóng kết luận rằng mình chẳng thể nào phục hồi được nữa. Khó có thể có một phép lạ. Ông buộc phải làm công việc mà đa phần chúng ta đang nghĩ đến – nghĩ về cái chết đang cận kề và những ảnh hưởng của ông lên những người khác.

Trong 90 ngày tiếp theo, ông xác định sẽ ra đi một cách an lành. Theo phong cách của một CEO thực thụ, ông đã xác định mục tiêu cho riêng mình: viết danh sách những mối quan hệ quan trọng mà ông muốn “tháo gỡ”. Bằng cách này, ông muốn mang lại sự gần gũi hơn cho những mối quan hệ đó và để họ biết rằng họ có ý nghĩa như thế nào với ông. Không giống như chúng ta, ông không có thời gian để chần chừ. Ông không thể chỉ việc thêm điều này vào danh sách “một ngày nào đócó thể”, vì số ngày còn lại của ông đã sắp hết rồi. Cái chết đang chờ đợi ông.

Trong những ngày tháng ít ỏi cuối cùng này, ông quyết định sẽ tạo nhiều “khoảnh khắc hoàn hảo” nhất có thể. Ý định của ông là thu xếp các cuộc gặp với những người khác trong một cảm giác thời gian dừng lại – một khoảnh khắc đầy hiện tại, khi quá khứ được bỏ lại phía sau và tương lai được dẹp sang một bên.

Ông chủ ý loại bỏ những gián đoạn và những thứ gây sao nhãng. Ông tắt điện thoại. Mở rộng trái tim. Điều duy nhất quan trọng đối với ông là khoảnh khắc này – những người đang ở cùng ông và cuộc trò chuyện với họ ngay lúc này.

Mặc dù cuộc đời thật ngắn ngủi, ông đã tạo ra một tác động lâu dài đối với những người xung quanh bằng cách sử dụng thời gian còn lại một cách có chủ đích. Không ai trong chúng ta biết mình còn lại bao nhiêu thời gian. Chúng ta có thêm 30 năm nữa, hay 30 phút nữa? Lời tuyên bố chia ly của Mike, bạn của Daniel, là hoàn toàn chính xác. Chúng ta không thể biết dược. Nhưng chúng ta có thể tạo ra một sự khác biệt và bắt đầu xây dựng di sản của chính mình ngay từ hôm nay.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 17 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.