LẮNG NGHE. Cho dù để thực tập, xin học bổng, hay xin việc, các buổi phỏng vấn đều đáng sợ, nhưng chúng lại cần thiết. Phỏng vấn là kỹ năng có thể trau dồi - càng luyện tập em càng giỏi hơn.
Có hai kiểu phỏng vấn. Kiểu phỏng vấn phổ biến nhất mà tất cả chúng ta hay gặp là kiểu phỏng vấn diễn ra trong một tình huống khá căng thẳng, ở đó người được phỏng vấn cố gắng thuyết phục một hay một nhóm người tuyển dụng rằng mình đã sẵn sàng và đủ khả năng hoàn thành công việc được giao. Với kiểu phỏng vấn này, chúng tôi mách cho em vài mẹo vặt cơ bản:
MẸO 1: TÌM HIỂU TRƯỚC VỀ TỔ CHỨC ĐÓ THẬT KỸ. Bỏ thời gian ra xem trang web của họ. Họ thảo luận về những gì? Họ làm những gì? Họ phục vụ ai?
MẸO 2: ĂN MẶC PHÙ HỢP VÀ CHUYÊN NGHIỆP. Cho dù công ty đó có phong cách ăn mặc thoải mái, thì tốt hơn hết em vẫn nên ăn mặc chuyên nghiệp hơn mức em cho là cần thiết.
MẸO 3: CHUẨN BỊ SẴN SÀNG RỒI HÃY ĐẾN. Mang theo sổ tay và bútbút chì để ghi chú lại những thông tin quan trọng có thể được nhắc đến trong cuộc phỏng vấn. Điều này sẽ thể hiện rằng em thực sự hứng thú và chuẩn bị kỹ càng cho buổi phỏng vấn.
MẸO 4: TỎ RA TỰ TIN VÀ THÂN THIỆN. Nhớ mỉm cười! Các tổ chức thích tuyển những người tự tin, tốt bụng và vui vẻ mà họ nghĩ họ có thể dễ dàng làm việc cùng.
MẸO 5: GỌI NHỮNG NGƯỜI PHỎNG VẤN EM BẰNG TÊN CỦA HỌ. Rất có thể em sẽ cần biết tên họ từ trước khi cuộc phỏng vấn bắt đầu, bởi người tiếp tân sẽ hỏi em có hẹn với ai! Vậy nên hãy tìm hiểu tên họ từ trước. Và nếu cuộc phỏng vấn là qua điện thoại, hãy hỏi xem liệu có còn ai khác đang dự buổi phỏng vấn nữa không. Như thế em sẽ sẵn sàng hơn.
MẸO 6: TRÁNH TRẢ LỜI DÀI DÒNG. Hãy trả lời ngắn gọn và vào thẳng vấn đề - nhớ tập trả lời trước. Nhưng cũng đừng quá ngắn! Hãy trả lời câu hỏi một cách đầy đủ nhất có thể mà không bị lan man.
MẸO 7: Trước khi phỏng vấn, SUY NGHĨ VÀ CHỌN RA VÀI THÀNH TÍCH VÀ KINH NGHIỆM em có thể trả lời nếu được hỏi.
MẸO 8: Mỗi buổi phỏng vấn thường được kết thúc với câu hỏi: “Em có thắc mắc gì dành cho chúng tôi không?” HÃY CHUẨN BỊ SẴN MỘT HAI CÂU. Nếu không, em sẽ trông có vẻ thiếu quan tâm đến họ và công ty họ.
MẸO 9: GHI NHẬN CÔNG SỨC CỦA NGƯỜI KHÁC bằng cách cám ơn những người đã giúp đỡ mình cho quá trình phỏng vấn - phụ huynhngười hướng dẫn, trợ lý giám đốc, người phỏng vấn, vv. Em nên gửi thiệp cám ơn đến người đã phỏng vấn mình. Sử dụng thiệp nghe có vẻ hơi quê mùa, thế nhưng ý tưởng này vẫn rất đáng được hoan nghênh.
Những mẹo vặt trên chưa phải là tất cả những gì em cần biết để có một cuộc phỏng vấn thành công. Rất nhiều người từng viết nguyên cuốn sách về chủ đề này; thế nhưng, chúng tôi vẫn nghĩ em cần nắm một vài điểm cơ bản ngay từ khi còn nhỏ. Hãy nhớ rằng ở trường em và trong cộng đồng có rất nhiều chuyên gia có thể giúp em chuẩn bị tốt cho một buổi phỏng vấn.
Cảnh báo: Sẽ có lúc em nhận được quá nhiều ý kiến về cách thể hiện bản thân trong một buổi phỏng vấn, có thể em sẽ bị choáng ngợp và đánh mất bản thân. Lúc đó em cần quyết định xem lời khuyên nào là thích hợp với mình nhất và cần phải cư xử ra sao cho phù hợp, bởi em sẽ cảm thấy dễ chịu hơn nếu được nói ra những suy nghĩ của mình. Việc tỏ ra tự nhiên và thân thiện sẽ khiến em mỉm cười nhiều hơn và thấy thoải mái hơn. Hãy là chính mình, và thành thật khi trả lời câu hỏi. Nếu cần thêm thời gian để suy nghĩ về câu trả lời, hãy xin người phỏng vấn thêm một ít phút suy nghĩ. Một câu trả lời chậm nhưng được cân nhắc kỹ càng sẽ tốt hơn nhiều so với cứ nói thẳng điều đầu tiên em nảy ra trong đầu. Tương tự, nếu được hỏi về một kỹ năng em chưa có, hãy trung thực, nhưng cũng nhớ nói rằng em sẵn sàng làm bất cứ điều gì cần thiết để có được kỹ năng đó.
Một kiểu phỏng vấn khác là khi em tìm đến một người cụ thể em muốn gặp để tìm hiểu về công việc mà người đó đang làm hoặc để xin cơ hội thực tập. Lấy ví dụ, nếu em muốn làm việc cho một công ty luật trong tương lai, việc hiểu rõ công việc của một luật sư và kết nối được với một luật sư tại công ty luật gần nhà là rất quan trọng. Em có thể làm điều này bằng cách lên trang web, hỏi thăm mọi người, hay gọi thẳng tới một công ty như thế. Em có thể khá ngại, thế nhưng hầu như mọi chuyên gia chúng tôi biết đều rất sẵn sàng giúp đỡ các học sinh trẻ tuổi.
Khi tham dự phỏng vấn, em hãy giới thiệu về bản thân mình một cách khéo léo với các chuyên gia, đồng thời thể hiện ham muốn học hỏi của mình. Đừng kéo dài cuộc trò chuyện quá 20 phút, và đợi xem sau đó mọi việc tiến triển thế nào. Hãy nhớ thể hiện lòng cảm kích cho khoảng thời gian họ dành cho em.
Tỏ ra tự tin và thân thiện.
Nhớ mỉm cười!
Các tổ chức thích tuyển những người tự tin, tốt bụng và vui vẻ mà họ nghĩ họ sẽ có thể dễ dàng làm việc cùng.
Kiểu phỏng vấn này gọi là phỏng vấn lấy thông tin. Chúng tôi khuyến khích em thực hành thường xuyên. Em có thể phỏng vấn chủ doanh nghiệp, cựu học sinh trường đại học em muốn vào học, các thành viên gia đình, hàng xóm, vv. Đa số mọi người sẽ rất thích khi thấy em muốn nói chuyện với họ về những gì họ đã đạt được và học hỏi kinh nghiệm của họ. Họ sẽ cảm thấy được đánh giá cao, bởi em chân thành tôn trọng công việc họ đang làm.
Hãy nhớ, phỏng vấn là cả một kỹ năng. Càng phỏng vấn nhiều, em sẽ càng trở nên khá hơn. Hãy bắt đầu luyện tập ngay từ bây giờ bằng cách tăng lượng thời gian trò chuyện trực tiếp với những người xung quanh. Công nghệ đang khiến kỹ năng sống quan trọng này bị thui chột, và chúng tôi lo ngại rằng các em nhỏ sẽ không thể trở thành một người giao tiếp tốt được. Chúng tôi biết em có thể dùng công nghệ để khiến thế giới trở nên tốt hơn, nhưng đừng bao giờ quên giá trị của việc nhìn vào mắt ai đó và trò chuyện một cách có ý nghĩa.
HỌC HỎI. Chúng tôi muốn kể cho em nghe chuyện của Louis, người mà Blake từng phỏng vấn để cấp học bổng. Khi Louis đến phỏng vấn, cậu ấy đã là một gương mặt quen thuộc rồi. Cậu ấy từng nói chuyện với nhiều sinh viên khác trên mạng và thể hiện rõ mình thực sự quan tâm đến chương trình này.
Việc đó đã tạo nên một ấn tượng ban đầu rất tốt. Thêm vào đó, khi Blake nhận được lý lịch của Louis, anh ấy biết ngay rằng nó rất chi tiết và được viết cực kỳ kỹ lưỡng.
Louis bước vào buổi phỏng vấn với nụ cười tươi, bận com-lê, và tự giới thiệu về bản thân mình. Khi Louis ngồi xuống, cậu ấy trông chẳng có vẻ gì là căng thẳng cả. Cậu ấy rất nhập tâm trong buổi phỏng vấn, và Blake có thể nhận thấy điều này qua cách cậu ngồi và cách cậu chăm chú lắng nghe câu hỏi.
Cậu ấy đã chuẩn bị sẵn cho mỗi câu hỏi và đưa ra những câu trả lời ngắn gọn và vào thẳng vấn đề, nhấn mạnh những kinh nghiệm và khả năng của mình một cách đầy tự tin. Louis không ngại thể hiện sự hài hước của mình và tỏ ra thoải mái, nhưng cậu ấy vẫn giữ được vẻ chuyên nghiệp.
Khi được hỏi một câu hỏi khó, Louis xin Blake vài giây để suy nghĩ câu trả lời. Sau đó cậu ấy lôi ra một tập hồ sơ, lật vài tờ ghi chú, và trả lời câu hỏi một cách hoàn chỉnh. Khi Blake hỏi Louis có câu hỏi gì không, cậu ấy đưa ra những gì mình đã tìm hiểu được về chương trình học bổng và hỏi những câu đã chuẩn bị trước. Sau buổi phỏng vấn, ai cũng có thể thấy Louis chính là ứng cử viên xứng đáng để nhận học bổng này.
CÂN NHẮC. Dành thời gian cân nhắc những câu hỏi sau đây. Sau đó, với sự giúp đỡ của phụ huynhngười hướng dẫn, hãy điền câu trả lời của mình vào khoảng trống cho sẵn.

Em muốn phỏng vấn những ai để lấy thông tin?
_______________________________
_______________________________
_______________________________
Em có những nguồn lực nào hỗ trợ cho việc phỏng vấn?
_______________________________
_______________________________
_______________________________
Em có thể luyện tập phỏng vấn xin việc lúc nào và với ai?
_______________________________
_______________________________
_______________________________
Phụ huynhngười hướng dẫn có thể giúp em luyện tập phỏng vấn bằng cách nào?
_______________________________
_______________________________
_______________________________
VÍ DỤ
Em có thể dùng trang này để tham khảo khi điền Bảng Chuẩn bị Phỏng vấn ở trang tiếp theo.
CHUẨN BỊ PHỎNG VẤN

HÀNH ĐỘNG. Khi em bắt đầu tham dự các cuộc phỏng vấn thực sự, sẽ tốt hơn nếu em chuẩn bị trước. Em có thể điền vào bảng dưới đây để chuẩn bị cho mỗi buổi phỏng vấn. Hãy dùng những ghi chú này để giúp em trả lời câu hỏi trong buổi phỏng vấn một cách hiệu quả. Nhớ cám ơn người phỏng vấn và những người khác đã hẹn em đến buổi phỏng vấn.
CHUẨN BỊ PHỎNG VẤN

CHÂM NGÔN ĐỂ SUY NGẪM
"Ta không thể dạy cho người khác bất kỳ điều gì; ta chỉ có thể giúp họ tìm thấy nó trong chính con người họ mà thôi."
- GALILEO GALILEI
NHÀ TRIẾT HỌC, THIÊN VĂN, VẬT LÝ, TOÁN HỌC VÀ KỸ SƯ NGƯỜI Ý