Lục Tranh là nhân vật huyền thoại của giới giáo dục Hoa Thành, từng được cựu Thủ tướng gọi là "Học giới Thừa tướng", nhiều lần được các nhà lãnh đạo trong và ngoài nước tiếp kiến. Qua đó có thể thấy địa vị của ông cao, tư lịch sâu dày đến nhường nào.
Vài chục năm trước, Quảng Nam của Hoa Hạ là một tỉnh yếu về giáo dục. So với những tỉnh thành có thành tích thi đại học cao ở phương Bắc, số lượng học sinh đỗ vào các trường danh tiếng chỉ đếm trên đầu ngón tay, tỷ lệ đỗ đại học cũng cực kỳ không lý tưởng.
Lục Tranh du học trở về, lập tức lao mình vào sự nghiệp củng cố giáo dục Nam Quốc. Ông tiến hành cải cách phương thức giáo dục, chủ đạo việc huy động vốn thông qua nhiều kênh như chính phủ đầu tư và quyên góp dân gian để tăng cường đầu tư cho ngành giáo dục, đồng thời mời chào những nhân tài ưu tú trên khắp cả nước, thậm chí là toàn thế giới về đây đảm nhận các chức vụ quan trọng.
Ông lần lượt đảm nhiệm chức hiệu trưởng của chín trường học như trường cấp ba Hoa Thành, Hoa Thành nhị cao, tam cao, cửu cao, trường trung học số một Quảng Nam, trường cấp ba Đại học Sư phạm Hoa Hạ... Ông không vơ vét tài sản, không tham quyền cố vị, khi phát hiện có người phù hợp với vị trí hiệu trưởng hơn mình, ông lập tức thoái vị nhường hiền.
Tiền thân của trường trung học Chu Tước chính là trường cấp ba số 29 Hoa Thành, cũng là ngôi trường cuối cùng ông đảm nhiệm chức hiệu trưởng. Trường số 29 vốn là ngôi trường tệ nhất Hoa Thành, dù là môi trường học đường hay thành tích của học sinh đều xếp hạng cuối cùng.
Ông đề nghị cải tổ trường học, đưa vốn dân gian vào để xây dựng trường học tinh anh. Chính phủ chấp thuận đề nghị của Lục Tranh, trường số 29 đổi tên thành trường cấp ba Chu Tước. Sau khi nhận được nguồn vốn rót vào từ bên ngoài, nhà trường đã cải tạo cơ sở hạ tầng cứng, dùng mức lương hậu hĩnh để chiêu mộ những giáo viên ưu tú trong xã hội. Trải qua nỗ lực của biết bao người trong hơn mười năm, cuối cùng cũng xây dựng nó thành ngôi trường danh tiếng bậc nhất Hoa Thành, thậm chí là cả Hoa Hạ.
Trong vài chục năm, ngành giáo dục của Nam Quốc cũng đã có sự nâng tầm vượt bậc. Hàng năm, số lượng học sinh thi đỗ vào top 10 trường đại học danh tiếng cả nước nhiều không kể xiết, số học sinh được các trường đại học danh tiếng nước ngoài đặc cách tuyển thẳng cũng không ít.
Lục Tranh già rồi, cũng đã mệt, sau khi từ chức hiệu trưởng trường cấp ba Chu Tước, ông ở lại căn nhà cũ bên bờ sông Tước để an hưởng tuổi già.
Về sau, trường trung học Chu Tước xây dựng lại một loạt nhà ở cho cán bộ công nhân viên, đồng thời chuẩn bị những tiểu viện độc lập dành riêng cho ban lãnh đạo nhà trường. Lục Tranh không muốn chuyển vào những căn nhà mới đó, ông vẫn sống trong căn lầu nhỏ mình từng ở trước kia.
Phương Viêm theo ông ngoại bước vào tiểu viện, một bà lão có khuôn mặt từ bi, nhân hậu vội vã bước ra đón, tươi cười nói: "Phương Viêm, hai ông cháu đi ra ngoài một chuyến, chắc vẫn chưa ăn sáng đúng không?"
"Uống đầy bụng nước trà rồi." Lục Tranh nói. "Còn cháo khoai lang không?"
"Vẫn đang hâm trong nồi đấy. Để tôi đi xào cho hai người hai món ăn kèm nhé?"
"Không cần đâu. Ăn cháo là được rồi." Lục Tranh nói. "Phương Viêm, cháu cũng ăn một bát đi."
"Vâng ạ." Phương Viêm sảng khoái đáp lời.
"Vẫn nên xào hai món đi." Bà lão kiên trì nói. Trước kia nhớ cháu ngoại, nhưng Phương Viêm luôn sống ở phương Bắc, hai ông bà cũng rất ít cơ hội gặp mặt. Giờ cháu ngoại chạy đến làm việc bên cạnh họ, bà đương nhiên phải chăm sóc tốt chuyện ăn ở sinh hoạt cho Phương Viêm rồi.
"Tùy bà vậy." Lục Tranh xua tay nói.
Bà lão vui vẻ đi xào món ăn kèm, Phương Viêm và Lục Tranh ngồi trước bàn ăn, mỗi người múc một bát cháo khoai lang bắt đầu ăn.
"Cháo bà ngoại nấu ngon thật." Phương Viêm khen ngợi.
Lục Tranh ngẩng đầu liếc Phương Viêm một cái, tỉ mỉ nhai thức ăn trong miệng, không hề lên tiếng.
Phương Viêm hiểu ý ông ngoại, cũng biết điều ngậm miệng lại.
Cậu biết, ông ngoại luôn tuân thủ thói quen sinh hoạt "thực bất ngôn, tẩm bất ngữ" (ăn không nói, ngủ không lời). Khi ăn cơm, ông không thích nói chuyện, cũng không thích nghe người khác nói chuyện.
Bà ngoại hành động nhanh nhẹn, rất nhanh đã bưng lên hai món ăn kèm bắt cơm. Một món là xà lách dầu hào, món kia là đậu xanh xào thịt.
Phương Viêm ăn rất ngon miệng, lại đi múc thêm một bát cháo. Lục Tranh lại đặt bát đũa xuống, biểu thị ông đã ăn no.
Phương Viêm ăn kèm với món ăn, lại ăn thêm một bát nữa, lúc này mới thỏa mãn đặt đũa xuống.
"Theo ta vào thư phòng." Lục Tranh nói. Nói xong liền đứng dậy đi trước.
"Vâng." Phương Viêm đáp.
"Vừa đặt bát xuống đã chẳng cho người ta ngồi nghỉ một lát..." Bà ngoại vừa thu dọn bàn ăn vừa lẩm bẩm oán trách.
Lục Tranh không đáp, dẫn Phương Viêm lên thư phòng trên lầu hai.
Thư phòng của Lục Tranh rộng chừng hai trăm mét vuông, chiếm hơn một nửa diện tích tầng hai. Một nửa còn lại là sân thượng, có thể ngồi xuống uống chén trà, hút điếu thuốc hoặc tập vài thế Ngũ Cầm Hý để rèn luyện thân thể.
Trong thư phòng, ngoài một bộ bàn ghế gỗ ra thì tất cả đều là kệ sách. Trên kệ bày chật kín những cuốn sách màu sắc khác nhau, kích thước không đều.
Có cả những bản cô độc thời Minh Thanh, bản chép tay dã sử, tiểu sử danh nhân, lịch sử Hoa Hạ, lịch sử thế giới thông dụng, Đường thi Tống từ, triết học, giáo dục học, âm nhạc, mỹ thuật... Nói đây là một thư phòng thì chẳng bằng nói đây là một thư viện thu nhỏ.
Điều khiến Phương Viêm thán phục nhất là Lục Tranh không phải hạng người tầm chương trích cú, cố tình mua những cuốn sách này về cất trong nhà chỉ để tỏ vẻ với người ngoài là mình uyên bác. Ông là người thực sự yêu sách, phần lớn những cuốn sách này ông đều đã đọc qua, thậm chí còn ghi chú rất nhiều bên trong và viết mấy chục cuốn sổ tay đọc sách.
Lý do Lục Tranh nghỉ hưu sớm cũng vì ông cảm thấy mình đã bỏ bê những 'người bạn già' này.
Phương Viêm không có nhiều cơ hội đến phương Nam, số lần được vào thư phòng ông ngoại lại càng đếm trên đầu ngón tay. Cậu đầy vẻ ngưỡng mộ đánh giá thư phòng khổng lồ này, vươn tay định rút một cuốn sách đóng chỉ "Tả Tông Đường Dật Thú Tập" trong kệ.
"Dừng tay." Lục Tranh quát lên.
Phương Viêm vội vàng rụt tay lại, khó hiểu nhìn Lục Tranh.
"Rửa tay trước đã." Lục Tranh chỉ tay vào góc tường nói.
"Tay cháu sạch mà."
"Đó là cháu nghĩ thế thôi."
Phương Viêm cười khổ, đành phải chạy đi rửa tay, dùng khăn trắng lau khô, lúc này mới dám chạm vào những bảo bối nhỏ này.
"Mỗi cuốn sách đều là tâm huyết của tác giả. Phải có lòng cung kính đối với con chữ." Lục Tranh giáo huấn.
"Cháu hiểu rồi." Phương Viêm nhìn cuốn "Liễu Tam Biến Phong Lưu Sử" trên tay, lập tức tràn đầy sự tôn trọng.
Lục Tranh ngồi xuống trước bàn sách, nhìn Phương Viêm nói: "Phương Viêm, cháu muốn kết giao với Đỗ Thanh à?"
"Cũng không hẳn là kết bạn." Phương Viêm cười, cậu bước tới trước mặt Lục Tranh, giải thích: "Coi như là mượn thế của nhau thôi. Ông ta muốn mượn thế của ông, cháu muốn mượn thế của ông ta..."
"Lo dạy học cho tốt, mượn thế làm gì?"
Phương Viêm cười khổ, nói: "Ông ngoại, cháu cũng nghĩ thế mà. Nhưng tình hình thực tế ông cũng thấy rồi đấy? Cháu chẳng đắc tội ai, cứ làm thầy giáo dạy văn của cháu, kết quả họ lại giở trò này với cháu... Song quyền nan địch tứ thủ (hai tay khó đánh lại bốn tay), boss mạnh đến mấy cũng không chịu nổi cảnh bị hội đồng. Dù sao cũng cần một đồng đội giúp đỡ vào thời khắc mấu chốt. Dù không ra tay giúp đỡ, đứng bên cạnh hô hào một tiếng cũng tốt..."
Lục Tranh trầm ngâm, hỏi: "Tìm ra kẻ đứng sau rồi à?"
"Coi như là tìm ra rồi." Phương Viêm nói.
"Là ai?" Lục Tranh ánh mắt sắc lạnh, lạnh giọng hỏi.
Phương Viêm biết tính khí bướng bỉnh của ông ngoại, nếu để ông biết kẻ thù là ai, nhất định sẽ một mất một còn với đối phương. Ông yêu cầu với mình rất nghiêm khắc, nhưng cũng vô cùng nuông chiều mình.
"Ông ngoại, việc này cứ để cháu tự xử lý đi ạ." Phương Viêm cười nói. "Chuyện gì cũng để một người già đứng ra, chẳng phải lộ rõ cháu trai của ông vô dụng sao?"
"Chú ý an toàn." Lục Tranh dặn dò. "Bây giờ không giống ngày xưa nữa."
"Cháu hiểu." Phương Viêm đáp.
"Dạy học cho tử tế, đào tạo thêm được vài mầm non tốt... Ta không yêu cầu cháu làm được đến mức học sinh trong lớp ai cũng như rồng như hổ, ta cũng biết điều đó không thực tế. Nhưng, đào tạo ra được nhiều học sinh tốt, đó chính là đóng góp lớn cho xã hội rồi." Lục Tranh tận tình khuyên bảo. Cả đời ông làm công tác giáo dục, nên chỉ cần có cơ hội, ông sẽ 'giáo dục' người khác.
Đây cũng là lý do dù bà ngoại hết lời yêu cầu giữ Phương Viêm ở lại, cậu vẫn kiên quyết thuê nhà ở bên ngoài. Cậu không sợ người ông ngoại và cha biết võ công, chỉ sợ người ông ngoại trói gà không chặt mang phong thái thư sinh này thôi.
"Cháu sẽ nỗ lực học tập theo ông ngoại." Phương Viêm nhân đà nịnh nọt một câu.
Sắc mặt Lục Tranh dịu lại đôi chút, nói: "Trước kia ta đã không tán thành việc cháu học võ, thời bình rồi, ngày ngày học mấy cái kỹ năng chém giết đó làm gì? Mỗi sáng ngủ dậy tập một bài 'Ngũ Cầm Hý', đánh vài vòng Thái Cực chẳng phải là đủ dùng sao? Đọc nhiều sách mới là chính đạo, 'phúc hữu thi thư khí tự hoa' (bụng đầy thi thư, khí chất tự nhiên toát ra)."
"Ông ngoại nói chí phải." Phương Viêm lại nhớ đến cảm giác đan điền như lửa đốt, cậu biết, nhất định mình đã bị thứ gì đó tác động, nếu không sẽ không xuất hiện tình trạng như vậy. Cậu nói: "Hôm nay ông đối mặt với nhiều kẻ thù mạnh mà không tránh không né, nhìn mà khiến người ta nhiệt huyết sôi trào, khâm phục không thôi."
"Kẻ thù mạnh ư? Chỉ là lũ lưu manh thôi." Lục Tranh cười lạnh. "Chúng có lòng sợ hãi ta. Còn ta thì không. Đỗ Thanh lăn lộn từ tầng lớp dưới đáy đi lên, tự nhiên sẽ thấu hiểu cuộc sống không dễ dàng. Chúng hành hạ bộ xương già này của ta tan nát thì được lợi ích gì chứ?"
"Giá mà cháu có thể làm được như ông ngoại thì tốt biết mấy." Phương Viêm cười nói. Câu này không hoàn toàn là nịnh nọt, cũng có suy nghĩ thật lòng của cậu. Khi nhìn thấy ông ngoại ngạo cốt lẫm liệt nói ra câu 'Ta biết ngươi gia tài vạn quán, đồ chúng đông đảo, hôm nay ta lại muốn xem ngươi làm gì được ta', lòng cậu thực sự bị lay động.
"Tại sao cháu không làm được?" Lục Tranh hỏi ngược lại. "Cháu từ nhỏ đã kiến thức sâu rộng, võ công áp đảo đồng môn, viết chữ đẹp, vẽ tranh giỏi, thông hiểu cầm thao, biết thổi tiêu... lanh lợi thông minh, khả năng quan sát mạnh mẽ, những gì cháu sở hữu nhiều hơn ta và nhiều người khác quá nhiều, tại sao cháu không làm được?"
"------" Phương Viêm kinh ngạc nhìn ông ngoại, ông già này đánh giá mình cao đến thế sao?
"Bởi vì cháu thiếu đi tinh thần." Lục Tranh nghiêm mặt nói. "Người không nói thì không trọng, người không hồn thì không đứng vững. Phàm là người sở dĩ là người, không phải vì thân thể tám thước, mà vì có tinh thần. Napoleon chỉ cao năm thước hai tấc, nhưng vẫn giục ngựa tung hoành, kiếm chỉ thiên hạ, trở thành một đời vĩ nhân. Phương Viêm, cháu có nhiều tài hoa như vậy, tại sao vẫn không thể có được thứ mình muốn?"
Tinh thần!
Ngươi thiếu đi tinh thần!
Phương Viêm như nhập ma, trong tâm trí cứ lặp đi lặp lại câu nói này.
Cảm giác nóng rực nơi đan điền lại càng mãnh liệt, có cảm giác như muốn thiêu đốt nơi da thịt đó ra một lỗ hổng.
Mồ hôi trên trán cậu vã ra như tắm, sắc mặt cũng trở nên cực kỳ khó coi.
Ầm-----
Trong đầu cậu đau nhói, tựa như pháo hoa nổ tung, tinh hệ vỡ vụn.
Tinh vũ rợp trời, rực rỡ chói mắt.
