Chuyện trên trời

Chuyện Trên Trời

Lượt đọc: 47 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »

❊ ❊ ❊

Tôi quen ông từ hôm gặp nhau ở khu vực Salle des Etats của bào tàng Louvre, nơi người ta đặt bức tranh nàng Mona Lisa của họa sỹ thiên tài người Ý Leonardo de Vinci. Cháu gái ông đang tu nghiệp ở Khoa Y trường đại học Paris Sorbonne cơ sở chính tại Bệnh viện Pitié-Salpêtrière quen với thằng cháu tôi đang làm việc ở đó. Khi ở Caffé Marly, đối diện với kim tự tháp trong sân của bảo tàng Louvre, qua hai cháu ông biết tôi ở Thanh Hóa còn tôi biết gia đình ông gốc ở Hưng Yên lên Hà Nội từ thời cụ kỵ. Không hiểu hai đứa có chủ ý khi book vé không mà hôm nay tôi và ông lại được ngồi cạnh nhau.

Ông kể trước kia ông cũng là bộ đội, là chỉ huy các trận không chiến những năm đánh Mỹ. Ông có một người bạn thân là phi công quê ở Thanh Hóa. Làng ông ấy gần cầu Hàm Rồng. Ông ta tên là Kỷ, Hoàng Văn Kỷ. Tôi nói với ông nếu là ông Kỷ lái máy bay thì đích thực là người làng tôi rồi. Tôi và ông ấy cùng đi nhập ngũ một năm. Ở Sư đoàn 325. Sau đi chiến đấu ở bên Lào về tôi và anh đều đạt danh hiệu Chiến sỹ 20 tháng 7*, cả hai đều được đi học thêm văn hóa. Ở trường văn hóa, anh Kỷ được đi Liên Xô học lái máy bay còn tôi được vào học Đại học Quân Y.

Ông Kỷ hy sinh khi chiến đấu bắn máy bay, hơn ba mươi năm sau, năm 2000 được truy tặng là Anh hùng lực lượng vũ trang. Bà mẹ ông Kỷ được tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Bà có năm người con trai, ba người là liệt sỹ chống Mỹ. Ông bạn nghe đến đây thì nắm lấy tay tôi, hồ hởi: “Thật duyên kỳ ngộ tôi lại được gặp ông ở đây. Tôi là bạn thân của anh Kỷ, năm 1992 gia đình anh Kỷ đưa hài cốt anh Kỷ từ Kim Anh về quê, tôi và một số bạn của anh cùng gia đình đưa anh về.”. “Chuyện anh em nhà anh Kỷ đi bộ đội là một chuyện cảm động cho nhiều thanh niên làng tôi. Năm 1959, anh Hoàng Văn Kỷ và chín anh em chúng tôi đi khám bộ đội. Anh Hoàng Văn Kỷ không trúng tuyển vì thiếu một cân. Cùng đi khám có Đoàn Văn Kỷ trúng tuyển. Anh Hoàng Kỷ gạ đổi cho anh Đoàn Kỷ nhưng Đoàn Kỷ không chịu.

Hoàng Kỷ bèn rỉ tai với cụ thân sinh của anh Đoàn Kỷ: “Nhà bác chỉ có mình hắn là con trai, bác biểu hắn nhường tôi đi đợt này, sang năm nó đi cũng không muộn. Để hắn ở nhà lấy vợ kiếm cho bác thằng cháu đích tôn. Bác biểu là hắn phải nghe thôi!”. Ông thân sinh của anh Đoàn Văn Kỷ trừng mắt: “Đi bộ đội mà bay làm như đi chơi chắc. Đổi với lại chả chác, khéo không lại cả nhà bay với nhà choa sai luật nhà nước thì bỏ mẹ!”. “Bác yên trí, bố cháu là cán bộ trên xã, cháu và bố cháu sẽ điều đình với xã. Không liên can đến nhà bác đâu mà lo.”.

Ông thân sinh anh Đoàn Văn Kỷ nghe Hoàng Văn Kỷ nói có vẻ bùi tai. Nhất là bắt thằng con trai ở nhà lấy vợ kiếm thằng cháu ôm cẳng giường thờ thì hay! Ông bèn gọicon trai mình ra, Đoàn Văn Kỷ và Hoàng Văn Kỷ đứng trước mặt ông, ông nhìn con trai rồi nói: “Mi nhường cho hắn đi đợt ni, sang năm mi đi không có nhà va 5 anh em trai, 3 thằng lớn chưa có thằng mô đi bộ đội.

Hai đứa bay cứ yên rứa mà làm!”. Đoàn Văn Kỷ buộc phải nghe lời bố. Dàn xép với Đoàn Văn Kỷ xong, Hoàng Văn Kỷ đến ngay nhà anh Lê Bá Thứ xã đội phó, ban chiều vừa đưa 9 thanh niên đi khám tuyển bộ đội. Anh Thứ là học viên lớp học bổ túc ban đêm do Hoàng Văn Kỷ dạy. Thấy Hoàng Văn Kỷ đến, anh Thứ tưởng đến để thúc đi học, anh Thứ liền nói với anh Kỷ: “Thượm cho tôi ăn cơm xong sẽ ra lớp ngay. Bài cũ mấy nay bận tuyển quân nên còn lơ mơ lắm!”. “Hôm nay học muộn cũng được. Anh giúp tôi việc ny tối cần hơn!”. “Việc chi?”. “Anh giúp tôi tẩy chữ “Đ” của chữ Đoàn thay bằng chữ “H” và thêm vô cuối chứ Đoàn một chữ “g” để chứ Đoàn thành chữ Hoàng cho tôi được đi bộ đội lần này. Nhà tôi mấy anh anh em trai chưa có người được đi bộ đội khó nghĩ với làng xóm quá!”.

Anh Thứ có vẻ hốt hoảng: “Đổi cho anh Đoàn Văn Kỷ thành Hoàng Văn Kỷ?”. “Vâng!”. “Không được. Xã biết thì chết cả nút!”. Lộ là lộ làm răng. Tôi đã giao kèo với bố con anh Đoàn Văn Kỷ rồi. Bây giờ mọi việc là do anh quyết định.”. “Thày giáo mà làm thế thì tôi bị kỷ luật, mất chức Xã đôi phó là cái chắc!”. “Anh đừng gọi tôi là thày, gọi như rứa nó xa cách ra. Tôi không thích! Anh cũng không lo chuyện anh mất chức Xã đội phó. Có 9 người đi khám. Trúng tuyển 5 người. Danh sách đang còn trong tay anh. Anh chữa Đoàn Văn Kỷ thành Hoàng Văn Kỷ sáng mai lên báo cáo xã là xong.”. “Còn ngoài huyện nữa chứ?”. “Hàng người khám ai nhớ cho hết. Khi nhận quân là chỉ huy bộ đội chứ có phải bác sỹ đâu. Đừng lo ngoài huyện! Nếu người ta vặn Đoàn với Hoàng, anh nói là có khi các anh ấy nghe rồi viết nhầm. Thiếu gì cách nói. Còn ở xã, cùng bất đắc dỹ lộ chuyện ny ra thì chú anh là Chủ tịch, bố tôi là cán bộ Ủy ban không thể tước chức Xã đội phó của anh đâu mà lo!”.

Anh xã đội phó nghe thầy dạy học mình củng cố tinh thần có vẻ an tâm, nhưng còn hỏi lại: “Thế anh đi bộ đội ngày ai dạy bọn học vỡ lòng, đêm ai day lớp bổ túc văn hóa?”. “Anh lại lo bò trắng răng rồi. Tôi đi bộ đội xã khắc phải điều anh khác thay!”. Thế là hai thầy trò tỷ mẩn chữa danh sách người trúng tuyển bộ đội năm đó. Hoàng Văn Kỷ đang là người nhẹ cân trở thành người trúng tuyển bộ đội. May mà tạng người hai anh Kỷ hao hao như nhau nên mọi việc đều trôi chảy.”.

Ông bạn già nảy giờ chú tâm lắng nghe tôi kể giờ mới thở dài như người xả hơi: “Lại là chuyện vòng vèo mới được vào bộ đội?”. “Vâng! Nhưng sau khi anh Hoàng Văn Kỷ nhập ngũ được chừng nửa tháng thì bại lộ. Lộ thì cũng xong chuyện rồi. Trước hôm nhập ngũ, xã tổ chức liên hoan tiễn quân, ông Chủ tịch xã hỏi anh Hoàng Văn Kỷ, cậu nhập ngũ cậu giới thiệu cô hay cậu nào thay cậu đây. Anh Hoàng Văn Kỷ giới thiệu anh Phạm Văn Tiêu, bạn học cùng lớp.

Anh Phạm Văn Tiêu viết chữ đẹp, vẽ đẹp, hát hay. Ông Chủ tịch ngẫm thấy trúng nên đã báo cáo huyện rồi điều anh Phạm Văn Tiêu ra dạy hai lớp vỡ lòng ban ngày và mỗi tuần ba tối dạy lớp bổ túc văn hóa như anh Kỷ đã làm. Ông bạn cười: “Thời trai trẻ kể cũng vui!”. “Anh có biết đâu, nhập ngũ được ba tháng anh Kỷ đạt ưu tú khoa mục bắn súng mục tiêu di động nên được thưởng mấy ngày phép về thăm nhà, bà mẹ anh Kỷ thấy con cao lớn hẳn lên mừng ra mặt: “Trời thằng Kỷ lớn tướng rồi, cơm nhà nước hơn hẳn cơm ghế khoai trộn cối đá giã vừng!”. Ông bạn hỏi lai tôi: “Cơm ghế khoai thì tôi biết nhưng cơm trộn cối đá giã vừng thì tôi chưa biết.”. “Là thế này, thức ăn hàng ngày của làng quê tôi thời đó chủ yếu là rau muống luộc chấm mắm cáy hoặc rau muống luộc trộn muối vừng. Cái cối đá mẹ giã vừng thì mấy đứa hau háu đứng chờ mẹ vét vừng ra là tranh nhau đổ bát cơm vào đảo đi đảo lại cho vừng dính cối đá lộn vào cơm để ăn.

Thậm chí thằng anh trộn xong thằng em còn trộn lại lần thứ hai, tuy chỉ còn vài bụi vừng dính vào nhưng vẫn là cơm ngon!”. Ông bạn giờ mới vỡ lẽ. Rồi ông kể: “Anh Kỷ khi ở dưới đất thì có vẻ chậm chạp và ít nói nhưng khi đã lên trời thì như đã lột xá trở thành một con báo gấm: Nhanh nhẹn, dũng cảm, mưu trí sử dụng máy bay MiG-17 lạc hậu cả về tốc độ, về trang bị so với các loại máy bay Mỹ để đạt hiệu quả cao trong chiến đấu. Anh Kỷ đã bắn rơi 2 máy bay F-4 và 2 máy bay F-105. Nhiều trận anh đã phối hợp bảo vệ tạo cho đồng đội lập công xuất sắc. Như trận không chiến ngày 12.5.1967 chẳng hạn.

Tranh của hoạ sĩ Nông Dũng Tiến

Các tốp máy bay Mỹ bay từ hướng Tây Nam vào định oanh tạc quanh Hà Nội và sân bay Hòa Lạc. Sở chỉ huy lệnh cho MiG-17 xuất kích tấn công máy bay của đối phương trên khu vức Ba Vì – Hòa Bình. Biên đội 4 chiếc MiG-17 do Cao Thanh Tịnh, Lê Hải, Ngô Đức Mai, Hoàng Văn Kỷ chia thành 2 tốp để xung trận. Được đài chỉ huy hỗ trợ dẫn các phi công số 1- Cao Thanh Tịnh và số 2- Lê Hải quần nhau với F-105 ở tầng thấp, sau những phút bám sát quyết liệt, được Lê Hải phối hợp bảo vệ, đến cự ly thích hợp Cao Thanh Tịnh đã bắn hạ được một máy bay F- 4.

Cùng lúc đó, phi công số 3- Ngô Đức Mai và phi công số 4- Hoàng Văn Kỷ quần nhau với chiếc F-4C chui từ mây ra, Ngô Đức Mai và Hoàng Văn Kỷ bám riết chiếc máy bay này. Đến cự ly 300m, ở độ cao 1500m Ngô Đức Mai đã bắn trúng chiếc F- 4C. Do các máy bay lúc ẩn lúc hiện nên phi công lái chiếc F-4C chưa định thần xem chiếc MiG-17 vừa bắn mình đang ở đâu thì lại trúng loạt đạn thứ hai, từ MiG-17 của Ngô Đức Mai. Chiếc F-4C bốc cháy. Phi công chính nhảy dù bị quân ta bắt sống, còn phi công dẫn đường về chầu âm phủ. Phi công lái chiếc F-4C đó chính là Đại tá Norman Gaddis đã có 4.300 giờ bay, là Phó ban tác chiến thuộc Bộ Tham mưu Không quân Mỹ, được cử sang Việt Nam để nghiên cứu chiến thuật không chiến và tìm diệt MiG. Còn Thượng úy Ngô Đức Mai, lúc ấy chỉ vẻn vẹn mới có 300 giờ bay.

Trong khi bảo vệ cho Ngô Đức Mai hoàn thành nhiệm vụ, phi công Hoàng Văn Kỷ phát hiện hai chiếc F-4 bám theo ở phía sau mình. Hoàng Văn Kỷ lập tức cho máy bay của mình rơi tự do để tránh pháo từ máy bay của đối phương, sau đó anh lại vượt lên cao bám theo hai chiếc F-4 đó. Anh tăng tốc đến một cư ly thích hợp mới xiết cò. Chiếc F-4 trúng đạn bốc cháy, phi công nhảy dù còn Hoàng Văn Kỷ được lệnh hạ cánh an toàn. Trận không chiến ngày 5-6-1967, biên đội 4 chiếc MiG-17 của ta đối đầu với 16 máy bay F-4 và F-105 trên bầu trời giữa Vĩnh Phúc và Thái Nguyên. Biên đội của ta xuất kích chía thành 2 tốp. Số 1-Đại úy Trần Huyền và số 2-Trương Văn Cung áp sát với các máy bay Mỹ phía bầu trời Thái Nguyên. Số 3- Hoàng Văn Kỷ, số 4- Hà Bôn quần nhau với bọn F- 4 và F-105 trên bầu trời Vĩnh Phúc.

Hoàng Văn Kỷ vòng lên cao và nghiêng mình tránh được pháo từ F-105 của đối phương rồi anh vòng hạ xuống ngang tầm để đưổi theo chiếc F-105, đến cự ly dưới 200m, độ cao 2000 mét, điều chỉnh đúng tầm ngắm vào buồng lái anh bóp cò. Chiếc F-105 bốc cháy. Tức thì anh phát hiện phía sau lại có chiếc F-4 đang bám theo, anh cho máy bay của mình rơi tự do để hạ thấp độ cao tránh được pháo của nó. Thừa thế anh lại vòng lên cao tăng tốc đuổi theo chiếc F-4, tới cự ly chắc ăn anh mới nổ súng. Chiếc F-4 bốc cháy. Phi công nhảy dù. Có mấy chiếc F-4 và F-105 phóng tên lửa về phía MiG-17 của anh Kỷ.

Lúc thì anh lật ngửa, lúc thì anh hạ thấp để tránh pháo của địch. Máy bay của anh Kỷ đã đến độ hết dầu, từ Đài chỉ huy chúng tôi phát lệnh cho phép anh dù. Anh trả lời: “Nguy hiểm lắm! Nếu nhảy dù thì máy bay sẽ rơi vào khu dân cư. Xin để tôi được tìm cách cho máy bay hạ cánh ở khu rừng trước mắt!”. Đài chỉ huy mất liên lạc với Hoàng Văn Kỷ từ đó. Biết chuyện không lành đã sảy ra với Hoằng Văn Kỷ, chúng tôi rất buồn. Đến chập chiều thì nhận được tin máy bay của anh Kỷ đã hạ cánh xuống khu đất bìa cánh rừng phía Bắc tỉnh Vĩnh Phúc. Anh Hoàng Kỷ hy sinh trong tư thế đang ngồi trong buồng lái, máy bay thủng hơn hai mươi lỗ, hư hỏng nặng sau được cẩu về sửa chữa.”.

Mặc dù đã biết Hoàng Văn Kỷ hy sinh tử mấy chục năm nay nhưng khi nghe ông bạn kể lại làm tôi như tức thở, mãi vài phút sau mới lấy lấy lại được nhịp thở bình thường. Tôi nói với ông bạn là cách đây hai tháng, nhóm cựu chiến binh chúng tôi có làm một lá đơn gửi lên Ủy ban nhân dân xã để nghị xã làm thủ tục để trường Mầm non của xã được mang tên anh. Nghĩa là tên trường hiện nay là TRƯỜNG MẦM NON XÃ HOẰNG LỘC thành TRƯỜNG MẦM NON HOÀNG VĂN KỶ XÃ HOẰNG LỘC. Xã đang nghiên cứu để làm tở trình lên huyện và tỉnh. Nhưng xung quanh việc này còn có hai luồng ý kiến. Cả hai đều cho là Trường Mầm non của xã mang tên anh hùng LLVT Hoàng Văn Kỷ là xứng đáng.

Nhưng luồng ý kiến thứ nhất còn lấn cấn cho là nhưng học sinh Mầm non còn quá nhỏ nên ít tác dụng giáo dục. Luồng ý kiến thứ hai cho là khi vào trường các bé 3 tuổi, các bé chưa biết là một thực tế. Nhưng đến khi các bé 5 đến 6 tuổi các cô giáo bắt đầu dạy chữ cho các bé chuyển tiếp lên Tiểu học thì các bé sẽ nhớ và bíêt nếu được cô giáo giảng giải, dặn dò là trường của mình là trường Mầm non Hoàng Văn Kỷ. Nghĩa là sự hiểu biết của các bé phụ thuộc vào sự dạy bảo của người lớn: Cô giáo và bố mẹ các bé. Câu chuyện sau cuộc chiến nó phức tạp ở tất cả các bình diện như vậy đó!”. Ông bạn tôi cười và nói: “Ở đâu và khi nào cũng vậy, giải quyết công việc hậu chiến tranh nhiều khi làm chúng ta đau đầu. Nhưng đây là việc tri ân, về khía cạnh nào đó là học lịch sử trường, lịch sử làng. Nếu tôi được hỏi, tôi sẽ ủng hộ luồng ý kiến thứ hai.

Ngày xưa ta gọi những người dạy học lứa tuổi nay là giáo viên Vỡ lòng tức tức là khai sáng lòng dạ những đứa bé 5 đến 6 tuổi. Người khai sáng lòng dạ các bé là thày cô, là bố mẹ các bé. Có thể có bố mẹ các bé hiện nay chưa biết làng ta có anh hùng liệt sỹ Hoàng Văn Kỷ trước khi đi bộ đội là giáo viên vỡ lòng của cha ông mình. Có thể cô giáo ở Trường Mầm non xã nhà không biết người tiền nhiệm của trường mình là Người Anh Hùng đã ngã xuống để góp phần cho dân tộc được bình yên! Người lính khi ra trận với khí thế anh hùng nhưng đã có mấy ai nghĩ về cá nhân mình sau cuộc chiến sẽ trở thành anh hùng! Thời thế nó tạo nên chứ!

Tôi nhớ có một phi công khi vui đã nói: “Ta bay lên giữa trời xanh mây trắng mà mấy khi ta được ngắm vẻ đẹp của trời xanh mây trắng. Bay lên trời phải nhìn trước mặt để tìm kẻ thù mà diệt; Phải ngó phía sau để tránh đạn của máy bay đối phương bám đuôi; Phải ngước lên trên để tránh đạn pháo của Hải quân địch câu vào; Phải đảo mắt xuống dưới để tránh lưới đạn phòng không của quân ta để tránh ăn đạn nhầm!”. “Tôi quên chưa kể cho anh về mối tình riêng của anh Kỷ. Cảm động lắm anh à!”. “Tôi cũng đã được nghe anh Kỷ kể lại người yêu của anh là một Kỹ thuật viên công tác trong Bệnh viện tỉnh nhà.”. “Sau khi anh Kỷ hy sinh chị ấy không hiểu sao vẫn không xây dựng gia đình với ai. Dù rằng chị với anh Kỷ chỉ mới là hứa hôn. Cách đây đây mấy năm chị ấy cũng đã về với tổ tiên. Chắc bây giờ anh chị ấy đã đến với nhau ở miền mây trắng!”. “Nghe ra CHUYỆN TRÊN TRỜI còn dài! Ông cho tôi số Zalo của ông để thỉnh thoảng ta thông tin cho nhau kết cục của chuyện trên trời!”. “Vâng! Ông ghi đi: 0908…Nếu có dịp đến quê tôi mà ông quên số thì ông hỏi Lưu Trọng Nghĩa, ai cũng biết!”. “Vâng! Nhắm mắt đi một tý ông. Khoảng một tiếng nữa ta sẽ transit ở Dubai.”.

NGUYỄN HUY SÚC

————————-

Tài liệu tham khảo:

1- Lịch sử Đảng bộ xã Hoằng Lộc (NXBTT- trang: 275,281,285

2-Những Phi công “cứng đầu” (Báo Quân đội nhân dân, Đại tá, Anh hùng LLVT Nhân dân Từ Đễ)

3-Chuyện kể của cựu phi công – Anh hùng Từ Đễ (Báo Công an nhân dân – Long Hà-)

4- Nhưng chiễn công của anh hùng, liệt sỹ phi công Ngô Đức Mai (Báo Phòng không- Không quân – Thành Sơn-)

5- Nhớ ơn các liệt sỹ Không quân nhân dân Việt Nam (NXB QĐND, trang 85, 86, 87 và 94

*- Hiệp định Gioneve ký ngày 20.7.1954, những năm sau đó nhiều phong trào thi đua lấy ngày 20 tháng 7 làm danh hiệu. F 325 khi đó chiến sỹ 20 tháng 7 là chiến sỹ hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc.

Nguồn: https://vanvn.vn/chuyen-tren-troi-truyen-ky-cua-nguyen-huy-suc/
Nguồn: vanvn.vn
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.