Con trai tôi từng tham gia một khoá học ngắn hạn ở một nhà hàng nổi tiếng. Khi về, con trai tôi đã nói chuyện với tôi về cách suy nghĩ của nhà hàng đấy với ngành dịch vụ, và nói rằng lối suy nghĩ của họ giống hệt với của tôi. Rằng cửa hàng không chỉ chú trọng đến mùi vị đồ ăn mà còn phải suy nghĩ sâu sắc đến chuyện tiếp đãi khách hàng như thế nào. Nghe vậy, tôi xúc động cảm thấy “Thật giỏi quá!”, nhưng đồng thời tôi cũng cảm thấy đó đúng là một điều đáng sợ!
Họ không chỉ suy nghĩ về gian bếp, nơi có đội ngũ đầu bếp lành nghề, mà còn chú ý đến cả việc tiếp đãi khách hàng, một thứ vốn là thế mạnh của các quán nhậu. Nhắc đến quán nhậu, người ta chỉ cần thái quả cà chua mua với giá 100 yênquả ở cửa hàng rau là đã có thể đem ra phục vụ với giá 300 yên cho món “cà chua ướp lạnh”. Tôi cảm thấy chuyện đó cũng thật tài, nhưng theo tôi thì từ bây giờ các cửa hàng sẽ cần phải bỏ thêm công bỏ sức ra nữa chứ không phải chỉ cần thái cà chua ra thôi đâu. Họ sẽ phải cân nhắc đến tính an toàn của thực phẩm để lựa chọn nơi sản xuất thực phẩm kĩ càng hơn. Rồi khi thuế tiêu thụ tăng lên, việc giữ cho giá cả thấp cũng trở nên khó khăn hơn. Do đó họ bắt buộc phải nghĩ đến việc nâng cấp món ăn.
Nghe tôi nói đến đây hẳn có người sẽ nghĩ rằng “Như thế chẳng phải trái ngược với những lời ông nói từ đầu đến giờ là không cần món ăn cầu kì hay sao?” Không không, cho dù tôi có nói nâng cấp món ăn nhưng cũng không có nghĩa chúng ta phải phục vụ những món ăn phức tạp như những đầu bếp chuyên nghiệp trong các nhà hàng. Chỉ đơn giản là bạn sẽ nâng tầm món ăn lên thôi.
Những bạn trẻ chỗ tôi thường sẽ phục vụ những thực đơn khoa trương, ví dụ như món “phô mai bốn loại”, cứ như là họ có nhiều loại phô mai lắm vậy. Nhưng thật ra những nhân viên ở quán tôi cũng đâu phải chuyên gia về phô mai gì đâu. Thậm chí tôi còn không hiểu họ có biết sự khác nhau giữa phô mai Camembert và phô mai xanh (loại nào cũng là một loại phô mai có nấm trắng của Pháp) không nữa. Nhắc đến “phô mai bốn loại” ở quán nhậu thì thường sẽ là món bao gồm miso, wasabi, rong biển trộn chua ngọt và mơ khô, rồi đổ lên cream cheese.
Nếu nỗ lực thêm 20% thì chúng tôi sẽ làm được những món ngon hơn, đó chính là sự nâng cấp mà những quán nhậu của chúng tôi hướng tới. Chúng tôi không cần thiết phải nghĩ ra món gì mới cả.
Các chi nhánh ở chỗ tôi, cửa hàng trưởng ở đó muốn phục vụ món gì thì sẽ quyết định phục vụ món đấy. Vì giới trẻ có xu hướng bị thu hút bởi những thứ mới lạ, nên những bạn cửa hàng trưởng cũng dần dần không phục vụ thực đơn thương hiệu lâu năm của quán nữa. Mà cho dù có khôi phục lại, cũng chưa chắc họ đã chế biến ngon như những món đang phục vụ hiện tại nữa.
Bởi vậy, điều cốt lõi để tạo nên một thực đơn làm nên tên tuổi quán là toàn bộ nhân viên cửa hàng đều phải chắc chắn chế biến được chúng thật ngon và thật ấn tượng. Chỉ cần như thế là sức hấp dẫn của quán trong mắt khách hàng sẽ thay đổi.
Trước đây, trên ti-vi từng có một chương trình đặc biệt về lí do tại sao những hiệu sách giấy hãy còn tồn tại được. Chương trình đấy đã giới thiệu với người xem rằng, trong khi những hiệu sách có đủ các loại sách như ngày xưa đang dần suy yếu đi, thì những hiệu sách chuyên bán sách theo lĩnh vực như đồ ăn, du lịch… lại đang rất được yêu thích. Thậm chí còn có cả hiệu sách địa phương chuyên tập trung đầu sách liên quan đến lối sống. Thật là thú vị.
Khi đến những hiệu sách giới hạn trong một thể loại nhất định, tôi nhận thấy một điều là tất cả nhân viên ở đó đều hiểu biết rõ về sách đang được bày bán. Tôi nghĩ điều này cũng giống một trong những triết lí kinh doanh cần học khi muốn mở cửa hàng ăn uống
Chúng tôi cũng phải nắm rất rõ về những đồ ăn thức uống mà cửa hàng của mình đem ra phục vụ khách hàng. Ví dụ khi bạn trò chuyện với khách hàng “Tương miso này là tương ủ bằng men mạch nha nên ngọt lắm!”, điều này chắc chắn sẽ thu hút được khách hàng.
Cho dù chỉ là một món đậu phụ thông thường nhưng khi bạn rưới chút dầu vừng lên trên rồi nói với khách “Cái này là dầu dừng hảo hạng từ một tiệm gia truyền ở Kyoto nên hương vị của nó rất dễ chịu,” thì vị ngon của món ăn cũng tự nhiên được tăng lên. Đây cũng là một phương pháp để nâng cấp món ăn.
Mặc dù chúng đều là những điều đơn giản thôi, nhưng những mẩu hội thoại như thế này là lại rất cần thiết ở những quán nhậu lớn. Còn những quán nhậu nhỏ như của chúng tôi, ngoài khả năng nấu nướng, chúng tôi còn cần phải nêm nếm thêm “gia vị” tiếp đãi khách hàng nữa.